(TIỂU LUẬN) tư tưởng hồ chí minh về con người và sự vận dụng của đảng ta trong việc xây dựng con người mới hiện nay

Tin ở dân, dựa vào dân, tổ chức và phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân, bồi dưỡng, đào tạo và phát huy mọi năng lực của dân ở từng cá nhân riêng lẻ và của cả cộng đồng, đó là tư tưởng đư

MÔN HỌC:

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Chủ đề

Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và sự

vận dụng của Đảng ta trong việc xây dựng con

người mới hiện nay.

Mã môn học: SS003

Lớp: SS003.L23

GV hướng dẫn: TS Nguyễn Công Lập

Mục lục:

1.2 Quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò của con người 51.2.1 Con người là vốn quý nhất, nhân tố quyết định thành công của sự

1.2.2 Con người vừa là mục tiêu của sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải

phóng xã hội, vừa là động lực của chính sự nghiệp đó 61.3 Quan niệm của Hồ Chí Minh về xây dụng con người 71.3.1 “Trồng người” là yêu cầu khách quan, vừa cấp bách, vừa lâu dài của

1.3.2 “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần có những con

I Mở đầu

Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người được biểu hiện đa dạng và vô cùngphong phú, thể hiện trong từng việc làm, cử chỉ và mối quan tâm của mỗi con

người Ngoài ra, tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống những luận điểm khoa học

rộng lớn, sâu sắc và phong phú trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Tất cả đều

toát lên tình yêu vô hạn, sự tôn trọng, thái độ bao dung và niềm tin tuyệt đối vào

con người Tin ở dân, dựa vào dân, tổ chức và phát huy sức mạnh đoàn kết toàn

dân, bồi dưỡng, đào tạo và phát huy mọi năng lực của dân (ở từng cá nhân riêng lẻ

và của cả cộng đồng), đó là tư tưởng được Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển

trong toàn bộ sự nghiệp đấu tranh cách mạng giành độc lập dân tộc cũng như xây

dựng đất nước Tư tưởng đó cũng chính là nội dung cơ bản ủa toàn bộ tư tưởng về

con người của Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một bước phát triển mới của chủ nghĩa Mác –Lênin, được vận dụng một cách sáng tạo vào thực tiễn giải phóng dân tộc và xây

dụng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Điều cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh là độc

lập dân tộc gắn liền với giải quyết xã hội và giải phóng con người Trong đó, vấn

đề con người là vấn đề lớn, được đặt lên hàng đầu và là vấn đề trung tâm, xuyên

suốt trong toàn bộ nội dung tư tưởng của Người

1.1 Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người

Quan niệm về con người, coi con người là một thực thể thống nhất của

“cái cá nhân” và “cái xã hội”, con người tồn tại trong mối quan hệ biện chứng

giữa cá nhân với cộng đồng, dân tộc, giai cấp, nhân loại; yêu thương con người,

tin tưởng tuyệt đối ở con người, coi con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực

của sự nghiệp giải phóng xã hội và giái phóng chính bản thân con người, đó chính

là những luận điểm cơ bản trong tư tưởng về con người của Hồ Chí Minh

1.1.1 Con người được nhìn nhận như mặt chỉnh thể

Theo Hồ Chí Minh, con người là một chỉnh thể, thống nhất về trí lực, tâmlực, thể lực, đa dạng trong tính cách, khát vọng, phẩm chất, khả năng, đa dạng bởi

mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội (quan hệ gia đình, dòng tộc, làng xã, quan hệ

giai cấp, dân tộc…) và các mỗi quan hệ xã hội (quan hệ chính trị, văn hóa, đạo

đức, tôn giáo…) Con người luôn có xu hướng vươn lên cái Chân - Thiện - Mỹ

mặc dù "có thế này, thế khác"

Đối với Hồ Chí Minh, con người vừa tồn tại tư cách cá nhân, vừa là thành

viên của gia đình và của cộng đồng, có cuộc sống tập thể và cuộc sống cá nhân hài

hòa, phong phú C.Mác đã chỉ rõ: “Con người không phải là một sinh vật trừu

tượng, ẩn náu đâu đó ở ngoài thế giới, con người chính là thế giới con người, là

Nhà nước, là xã hội” Khi nói về bản chất con người, C.Mác đã đưa ra một định

nghĩa nổi tiếng: “Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hòa

những quan hệ xã hội” Hồ Chí Minh đã đến với Chủ nghĩa Mác - Lênin, tiếp thu

những ý kiến của C.Mác về con người và bản chất con người một cách thấu đáo

Từ đó, Người đã nêu một định nghĩa về con người: "Chữ người, nghĩa hẹp là gia

đình, anh em, họ hàng, bầu bạn Nghĩa rộng là đồng bào cả nước Rộng nữa là cả

loài người" Quan niệm đó thể hiện ở chỗ Người chưa bao giờ nhìn nhận con

người một cách chung chung, trừu tượng

Hồ Chí Minh xem xét con người trong sự thống nhất của hai mặt đối lập:

thiện và ác, hay và dở, tốt và xấu, hiền và dữ, … Bao gồm cả tính người - mặt xã

hội và tính bản năng - mặt sinh học của con người Theo Hồ Chí Minh, con người

có tốt có xấu, nhưng "dù là xấu, tốt, văn minh hay dã man đều có tình"

Tư tưởng về con người của Hồ Chí Minh dựa trên thế giới quan duy vật

triệt để của chủ nghĩa Mác – Lênin Chính vì xuất phát từ thế giới quan duy vật

triệt để ấy, nên khi nhìn nhận và đánh giá vai trò của bản thân mình (với tư cách là

lãnh tụ), Người không bao giờ cho mình là người giải phóng nhân dân Theo quan

điểm của Hồ Chí Minh, người cán bộ (kể cả lãnh tụ) chỉ là "đầy tớ trung thành" có

sứ mệnh phục vụ nhân dân, lãnh tụ chỉ là người góp phần vào sự nghiệp cách

mạng của quần chúng

1.1.2 Con người cụ thể lịch sử

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, con người được khái niệm vừa là mục tiêu

của sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, vừa là động lực của chính sự

nghiệp đó

Con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh không tồn tại như một phạm trù

bản thể luận có tính trừu tượng hóa và khái quát hóa, mà được đề cập đến một

cách cụ thể, đó là nhân dân Việt Nam Hồ Chí Minh nhìn nhận con người lịch sử

-cụ thể trong các mối quan hệ xã hội, quan hệ giai cấp, theo giới tính (thanh niên,

phụ nữ), theo lứa tuổi (phụ lão, nhi đồng), nghề nghiệp (công nhân, nông dân, trí

thức ), trong khối thống nhất của cộng đồng dân tộc (sĩ, nông, công, thương) và

quan hệ quốc tế (bầu bạn năm châu, các dân tộc bị áp bức, bốn phương vô sản)…,

trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể

Logic phát triển tư tưởng của Người là xuất phát từ chủ nghĩa yêu nước

để đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, đến với chủ nghĩa quốc tế chân chính Theo

logic phát triển tư tưởng ấy, khái niệm con người của Hồ Chí Minh tiếp cận với

khái niệm vô sản cách mạng Người đề cập đến giai cấp vô sản cách mạng và sự

thống nhất về lợi ích căn bản của giai cấp đó với các tầng lớp nhân dân lao động

khác (đặc biệt là nông dân) Người nhận thức một cách sâu sắc rằng, chỉ có cuộc

cách mạng duy nhất và tất yếu đạt với mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai

cấp và toàn thể nhân loại khỏi mọi sự nô dịch, áp bức Tư tưởng đó được thể hiện

rất triệt để và cụ thể trong lý luận chỉ đạo cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và

xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta

1.1.3 Bản chất con người mang tính xã hội

Để sinh tồn, con người phải lao động sản xuất Trong quá trình lao động,

sản xuất, con người dần nhận thức được các hiện tượng, quy luật của tự nhiên, của

xã hội: hiểu về mình và hiểu biết lẫn nhau , xác lập các mối quan hệ giữa người

với người

Con người là sản phẩm của xã hội Trong quan niệm của Hồ Chí Minh,

con người là sự tổng hợp các quan hệ xã hội từ hẹp đến rộng, chủ yếu bao gồm

các quan hệ: anh, em: họ hàng: bầu bạn: đồng bào, loài người Chỉ có trong quan

hệ xã hội, trong hoạt động thực tiễn xã hội con người mới có lao động, ngôn ngữ,

tư duy, chế tạo công cụ lao động, mới thật sự trở thành con người đúng nghĩa

1.2 Quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò của con người

1.2.1 Con người là vốn quý nhất, nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp

cách mạng

Theo Hồ Chí Minh, lịch sử là do quần chúng nhân dân sáng tạo ra, chứ

không phải do cá nhân anh hùng nào Nhân dân là yếu tố quyết định thành công

của cách mạng “Lòng yêu nước và sự đoàn kết của nhân dân là một lực lượng vô

cùng to lớn, không ai thắng nổi” Người phân tích phẩm chất tốt đẹp của dân từ

lòng trung thành và tin tưởng vào cách mạng, vào Đảng, không sợ gian khổ, tù

đày, hy sinh đến việc dân nhường cơm sẻ áo, chở che, đùm bọc, bảo vệ, nuôi nấng

bộ đội và cán bộ cách mạng Đặc biệt là lòng sốt sắng, hăng hái của dân để thực

hiện con đường cách mạng Hồ Chí Minh có niềm tin vững chắc rằng với tinh thần

quật cường và lực lượng vô tận của dân tộc ta, với lòng yêu nước và chí kiên

quyết của nhân dân và quân đội ta, chẳng những chúng ta có thể thắng lợi, mà

chúng ta nhất định thắng lợi

Tấm lòng Hồ Chí Minh luôn hướng về con người Người yêu thương con

người, tin tưởng con người, tin và thương yêu nhân dân, trước hết là người lao

động, nhân dân mình và nhân dân các nước Với Hồ Chí Minh “lòng thương yêu

nhân dân, thương yêu nhân loại” là “không bao giờ thay đổi” Quan điểm này

được thể hiện “trong bầu trời không quý bằng nhân dân trong thế giới không gì

mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân” Vì vậy, “vô luận việc gì, đều do

người làm ra, và từ nhỏ đến to, từ gần đến xa, đều thế cả” Người cho rằng “việc

dễ mấy không có nhân dân cũng chịu, việc khó mấy có dân liệu cũng xong” Nhân

dân là người sáng tạo ra mọi giá trị vật chất và tinh thần Hồ Chí Minh tổng kết

ngắn gọn: dân ta tổt lắm, dân ta là tài năng, trí tuệ và sáng tạo, họ biết “giải quyết

nhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng, đầy đủ, mà những người tài giỏi,

những đoàn thể to lớn, nghĩ mãi không ra”

Tóm lại chúng ta phải yêu dân, quý dân, trọng dân, vì có dân là có tất cả

Người nói: “Trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân Trong thế giới, không

có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân” Do đó, “trong xã hội không có

gì tốt đẹp, vẻ vang bằng phục vụ cho lợi ích của nhân dân”

1.2.2 Con người vừa là mục tiêu của sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng

xã hội, vừa là động lực của chính sự nghiệp đó

Con người là động lực của cách mạng, được nhìn nhận trên phạm vi cả

nước, toàn thể đồng bào, song trước hết là giai cấp công nhân và nông dân Điều

này có ý nghĩa to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa

xã hội Vi vậy, nhà nước mới lấy công – nông – trí làm nền tảng

Giữa con người – mục tiêu và con người – động lực có tính thống nhất và

có mối quan hệ biện chứng với nhau Càng chăm lo cho con người – mục tiêu tốt

bao nhiêu thì sẽ tạo thành con người – động lực tốt bấy nhiêu Ngược lại, tăng

cường được sức mạnh của con người – động lực thì sẽ nhanh chóng đạt được con

người – mục tiêu cách mạng Và con người là động lực chỉ khi thực hiện hoạt

động có tổ chức, có lãnh đạo Do đó, cần phải có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản

Nhằm phát huy tối đa vai trò động lực con người, Hồ Chí Minh đã đề cập

đến một hệ thống nội dung và biện pháp (vật chất và tinh thần) nhằm tác động vào

cái động cơ thúc đẩy tính tích cực hoạt động của con người, đồng thời cũng chỉ ra

những nội dung và biện pháp làm triệt tiêu các trở lực nhằm đẩy phát triển theo

hướng tiến bộ Phải kiên quyết khắc phục kịp thời các trở lực trong con người và

tổ chức, trong đó “căn bệnh mẹ” là chủ nghĩa cá nhân, cực kỳ nguy hiểm, cần phải

được phê phán mạnh mẽ, kiên quyết tẩy trừ

Chính trị, văn hóa, tinh thần là động lực cơ bản của con người Tuy

nhiên, không phải là mọi người đều có thể trờ thành động lực, mà phải là những

con người được giác ngộ và tổ chức Họ phải có trí tuệ và bản lĩnh văn hóa, đạo

đức, được nuôi dưỡng trên nền truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam,… và

được Đảng lãnh đạo, dẫn đường Vì vậy, tăng cường giáo dục nhân dân, tăng

cường sự lãnh đạo của Đảng và cách mạng

1.3 Quan niệm của Hồ Chí Minh về xây dụng con người

Từ quan điểm về con người đến quan điểm về xây dựng con người là một

bước phát triển hợp logic của tư tưởng triết học Hồ Chí Minh Người đã nhấn

mạnh, đề cao, nêu bật vai trò của giáo dục, đào tạo, xây dựng con người mới xã

hội chủ nghĩa và coi đó là một chiến lược lâu dài Với câu nói nổi tiếng:

“Vì lợi ích mười năm trồng câu

Vì lợi ích trăm năm trồng người”

Hồ Chí Minh luôn đặt lòng tin vào khả năng của giáo dục Người chỉ rõ:

Tiền đồ của dân tộc sẽ ra sao, một phần quan trọng là do sự nghiệp giáo dục trực

tiếp quyết định

“Ngủ thì ai cũng như lương thiệnTỉnh dậy phân ra kẻ dữ hiềnHiền, dữ đâu phải là tính sẵnPhần nhiều do giáo dục mà nên”

1.3.1 “Trồng người” là yêu cầu khách quan, vừa cấp bách, vừa lâu dài của cách

mạng

Trên cơ sở khẳng định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách

mạng Hồ Chí Minh rất quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, đào tạo và rèn luyện con

người Người nói đến “lợi ích trăm năm” và mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội là

những quan điểm mang tầm vóc chiến lược, cơ bản, lâu dài, nhưng cũng rất cấp bách

Nó liên quan đến nhiệm vụ “trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa” và

“trồng người” Tất cả những điều này phản ánh tư tưởng lớn về tầm quan trọng có

tính quyết định của nhân tố con người; tất cả vì con người, do con người

Con người được đặt vào vị trí trung tâm của sự phát triển kinh tế - xã hội của

đất nước với nghĩa rộng, vừa nằm trong chiến lược giáo dục đào tạo theo nghĩa hẹp

Con người phải được đặt vào vị trí trung tâm của sự phát triển, nhằm phát huy

cao nhất mọi tiềm năng của con người Chiến lược “trồng người” vừa mang tính

thường xuyên, cấp bách, vừa mang tính cơ bản lâu dài, phải không ngừng hoàn

thiện, nâng cao; là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, gia đình và của chính bản

thân mỗi người

1.3.2 “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần có những con người xã

hội chủ nghĩa”

Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người mới xã hội chủ nghĩa có haimặt gắn bó chặt chẽ với nhau Một là, kế thừa những giá trị tốt đẹp của con người

truyền thống Hai là, hình thành những phẩm chất mới như: có tư tưởng xã hội chủ

nghĩa; có đạo đức xã hội chủ nghĩa; có trí tuệ và bản lĩnh để làm chủ; có tác phong

xã hội chủ nghĩa; có lòng nhân ái, vị tha, độ lượng Có thể hiểu luận điểm này với

những nội dung chính sau đây:

- Chủ nghĩa xã hội sẽ tạo ra những con người xã hội chủ nghĩa, những con

người xã hội chủ nghĩa lại là chủ thể của toàn bộ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội

- Không phải chờ cho kinh tế, văn hoá phát triển cao rồi mới xây dựng con

người xã hội chủ nghĩa, cũng không phải xây dựng xong con người xã hội chủ nghĩa rồi mới

xây dựng xã hội chủ nghĩa Việc xây dựng con người mới phải đặt ra từ đầu và quan tâm suốt

quá trình

- “Trước hết, cần có những con người xã hội chủ nghĩa”, có nghĩa là không

phải tất cả mọi người phải và có thể trở thành người xã hội chủ nghĩa thật đầy đủ: thật hoàn

chỉnh ngay một lúc, mà chỉ có nghĩa là trước hết cần có những người tiên tiến, có được những

nét tiêu biểu của người xã hội chủ nghĩa để có thể làm gương và lôi cuốn người khác và toàn

xã hội xây dựng con người mới đồng thời họ cũng không ngừng được hoàn thiện, được nâng

cao

- Xây dựng con người mới là đào tạo, xây dựng con người phát triển toàn

diện: Đức, trí, thể, mỹ Hồ Chí Minh hay nhắc nhiều đến đức và tài hồng và chuyên, song

không hề coi nhẹ việc rèn luyện thể lực và giáo dục thẩm mỹ cho con người nhất là thanh,

thiếu niên

1.4 Vận dụng

Ở nước ta trong cách mạng xã hội chủ nghĩa hiện nay, chiến lược con người

được đặt ra như một đòi hỏi tất yếu và cấp bách của sự phát triển đất nước và là nguồn lực quyết

định để đẩy mạnh công cuộc đổi mới Bởi vì, suy cho cùng mục tiêu của sự nghiệp xây dựng và

phát triển đất nước là phải hướng tới phục vụ con người, giải phóng con người, nâng cao đời sống

vật chất và tinh thần cho con người,

tạo cơ hội và điều kiện để con người tham gia làm chủ vào quá trình sáng tạo xã

hội Tư tưởng về chiến lược con người của Đảng ta đặt trên cơ sở lý luận của chủ

nghĩa Mác - Lênin trong đó tư tưởng C.Mác luôn luôn là nền tảng Ở Việt Nam, tư

tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng

Do vậy, sự nghiệp cách mạng và tiến trình lịch sử xây dựng chủ nghĩa xã hội ở

nước ta in đậm dấu ấn tư tưởng Hồ Chí Minh trong đó có tư tưởng về con người

Từ việc tiếp thu những tư tưởng, quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin,Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong số rất ít người Việt Nam đã tiếp cận sớm nhất

và sâu rộng nhất vấn đề quyền con người, và chính bản thân Người đã phấn đấu hy

sinh suốt đời cho việc thực hiện quyền con người Tư tưởng Hồ Chí Minh về

quyền con người là sự kế thừa và kết tinh những giá trị tư tưởng nhân văn truyền

thống của dân tộc ta và tư tưởng nhân quyền tiến bộ của nhân loại Người cho

rằng, chúng ta đã hy sinh làm cách mạng thì nên làm cho đến nơi, để khỏi hy sinh

nhiều lần, để giao quyền cho dân chúng số nhiều, để bảo đảm cho dân chúng được

hạnh phúc Cách mạng "làm cho đến nơi" chính là cách mạng vô sản, cách mạng

xã hội chủ nghĩa - con đường duy nhất để cứu nước, giải phóng dân tộc, giải

phóng con người, bảo đảm thực hiện quyền con người

Từ quan điểm trên, để xây dựng, phát triển con người Việt Nam, cần phảigiải quyết tốt các vấn đề cơ bản sau:

- Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa,

của dân, do dân, vì dân

- Tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

- Từng bước hoàn thiện và mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy quyền

làm chủ của nhân dân trên mọi lĩnh vực

- Tiếp tục đẩy mạnh quán triệt, triển khai và đổi mới căn bản, toàn diện giáo

dục và đào tạo

- Xây dựng môi trường văn hóa

Chính vì lẽ đó, Đảng Cộng sản Việt Nam đã luôn đặt công cuộc đổi mớitrong mối quan hệ với việc giải quyết vấn đề con người nói chung, trong xây dựng

con người nói riêng Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ

lên chủ nghĩa xã hội thông qua tại Đại hội lần thứ VII (tháng 6-1991) đã xác định

vấn đề con người là một trong sáu đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân

dân ta xây dựng Đó là “con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công,

làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có

điều kiện phát triển toàn diện cá nhân”

Tại Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương, khóa VIII, Đảng ta

chỉ rõ: xây dựng con người Việt Nam trong giai đoạn cách mạng mới với những

đức tính: Có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc, phấn đấu vì độc lập dân tộc và

chủ nghĩa xã hội, có ý chí vươn lên thoát khỏi nghèo nàn và lạc hậu, đoàn kết với

nhân dân thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ

và tiến bộ xã hội; Có ý thức tập thể, đoàn kết phấn đấu vì lợi ích chung; Có lối

sống lành mạnh, nếp sống văn minh, cần kiệm, trung thực, nhân nghĩa, tôn trọng

kỷ cương phép nước, quy ước của cộng đồng, có ý thức bảo vệ và cải thiện môi

trường sinh thái; Lao động chăm chỉ với lương tâm nghề nghiệp, có kỹ thuật,

năng suất lao động cao vì lợi ích của bản thân, gia đình, tập thể và xã hội;

Thường xuyên học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, trình độ thẩm mỹ và thể

lực.

Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, Đảng ta khẳng định, “xây dựng

con người Việt Nam phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức,

thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn

trọng nghĩa tình, lối sống có văn hóa, quan hệ hài hòa trong gia đình, cộng đồng

và xã hội, văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách,

kế thừa truyền thống cách mạng của dân tộc, phát huy ý chí độc lập tự cường, xây

dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Trong văn kiện Đại hội lần thứ XI của Đảng tiếp tục khẳng định: “Con

người là trung tâm của chiến lược phát triển, đồng thời là chủ thể phát triển Tôn

trọng và bảo vệ quyền con người, gắn quyền con người với quyền và lợi ích của

dân tộc, đất nước và quyền làm chủ của nhân dân chăm lo xây dựng con người

Việt Nam giàu lòng yêu nước, có ý thức làm chủ, trách nhiệm công dân; có tri

thức, sức khoẻ, lao động giỏi; sống có văn hóa, nghĩa tình; có tinh thần quốc tế

chân chính”.

Như vậy! Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta, Bác

Hồ luôn xác định: Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển; một

tư tưởng nổi bật của đường lối đổi mới, của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa

– hiện đại hóa là xây dựng và phát huy nhân tố con người, đặt con người vào vị trí

trung tâm của chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội

Bên cạnh những mặt đã đạt được thì sự tha hóa, lối sống xa hoa, phù

phiếm, giả dối, cá nhân, vị kỷ, vô cảm có xu hướng ngày càng phát triển, bệnh

thành tích và hình thức ngày càng lan rộng; đạo đức, lối sống, nhân cách của

người Việt Nam nhiều nơi, nhiều lúc đang ở mức báo động

Từ thực trạng đó, trong thời gian tới, Đảng ta xác định cần phải xây dựng,

phát triển con người Việt Nam để đáp ứng sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá,

hiện đại hoá đất nước, hội nhập quốc tế Trong xây dựng, phát triển con người

C.Mác đã đưa ra luận điểm: “Bản chất con người không phải là một cái trừu tượng

cố hữu của cá nhân riêng biệt Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là

tổng hoà những quan hệ xã hội.” Quan điểm của C.Mác chỉ ra rằng: Không có con

người trừu tượng, thoát ly mọi điều kiện, hoàn cảnh lịch sử xã hội Bản chất con

người hình thành và thể hiện ở những con người hiện thực Đó là những con người

cụ thể, sống trong những điều kiện lịch sử cụ thể, một thời đại cụ thể Trong điều

kiện cụ thể đó, con người tạo ra những giá trị vật chất và tinh thần để tồn tại và

phát triển Mặt khác, tất cả các quan hệ xã hội đều góp phần hình thành nên bản

chất của con người Các quan hệ này tổng hoà với nhau có nghĩa là chúng có vai

trò, vị trí khác nhau nhưng không tách rời nhau mà tác động qua lại lẫn nhau, thâm

nhập vào nhau Qua đó, Chủ nghĩa Mác – Lênin đã khẳng định: Con người vừa là

chủ thể vừa là sản phẩm của lịch sử

Từ quan điểm trên của chủ nghĩa Mác – Lênin, chúng ta hoàn toàn có thểsuy luận: Muốn thay đổi bản chất con người phải thay đổi các quan hệ hiện thực

của nó mà cơ bản là các quan hệ xã hội con người đang sống Muốn xây dựng một

xã hội tiến bộ vì con người thì phải xoá bỏ tất cả các quan hệ làm tha hoá con

người, phải giải phóng con người khỏi mọi sự tha hoá, trả lại vị trí làm chủ và

sáng tạo cho con người

Vì vậy, khi nghiên cứu, tìm hiểu và xây dựng con người phải đi sâu phântích những quan hệ kinh tế, xã hội đã làm nên con người Mỗi con người luôn luôn

bị chi phối, quyết định bởi các quan hệ kinh tế - xã hội, đó là quan hệ kinh tế hiện

thực, là quan hệ chính trị, quan hệ đạo đức, quan hệ pháp quyền Và việc xây

dựng con người, điều có ý nghĩa quyết định là biến đổi những quan hệ kinh tế - xã

hội

Tóm lại, việc thực hiện tốt các vấn đề trên sẽ góp phần vào việc xâydựng, phát triển con người Việt Nam, trong đó, mỗi người kế thừa tinh hoa trong

nhân cách văn hóa Việt Nam từ ngàn đời để xây dựng nhân cách con người Việt

Nam với các giá trị văn minh mới của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và

hội nhập quốc tế

“Trồng người” là công việc “trăm năm”, không thể nóng vội “một sớm mộtchiều”, không thể làm một lúc là xong, cũng không phải tùy tiện, đến đâu hay đến đó

Nhận thức và giải quyết vấn đề này có ý nghĩa thường trực, bền bỉ trong suốt cuộc đời

mỗi con người, trong suốt thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.Vì vậy

không được coi nhẹ, sao nhãng sự nghiệp giáo dục Cả cuộc đời của Chủ tịch Hồ

Chí Minh là một hình mẫu con người nhân văn của thời đại mới Trong con người

Hồ Chủ tịch là sự thống nhất giữa lòng yêu thương con người với lòng tin, sự tôn

trọng và ý chí cùng hành động triệt để giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải

phóng con người

Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lấy chủ

nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ

nam cho hành động Tư tưởng về con người của Đảng Cộng sản Việt Nam nhất

quán với tư tưởng về con người của Hồ Chí Minh Sự nhất quán ấy được thể hiện

qua đường lối lãnh đạo cách mạng và qua các chủ trương chính sách của Đảng

trong suốt quá trình Đảng lãnh đạo công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây

dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Trong sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay, tư

tưởng đó tiếp tục được Đảng ta quán triệt vận dụng và phát triển Con người Việt

Nam đang là trung tâm trong "chiến lược phát triển toàn diện"; đang là động lực

của công cuộc xây dựng xã hội mới với mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội

công bằng, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”

Tài liệu tham khảo

[1] Đại úy Nguyễn Khắc Tùng “Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh về Xây Dựng

Con Người Mới Xã Hội Chủ Nghĩa Hiện Nay.” Ban Quản Lý Lăng Chủ Tịch Hồ Chí Minh,

[5] Ban Tuyên giáo Huyện ủy Nam Trà My “Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng văn

hóa con người.” Đảng Bộ Huyện Nam Trà My,

http://huyenuy.namtramy.quangnam.gov.vn/Default.aspx?tabid=1292&Gro

up=210&NID=3124&tu-tuong-ho-chi-minh-ve-xay-dung-van-hoa-con-nguoi

[6] Gia Phúc “Xây Dựng Con Người Mới Của Đảng Ta Theo Tư Tưởng Hồ Chí

Minh.” Ban Tuyên Giáo Tỉnh Ủy Bình Phước,