(TIỂU LUẬN) ứng dụng phần mềm kahoot trong dạy học môn lịch sử và địa lí ở tiểu học (nghiên cứu tại trường tiểu học tô hiệu, phường eatam, tp buôn ma thuột, tỉnh đắk lắk)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊNKHOA SƯ PHẠM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ỨNG DỤNG PHẦN MỀM KAHOOT TRONG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ Ở TIỂU HỌC Nghiên cứu tại trường Tiểu học Tô Hiệu, phường EaTam,

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN

KHOA SƯ PHẠM

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

ỨNG DỤNG PHẦN MỀM KAHOOT TRONG DẠY HỌC

MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ Ở TIỂU HỌC

(Nghiên cứu tại trường Tiểu học Tô Hiệu, phường

EaTam, TP Buôn Ma Thuột, Tỉnh Đắk Lắk)

Sinh viên : Phạm Thị Trinh Chuyên ngành : Giáo dục Tiểu học Khóa học : 2016 -2020

Đắk Lắk, năm 2020

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN

KHOA SƯ PHẠM

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

ỨNG DỤNG PHẦN MỀM KAHOOT TRONG DẠY HỌC

MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ Ở TIỂU HỌC

(Nghiên cứu tại trường Tiểu học Tô Hiệu, phường

EaTam, TP Buôn Ma Thuột, Tỉnh Đắk Lắk)

Sinh viên : Phạm Thị Trinh Chuyên ngành : Giáo dục Tiểu học

Người hướng dẫn:

ThS Lê Thị Thúy An

Đắk Lắk, năm 2020

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành được khóa luận tốt nghiệp này, trước hết ngoài sự cố gắng

nỗ lực của chính bản thân đã vận dụng những kiến thức thu được và cả sự tìm tòihọc hỏi qua từng ngày thì bên cạnh đó tôi đã nhận được sự giúp đỡ rất lớn, tậntâm, tận tình từ phía nhà trường, gia đình, bạn bè

Đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, các Thầy cô trong khoa

Sư phạm, đặc biệt là các Thầy cô bộ môn Giáo dục Tiểu học của trường Đại họcTây Nguyên đã tạo điều kiện và có những ý kiến đóng góp quý báu cho tôi trongquá trình học tập ,nghiên cứu và hoàn thành khóa luận

Đặc biệt hơn hết, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành và sâu sắc đến cô

Lê Thị Thúy An – giảng viên Bộ môn Giáo dục Tiểu học, trường Đại học TâyNguyên đã dành nhiều thời gian và tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trìnhnghiên cứu và thực hiện đề tài

Đồng thời tôi xin cảm ơn Ban giám hiệu, các giáo viên chủ nhiệm và HSkhối lớp 4, 5 trường Tiểu học Tô Hiệu, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk

đã tạo mọi điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra, nghiên cứu, thu thậpthông tin và làm thực nghiệm, để có được kết quả này

Tuy đã có nhiều cố gắng, nhưng trong quá trình nghiên cứu cũng như điềutra, do điều kiện, năng lực và thời gian còn nhiều hạn chế nên không tránh khỏinhững thiếu sót Vì vậy, em rất mong nhận được sự góp ý Vì vậy, tôi kính mongnhận được sự góp ý chân thành và bổ sung của quý Thầy cô giáo trong Bộ mônGiáo dục Tiểu học của trường Đại học Tây Nguyên và các bạn để công trìnhnghiên cứu được hoàn chỉnh hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Đắk Lắk, ngày tháng năm 2020

Sinh viên

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT v

DANH MỤC BẢNG, BIỂU, HÌNH vi

MỞ ĐẦU 1

1 Đặt vấn đề 1

1.1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 4

1.3 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 4

2 Nội dung và phương pháp nghiên cứu 10

2.1 Đối tượng nghiên cứu 10

2.2 Phạm vi nghiên cứu 10

2.3 Nội dung nghiên cứu 10

2.4 Phương pháp nghiên cứu 10

NỘI DUNG 13

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 13

1.1 Cơ sở lí luận 13

1.1.1 Một số khái niệm liên quan 13

1.1.2 Vai trò của phương tiện dạy học 17

1.1.3 Đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS ở Tiểu học 17

1.1.4 Khái quát phần mềm Kahoot 19

1.1.5 Nội dung chương trình sách giáo khoa môn Lịch sử và Địa lí lớp 4 hiện hành 21

1.1.6 Đặc điểm tâm lí học sinh Tiểu học 28

1.2 Cơ sở thực tiễn 30

1.2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu 30

1.2.2 Thực trạng ứng dụng CNTT và sử dụng phần mềm Kahoot trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở trường Tiểu học Tô Hiệu 31

CHƯƠNG 2: ỨNG DỤNG PHẦN MỀM KAHOOT TRONG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ Ở TIỂU HỌC 41

ii

2.1 Bản chất của Kahoot 41

2.2 Cách thiết lập tài khoản Kahoot 42

2.2.1 Đối với giáo viên 43

2.2.2 Đối với học sinh 45

2.3 Cách sử dụng Kahoot 46

2.3.1 Thao tác cơ bản đầu tiên: 46

2.3.2 Kĩ thuật sử dụng 46

2.4 Xây dựng bộ câu hỏi trắc nghiệm phân môn Lịch sử và Địa lí ở Tiểu học với sự hỗ trợ của phần mềm Kahoot 51

2.5 Tổ chức giảng dạy môn Lịch sử - Địa lí lớp 4 với sự hỗ trợ của phần mềm Kahoot 51

2.6 Ví dụ về bài soạn môn Lịch sử và Địa lí ở Tiểu học ứng dụng phần mềm Kahoot trong dạy học 53

2.7 Ưu điểm và nhược điểm của phần mềm Kahoot 74

2.7.1 Ưu điểm 74

2.7.2 Nhược điểm 75

CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 76

3.1 Mục đích, yêu cầu của thực nghiệm 76

3.2 Đối tượng và địa bàn thực hiện 76

3.2.1 Đối tượng thực nghiệm 76

3.2.2 Địa bàn thực nghiệm 76

3.3 Nội dung thực nghiệm 76

3.4 Kế hoạch thực nghiệm 76

3.5 Tổ chức thực nghiệm 77

3.5.1 Giới thiệu về lớp thực nghiệm và lớp đối chứng 77

3.5.2 Tiến hành thực nghiệm 77

3.6 Đánh giá kết quả thực nghiệm 77

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 80

1 Kết luận 80

2 Một số đề xuất kiến nghị 82

2.1 Đối với cấp quản lí 82

2.2 Đối với giáo viên 83

TÀI LIỆU THAM KHẢO 84 PHỤ LỤC 1

iv

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG, BIỂU, HÌNH

BẢNG

Bảng 1.1: Nội dung chương trình dạy học phân môn Lịch sử lớp 4 22

Bảng 1.2: Nội dung chương trình dạy học phân môn Địa lí lớp 4 25

Bảng 1.3: Thực trạng sử dụng CNTT và ứng dụng phần mềm Kahoot trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí lớp 4 tại trường Tiểu học Tô Hiệu 32

Bảng 1.4: Bảng thể hiện kết quả việc tham gia và hưởng ứng với tiết học có sử dụng CNTT và phần mềm Kahoot trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí lớp 4 ở trường Tiểu học Tô Hiệu 36

Bảng 3.1: Kết quả học tập học kì I, năm học 2019 – 2020 của lớp 4A và lớp 4B 77

Bảng 3.2: Bảng kết quả thực nghiệm của học sinh 78

BIỂU Biểu đồ 3.1: Biểu đồ thể hiện phần trăm kết quả học tập của học sinh HÌNH Hình 2.1: Trang giao diện chọn đăng kí hoặc đăng nhập ứng dụng Kahoot 43

Hình 2.2: Trang giao diện chọn vai trò người dùng cần đăng kí 43

Hình 2.3: Trang giao diện lựa chọn đăng kí tài khoản Kahoot 44

Hình 2.4: Trang giao diện các thông tin cá nhân cần thiết của người dùng 44

Hình 2.5: Trang giao diện đăng nhập tài khoản của người dùng 44

Hình 2.6: Trang giao diện chế độ thành viên tham gia 45

Hình 2.7: Trang giao diện nhập mã pin 45

Hình 2.8: Trang giao diện tạo bộ câu hỏi mà người dùng cần soạn 46

Hình 2.9: Trang giao diện click soạn bộ câu hỏi 46

Hình 2.10: Trang giao diện click nhập tiêu đề và thay đổi thao tác lưu theo ý muốn bộ câu hỏi 47

vi

Hình 2.11: Trang giao diện nội dung câu hỏi, liên kết hình ảnh hoặc youtube .48 Hình 2.12: Trang giao diện viết nội dung đáp án, thời gian và điểm tương ứng

với mỗi câu hỏi 48

Hình 2.13: Trang giao diện viết hướng dẫn thêm câu hỏi 49

Hình 2.14: Trang giao diện viết các dạng câu hỏi 49

Hình 2.15: Trang giao diện hướng dẫn hoàn thành quá trình tạo bộ câu hỏi 50

Hình 2.16: Trang giao diện Test Kahoot hoặc Chỉnh sửa bộ câu hỏi Back to edit 50

Hình 2.17: Trang giao diện Player từng cá nhân trong lớp học hoặc Team (đội) với Team 50

Hình 2.18: Trang giao diện Mã PIN Kahoot 50

(Nhà thơ, nhà biên kịch Ailen William Butler Yeats) Vấn đề giáo dục luôn được

coi là quốc sách hàng đầu Để đầu tư cho giáo dục một cách hiệu quả cần phải có

một sự đổi mới phương pháp dạy học (PPDH)

là một khâu rất quan trọng Vì vậy, vấn đề đổi mới PPDH là một yêu cầu tất yếutrong sự nghiệp đổi mới giáo dục Đổi mới phương pháp giáo dục là sử dụng hợp

lí, sáng tạo, truyền thụ làm sao cho HS dễ hiểu, dễ nắm bắt, tự HS có thể làm chủkiến thức, tư duy sáng tạo và tích cực

Nhằm thực hiện tốt mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đàotạo, Nghị quyết số 29 – NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 của Đảng Cộng sản

Việt Nam tại Hội nghị Trung ương 8 khóa XI đã khẳng định: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học và học”.[1; tr.6]

Ngày nay, cùng với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, việcứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) đã rất phổ biến ở Việt Nam Cùng với sự

đi lên của xã hội, ngành giáo dục cũng mạnh dạn đưa ứng dụng CNTT vào dạyhọc Đối với ngành giáo dục đào tạo, CNTT có tác dụng mạnh mẽ, nó làm thayđổi nội dung và phương pháp dạy học Mặt khác, ngành giáo dục và đào tạođóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nhân lực cho CNTT Hơn

nữa, CNTT là phương tiện giúp chúng ta tiến tới một “Xã hội học tập”.

CNTT tạo điều kiện cho các PPDH mới như: dạy học dự án, dạy học pháthiện và giải quyết vấn đề Các hình thức dạy học mới như: dạy học theo nhóm,đồng loạt, cá nhân,…được ứng dụng rộng rãi CNTT làm thay đổi chất lượnggiáo dục cả về mặt lí thuyết và thực hành một cách hiệu quả

1

Trong vài năm gần đây, công nghệ phần mềm được đẩy mạnh phát triểnkéo theo là sự ra đời của phần mềm dạy học Hầu hết mọi người đều có trong taymột hoặc một số công cụ hỗ trợ dạy học nói chung và phần mềm dạy học nóiriêng Đã có rất nhiều phần mềm dạy học được tạo ra bằng các ngôn ngữ lậptrình hoặc bằng các công cụ có sẵn hay còn gọi là môi trường tác giả như:Violet, Adobe Presenter, Lecture Maker, Powerpoint, ActivInspire, Kahoot,…PMDH giúp giáo viên tiết kiệm thời gian soạn giáo án, có nhiều thời gian

để đặt các câu hỏi mở tạo điều kiện cho HS hoạt động nhiều hơn trong giờ học.PMDH giúp tạo ra môi trường hoạt động, thu hút sự chú ý và tạo hứng thú cho

HS, giúp HS thấy được ý nghĩa của những kiến thức mình sẽ tiếp thu mà chủđộng, tích cực chiếm lĩnh kiến thức một cách sáng tạo

Với mục tiêu để nâng cao chất lượng dạy học, đổi mới PPDH theo hướngphát huy năng lực, tạo hứng thú trong học tập cho HS, nhận thấy phần mềmKahoot là một trong những phần mềm có thể đáp ứng được mục tiêu trên

Phần mềm Kahoot là một phần mềm có thể đáp ứng tốt nhiều yêu cầu khácnhau trong dạy học phân môn Lịch sử và Địa lí ở trường Tiểu học Kahoot làcông cụ hỗ trợ dạy học - học tập miễn phí, dùng để thiết kế những bài trắcnghiệm trực tuyến và được sử dụng như một hệ thống lớp học tương tác Là mộtphương pháp hiệu quả và khả thi, tận dụng tiến bộ của phương tiện điện tử,internet để truyền tải các kiến thức và kĩ năng đến những người học, mang đếncho HS những giờ học sôi nổi và hiệu quả hơn trong suốt quá trình học tập Mặtkhác, Kahoot đang là xu hướng chung của giáo dục thế giới Việc triển khaiKahoot trong giáo dục đào tạo là một hướng đi tất yếu nhằm đưa giáo dục ViệtNam ngày càng phát triển

Ở bậc Tiểu học, Lịch sử và Địa lí là môn học rất cần thiết và quan trọng Ởmôn Lịch sử và Địa lí sẽ cung cấp cho HS những tri thức về lịch sử dân tộc và thếgiới, biết được những địa điểm có tên trên bản đồ, những tri thức khoa học về tựnhiên, dân cư, kinh tế - xã hội của từng vùng miền trên đất nước và trên thế giới,hình thành ở HS lòng yêu quê hương, yêu đất nước, lòng tự hào tự tôn dân tộc, pháthuy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo, rèn luyện thao tác tư duy, kĩ năng giảiquyết vấn đề, kĩ năng vận dụng những kiến thức vào thực tiễn cho HS Từ đó, giúp

HS ham học hỏi và tìm hiểu lịch sử, địa lí, biết tôn trọng và bảo vệ cảnh quanthiên nhiên, di tích lịch sử, văn hóa của dân tộc Đồng thời, qua đó các em hìnhthành nhận thức đúng đắn đối với quá trình học tập, xây dựng và bảo vệ TổQuốc Hay nói cách khác, Lịch sử và Địa lí góp phần lớn trong việc hoàn thiệnnhân cách HS, đào tạo ra những con người phát triển toàn diện về cả đức lẫn tài.Dạy học môn Lịch sử và Địa lí rất quan trọng, nhưng hiện nay, đa số giáoviên dạy hai phân môn này đều truyền thụ kiến thức theo lối một chiều “thầygiảng, trò nghe” Bên cạnh đó trong thực tế, quá trình giảng dạy có nhiều giáoviên chưa phát huy được tính tích cực, chưa gây hứng thú cho HS Đây cũng làmột trong những nguyên nhân dẫn tới việc dạy và học môn Lịch sử - Địa lí chưađạt được kết quả cao.

Trên thực tế hiện nay, HS nói chung và HS Tiểu học lớp 4 – 5 nói riêng, đaphần các em đều cảm thấy không thích học môn Lịch sử - Địa lí vì cho rằng mộtphần nó không phải môn quá quan trọng, phần còn lại bản chất kiến thức của haimôn này khá khô khan, vì có nhiều mốc thời gian, các giai đoạn lịch sử, chuỗi sựkiện, nhân vật, các cuộc khởi nghĩa, các nước trên bản đồ, tự nhiên- xã hội, conngười – dân cư khó nhớ,…Cho nên dễ khiến học sinh nhàm chán dẫn đến HS lơ

là trong việc học tập hai phân môn này

Ở lứa tuổi tiểu học, khả năng tập trung của HS không được tốt, HS thiên vềghi nhớ các kiến thức một cách thụ động nên cần có những biểu tượng “các sự kiện đãdiễn ra” hay “những địa điểm có tên trên bản đồ” Vì thế, cần tạo ra trong nhận thức

HS những hình ảnh cụ thể, trực quan sinh động rõ nét về các nhân vật, về con người,

tự nhiên, văn hóa Việt Nam và thế giới Việc biến các kiến thức lịch sử - địa lí khôkhan, khó nhớ trở nên nhẹ nhàng, dễ nhớ, dễ hiểu, tạo một môi trường học tập thoảimái trong giờ học Lịch sử - Địa lí “học mà chơi, chơi mà học” là yêu cầu cấp báchcủa giáo dục tiểu học nói riêng và giáo dục cả nước nói chung

Trước ý nghĩa và sự cần thiết của yêu cầu đổi mới PPDH, nâng cao chấtlượng thiết kế bài giảng, mở rộng thêm khả năng ứng dụng CNTT vào dạy học

Lịch sử - Địa lí ở trường Tiểu học hiện nay, chúng tôi chọn đề tài: “Ứng dụng

3

phần mềm Kahoot trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở Tiểu học ” làm khóa luận tốt nghiệp đại học của mình.

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Ứng dụng phần mềm Kahoot trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở Tiểuhọc để nâng cao hiệu quả dạy và học

1.3 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

* Trên thế giới

Từ lâu việc ứng dụng CNTT đã được thực hiện ở rất nhiều nước phát triểntrên thế giới như: Mĩ, Anh, Pháp,…Máy vi tính được sử dụng từ cấp cơ sở đếnbậc đại học, hay những tài liệu nghiên cứu về việc ứng dụng CNTT vào dạy họccủa nhiều tác giả

Trong cuốn “Essential Teaching Skills” các kĩ năng dạy đọc cần thiết(2007) của tác giả Chris Kyriacou, OUP Oxford Tác giả đã đưa ra định nghĩa cơbản về kĩ năng dạy học, ba yếu tố chính ảnh hưởng đến sự phát triển các kĩ năng

và hệ thống dạy học cần thiết của người GV Trong đó, kĩ năng sử dụng CNTTđược đánh giá là một kĩ năng quan trọng trong quá trình lên kế hoạch và chuẩn

bị bài giảng của GV với mục đích khuyến khích HS học tập có kết quả cao hơn.Kahoot đã ra mắt riêng bản beta tại SXSWEdu vào tháng 03 năm 2013 vàbản beta đã được phát hành cho công chúng vào tháng 09 năm 2013 Trên thếgiới, theo thống kê thì mỗi tháng trên 50 triệu Kahoot mở khóa sự kì diệu củaviệc học trong lớp học và vượt ra ngoài chúng Phần mềm này được sử dụng vàđược chơi ở trên 180 quốc gia trên trên toàn cầu

Trong bài viết của Plump, Carolyn M., and Julia LaRosa "Using Kahoot! in the classroom to create engagement and active learning: A game-based technology solution for eLearning novices" Management Teaching Review 2.2

(2017): 151-158 trên Tạp chí quốc tế Hoa Kì đã giới thiệu, mô tả, hướng dẫn,ứng dụng Kahoot trong học tập và kinh doanh, chỉ ra các tính năng của Kahoot -nền tảng là đỉnh cao của nhiều năm nghiên cứu thiết kế tập trung vào người dùng

và hành vi của Jamie Brooker và Johan Brand Kahoot là một lựa chọn tuyệt vờicho việc giảng dạy học sinh, sinh viên đại học được cấp quyền truy cập vào thiết

bị di động, tính khả dụng của Wi-Fi.[18]

Giáo viên Isabella Vick tại trường Trung học Bishop O'Dowd ở Oakland, California chia sẻ: Tại trường, các giáo viên rất thích tích hợp Kahoot vào lớp

học của họ Trong thực tế, nó đã chiếm lĩnh trường học của cơn bão Kahootcung cấp cho giáo viên một cách thú vị, để đánh giá học sinh học tài liệu tốt nhưthế nào.1

Giáo viên nghiên cứu xã hội Kevin Anderson trường Trung học Bishop O'Dowd ở Oakland, California đã sử dụng Kahoot như một công cụ đánh giá

quá trình để xem liệu sinh viên có giữ được kiến thức hay không? Với việc ứngdụng phần mềm Kahoot trong các trường học, nó dễ dàng cộng tác với các giáoviên khác, chỉ mất vài giây để chia sẻ trò chơi với các đồng nghiệp của bạn.2Trong bài viết đăng trên Tạp chí quốc tế, trung tâm nghiên cứu liên ngành Vănhóa Không gian & Ký ức Đại học Oporto, Bồ Đào Nha, Vieira.Helena Isabel Vieira,

Helena, and Cláudia Pinto Ribeiro "Implementing Flipped Classroom in History: The reactions of eighth grade students in a Portuguese school" Yesterday and Today

19 (2018): 35-49 đã tiến hành nghiên cứu một chiến lược có thể thúc đẩy sinh viên,

nhưng nó vẫn là một mô hình sư phạm và mô phạm đang được xây dựng Quá trìnhdạy và học này cũng đòi hỏi một công việc hiệu quả và nghiêm ngặt của giáo viên

để thúc đẩy nghiên cứu tự chủ thực sự của học sinh Giáo viên lựa chọn cẩn thận cácnội dung; tạo ra một bộ tài nguyên để cung cấp cho sinh viên và phát triển các hoạtđộng thực tế (tốt nhất là) sử dụng CNTT Một chiến lược sáng tạo nhằm củng cố cáccuộc đối thoại giữa Giáo dục lịch sử và việc sử dụng các công nghệ mới và cácnguyên tắc học tập di động Nó cho thấy mình là một phương pháp sáng tạo và khácbiệt trong giảng dạy Lịch sử, trong đó giáo viên có thể kiểm tra các cách dạy khácnhau và sáng tạo, để cải thiện việc học Lịch sử [24]

Trong bài viết của Marc Brims, Giảng viên hướng dẫn lãnh đạo - Nghiên cứuCanada & Thế giới Giáo viên Địa lý và Lịch sử Đại học Toronto trên Tạp chí Quốc

tế đã chỉ ra chương trình giảng dạy trong việc sử dụng các câu đố được ứng dụng đểthu hút học sinh, cung cấp phản hồi ngay lập tức và hỗ trợ học sinh học tập

1 https://kahoot.com/blog/2019/06/05/kahoot-pro-school-success-story/

2 https://kahoot.com/blog/2020/01/03/teacher-tips-for-adding-slides-to-kahoot/

5

Nói một cách đơn giản, các câu đố được game hóa tích hợp cơ chế trò chơi(ví dụ: điểm, cấp độ, áp lực thời gian, vòng phản hồi) vào quá trình học tập.Một số nền tảng tạo điều kiện thuận lợi cho việc chơi các câu đố, bao gồmQuizlet, Socrative Đặc biệt chỉ ra sự nhiệt tình của sinh viên được duy trì khi sử dụngKahoot - một công cụ được sử dụng để chơi game câu đố trong lớp học lịch sử [26]Kahoot đã xây dựng một nền tảng trò chơi nhằm tạo ra một môi trường họctập xã hội cảm xúc, vui tươi, hấp dẫn Thay vì nhìn vào sách giáo khoa hoặc thiết bịcủa mình, học viên được khuyến khích nhìn lên trong khi chơi và kết nối với nhau.Như vậy, phần mềm Kahoot đã được nhiều trường học trên thế giới ứngdụng để dạy học hiệu quả.

* Ở Việt Nam

Đầu thế kỉ XXI, Ở Việt Nam việc ứng dụng CNTT nhằm đổi mới PPDH làvấn đề được nhiều GV quan tâm Nó đem lại được những lợi ích và hiệu quả rõnét trong những năm gần đây

Vì vậy, việc ứng dụng CNTT để nâng cao hiệu quả dạy học phân môn Lịch

sử - Địa lí là vấn đề chung của những nhà giáo dục – đào tạo và nhiều tổ chức,ban ngành có liên quan

Đổi mới phương pháp dạy học hiện đại cũng cần gắn liền với đổi mới kiểmtra đánh giá Việc đổi mới kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của HS là mộtyêu cầu cần thiết, nhằm đảm bảo tính khoa học, chính xác, khách quan, giúpngười dạy và người học nhìn nhận được đúng thực chất của việc dạy học, từ đó

có những biện pháp tích cực để nâng cao chất lượng dạy học.[2]

Chính vì vậy, việc ra đề kiểm tra cần phải suy nghĩ, nghiên cứu và trao đổi

kĩ hơn để tránh những tình trạng thiên lệch, cực đoan, vội vàng, thiếu đi sự toàndiện, khách quan, công bằng, nhất là làm sao để việc kiểm tra đánh giá phải gópphần thúc đẩy đổi mới PPDH, nâng cao chất lượng dạy học

Mặt khác, việc kiểm tra và đánh giá môn Lịch sử và Địa lí vẫn còn đượctiến hành theo một cách truyền thống, nghĩa là vẫn phải biên soạn đề, in đề, cho

HS làm bài, chấm bài (bằng tay, thủ công), vào điểm, trả bài cho HS, thống kêkết quả làm bài và báo cáo cho nhà trường nếu có yêu cầu

Đã có nhiều phần mềm thiết kế bài giảng được đưa vào thực tiễn dạy học

như: Powerpoint, Violet, Lecture Maker, ActivStudio, ActivInspire, Kahoot vàcũng có một số phần mềm vừa hỗ trợ giảng dạy vừa vận dụng để kiểm tra đánhgiá kết quả học tập của HS như: Kahoot, Master test, ThatQuiz, Plickers,… Cáctrường học ở Việt Nam cũng bước đầu nghiên cứu và triển khai Kahoot và manglại những tín hiệu khả quan và hiệu quả Kahoot giúp làm nổi bật nội dung bàidạy, biến lớp học thành sân chơi hào hứng Với Kahoot, có thể sử dụng theo rấtnhiều cách khác nhau, trong nhiều ngữ cảnh khác nhau từ lớp học ở trường, đàotạo doanh nghiệp, huấn luyện nội bộ,… rất dễ dàng, hấp dẫn và hoàn toàn miễnphí.

Phần mềm Kahoot là công cụ hỗ trợ dạy học miễn phí, dùng để thiết kếnhững bài trắc nghiệm trực tuyến và được sử dụng như một hệ thống lớp họctương tác, câu hỏi sẽ được chiếu trên một màn hình chung và tất cả mọi ngườichơi sẽ sử dụng thiết bị của họ như (như điện thoại thông minh, laptop, PC,…)

để trả lời các câu hỏi do giáo viên đưa ra Có thể sử dụng trong các tiết dạy phầnkhởi động, bài tập kiểm tra đánh giá, củng cố bài học hay bài tập về nhà Việcứng dụng Kahoot trong tiết học nhằm tạo nên sự sôi nổi, không khí thoải máitrong lớp học, nâng cao chất lượng hiệu quả dạy và học

Ở Việt Nam, việc ứng dụng CNTT, phần mềm dạy học trong dạy học mônlịch sử và địa lí đã đặc biệt nhận được sự chú ý của các nhà nghiên cứu, vừa đáp ứngđược nhu cầu của người học, vừa bắt kịp định hướng giáo dục mới nhằm nâng caochất lượng giáo dục

Một số tài liệu, bài báo, luận văn bước đầu đề cập về vấn đề ứng dụngCNTT như là một phương tiện kĩ thuật dạy học có ý nghĩa trong việc đổi mớiPPDH Lịch sử - Địa lí ở các trường Tiểu học:

Giáo trình Phương pháp dạy học Lịch sử (2002) – bộ giáo trình được sử

dụng trong các trường đại học, cao đẳng sư phạm hiện nay do Phan Ngọc Liên

chủ biên nhấn mạnh: “…đồ dùng trực quan góp phần to lớn nâng cao chất lượng kì học lịch sử, gây hứng thú học tập cho học sinh Là cầu nối giữa quá khứ với hiện tại” [13] Ngoài ra tác giả còn đề cập đến việc giáo dục cho học

sinh qua dạy học Lịch sử, phát triển nhận thức và hành động thực tiễn cho họcsinh trong học tập Lịch sử, bài học Lịch sử ở trường phổ thông, hoạt động ngoại

7

khóa trong dạy – học Lịch sử… Trong đó, tác giả đề cập đến khả năng để nângcao chất lượng giờ học Lịch sử.

Trong cuốn sách của tác giả Bùi Văn Huệ (1997), Tâm lí học Tiểu học,NXB Giáo dục đề cập đến đặc điểm tâm lí, hoạt động của học sinh Tiểu học, một

số vấn đề về tâm lí học dạy học và giáo dục tiểu học, một số vấn đề về nhân cáchgiáo viên tiểu học.[8]

Tác giả Nguyễn Mạnh Hưởng (2006) trong các bài viết như:“Sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông vào dạy học Lịch sử ở trường phổ thông”[9]; Trên tạp chí Giáo dục, số 185, tr.41 (2011) “Một số biện pháp hướng dẫn học sinh ở trường phổ thông” [10] đều nhấn mạnh đến vai trò của CNTT nói chung,

sử dụng tư liệu lịch sử trong dạy học lịch sử nói riêng và đưa ra những yêu cầu

và định hướng phương pháp ứng dụng CNTT vào dạy học lịch sử ở trường phổthông

Nguyễn Thị Côi, Rèn luyện kĩ năng tự kiểm tra, đánh giá trong học tập Lịch

sử của học sinh THPT, Tạp chí Giáo dục (ISSN.0868-3719),số 50 (2006), 33-35.[4] Nguyễn Thị Tuyết Nga, Phạm Thị Sen, Cuốn dạy học địa lí ở Tiểu học đề cập đến phương pháp và hình thức tổ chức dạy học địa lí ở Tiểu học, Nhà xuất

Luận văn thạc sĩ của Đoàn Thị Kiều Oanh ( Hà Nội, 2003) “Khai thác và

sử dụng mạng Internet để dạy học Lịch sử ở trường trung học phổ thông.[17] Nguyễn Phan Lâm Quyên, Trần Thị Mân (2003), Xây dựng và sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm Powerpoint trong dạy học môn Địa lí lớp 5, trường Đại học Sư phạm Huế.[14]

Tô Minh Châu (2013), Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Địa lí

lớp 11, Trường Đại học An Giang.[3]

Võ Thị Na, trường Đại học Tây Nguyên, Ứng dụng phần mềm Prezi trong dạy học phân môn Lịch sử lớp 5.[15] và một số bài báo đăng trên báo Giáo dục Thời Đại với tiêu đề, Ứng dụng trò chơi trực tuyến vào giờ dạy Ngữ văn của giáo viên

Thạc sĩ Trịnh Thị Minh Hương, Trường THPT Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh.[11]Một số công trình nghiên cứu và đề tài đề cập đến vấn đề ứng dụng CNTT vàcác phần mềm hỗ trợ trong kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của HS như sau:

Trần Thị Kim Cúc (2015), Sử dụng phần mềm Wondershare Quizcreator

để xây dựng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan hỗ trợ hoạt động đánh giá trong dạy học Lịch sử lớp 4, đề tài khóa luận tốt nghiệp, trường Đại học Sư

phạm Đà Nẵng.[5]

Vũ Đăng Khôi (2016), Đổi mới kiểm tra và đánh giá môn Tin học cấp Trung học phổ thông, trường THPT Long Thành, Đồng Nai, sáng kiến kinh

nghiệm.[12]

Đề tài công trình nghiên cứu của Nguyễn Tâm, trường THPT Điếu Cày,

Đồng Nai, Ứng dụng phần mềm trắc nghiệm vào kiểm tra đánh giá học tập của học sinh trên phòng máy thực hành môn Tin học.[20]

Tuyển tập báo cáo hội nghị sinh viên nghiên cứu khoa học lần thứ VI

(2006), Sử dụng phần mềm QUEST để phân tích câu hỏi trắc nghiệm dùng trong kiểm tra đánh giá kết quả học tập ở học sinh lớp 10, Đại học Đà Nẵng.[23]

Bên cạnh đó, một số công trình nghiên cứu về phần mềm Kahoot như sau:

Sáng kiến kinh nghiệm “Sử dụng Kahoot! Trong đổi mới phương pháp dạy học tiết bài tập, ôn tập và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong môn Vật lí” của Nguyễn Thị Hoa, trường

Trung học phổ thông Gia Viễn B, Ninh Bình.[7]

Đỗ Văn Quyết (2016), Ứng dụng công nghệ thông tin phần mềm Kahoot để giảng dạy Tiếng anh Tiểu học hiệu quả hơn, Giáo viên trường Tiểu học Khánh

trường Tiểu học Việc khai thác phần mềm này chưa triệt để, chưa tận dụngnhững ưu điểm của phần mềm mang lại Chính vì vậy, với việc tổng hợp và kếthừa các tài liệu, các bài viết thông qua sự tham khảo, tìm hiểu và nghiên cứukhóa luận này chúng tôi mạnh dạn tiếp tục đi sâu nghiên cứu khóa luận vớihướng ứng dụng phần mềm Kahoot trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở Tiểuhọc để đánh giá hiệu quả ứng dụng phần mềm này, nâng cao chất lượng dạy vàhọc ở bậc Tiểu học.

Chúng tôi hi vọng có thể vận dụng, kế thừa những nghiên cứu trên gópthêm một phần nhỏ vào sự hoàn thiện của vấn đề nghiên cứu mà tác giả đã từng

đề cập đến

2 Nội dung và phương pháp nghiên cứu 2.1 Đối tượng nghiên cứu

Ứng dụng phần mềm Kahoot trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở Tiểu học

- Thời gian nghiên cứu: 10/2019 – 06/2020

2.3 Nội dung nghiên cứu

- Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc ứng dụng phần mềm Kahoot trong dạyhọc Tiểu học nói chung và trong môn Lịch sử và Địa lí lớp 4

- Đưa ra thực trạng về ứng dụng phần mềm Kahoot để hỗ trợ giảng dạy trong môn Lịch sử và Địa lí lớp 4 trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột

- Giới thiệu quy trình, kĩ thuật sử dụng phần mềm Kahoot làm công cụ hỗ trợ thiết kế câu hỏi trắc nghiệm trực tuyến trong giảng dạy môn Lịch sử và Địa lí lớp 4

- Thiết kế giáo án mẫu, tập huấn dạy mẫu

- Thực nghiệm sư phạm tại lớp 4 trường Tiểu học Tô Hiệu, thành phố Buôn

Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk để đánh giá tính khả thi của đề tài

2.4 Phương pháp nghiên cứu

2.4.1 Phương pháp nghiên cứu lí thuyết

10

Để hệ thống hóa cơ sở lí luận cho đề tài nghiên cứu, tôi nghiên cứu và tổng hợp một số tài liệu sau:

- Nghiên cứu, đọc các tài liệu, bản tin, đề tài về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, nhằm phân tích, tổng hợp rút ra những vấn đề cần thiết cho đề tài

- Nghiên cứu tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm Kahoot

- Nghiên cứu sản phẩm hoạt động: khai thác, thu thập thông tin thông qua việcphân tích, đánh giá những sản phẩm hoạt động do giáo viên và học sinh tạo ra

- Nghiên cứu các giáo trình, tài liệu, tìm hiểu, phân tích về tâm sinh lí lứa tuổi của học sinh Tiểu học

2.4.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát:

+ Mục tiêu quan sát: Quan sát thái độ học tập môn Lịch sử và Địa lí, tínhtích cực của HS lớp 4 trước và sau khi áp dụng khóa luận Từ đó, hình thành sơ bộđịnh hướng ứng dụng phần mềm Kahoot vào giáo án giảng dạy

Đối tượng quan sát: HS và GV lớp 4 trường Tiểu học Tô Hiệu, Tp Buôn

Ma Thuột, Tỉnh Đắk Lắk

Loại hình quan sát: Quan sát tham dự và công khai

Nội dung quan sát: Quan sát quá trình dạy học của GV và HS lớp 4 tại trường Tiểu học Tô Hiệu, Tp Buôn Ma Thuột, Tỉnh Đắk Lắk

- Phương pháp điều tra: Soạn mẫu phiếu điều tra cho GV và HS về thực

trạng sử dụng CNTT trong các môn học nói chung, phân môn Lịch sử - Địa línói riêng (trong đó nhấn mạnh phần mềm Kahoot, đánh giá khả năng và tác dụngcủa việc sử dụng CNTT nói chung và phần mềm Kahoot nói riêng trong dạyhọc) Tôi tiến hành điều tra 2 lớp trong khối lớp 4 trường Tiểu học Tô Hiệu đểđánh giá mức độ nhận thức và mong muốn của các em khi học môn Lịch sử -Địa lí

Cụ thể: Điều tra tổng số: 8 GV và 90 HS

- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn GV và HS để làm rõ những thuận lợi

và khó khăn khi áp dụng phần mềm Kahoot vào dạy học.

+ Trao đổi với GV về việc ứng dụng phần mềm Kahoot trong dạy học môn

11

Lịch sử và Địa lí ở Tiểu học.

+ Xây dựng hệ thống câu hỏi để thu thập thông tin từ học sinh lớp 4 về hiệuquả của việc ứng dụng phần mềm Kahoot trong dạy học Lịch sử và Địa lí và mongmuốn của các em khi học môn Lịch sử và Địa lí

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

Tổ chức thực nghiệm để đánh giá tính hiệu quả và tính khả thi của khóa luận khi áp dụng với HS lớp 4

+ Tổ chức thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm định phương án đề tài, đề xuất.+ Chọn lớp thực nghiệm với lớp đối chứng tương đương nhau

+ Soạn 1 bài dạy trong môn Lịch sử và Địa lí lớp 4 có ứng dụng phần mềm Kahoot trong dạy học

+ Tiến hành thực nghiệm, xử lí kết quả thực nghiệm

- Phương pháp so sánh đối chiếu: Sử dụng phương pháp phân tích – so

sánh để khai thác, đối chiếu kết quả nghiên cứu và kết quả thực nghiệm

2.4.3 Phương pháp nghiên cứu xử lí số liệu +

Mục đích: Xử lí thông tin điều tra của đề tài

+ Cách làm: Sử dụng các phép toán và phần mềm thống kê để xử lí số liệu

từ mẫu phiếu điều tra; xử lí các số liệu thu được trong khảo sát và thực nghiệmnhằm kiểm định tính đúng đắn và tính khả thi của khóa luận

2.4.4 Cấu trúc của khóa luận:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, tài liệu tham khảo và phụ lục, khóa luận có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn.

Chương 2: Ứng dụng phần mềm Kahoot trong dạy học môn Lịch sử - Địa

lí ở Tiểu học

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm.

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

PPDH luôn trong mối quan hệ với các thành tố khác của quá trình giáo dục,trước hết, đó là mối quan hệ: Mục tiêu – nội dung – phương pháp hoặc quan hệ:nội dung - phương tiện – những điều kiện khác.[1; tr.22]

“PPDH là hệ thống những cách thức hoạt động (bao gồm những hành động và thao tác) của GV và HS nhằm thực hiện tốt mục đích và nhiệm vụ dạy học”.

PPDH bao gồm phương pháp dạy và phương pháp học:

Phương pháp dạy là phương pháp tổ chức nhận thức, phương pháp điềukhiển các hoạt động trí tuệ và thực hành, phương pháp giáo dục ý thức và thái độđúng đắn cho HS

Phương pháp học là: “Phương pháp nhận thức và rèn luyện để hình thành

hệ thống tri thức và kĩ năng thực hành, hình thành nhân cách người học”.[1;

tr.2]

1.1.1.2 Phương tiện dạy học

Phương tiện dạy học là những đối tượng, đồ vật, vật chất tự nhiên hoặcnhân tạo, có chức năng tạo điều kiện hỗ trợ, chuyển tải các hoạt động và quan hệcủa GV và người học trên lớp, là công cụ phục vụ các nhiệm vụ giảng dạy vàhọc tập [3;tr.180]

Trong lí luận dạy học hiện nay, chúng ta thường chia phương tiện dạy họcgồm 2 loại:

Phương tiện dạy học thông thường như: ngôn ngữ, bảng phấn, sách giáo

13

khoa, tài liệu học tập,…

Phương tiện kĩ thuật như: Phương tiện nghe, nhìn, tổ hợp nghe nhìn, cácdụng cụ, thiết bị, máy móc kĩ thuật thực hành, thực nghiệm, thí nghiệm, cácphương tiện tương tác mạnh có tính năng sư phạm chung không bó hẹp ở từngmôn học, đa chức năng (máy tính điện tử, các phần mềm dạy học trên máy vitính, các phần mềm sử dụng trên mạng và bản thân các kiểu mạng truyền thônggiáo dục)

1.1.1.3 Phần mềm dạy học

* Khái niệm phần mềm

Phần mềm là các chương trình máy tính và những tài liệu liên quan đến nónhư: các yêu cầu, mô hình thiết kế, tài liệu hướng dẫn sử dụng Do đó, chúng tathấy rằng đặc điểm của phần mềm là trừu tượng và vô hình

Phần mềm (Software) là một tập hợp các câu lệnh hoặc chỉ thị được viếtbằng một hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình theo một trật tự xác định nhằm tạo ramột nhiệm vụ hay chức năng hoặc một vấn đề cụ thể nào đó

Phần mềm có thể hiểu một cách trừu tượng là những thứ không thể cầmnắm như phần cứng và phần mềm hoạt động phụ thuộc vào phần cứng

Các sản phẩm phần mềm được chia thành 2 loại:

Sản phẩm đại trà (Generic Product): được phát triển để bán ra ngoài thịtrường, đối tượng người sử dụng là tương đối đa dạng và phong phú Những sảnphẩm phần mềm thuộc loại này thường là những phần mềm dành cho máy PC.Sản phẩm theo đơn đặt hàng (Bespoke Product hoặc Customised Product):được phát triển cho một khách hàng riêng lẻ theo yêu cầu

Ngày nay, phần mềm có mặt trong hầu hết các lĩnh vực: truyền thông, khoahọc công nghệ, giáo dục,… Có thể nói CNTT, trong đó có phần mềm đã tạo ramột cuộc cách mạng công nghiệp cho loài người

Với nhu cầu của công việc khác nhau thì vô số phần mềm được viết ranhằm đáp ứng yêu cầu của người dùng như: nghe nhạc, xem phim, học tập,…

* Khái niệm phần mềm dạy học

Phần mềm dạy học bao gồm tất cả các chương trình máy tính được sử dụng

trong quá trình dạy học nhằm hỗ trợ giúp cho quá trình truyền tải tri thức từngười dạy đến người học như: giáo án điện tử, phim, game, từ điển,…

Phần mềm dạy học là phần mềm công cụ giúp cho GV có thể tự xây dựngđược các bài giảng điện tử theo ý tưởng của mình một cách nhanh chóng

Ưu điểm của phần mềm dạy học là dễ sử dụng, dễ bảo quản, dễ nhân bảnhơn so với các phương tiện trực quan truyền thông như: sách, tranh ảnh, sơ đồ,…Nội dung phần mềm dạy học được ghi vào các đĩa mềm hay đĩa CD – ROM(Read – only – memory compact disk) gọn nhẹ tiện lợi so với các phương tiệntrực quan truyền thống nhưng mang lại được một lượng thông tin tương đương.Phần mềm dạy học là một loạt hình phương tiện dạy học nhưng ở cấp độcao hơn so với phương tiện dạy học trực quan khác Do đó, phần mềm dạy học

là phương tiện quan trọng giúp đổi mới PPDH, đổi mới giáo dục, nâng cao chấtlượng dạy và học theo hướng tích cực đáp ứng với nhu cầu thời đại

1.1.1.4 Giáo án điện tử

Có thể hiểu giáo án điện tử là bản thiết kế cụ thể toàn bộ kế hoạch hoạtđộng dạy học của GV trên giờ lên lớp, toàn bộ hoạt động dạy học đó đã đượcmultimedia hóa một cách chi tiết, có cấu trúc chặt chẽ và logic được quy địnhbởi cấu trúc của bài học

GAĐT là một sản phẩm của hoạt động thiết kế bài dạy học được thể hiệnbằng vật chất trước khi dạy học được tiến hành Giáo án điện tử chính là bảnthiết kế của bài giảng điện tử, chính vì vậy, xây dựng giáo án điện tử hay thiết kếbài giảng điện tử là hai cách gọi khác nhau cho một hoạt động cụ thể để có đượcbài giảng điện tử

GAĐT là được GV xây dựng bằng phần mềm tin học Xét về mặt hìnhthức, giáo án điện tử có thể là trang văn bản hay một file với các đường liên kếttrực tuyến Giáo án điện tử không thay thế hoàn toàn cho phương pháp giảng dạytruyền thống, những yếu tố trực quan có khả năng hỗ trợ cho những bài giảngđược mở rộng và trở nên sinh động, hấp dẫn hơn

1.1.1.5 Kiểm tra đánh giá

Kiểm tra đánh giá là thuật ngữ chỉ cách thức hoặc các hoạt động GV sửdụng để thu thập thông tin về biểu hiện kiến thức, kĩ năng và thái độ của HS

15

trong học tập nhằm cung cấp dữ kiện làm cơ sở cho việc đánh giá.

Đánh giá kết quả học tập là thuật ngữ chỉ quá trình hình thành những nhậnđịnh, rút ra những kết luận hoặc phán đoán về trình độ và phẩm chất của ngườihọc hoặc đưa ra những quyết định về việc dạy học dựa trên cơ sở những thôngtin đã thu thập được một cách có hệ thống trong quá trình kiểm tra Đánh giá kếtquả học tập được hiểu là đánh giá học sinh về học lực và hạnh kiểm thông quaquá trình học tập các môn học cũng như các hoạt động khác trong phạm vi nhàtrường

Những định hướng đổi mới của kiểm tra và đánh giá trong dạy học: Đề caotính tự lực trong việc kiểm tra đánh giá HS, đề cao tính toàn diện trong việc kiểmtra đánh giá các môn học, đề cao tính sáng tạo trong việc kiểm tra đánh giá HS,

đề cao tính đa dạng, tính hệ thống trong kiểm tra đánh giá các môn học, đề caovai trò động viên, khuyến khích của việc kiểm tra đánh giá

- Hình thức kiểm tra đánh giá:

+ Đánh giá nhận xét (lớp 1, 2, 3): Là GV đưa ra những phân tích và phánđoán về học lực hoặc hạnh kiểm của người học bằng việc sử dụng những nhận xétđược rút ra từ việc quan sát hành động hay sản phẩm học tập của HS theo những tiêuchí cho trước Điều này tác động đến sự phấn đấu học tập của HS và hướng dẫn HSđiều chỉnh việc học tập

+ Đánh giá bằng điểm số (lớp 4, 5): Là những mức điểm khác nhau trênmột thang điểm để chỉ ra mức độ về kiến thức, kĩ năng, thái độ mà HS thể hiện đượcthông qua hoạt động hay sản phẩm học tập Từ đó, phản ánh được trình độ học tập,học lực, phẩm chất của HS học tốt hơn

+ Bài kiểm tra viết: Dùng để kiểm tra và đánh giá những kiến thức và kĩ năng của HS Gồm 2 dạng chính:

● Bài kiểm tra trắc nghiệm tự luận: Dùng những câu hỏi mở để HS tự xâydựng câu trả lời cho nên được hỏi là câu hỏi tự luận Ngoài những kiến thức, kĩ năng

và thái độ của môn học còn đánh giá được kĩ năng trình bày, viết, kĩ năng tư duylogic của HS Tuy nhiên, việc đánh giá các bài này phần nhiều còn mang tính chủquan của GV

● Bài kiểm tra trắc nghiệm khách quan: Bao gồm các dạng câu hỏi như câu hỏi nhiều lựa chọn, câu hỏi đúng sai, câu hỏi điền khuyết

1.1.2 Vai trò của phương tiện dạy học

Phương tiện dạy học được hiểu là những dụng cụ, máy móc, thiết bị, vậtdụng cần thiết cho hoạt động dạy và học, giúp cho quá trình nhận thức, lĩnh hộikiến thức của người học được tốt hơn Ví dụ: bảng viết, máy chiếu, bảng phụ,…Trong đó máy chiếu hắt, projector được coi là phương tiện dạy học hiện đại Từgóc độ tâm lí học, chúng ta thấy con người tiếp thu các thông tin nhờ khả năngcủa năm giác quan Theo thống kê: Nếu chỉ đọc thì người học chỉ nhớ 10%, chỉ

có nghe thôi thì khả năng tiếp thu được 50%, kết hợp cả nghe, đọc, tự nghiêncứu, trình bày thì mức độ nhớ lên đến 90% Chỉ riêng điều này thôi, cũng nói lên

sự đòi hỏi áp dụng phương tiện dạy học hiện đại vào bài dạy

Việc sử dụng nhuần nhuyễn các phương tiện dạy học ứng dụng vào quátrình dạy và học sẽ giúp cho lớp học sôi nổi, sinh động, lôi cuốn học sinh tậptrung chú ý học tập, gây hứng thú cho người học Phương tiện dạy học làphương tiện hỗ trợ, chủ yếu là cầu nối giữa GV và HS, cầu nối đó mới hơn, hayhơn thì phải có phương tiện dạy học hiện đại đáp ứng được xu hướng dạy họchiện đại ngày nay

1.1.3 Đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS ở Tiểu học Mục đích của hoạt động đánh giá HS là những hoạt động quan sát, kiểm traquá trình và kết quả học tập, rèn luyện của HS để có những nhận định định tính

ra những quyết định sư phạm giúp HS học tập ngày càng tiến bộ.

Nội dung đánh giá xoay quanh đánh giá hoạt động học tập, sự tiến bộ vàkết quả học tập của HS theo chuân kiên thưc, kĩ năng của chương trình giáo dụctiểu học theo từng môn học, chương trình môn Lịch sử và Địa lí và hoạt độnggiáo dục

Đánh giá sự hình thành và phát triển năng lực chung của HS tiểu học: tựphục vụ, tự quản; giao tiếp, hợp tác; tự học và giải quyết vấn đề Đánh giá sựhình thành, phát triển các phẩm chất của HS tiểu học: yêu cha mẹ, gia đình; yêubạn bè, trường lớp; yêu quê hương, đất nước, con người; tự tin, tự trọng, tự chịutrách nhiệm; trung thực, kỉ luật; chăm học, chăm làm, thích hoạt động nghệthuật, thể thao

Đánh giá kết quả giáo dục các môn học, hoạt động giáo dục ở mỗi lớp vàsau cấp học cần phải:

Dựa vào cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng (theo định hướng tiếp cận năng lực)từng môn học, hoạt động giáo dục từng môn, từng lớp; yêu cầu cơ bản cần đạt vềkiến thức, kĩ năng, thái độ (theo định hướng tiếp cận năng lực) của HS của cấp học.Phối hợp giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì, giữa đánh giácủa GV và tự đánh giá của HS, giữa đánh giá của nhà trường và đánh giá của giađình, cộng đồng

Sử dụng các hình thức đánh giá khác nhau Kết hợp giữa hình thức đánh giábằng trắc nghiệm khách quan và tự luận nhằm phát huy những ưu điểm của mỗihình thức đánh giá này

Việc đánh giá kết quả học tập của HS trong môn Lịch sử và Địa lí cần đảmbảo nguyên tắc sau: toàn diện, khách quan, chính xác, phân hóa, kết hợp đánhgiá trong suốt quá trình học tập (đánh giá quá trình) và đánh giá vào cuối kì, cuốinăm học (đánh giá tổng kết), kết hợp đánh giá của GV với HS và việc HS đánhgiá lẫn nhau và tự đánh giá, đánh giá lí thuyết và thực hành, đánh giá trong hoạtđộng trên lớp và ngoài lớp,…

Cùng với đánh giá kiến thức, kĩ năng, cần tăng cường đánh giá và áp dụngbiện pháp thích hợp để đánh giá thái độ của HS về kiến thức lịch sử và địa lí

Có công cụ đánh giá thích hợp nhằm đánh giá toàn diện, công bằng, trungthực, có khả năng phân loại, giúp GV và HS điều chỉnh kịp thời việc dạy và học.

1.1.4 Khái quát phần mềm Kahoot

Kahoot đã ra mắt riêng bản beta tại SXSWedu vào tháng 3 năm 2013 vàbản beta đã được phát hành cho công chúng vào tháng 9 năm 2013 Kahoot đã

có từ năm 2006, ban đầu là một ứng dụng giáo dục trò chơi được gọi là dạng đố,

sự phổ biến và tính năng sử dụng của nó được thay đổi dần vào hoàn thiện nhưngày nay, do Asmund Furuseth là giám đốc điều hành và đồng sáng lập

Kahoot – Công cụ hỗ trợ giảng dạy được sử dụng hơn 160 nước trên thếgiới, hơn 300.000 người sử dụng và được chọn sử dụng trong các hội thảo đàotạo quốc tế uy tín

Kahoot là công cụ hỗ trợ dạy học miễn phí, một công cụ học tập dựa trênnền tảng trò chơi dùng để thiết kế những bài trắc nghiệm trực tuyến và được sửdụng như một hệ thống lớp học tương tác

Về bản chất, Kahoot là một website ứng dụng trực tuyến, vì vậy nó có thể

sử dụng trên mọi thiết bị: laptop, smartphone, máy tính miễn là thiết bị đó kếtnối mạng được

Kahoot được sử dụng trong hệ thống lớp học tương tác và câu hỏi sẽ đượcchiếu trên một màn hình chung Tất cả người chơi sẽ sử dụng thiết bị của họ(điện thoại thông minh, laptop, PC,…) để trả lời các câu hỏi do GV đưa ra.Những câu hỏi này có thể được tính điểm và người chơi trả lời nhanh nhất sẽđược cộng điểm thưởng Điểm sau đó sẽ hiển thị trên bảng thành tích sau mỗicâu hỏi

Kahoot giúp làm nổi bật nội dung bài giảng, biến lớp học thành sân chơihào hứng Với Kahoot, bạn có thể sử dụng theo rất nhiều cách khác nhau, trongnhiều ngữ cảnh khác nhau từ lớp học ở trường, đào tạo doanh nghiệp, huấn luyệnnội bộ,… rất dễ dàng, hấp dẫn và hoàn toàn miễn phí

* Vai trò của phần mềm Kahoot trong dạy học phân môn Lịch sử và Địa lí

ở Tiểu học

Đổi mới phương pháp dạy học trong những năm gần đây đã trở thành vấn đề cấp thiết Sự phát triển của nền giáo dục đòi hỏi phải đổi mới cách giảng dạy để đào

19

tạo thế hệ trẻ một cách toàn diện và phù hợp với các yêu cầu của thực tiễn xã hội Muốn đổi mới phương pháp dạy học hiệu quả, ngoài việc đổi mới nội dungchương trình, cần phải chống lại thói quen học tập thụ động, phát huy tính

tích cực, sáng tạo của HS

Chương trình môn Lịch sử và Địa lí ở Tiểu học có nhiều thông tin vớichuỗi sự kiện, các nhân vật, các trận đánh, các cuộc khởi nghĩa, quá trình xâydựng và phát triển đất nước, thế giới tự nhiên, xã hội, dân cư, khí hậu, vùngmiền,…Môn học này không chỉ cung cấp cho Hs kiến thức lịch sử và địa lí màcòn giáo dục HS nhận thức được bản chất của môn học

Tuy nhiên, do đối tượng học tập của môn học này thuộc về quá khứ, chonên thời gian càng lùi xa thì việc nhận thức bản chất của sự kiện và hiểu sâu về

sự kiện càng khó Thêm vào đó HS không thể trực tiếp quan sát đối tượngnghiên cứu như các môn Khoa học tự nhiên Từ đó, gây cho HS nhàm chán, khôkhan, không hứng thú học tập

Với những đặc điểm trên, việc ứng dụng CNTT vào dạy học môn Lịch sử

và địa lí là điều cần thiết

Có rất nhiều phần mềm hỗ trợ trong quá trình dạy học, trong đó có phầnmềm Kahoot Một phần mềm khá phổ biến hiện nay

Kahoot được áp dụng trong công nghệ giáo dục tại các trường học Tròchơi ở đây là những câu hỏi trắc nghiệm, không chỉ là những câu hỏi lí thuyếtđơn thuần, người dùng có thể tích hợp thêm hình ảnh và video vào bài Cũng cóthể sử dụng để khảo sát ý kiến của người tham gia Kahoot giúp làm nổi bật nộidung bài giảng, biến lớp học thành sân chơi hào hứng

Với bộ môn Lịch sử và Địa lí, Kahoot là ứng dụng hỗ trợ việc dạy và họcrất hiệu quả cho HS và GV thông qua việc hỗ trợ thiết kế các bài tập Lịch sử.Đối với GV, là người đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giúp HSkhôi phục lại “bức tranh của quá khứ và cuộc sống xung quanh” Việc ứng dụngphần mềm Kahoot vào bài giảng sẽ góp phần giúp GV đánh giá một cách tốtnhất hiệu quả của quá trình dạy học

Qua đó, HS không chỉ rèn luyện được nghe, nói, đọc, viết mà còn quan sát

và cảm nhận được các kiến thức được học, giúp HS nắm bắt và hình dung được,ghi nhớ kiến thức một cách sâu sắc thông qua trực quan sinh động Từ đó, Hs sẽ

dễ dàng vận dụng những gì đã học vào thực tiễn xã hội

1.1.5 Nội dung chương trình sách giáo khoa môn Lịch sử và Địa lí lớp 4 hiện hành

1.1.5.1 Nội dung chương trình sách giáo khoa phân môn Lịch sử lớp 4 hiện hành

* Cấu trúc SGK

SGK Lịch sử và Địa lí lớp 4 có 3 bài chung cho lịch sử và địa lí, chủ yếugiới thiệu về môn Lịch sử và Địa lí, về ý nghĩa như tầm quan trọng của việc họccác phân môn này, làm quen với bản đồ

Phân môn Lịch sử có 8 giai đoạn gồm 29 bài với 35 tiết của 35 tuần Trong

đó, có 26 bài học mới, 2 bài ôn tập và một bài tổng kết được phân phối như sau:

- Buổi đầu dựng nước và giữ nước (Khoảng 700 năm TCN đến năm 179 TCN): 2 bài

- Hơn một nghìn năm đấu tranh giành lại độc lập (Từ năm 179 TCN đến năm 938): 4 bài

- Buổi đầu độc lập (Từ năm 938 đến năm 1009): 2 bài

- Nước Đại Việt thời Lý (Từ năm 1009 đến năm 1226): 3 bài

- Nước Đại Việt thời Trần (Từ năm 1226 đến năm 1400): 4 bài

- Nước Đại Việt buổi đầu thời Hậu Lê (Thế kỉ XV): 5 bài, trong đó có 1 bài

ôn tập

- Nước Đại Việt thế kỉ XVI – XVII: 6 bài

- Buổi đầu thời Nguyễn (Từ năm 1802 đến năm 1858): 3 bài, trong đó, có 1bài tổng kết

* Nội dung

SGK Lịch sử và Địa lí 4 có nội dung chung cho cả hai phần Lịch sử và Địa

lí Phân môn Lịch sử cung cấp cho HS kiến thức lịch sử từ buổi đầu dựng nướcđến năm 1858 – buổi đầu thời Nguyễn Đây là giai đoạn lịch sử có vị trí vô cùngquan trọng trong tiến trình lịch sử dân tộc Cung cấp kiến thức quá trình dựngnước của các vua Hùng, quá trình chống đồng hóa 1000 năm Bắc thuộc, bước

21

đầu xây dựng nền độc lập thống nhất nước nhà Các triều đại ra đời đã lãnh đạonhân dân chống giặc ngoại xâm, bảo vệ và xây dựng đất nước phát triển Nộidung chương trình trình bày sự kiện, nhân vật lịch sử phản ánh các cột mốc đánhdấu sự phát triển dân tộc, những thành tựu trong sự nghiệp dựng nước và giữnước của ông cha ta từ buổi đầu dựng nước cho đến nhà Nguyễn.

Được phân bố 1 tiết/ 1 tuần trong suốt 35 tuần của năm học Ngoài nhữngbài học có nội dung quy định sẵn trong sách giáo khoa, còn có một số bài họclịch sử địa phương

Nội dung chương trình phân môn Lịch sử lớp 4 được thống kê theo bảngsau:

Bảng 1.1: Nội dung chương trình dạy học phân môn Lịch sử lớp 4

Giai đoạn

lịch sử

Buổi đầu 1 Nước Văn Lang Sự ra đời của nước Văn Lang,

dựng nước và 2 Nước Âu Lạc Âu Lạc và một số đặc điểm về

TCN)

Hơn một 3 Nước ta dưới ách đô Sự áp bức, bóc lột nặng nề của

nghìn năm hộ của các triều đại các triều đại phong kiến

đấu tranh phong kiến phương phương Bắc đối với nhân dân

lập (Từ năm 4 Khởi nghĩa Hai Bà Chống ách thống trị của nhà

179 TCN đến Trưng (Năm 40) Đông Hán Mở đầu phong trào

nhân dân ta trong thời kì Bắcthuộc

5 Chiến thắng Bạch Đánh bại cuộc xâm lược của

Đằng do Ngô Quyền phong kiến Trung Quốc (Namlãnh đạo (Năm 938) Hán) Chấm dứt hơn 1000 năm

Bắc thuộc, mở đầu thời kì độclập lâu dài của nước ta

6 Ôn tập

Buổi đầu độc 7 Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn Hoàn cảnh lịch sử sau khi Ngô

8 Cuộc kháng chiến Tình hình nước ta từ trước khichống quân Tống xâm quân Tống sang xâm lược.lược lần thứ nhất Nhà Tiền Lê bắt đầu Diễn(Năm 981) biến, kết quả và ý nghĩa của

chiến thắng Bạch Đằng, ChiLăng

Nước Đại Việt 9 Nhà Lý dời đô ra Nhà Tiền Lê chấm dứt Nhà

10 Chùa thời Lý Đặc điểm chùa chiền thời Lý

11 Cuộc kháng chiến Lý Thường Kiệt chỉ huy quânchống quân Tống xâm dân ta bảo vệ được nền độc lậplược lần thứ hai (1075 của đất nước trước sự xâm– 1077) lược lần thứ hai của nhà Tống

Nước Đại Việt 12 Nhà Trần thành lập Sự ra đời của nhà Trần Chính

chống quân xâm lược thắng quân xâm lược Mông –Mông – Nguyên Nguyên bằng sự mưu trí và

Nước Đại Việt 16 Chiến thắng Chi Lăng Lê Lợi chỉ huy nghĩa quân

17 Nhà Hậu Lê và việc tổ Nhà Hậu Lê và việc tổ chứcchức quản lí đất nước quản lí đất nước

18 Trường học thời Hậu Trường học thời Hậu LêLê

19 Văn học và khoa học Văn học và khoa học thời Hậu

20 Ôn tập

Nước Đại Việt 21 Trịnh – Nguyễn phân Nhà Lê suy yếu Các tập đoàn

chúa Trịnh, làm chủ Thăng

25 Quang Trung đại phá Quân Thanh xâm lược nước ta.quân Thanh (Năm Diễn biến, kết quả của chiến1789) thắng Hà Hồi, Ngọc Hồi,

Đống Đa

26 Những chính sách về Những chính sách về kinh tếkinh tế và văn hóa của và văn hóa của vua Quangvua Quang Trung Trung

Buổi đầu thời 27 Nhà Nguyễn thành lập Sự thành lập của nhà Nguyễn

Nguyễn (Từ 28 Kinh thành Huế Nét đẹp của kinh thành Huế

đề, với 32 bài ứng với 32 tiết học Trong đó, có 28 bài học kiến thức mới, 4 bài

ôn tập, được phân bổ cụ thể như sau: Thiên nhiên và hoạt động của con người ởmiền núi và trung du (10 bài); Thiên nhiên và hoạt động của con người ở miềnđồng bằng (18 bài); Vùng biển Việt Nam (2 bài); Ôn tập cuối năm (2 bài)

* Nội dung

Được phân bố 1 tiết/ 1 tuần trong suốt 35 tuần của năm học Ngoài nhữngbài học có nội dung quy định sẵn trong sách giáo khoa, còn có một số bài họcđịa lí địa phương

Bảng 1.2: Nội dung chương trình dạy học phân môn Địa lí lớp 4

1 Dãy Hoàng Liên Sơn Vị trí, đặc điểm tự nhiên của dãy

Hoàng Liên Sơn

2 Một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn Đặc điểm cơ bản về dân cư, trang

25

5 Tây Nguyên Vị trí, đặc điểm, khí hậu, sông ngòi,

cao nguyên ở Tây Nguyên

6 Một số dân tộc ở Tây Nguyên Đặc điểm cơ bản về dân cư, lễ hội

7 Hoạt động sản xuất của người dân ở Đặc điểm tiêu biểu: Trồng cây lâu

8 Hoạt động sản xuất của người dân ở Hoạt động sản xuất với thiên nhiên.Tây Nguyên (TT)

Vị trí, đặc điểm, địa hình, khí hậu,

15 Thủ đô Hà Nội Vị trí, đặc điểm tiêu biểu

16 Thành phố Hải Phòng Vị trí, đặc điểm tiêu biểu

17 Đồng bằng Nam Bộ Vị trí, đặc điểm về tự nhiên, sông

ngòi

26

18 Người dân ở đồng bằng Nam Bộ Đặc điểm dân tộc, nhà ở, trang phục,

21 Thành phố Hồ Chí Minh Vị trí, đặc điểm tiêu biểu

22 Thành phố Cần Thơ Vị trí, đặc điểm tiêu biểu

Người dân và hoạt động sản xuất ở Đặc điểm về dân cư và nét tiêu biểu

26 đồng bằng duyên hải miền Trung về sản xuất nông nghiệp

29 Biển, Đảo và quần đảo Vị trí, đặc điểm, vai trò của biển

Đông

30 Khai thác khoáng sản và hải sản ở Đặc điểm khai thác về dầu khí, thủyvùng biển Việt Nam hải sản, vùng khai thác dầu khí và

nguyên nhân làm cạn kiệt nguồn hải27

sản, ô nhiễm môi trường biển.

32 Ôn tập học kì II

1.1.6 Đặc điểm tâm lí học sinh Tiểu học

Ngày nay, khi CNTT ngày càng phát triển thì việc ứng dụng CNTT trongdạy học càng trở nên quan trọng và thiết thực không những giúp GV xây dựngđược bài giảng sinh động, thu hút được sự chú ý tập trung của HS mà còn gópphần đổi mới cách dạy và cách học, đổi mới PPDH

Đặc biệt, ở lứa tuổi tiểu học, cơ thể các em đang trong thời kì phát triển Vìthế, sức dẻo dai của cơ thể còn thấp nên trẻ không thể làm lâu một số cử độngđơn điệu, dễ mệt mỏi, nhất là khi hoạt động quá lâu và ở trong phòng học nhỏ.Tri giác của HS tiểu học thường mang tính đại thể, ít đi sâu vào chi tiết,không mang tính chủ động, tri giác một cách ngẫu nhiên Vì vậy, trong quá trìnhtri giác rất dễ bỏ quên nhiều chi tiết quan trọng hay những chi tiết làm nên sựvật Tất nhiên, không phải các em không có khả năng phân tích để tách các dấuhiệu mà do quá trình tri giác một cách có chủ định chưa tốt, các em thường thâutóm về cái toàn bộ để tri giác Vì vậy, GV phải tạo hứng thú học tập và phảithường xuyên được luyện tập

Đầu giai đoạn tiểu học, khả năng chú ý có chủ định yếu, khả năng điềuchỉnh chú ý một cách có chủ định chưa mạnh, chú ý không có chủ định chiếm ưuthế HS tiểu học thường có khả năng chú ý 30 – 40 phút, song cần thiết phải có

sự di chuyển và phân phối chú ý Đến cuối tiết học khả năng chú ý sẽ giảm đi Ởlứa tuổi này, khả năng ghi nhớ máy móc phát triển hơn, đó là kiểu ghi nhớ dựatrên việc học thuộc lòng từng câu, từng chữ của tài liệu mà không cần hiểu nộidung, ý nghĩa của tài liệu đó Tận dụng việc này rất hữu ích trong việc dạy học

vì sẽ giúp cho trẻ nhớ tốt nhưng nếu ta lạm dụng quá, chỉ quan tâm đến sự pháttriển bên ngoài mà không chú ý đến sự phát triển của trẻ sẽ không đưa lại hiệuquả trong quá trình dạy học

Tư duy của HS tiểu học là tư duy cụ thể, tức là quá trình tư duy phải gắn

28