Giáo án Ngữ văn lớp 10 (Trọn bộ cả năm) sẽ bao gồm các bài học Ngữ văn dành cho học sinh lớp 10. Mỗi bài học sẽ có phần mục tiêu, chuẩn bị bài, các hoạt động trên lớp và lưu ý giúp quý thầy cô dễ dàng sử dụng và lên kế hoạch giảng dạy chi tiết. Mời quý thầy cô cùng tham khảo giáo án.
Trang 14. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy.ự ẩ ỹ ự ư
BPHƯƠNG TI NỆ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
L ng đeo g ư ươ m, tay m m m i bút hoa ề ạ
Trong mà th c sáng hai b suy t ự ờ ưở ng
S ng hiên ngang mà nhân ái, chan hòa. ố
Người Vi t Nam hiên ngang b t khu t, trệ ấ ấ ước h a ngo i xâm thìọ ạ “ng ườ i con trai ra tr n, ậ
ng ườ i con gái nhà nuôi cái cùng con” ở , th m chíậ “gi c đ n nhà, đàn bà cũng đánh” ặ ế , t t c ấ ả
nh m m c đích ằ ụ “đ p quân thù xu ng đ t đen” ạ ố ấ B i ngở ười Vi t Nam v n yêu hòa bình, luôn ệ ốkhát khao đ c l p, t do. Bên c nh ý chí đ c l p, th m sâu trong tâm h n ngộ ậ ự ạ ộ ậ ẳ ồ ười Vi t cũng ệmang t ch t ngh sĩ. L p cha trố ấ ệ ớ ước, l p con sau ti p n i không ng ng sáng t o làm nên ớ ế ố ừ ạ
m t n n VHVN phong phú v th lo i, có nhi u tác gi và tác ph m u tú.ộ ề ề ể ạ ề ả ẩ ư
Trang 2c p h c trỞ ấ ọ ước, các em đó được ti p xúc, tìm hi u khá nhi u tác ph m VHVN n i ti ng ế ể ề ẩ ổ ế
x a nay.Trong chư ương trình Ng Văn THPT, các em l i ti p t c đữ ạ ế ụ ược tìm hi u v b c tranh ể ề ứ
n n VH nề ước nhà m t cách toàn di n và có h th ng h n.Ti t h c hôm nay, chúng ta cùng ộ ệ ệ ố ơ ế ọ
tìm hi u bài văn h c s có v trí và t m quan tr ng đ c bi t: ể ọ ử ị ầ ọ ặ ệ T ng quan VHVN ổ
HO T Đ NG C A GIÁO VIÊN Ạ Ộ Ủ HO T Đ NG C A H C SINHẠ Ộ Ủ Ọ
Ho t đ ng 2. Ho t đ ng hình thành ki n ạ ộ ạ ộ ế
th c m iứ ớ
Em hi u th nào là t ng quan văn h c Vi tể ế ổ ọ ệ
Nam?
GV: ? Hãy cho bi t b c c bài “ T ng quan ế ố ụ ổ
VHVN” g m m y ph n? M i ph n nêu lên ồ ấ ầ ỗ ầ
Con người VN qua VH
GV ? Ph n đ t v n đ gi i thi u đi u gì?ầ ặ ấ ề ớ ệ ề
? Trình bày hi u bi t v VHDG?( ra đ i t ể ế ề ờ ừ
bao gi ? có đ c đi m gì v th lo i? )ờ ặ ể ề ể ạ
? Vh c vi t có gì khác so v i VHDG?ọ ế ớ
? Quá trình phát tri n c a văn h c vi t Vi t ể ủ ọ ế ệ
Nam được chia làm m y th i kì?ấ ờ
nh ng nét l n c a văn h c Vi t Nam.ữ ớ ủ ọ ệ
I. Các b ph n h p thành c a văn h c Vi t ộ ậ ợ ủ ọ ệ
Nam.
1. Văn h c dân gian:ọ
+, Ra đ i r t s m( công xã nguyên th y), con ờ ấ ớ ủ
người ch a có ch vi t, cách c m cách nghĩ còn ư ữ ế ả
h n nhiên ồ+, L c lự ượng sáng tác: t p th nhân dân lao đ ng ậ ể ộ
> tính truy n mi ng.ề ệ+, Th lo i: th n tho i, s thi, c tích, truy n ể ạ ầ ạ ử ổ ềthuy t…ế
ng u).ẫ. T đ u XX đ n nay( VHHĐ i):VH vi t b ng ừ ầ ế ạ ế ằ
ch qu c ng : t s , tr tình, k ch.ữ ố ữ ự ự ữ ị
II.Quá trình phát tri n c a văn h c vi t Vi t ể ủ ọ ế ệ
Nam
1. Văn h c trung đ i( X > h t XIX) ọ ạ ế
T n t i: b i c nh xã h i phong ki n > vh c ồ ạ ố ả ộ ế ọ
ch u nh hị ả ưởng c a lu ng t tủ ồ ư ưởng phương Đông( đ c bi t TQu c)ặ ệ ố
N i dung: c m h ng yêu nộ ả ứ ước( g n v i t ắ ớ ư
tưởng trung quân), c m h ng nhân đ o. ả ứ ạ2
Trang 3lòng yêu nước,tinh th n nhân đ o,tính hi n ầ ạ ệ
th c, đ ng th i ph n ánh quá trình dân t c ự ồ ờ ả ộ
hóa và dân ch hóa phát tri n cao).ủ ể
?T i sao VHVN t đ u th k XX đ n nay l iạ ừ ầ ế ỉ ế ạ
được g i là văn h c hi n đ i?ọ ọ ệ ạ
(>phát tri n trong th i đ i mà quan h s n ể ờ ạ ệ ả
xu t ch y u d a vào hi n đ i hóa. M t khácấ ủ ế ự ệ ạ ặ
nh ng lu ng t tữ ồ ư ưởng ti n b c a văn hóa ế ộ ủ
phương Tây đã thay đ i cách c m, cách nghĩ, ổ ả
cách nh n th c, cách nói c a con ngậ ứ ủ ười
VNam)
? S đ i m i y đự ổ ớ ấ ược bi u hi n c th ra ể ệ ụ ể
sao?L y d/ch ng minh h a?ấ ứ ọ
T n Đà: Mả ười m y năm x a ng n bút lôngấ ư ọ
Xác x ch ng b n chút h i đ ngơ ẳ ợ ơ ồ
Bây gi anh đ i lông ra s tờ ổ ắ
Cách ki m ăn đ i có nh n khôngế ờ ọ
bu i giao th i: cũ – m i tranh nhau, Á Âu ổ ờ ớ
V hình th c: ch qu c ng ( ch Hán Nôm th tề ứ ữ ố ữ ữ ấ
th ).ế
V đ i s ng văn h c: nh có báo chí và kĩ thu t ề ờ ố ọ ờ ậ
in n hi n đ i> tph m VH đi vào đ i s ng nhanh ấ ệ ạ ẩ ờ ố
h n, mqh gi a đ c gi tác gi m t thi t h n.ơ ệ ữ ộ ả ả ậ ế ơ
V th lo i: xu t hi n th m i, ti u thuy t, k chề ể ạ ấ ệ ơ ớ ể ế ị nói…
V thi pháp: xu t hi n h th ng thi pháp m i.ề ấ ệ ệ ố ớ+, VHTĐ i: ạ ướ ệ ược l , t ng tr ng, khuôn m u ư ẫ(Truy n Ki u NDu), tính phi ngã.ệ ề
+, VHHĐ i: t th c, chi ti t( Chí Phèo NCao), ạ ả ự ếtính b n ngã( cái tôi đả ược đ cao XDi u: Ta là ề ệ
m t )ộ
Thành t u n i b t: ự ổ ậ+, VH yêu nước và cách m ng g n li n v i công ạ ắ ề ớ
cu c gpdt c.ộ ộ+, Th lo i: phong phú, đa d ng.ể ạ ạ
Ho t đ ng 3. Ho t đ ng th c hànhạ ộ ạ ộ ự
GV yêu c u HS: ầ S đ hóa các b ph n h p thành văn h c Vi t Namơ ồ ộ ậ ợ ọ ệ
GV yêu c u HS l p b ng so sánh văn h c dân gian và văn h c vi t.ầ ậ ả ọ ọ ế
HS làm vi c theo nhóm, t ng nhóm trình bày k t qu ệ ừ ế ả
Các m t so sánhặ Văn h c dân gianọ Văn h c vi tọ ế
Tác giả T p th nhân dân lao đ ngậ ể ộ Cá nhân trí th cứ
Phương th c sáng tác và ứ T p th và truy n mi ng trong ậ ể ề ệ Vi t, văn b n, đ c, sách, ế ả ọ
Trang 4l u truy nư ề dân gian (k , hát, nói, di n)ể ễ báo, in n, t sách, th ấ ủ ư
vi n…ệ
Ch vi tữ ế Ch qu c ng ghi chép s u t m ữ ố ữ ư ầ
văn h c dân gianọ Ch Hán, ch Nôm, ch qu c ngốữ ữ ữ ữ
Đ c tr ngặ ư T p th , truy n mi ng, th c ậ ể ề ệ ự
hành trong sinh ho t c ng đ ngạ ộ ồ Tính cá nhân, mang d u n cá nhân sáng t oạ ấ ấ
H th ng th lo iệ ố ể ạ T s dân gian (th n tho i, ự ự ầ ạ
truy n thuy t, c tích…), tr ề ế ổ ữtình dân gian (ca dao), sân kh u ấdân gian (chèo, r i…)ố
T s trung đ i, hi n đ i, ự ự ạ ệ ạ
tr tình trung đ i, hi n đ i, ữ ạ ệ ạsân kh u trung đ i và hi n ấ ạ ệ
đ i.ạ
GV yêu c u HS l p b ng v văn h c vi t Vi t Nam.ầ ậ ả ề ọ ế ệ
HS làm vi c theo nhóm, t ng nhóm trình bày k t qu ệ ừ ế ả
VĂN H C VI TỌ Ế
Văn h c ch Hánọ ữ Văn h c ch Nômọ ữ Văn h c ch qu c ngọ ữ ố ữ
Ra đ i t th i B c thu c, ờ ừ ờ ắ ộ
Văn h c ch Hánọ ữ Văn h c ch Nômọ ữ Văn h c ch qu cọ ữ ố
ngữ
Ho t đ ng 5. Ho t đ ng b sungạ ộ ạ ộ ổ
4. C ng củ ố:
Nêu các b ph n h p thành và quá trình phát tri n c a VHVN.ộ ậ ợ ể ủ
M t s đi m khác gi a văn h c trung đ i – văn h c hi n đ i.ộ ố ể ữ ọ ạ ọ ệ ạ
Trang 5 B i dồ ưỡng ni m t hào v truy n th ng văn hóa c a dân t c qua di s n văn h c đề ự ề ề ố ủ ộ ả ọ ược h c, ọ
t đó có lòng say mê v i VHVN, ý th c trau d i ti ng m đ ừ ớ ứ ồ ế ẹ ẻ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy.ự ẩ ỹ ự ư
BPHƯƠNG TI NỆ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
Hãy v s đ các b ph n h p thành c a văn h c Vi t Nam.ẽ ơ ồ ộ ậ ợ ủ ọ ệ
Trình bày quá trình phát tri n c a văn h c vi t Vi t Nam.ể ủ ọ ế ệ
GV d n d t: L ch s văn h c c a b t c dân ẫ ắ ị ử ọ ủ ấ ứ
t c nào đ u là l ch s tâm h n c a dân t c đó.ộ ề ị ử ồ ủ ộ
“ VH là nhân h c. Con ngọ ười là đ i tố ượng
ph n ánh… trong nhi u mqh đa d ng”. Đó làả ề ệ ạ
nh ng mqh nào?ữ ệ
III. Con người Vi t Nam qua văn h cệ ọ
1. Con ngườ i VNam trong quan h v i th gi i ệ ớ ế ớ
t nhiên ự
VD : Truy n thuy t “ S n Tinh – Th y Tinh”ụ ề ế ơ ủ
Ca dao v tình yêu qhề ương đnước
Th NTrãi, H Chí Minh…ơ ồ
Trong quan h v i th gi i t nhiên: ệ ớ ế ớ ự
Trang 6? K tên m t s tác ph m đã h c trong ể ộ ố ẩ ọ
chương trình ph n ánh mqh y?ả ệ ấ
T đó rút ra nh n xét gì?ừ ậ
? T i sao ch nghĩa yêu nạ ủ ướ ạ ởc l i tr thành
m t trong nh ng n i dung quan tr ng và n i ộ ữ ộ ọ ổ
b t nh t c a văn h c vi t Vi t Nam ? ậ ấ ủ ọ ế ệ
? Có mqh nh th nào? Bi u hi n ra sao? ệ ư ế ể ệ
D/ch ng.ứ
? M t trong nh ng ph m ch t t t đ p c a conộ ữ ẩ ấ ố ẹ ủ
người VNam là gì? Nó được bi u hi n c thể ệ ụ ể
ntnào qua th văn?ơ
> Nhìn th ng vào th c t i v i tinh th n phê ẳ ự ạ ớ ầ
phán và c i t o xã h i là m t truy n th ng ả ạ ộ ộ ề ố
+,t tình yêu thiên nhiên hình thành các hình từ ượ ngngh thu t.ệ ậ
Vd : .Thuy n v có nh b n chăng?ụ ề ề ớ ế
B n thì m t d …ế ộ ạ . M i ra tù t p leo núi( HCM)ớ ậ
2. Con ngườ i VNam trong quan h qu c gia, ệ ố
dân t c ộ
Dòng văn h c yêu nọ ước n i b t và xuyên su t ổ ậ ố
l ch s văn h c Vi t Nam vì : s m ý th c xây ị ử ọ ệ ớ ứ
d ng qu c gia đ c l p, t ch ; do v trí đ a lí đ c ự ố ộ ậ ự ủ ị ị ặ
bi t, đ t nệ ấ ước ta đã ph i nhi u l n đ u tranh v i ả ề ầ ấ ớngo i xâm đ giành và gi v ng n n đ c l p y.ạ ể ữ ữ ề ộ ậ ấ
Tinh th n yêu nầ ước( s i ch đ ): tình yêu quê ợ ỉ ỏ
hương, t hào v truy n th ng văn hóa ,l ch s , ý ự ề ề ố ị ửchí căm thù quân xâm lược, dám hi sinh vì đ c l pộ ậ
t do…ự
Vd : Nam qu c s n hà; Bình Ngô đ i cáo; H ch ụ ố ơ ạ ị
tướng sĩ…
3. Con ngườ i VNam trong quan h xã h i ệ ộ
Lòng nhân đ o, tình yêu thạ ương con người >
ti n đ quan tr ng cho s hình thành ch nghĩa ề ề ọ ự ủ
hi n th c và ch nghĩa nhân đ o trong văn h c.ệ ự ủ ạ ọ
Vd : Bình Ngô đ i cáo (Ng Trãi)ụ ạ Truy n Ki u(Nguy n Du) ệ ề ễ
T cáo, phê phán các th l c chuyên quy n và ố ế ự ềbày t s thông c m v i nh ng ngỏ ự ả ớ ữ ười dân b áp ị
b c.ứ
M ơ ước v m t xã h i công b ng, t t đ p.ề ộ ộ ằ ố ẹ
Nh n th c, phê phán, c i t o xã h i.ậ ứ ả ạ ộ
4. Con ngườ i Vi t Nam và ý th c v b n thân ệ ứ ề ả
Xu hướng chung: xây d ng đ o lí làm ngự ạ ườ ới v i nhi u ph m ch t t t đ p: nhân ái, th y chung, tìnhề ẩ ấ ố ẹ ủ nghĩa, v tha, đ c hi sinh…ị ứ
Trong hoàn c nh đ u tranh ch ng ngo i xâm, c iả ấ ố ạ ả
t o thiên nhiên kh c nghi t, con ngạ ắ ệ ười Vi t Nam ệ
thường đ cao ý th c c ng đ ng, nhân v t trung ề ứ ộ ồ ậtâm thường n i b t ý th c trách nhi m xã h i, hi ổ ậ ứ ệ ộsinh cái tôi cá nhân
Trong hoàn c nh khác, cái tôi cá nhân đả ược đ ềcao (th k XVIII, giai đo n 19301945). Con ế ỉ ạ
người nghĩ đ n quy n s ng cá nhân, quy n hế ề ố ề ưở ngtình yêu t do, h nh phúc, ý nghĩa cu c s ng tr n ự ạ ộ ố ầ6
Trang 7b, Tên m t vài tác ph m có n i dung phê phánộ ẩ ộ
xã h i phong ki n, th c dân n a phongộ ế ự ử
ki n…ế
c, M t vài câu ca dao, bài th v tình yêu.ộ ơ ề
Ho t đ ng 4. Ho t đ ng ng d ngạ ộ ạ ộ ứ ụ
Ch nghĩa yêu nủ ước, ch nghĩa nhân đ o ủ ạ
th m nhu n trong các tác ph m nào sau đây ? ấ ầ ẩ
Trình bày nh ng bi u hi n c th ?ữ ể ệ ụ ể
H ch tị ướng sĩ, Bình Ngô đ i cáo, Truy n ạ ệ
Ki u, Bài th v ti u đ i xe không kính…ề ơ ề ể ộ
th …ếIV.T ng k tổ ế
Ghi nh (sgk) ớ
V. Bài t pậ
a, Tên m t vài tác ph m th hi nlòng yêu nộ ẩ ể ệ ước :Nam qu c s n hà, Bình Ngô đ i cáo, Làng….ố ơ ạ
b, Tên m t vài tác ph m có n i dung phê phán xãộ ẩ ộ
h i phong ki n, th c dân n a phong ki n :ộ ế ự ử ế
T t đèn, Lão H c…ắ ạ
c, M t vài câu ca dao, bài th v tình yêu :ộ ơ ề
Thuy n v có nh b n chăng….ề ề ớ ế
Mình v có nh ta chăng…ề ớ
Khăn thương nh ai…ớ
HS th o lu n nhóm, phân lo i tác ph m và ch ra ả ậ ạ ẩ ỉ
nh ng bi u hi n c th t ng tác ph m.ữ ể ệ ụ ể ở ừ ẩ
Ho t đ ng 5. Ho t đ ng b sungạ ộ ạ ộ ổ
4. C ng củ ố:
Con người Vi t Nam qua văn h c : trong quan h v i th gi i t nhiên; trong quan h qu c ệ ọ ệ ớ ế ớ ự ệ ố
gia, dân t c; trong quan h xã h i; ý th c v b n thân.ộ ệ ộ ứ ề ả
5. Hướng d n h c bài nhà và chu n b bài m iẫ ọ ở ẩ ị ớ
N m đắ ược ki n th c c b n v ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng ,v các nhân t giao ế ứ ơ ả ề ạ ộ ế ằ ữ ề ố
ti p nh nhân v t, hoàn c nh , n i dung, m c đích, phế ư ậ ả ộ ụ ương ti n, cách th c giao ti p, v hai ệ ứ ế ề
quá trình trong ho t đ ng giao ti p.ạ ộ ế
2. Kĩ năng:
Bi t xác đ nh các nhân t giao ti p trong 1 ho t đ ng giao ti p, nâng cao năng l c giao ti p ế ị ố ế ạ ộ ế ự ế
khi nói, khi vi t và năng l c phân tích, lĩnh h i khi giao ti p. ế ự ộ ế
3. Thái đ :ộ
Có thái đ và hành vi phù h p trong ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng ộ ợ ạ ộ ế ằ ữ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Trang 8 Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy; năng l c s d ng ngôn ng ự ẩ ỹ ự ư ự ử ụ ữ
BPHƯƠNG TI NỆ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
- GV: Trong cu c s ng con ngộ ố ười thường s d ng nh ng phử ụ ữ ương ti n gì đ giao ti p ?ệ ể ế
- HS: Giao ti p có th ti n hành qua: ngôn ng , c ch , đi u b , nét m t, h th ng tín ế ể ế ữ ử ỉ ệ ộ ặ ệ ố
hi u.ệ
- GV: V y phậ ương ti n giao ti p ph bi n nh t, quan tr ng nh t là phệ ế ổ ế ấ ọ ấ ương ti n nào?ệ
- HS: Phương ti n ngôn ng ệ ữ
- GV :Trong cu c s ng hộ ố ằng ngày, con người giao ti p v i nhau b ng phế ớ ằ ương ti n vô cùngệ quan tr ng, đó là ngon ng ọ ữ Không có ngôn ng thì không có k t qu c a b t c hoànữ ế ả ủ ấ ứ
c nh giao ti p nào. B i giao ti p luôn ph thu c vào hoàn c nh và nhân v t giao ti p. Đả ế ở ế ụ ộ ả ậ ế ể
th y đấ ược đi u đó, chúng ta tìm hi u bài: Ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng ề ể ạ ộ ế ằ ữ
Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a HSạ ộ ủ
Ho t đ ng 2. Ho t đ ng hình thành ki nạ ộ ạ ộ ế
th c m iứ ớ
GV yêu c u hs đ c văn b n(nh c H chú ýầ ọ ả ắ
v ng đi u, gi ng nói c a các nhân v t, sề ữ ệ ọ ủ ậ ự
khác bi t gi a các lo i câu nghi v n, c uệ ữ ạ ấ ầ
khi n, c m thán…)ế ả
GV sd ng các câu h i a, d, e> phân tích đụ ỏ ể
hình thành khái ni mệ
?Ho t đ ng giao ti p đạ ộ ế ược văn b n trên ghiả
l i di n ra gi a các nhân v t giao ti p nào?ạ ễ ữ ậ ế
Hai bên có cương v và quan h v i nhau raị ệ ớ
sao? Căn c nh n bi t?ứ ậ ế
HS tr l i:ả ờ
?Ho t đ ng giao ti p trên di n ra trong hoànạ ộ ế ễ
I, Ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ngạ ộ ế ằ ữ.
1, Khái ni m ệ :
a, Kh o sát ng li u 1(Sgk14)ả ữ ệ
Các nhân v t giao ti p g m:ậ ế ồ+,Vua nhà Tr n (ngầ ười lãnh đ o t i cao c aạ ố ủ
đ t nấ ước)+, Các bô lão ( đ i di n cho các t ng l p nhânạ ệ ầ ớ dân)
= > quan h : vua tôi > ngôn ng giao ti pệ ữ ế cũng có nét khác nhau: các t x ng hô (b h )ừ ư ệ ạ các t th hi n thái đ (xin , th a) các câu nóiừ ể ệ ộ ư
t nh lỉ ược ch ng trong giao ti p tr c di n. ủ ữ ế ự ệ
Hoàn c nh: đ t nả ấ ước có gi c ngo i xâm.ặ ạ
N i dung giao ti p: Th o lu n v tình hìnhộ ế ả ậ ề
đ t nấ ước và bàn b c sách lạ ược đ i phó.ố8
Trang 9c nh nào và hả ướng vào n i dung gì?ộ
ta ph i chú ý đ n đi u gì?ả ế ề
G yêu c u hsinh qsát l i ng li u 1.ầ ạ ữ ệ
nhân t nào?Mu n xác đ nh các nhân t đóố ố ị ố
c n tr l i nh ng câu h i gì?ầ ả ờ ữ ỏ
? Nh ng đi u c n ghi nh qua bài h c?ữ ề ầ ớ ọ
người trong xã h i.ộ+, Ti n hành ch y u b ng phế ủ ế ằ ương ti n ngônệ
ng (nói và vi t )ữ ế+, M c đích: nh m th c hi n nh ng m c đíchụ ằ ự ệ ữ ụ
bi u đ t n i dung t tể ạ ộ ư ưởng, tình c m c a mìnhả ủ thì người nghe (đ c) ti n hành các ho t đ ngọ ế ạ ộ nghe(đ c) đ gi i mã r i lĩnh h i n i dung đó.ọ ể ả ồ ộ ộ
b, K t lu n.ế ậ M i HĐGT g m 2 quá trình:ỗ ồ +, T o l p vb n.ạ ậ ả
+, Lĩnh h i vb n ộ ả > qh tệ ương tác
3. Các nhân t c a ho t đ ng giao ti p ố ủ ạ ộ ế
Nhân v t giao ti p.ậ ế Hoàn c nh giao ti p.ả ế N i dung giao ti p.ộ ế M c đích giao ti p.ụ ế Phương ti n và cách th c giao ti p.ệ ứ ế
có v n s ng, có trình đ hi u bi t cao h n, cóố ố ộ ể ế ơ ngh nghi p là nghiên c u và gd y vh c.ề ệ ứ ạ ọ
. h c sinh l p 10(ngọ ớ ườ ọi đ c): tr tu i h n,ẻ ổ ơ
có v n s ng và trình đ hi u bi t th p h n.ố ố ộ ể ế ấ ơ+, Hoàn c nh giao ti p: n n gd c qu c dân,ả ế ề ụ ố trong nhà trường
Nhóm 2:
+, N i dung giao ti p: đ tài T ng quanộ ế ề ổ VHVN, g m nh ng v n đ c b n:ồ ữ ấ ề ơ ả
Trang 10+, M c đích giao ti p:ụ ế . Người vi t: trình bày 1 cách t ng quan 1 sế ổ ố
v n đ c b n v VHVN cho hs l p 10.ấ ề ơ ả ề ớ . Ngườ ọi đ c: ti p nh n và lĩnh h i nh ngế ậ ộ ữ
ki n th c c b n v VHVN, rèn luy n và nângế ứ ơ ả ề ệ cao các kĩ năng nh n th c, đánh giá các hi nậ ứ ệ
tượng vh c, ọ
Nhóm 3:
+, Phương ti n và cách th c giao ti p:ệ ứ ế . Thu t ng vh c.ậ ữ ọ
. Các câu văn mang đ c đi m c a vb n khoaặ ể ủ ả
h c: c u t o ph c t p, nhi u thành ph n…ọ ấ ạ ứ ạ ề ầ
nh ng m ch l c, ch t ch ư ạ ạ ặ ẽ . K t c u vb n: m ch l c, rõ ràng, có hế ấ ả ạ ạ ệ
th ng đ m c l n nh ố ề ụ ớ ỏ
HS l n lầ ượt phân tích các nhân t c a ho tố ủ ạ
đ ng giao ti pộ ế trong bài ca dao : Nhân v t giao ti p.ậ ế
Hoàn c nh giao ti p.ả ế N i dung giao ti p.ộ ế M c đích giao ti p.ụ ế Phương ti n và cách th c giao ti p.ệ ứ ế
Ho t đ ng 5. Ho t đ ng b sungạ ộ ạ ộ ổ
4.C ng c :ủ ố
- Khái ni m ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng ệ ạ ộ ế ằ ữ
- Hai quá trình c a ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng ủ ạ ộ ế ằ ữ
- Các nhân t c a ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng ố ủ ạ ộ ế ằ ữ
5. D n dòặ
N m v ng lí thuy t và hoàn thành bài t p.ắ ữ ế ậ
- Chu n b bài: Khái quát văn h c dân gian Vi t Nam.ẩ ị ọ ệ
10
Trang 11 Hi u và nh để ớ ược nh ng đ c tr ng c b n c a văn h c dân gian.ữ ặ ư ơ ả ủ ọ
N m đắ ược khái ni m v các th lo i c a văn h c dân gian.ệ ề ể ạ ủ ọ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy; năng l c s d ng ngôn ng ự ẩ ỹ ự ư ự ử ụ ữ
BPHƯƠNG TI NỆ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
Trang 12 Văn h c Vi t Nam đã th hi n chân th c, sâu s c đ i s ng t t ng, tình c m c a con ọ ệ ể ệ ự ắ ờ ố ư ưở ả ủ
người Vi t Nam trong nhi u m i quan h đa d ng nh th nào ? Hãy ch ng minh.ệ ề ố ệ ạ ư ế ứ
3. Bài m i ớ
Ho t đ ng 1. Kh i đ ngạ ộ ở ộ
Nh n xét v giá tr c a nh ng sáng tác dân gian, H Ch t ch nói : Nh ng sáng tác y là ậ ề ị ủ ữ ồ ủ ị ữ ấ
nh ng hòn ng c quý. Văn h c dân gian gi ng nh m t kho báu đữ ọ ọ ố ư ộ ược truy n l i cho nh ng ề ạ ữ
th h sau. Văn h c dân gian ch a đ ng trong đó nh ng tinh hóa c a văn hóa, th hi n đế ệ ọ ứ ự ữ ủ ể ệ ược
suy nghĩ, ước m và khát v ng c a con ngơ ọ ủ ười. Chính vì nh ng giá tr tuy t v i y, văn h c ữ ị ệ ờ ấ ọ
dân gian luôn có m t s c s ng mãnh li t v i th i gian. Chúng ta đã quen thu c v i nh ng tác ộ ứ ố ệ ớ ờ ộ ớ ữ
ph m đẩ ược nh ng “ngữ ười ngh s dân gian” sáng t o nên, t t c đ u th t g n gũi, m c m cệ ỹ ạ ấ ả ề ậ ầ ộ ạ
và gi n d mà toàn bích. Bài hôm nay s giúp các em có cái nhìn khái quát v văn h c dân gianả ị ẽ ề ọ
Vi t Nam.ệ
Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ N i dung c n đ tộ ầ ạ
Ho t đ ng 2 Ho t đ ng hình thành ki nạ ộ ạ ộ ế
th c m iứ ớ
GV: Ngay t nh qua l i ru c a m , qua l i kừ ỏ ờ ủ ẹ ờ ể
c a bà chúng ta đã đủ ược làm quen v i VHDG.ớ
Hãy l y d n ch ng minh h a c th ?ấ ẫ ứ ọ ụ ể
ngôn t ? Nó có gì khác so v i văn b n khoaừ ớ ả
h c? L y ví d minh h a và phân tích?ọ ấ ụ ọ
?Hi u th nào v tính truy n mi ng ?ể ế ề ề ệ
? Tính truy n mi ng t o nên đ c đi m gì c aề ệ ạ ặ ể ủ
I. Khái ni m v VHDGệ ề
1. Ng li u ữ ệ
L i ru: +, Gió mùa thu m ru con ng …ờ ẹ ủ +, Bà Còng đi ch tr i m a…ợ ờ ư +, Con cò mà đi ăn đêm…
L i k : T m Cám, S D a…ờ ể ấ ọ ừ Môi trường di n xễ ướng, l h i dân gian. ễ ộ > làm giàu thêm v n tri th c v văn hóa dt c,ố ứ ề ộ
b i đ p tình yêu quê hồ ắ ương, đ t nấ ước, con
người, phong t c, t p quán…ụ ậ
2. Khái ni mệ
VHDG là nh ng tác ph m ngh thu t ngônữ ẩ ệ ậ
t truy n mi ng, s n ph m c a quá trình sángừ ề ệ ả ẩ ủ tác t p th nh m m c đích ph c v tr c ti pậ ể ằ ụ ụ ụ ự ế cho các sinh ho t khác nhau trong đ i s ng c ngạ ờ ố ộ
n d bi u t ng cho nam – n trong tình yêu…
Trang 13? K tên nh ng th lo i chính c a VHDGVN?ể ữ ể ạ ủ
M i th lo i cho VD minh h a?ỗ ể ạ ọ
GV yêu c u h c sinh xem Sgk.ầ ọ
Yêu c u hs đ c và t h c các đ nh nghĩa v cácầ ọ ự ọ ị ề
th lo i VH dân gian trong sgk.ể ạ
L p b ng h th ng các th lo i VH dân gian?ậ ả ệ ố ể ạ
ho c b ng trình di n.ặ ằ ễ
“Trăm năm bia đá thì mònNghìn năm bia mi ng hãy còn tr tr ”ệ ơ ơ
> làm nên s phong phú, đa d ng ( d b n)ự ạ ị ả
+, Truy n mi ng theo không gian( di chuy n tề ệ ể ừ
n i này…) và th i gian( b o l u tác ph m)ơ ờ ả ư ẩ
+, Quá trình truy n mi ng : di n xề ệ ễ ướng dân gian (nói, k , hát, di n).ể ễ
2.VHDG là s n ph m c a quá trình sáng tác ả ẩ ủ
t p th ( tính t p th ) ậ ể ậ ể
Cá nhân kh i xở ướng> tác ph m hình thành vàẩ
đượ ậc t p th ti p nh n, sau đó để ế ậ ượ ưc l u truy nề , sáng tác l i>hoàn ch nh v n i dung, hìnhạ ỉ ề ộ
th c.ứ
3. Tính th c hành: ự
Là s g n bó và ph c v tr c ti p cho các sinhự ắ ụ ụ ự ế
ho t khác nhau trong đ i s ng c ng đ ng.ạ ờ ố ộ ồ
Đ i s ng lao đ ng.Đ i s ng gia đình.ờ ố ộ ờ ố
Đ i s ng nghi l th cúng, tang ma, cờ ố ễ ờ ướ ỏi h i
Đ i s ng vui ch i gi i trí ờ ố ơ ả VD: Bài ca lao đ ng: ộ Hò sông Mã, hò giã
g o ạ ,
Bài ca nghi l : Hát mo ễ Đ đ t đ n ẻ ấ ẻ ướ c a c ủ
người Mường,
S thiử
Truy nề
Ca dao
T cụ ngữ
Câu đố
Chèo
Trang 14thuy tế
Truy n cệ ổ tích
Vè
B ng h th ng các th lo i văn h c dân gian Vi t Nam:ả ệ ố ể ạ ọ ệ
Th lo iể ạ Đ c đi mặ ể
Th n tho iầ ạ Hình th cứ Văn xuôi t sự ự
N i dungộ K l i s tích các v th n sáng t o th gi i t nhiên vàể ạ ự ị ầ ạ ế ớ ự
văn hoá, ph n ánh nh n th c c a con ngả ậ ứ ủ ười th i c ờ ổ
đ i v ngu n g c c a th gi i và đ i s ng con ngạ ề ồ ố ủ ế ớ ờ ố ười
S thi dân gianử Hình th cứ Văn v n ho c văn xuôi, ho c k t h p c hai.ầ ặ ặ ế ợ ả
N i dungộ K l i nh ng s ki n l n có ý nghĩa quan tr ng đ i ể ạ ữ ự ệ ớ ọ ố
v i s ph n c ng đ ng.ớ ố ậ ộ ồTruy n thuy tề ế Hình th cứ Văn xuôi t sự ự
N i dungộ K l i các s ki n và nhân v t l ch s ho c có liên ể ạ ự ệ ậ ị ử ặ
quan đ n l ch s theo quan đi m nhìn nh n l ch s c aế ị ử ể ậ ị ử ủ nhân dân
Truy n cệ ổ tích Hình th cứ Văn xuôi t sự ự
N i dungộ K v s ph n c a nh ng con ngể ề ố ậ ủ ữ ười bính thường
trong xã h i(ngộ ười m côi, ngồ ười em, người dũng sĩ, chàng ng c,… ; th hi n quan ni m và m ố ể ệ ệ ơ ướ ủc c a nhân dân v h nh phúc và công b ng xã h i.ề ạ ằ ộ
Truy n cệ ười Hình th cứ Văn xuôi t sự ự
N i dungộ K l i các s vi c, hi n tể ạ ự ệ ệ ượng gây cười nh m m c ằ ụ
đích gi i trí và phê phán xã h i.ả ộTruy n ng ngônệ ụ Hình th cứ Văn xuôi t sự ự
N i dungộ K l i các câu chuy n trong đó nhân v t ch y u là ể ạ ệ ậ ủ ế
đ ng v t và đ v t nh m nêu lên nh ng kinh nghi m ộ ậ ồ ậ ằ ữ ệ
s ng, bài h c luân lí, tri t lí nhân sinh.ố ọ ế
T c ngụ ữ Hình th cứ L i nói có tính ngh thu tờ ệ ậ
N i dungộ Đúc k t kinh nghi m c a nhân dân v th gi i t ế ệ ủ ề ế ớ ự
nhiên, v lao đ ng s n xu t và v phép úng x trong ề ộ ả ấ ề ử
cu c s ng con ngộ ố ười
Ca dao, dân ca Hình th cứ Văn v n ho c k t h p l i th và giai đi u nh cầ ặ ế ợ ờ ơ ệ ạ
N i dungộ Tr tình, di n t đ i s ng n i tâm c a con ngữ ễ ả ờ ố ộ ủ ười
14
Trang 15N i dungộ Thông báo và bình lu n v nh ng s ki n có tính ch t ậ ề ữ ự ệ ấ
th i s ho c nh ng s ki n l ch s đờ ự ặ ữ ự ệ ị ử ương th i.ờTruy n thệ ơ Hình th cứ Văn v nầ
N i dungộ K t h p tr tình và t s , ph n ánh s ph n c a ế ợ ữ ự ự ả ố ậ ủ
người nghèo kh và khát v ng v tình yêu t do, v sổ ọ ề ự ề ự công b ng trong xã h iằ ộ
Các th lo i sân kh uể ạ ấ Hình th cứ Các hình th c ca k ch và trò di n có tích truy n, k t ứ ị ễ ệ ế
h p k ch b n v i ngh thu t di n xu tợ ị ả ớ ệ ậ ễ ấ
N i dungộ Di n t nh ng c nh sinh ho t và nh ng ki u m u ễ ả ữ ả ạ ữ ể ẫ
người đi n hình trong xã h i nông nghi p ngày x a.ể ộ ệ ư
Ho t đ ng 3. Ho t đ ng th c hànhạ ộ ạ ộ ự
GV nêu câu h i : Ch ra s tỏ ỉ ự ương đ ng và khác bi t gi a các th lo i văn h c dân gian ?ồ ệ ữ ể ạ ọ
HS th o lu n nhóm, đ i di n nhóm trình bày ý ki n.ả ậ ạ ệ ế
S tự ương đ ng : Các th lo i văn h c dân gian gi ng nhau cách th c sáng t o (là nh ng ồ ể ạ ọ ố ở ứ ạ ữsáng t o t p th ) và phạ ậ ể ở ương th c l u truy n (truy n mi ng). V c b n các tác ph m văn ứ ư ề ề ệ ề ơ ả ẩ
h c dân gian các th lo i khác nhau đ u quan tâm ph n ánh nh ng n i dung liên quan đ n ọ ở ể ạ ề ả ữ ộ ế
đ i s ng, tâm t , tình c m c a c ng đ ng (ch y u là c a t ng l p bình dân trong xã h i).ờ ố ư ả ủ ộ ồ ủ ế ủ ầ ớ ộ
S khác bi t : Tuy nhiên m i th lo i văn h c dân gian l i có m t m ng đ tài và m t cách ự ệ ỗ ể ạ ọ ạ ộ ả ề ộ
th c th hi n ngh thu t riêng(ví d : Ca dao quan tâm đ n đ i s ng tâm h n c a con ngứ ể ệ ệ ậ ụ ế ờ ố ồ ủ ười
và th hi n nó b ng bút pháp tr tình ng t ngào, lãng m n…trong khi đó, Th n tho i l i gi i ể ệ ằ ữ ọ ạ ầ ạ ạ ảthích quá trình hình thành th gi i, gi i thích các hi n tế ớ ả ệ ượng t nhiên,… b ng hình nh các ự ằ ả
th n. S thi l i khác, ch y u quan tâm ph n ánh nh ng s ki n l n lao có tính quy t đ nh ầ ử ạ ủ ế ả ữ ự ệ ớ ế ị
t i s ph n c a c ng đ ng. S thi th hi n n i dung b ng ngh thu t miêu t v i nh ng ớ ố ậ ủ ộ ồ ử ể ệ ộ ằ ệ ậ ả ớ ữhình nh hoành tráng và d d i…). S khác nhau c a các th lo i văn h c dân gian cho th y ả ữ ộ ự ủ ể ạ ọ ấ
s đa d ng v ngh thu t. Đ ng th i nó cũng cho th y kh năng chi m lĩnh phong phú hi n ự ạ ề ệ ậ ồ ờ ấ ả ế ệ
Trang 164. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy; năng l c s d ng ngôn ng ự ẩ ỹ ự ư ự ử ụ ữ
BPHƯƠNG TI NỆ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
Trình bày các đ c tr ng c b n c a văn h c dân gian.ặ ư ơ ả ủ ọ
Văn h c dân gian Vi t Nam có nh ng th lo i nào ? Hãy đ nh nghĩa ng n g n và nêu ví d ọ ệ ữ ể ạ ị ắ ọ ụ
đó ch ng t VHDG có nh ng giá tr vô cùng to l n, mang nhi u ch c năng quan tr ng trong ứ ỏ ữ ị ớ ề ứ ọ
vi c ph n ánh và ph c v đ i s ng con ngệ ả ụ ụ ờ ố ười. Hãy ti p t c tìm hi u nh ng giá tr c b n ế ụ ể ữ ị ơ ả
c a văn h c dân gian trong ti t h c hôm nay.ủ ọ ế ọ
Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ N i dung c n đ tộ ầ ạ
16
Trang 17Gv đ nh hị ướng: Tri th c dân gian là nh nứ ậ
th c, hi u bi t c a nhân dân đ i v i cu cứ ể ế ủ ố ớ ộ
s ng quanh mình.ố
GV: Vì sao VH dân gian được coi là kho tri
th c vô cùng phong phú và đa d ng?ứ ạ
Gv g i m : Tri th c dân gian bao g m nh ngợ ở ứ ồ ữ
tri th c v các lĩnh v c nào? C a bao nhiêuứ ề ự ủ
GV: Tính giáo d c c a VH dân gian đụ ủ ượ c
th hi n qua nh ng khía c nh nào? VD?ể ệ ữ ạ
Tôi yêu truy n c nệ ổ ước tôi
V a nhân h u l i tuy t v i sâu xaừ ậ ạ ệ ờ
Thương ngườ ồi r i m i thớ ương ta
Yêu nhau cách m y núi xa cũng tìmấ
( Lâm Th M D )ị ỹ ạ
GV : Truy n “T m Cám”, “Th ch Sanh” đệ ấ ạ ể
l i cho em nh ng bài h c gì sâu s c ?ạ ữ ọ ắ
HS phát bi u, liên h b n thân.ể ệ ả
GV: Giá tr th m mĩ to l n c a VH dân gianị ẩ ớ ủ
được bi u hi n ntn?ể ệ
GV: K tên m t vài tác gi u tú có s h cể ộ ả ư ự ọ
VH dân gian th hi n trình đ nh n th c và quanể ệ ộ ậ ứ
đi m t tể ư ưởng c a nhân dân lao đ ng nên nó mangủ ộ tính ch t nhân đ o, ti n b , khác bi t và th m chíấ ạ ế ộ ệ ậ
đ i l p v i quan đi m c a giai c p th ng tr cùngố ậ ớ ể ủ ấ ố ị
th i.ờ
VD: + Con vua thì l i làm vua ạ Con sãi chùa thì quét lá đa ở Bao gi dân n i can qua ờ ổ Con vua th t th l i ra quét chùa ấ ế ạ + Đ ng than ph n khó ai i ừ ậ ơ
Còn da: lông m c, còn ch i: n y cây ọ ồ ả
Tri th c dân gian thứ ường được trình bày b ngằ ngôn ng ngh thu tữ ệ ậ h p d n, d ph bi n, cóấ ẫ ễ ổ ế
s c s ng lâu b n v i th i gian.ứ ố ề ớ ờ VD: Bài h c v đ o lí làm con:ọ ề ạ
Công cha nh núi Thái S n ư ơ Nghĩa m nh n ẹ ư ướ c trong ngu n ch y ra ồ ả
M t lòng th m kính cha ộ ờ ẹ Cho tròn ch hi u m i là đ o con ữ ế ớ ạ
2.VH dân gian có giá tr giáo d c sâu s c v đ o ị ụ ắ ề ạ
lí làm ng ườ i:
Tinh th n nhân đ o:ầ ạ+ Tôn vinh giá tr con ngị ườ ư ưởi (t t ng nhân văn). + Tình yêu thương con người (c m thông, thả ươ ngxót)
+ Đ u tranh không ng ng đ b o v , gi i phóngấ ừ ể ả ệ ả con người kh i b t công, cỏ ấ ường quy n (T m Cám,ề ấ
Ch Đ ng T , ).ử ồ ử
Hình thành nh ng ph m ch t truy n th ng t tữ ẩ ấ ề ố ố
đ p:ẹ + Tình yêu quê hương, đ t nấ ước
+ Lòng v tha, đ c kiên trung.ị ứ + Tính c n ki m, óc th c ti n, ầ ệ ự ễ
3. VH dân gian có giá tr th m mĩ to l n, góp ị ẩ ớ
ph n quan tr ng t o nên b n s c riêng cho n n ầ ọ ạ ả ắ ề
Trang 18 Rèn luy n kĩ năng nh n di n , phân tích, lĩnh h i, t o l p trong giao ti p.ệ ậ ệ ộ ạ ậ ế
Nh ng kĩ năng trong các ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng : nghe, nói, đ c, vi t, hi u. ữ ạ ộ ế ằ ữ ọ ế ể
3. Thái đ , ph m ch t :ộ ẩ ấ
Có thái đ nghiêm túc và có trách nhi m v i l i nói c b n thân khi tham gia ho t đ ng giaoộ ệ ớ ờ ả ả ạ ộ
ti p b ng ngôn ng ế ằ ữ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy; năng l c s d ng ngôn ng ự ẩ ỹ ự ư ự ử ụ ữ
BCHU N B C A GIÁO VIÊN VÀ H C SINHẨ Ị Ủ Ọ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
Trang 19Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ N i dung c n đ tộ ầ ạ
Trang 20trên + câu h i: phân tích các nhân t giaoỏ ố
ti p trong câu cdao “ Ai i ch b ru ngế ơ ớ ỏ ộ
hoang…”
> HS tr l i> hs khác nh n xét, bả ờ ậ ổ
sung> GV nh n xét, cho đi m.ậ ể
G i hsinh lên b ng làm BT2 (20)ọ ả
Trong th i gian ch đ i 2 hs trình bàyờ ờ ợ
b ng, GV ti n hành cho hs dả ế ướ ới l p làm
BT1(20)> GV g i 1 s hs tr l i cácọ ố ả ờ
câu h i trong sgk>nh n xét , s a ch a.ỏ ậ ử ữ
GV quay tr l i ch a BT2 trên b ng: g iở ạ ữ ả ọ
hs nh n xét v câu tr l i trên cácậ ề ả ờ
phương di n( hình th c trình bày(sai,ệ ứ
đúng nh th nào?), n i dung đã đ y đư ế ộ ầ ủ
ch a? có b sung gì? > GV ch t l i vàư ổ ố ạ
cho đi m.> yêu c u hs ch a bài t p vàoể ầ ữ ậ
ra vđ ề nên chăng tính đ n chuy n ế ệ đan sàng .
+, Nghĩa bóng: nh ng ngữ ười tr tu i nên tính đ nẻ ổ ế chuy n k t duyên => l i t tình c a chàng trai>ệ ế ờ ỏ ủ
cô gái
Cách th c giao ti p: t nh , khéo léo.ứ ế ế ịBài 2
a, Các nv t gti p ( AC và ngậ ế ổ ười ông) đã th cự
hi n các ho t đ ng nói c th là:ệ ạ ộ ụ ể+, Chào ( Cháu chào ông !)ạ+, Chào đáp l i ( A C h ?).ạ ổ ả+, Khen( l n tớ ướng r i nh ?)ồ ỉ+, H i( B cháu có g i pin đài lên cho ông không?)ỏ ố ử+, Tr l i ( Th a ông, có !)ả ờ ư ạ
b, Có 3 câu có hình th c h i nh ng ko ph i c 3ứ ỏ ư ả ả câu đ u nh m m c đích h i mà ch có câu 3 ( Bề ằ ụ ỏ ỉ ố cháu có g i pin đài lên cho ông ko?)là nh m m cử ằ ụ đích h i th c s …ỏ ự ự
c, Quan h ông – cháu ( x ng hô)> b c l thái đệ ư ộ ộ ộ kính m n c a A C v i ông và thái đ yêu quý,ế ủ ổ ớ ộ trìu m n c a ông đv i cháu.ế ủ ớ
Bài 3
a. N i dung giao ti p:ộ ế
Nghĩa tường minh: Miêu t , gi i thi u đ c đi m,ả ớ ệ ặ ể quá trình làm bánh trôi nước
Nghĩa hàm n: Thông qua hình tẩ ượng bánh trôi
nước, tác gi ng i ca v đ p, th hi n thân ph nả ợ ẻ ẹ ể ệ ậ
b t h nh c a mình cũng nh c a bao ngấ ạ ủ ư ủ ười phụ
n trong XHPK b t công. Song trong hoàn c nhữ ấ ả
kh c nghi t, h v n gi tr n đắ ệ ọ ẫ ữ ọ ược ph m ch t t tẩ ấ ố
đ p c a mình.ẹ ủ
M c đích: + Chia s , c m thông v i thân ph nụ ẻ ả ớ ậ
người ph n trong XH cũ.ụ ữ+ Lên án, t cáo XHPK b t công.ố ấ
Phương ti n t ng , hình nh: bi u c m, đaệ ừ ữ ả ể ả nghĩa
20
Trang 21Ho t đ ng 5. Ho t đ ng b sungạ ộ ạ ộ ổ
4.C ng củ ố:
Khái ni m ệ hoạt động giao tiếp.Quá trình hoạt động giao tiếp.Các nhân tố chi phối hoạt động giao tiếp
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy; năng l c s d ng ngôn ng ự ẩ ỹ ự ư ự ử ụ ữ
BCHU N B C A GIÁO VIÊN VÀ H C SINHẨ Ị Ủ Ọ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
Trình bày nh ng hi u bi t c a em v ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng ? L y ví d minh ữ ể ế ủ ề ạ ộ ế ằ ữ ấ ụ
h a v các nhân t trong ho t đ ng giao ti p.ọ ề ố ạ ộ ế
3. Bài m i ớ
Ho t đ ng 1. Ho t đ ng kh i đ ngạ ộ ạ ộ ở ộ
Trong cu c s ng h ng ngày chúng ta b t g p nhi u lo i văn b n khác nhau, nh ng đ vi t ộ ố ằ ắ ặ ề ạ ả ư ể ế
m t văn b n đúng cách và khoa h c l i là m t vi c không m y d dàng.Vì v y đ giúp các ộ ả ọ ạ ộ ệ ấ ễ ậ ể
em vi t t t văn b n , hôm nay chúng ta tìm hi u bài văn b n.ế ố ả ể ả
Trang 22Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ N i dung c n đ tộ ầ ạ
22
Trang 23Ho t đ ng 2 Ho t đ ng hình thànhạ ộ ạ ộ
ki n th c m iế ứ ớ
GV g i h c sinh đ c ng li u.ọ ọ ọ ữ ệ
? M i văn b n trên đỗ ả ược người nói(vi t)ế
t o ra trong lo i ho t đ ng nào?ạ ạ ạ ộ
? Đ đáp ng nhu c u gì?ể ứ ầ
? Nh n xét v dung lậ ề ượng (s câu) m iố ở ỗ
văn b n?ả
? M i văn b n trên đ c p đ n n i dungỗ ả ề ậ ế ộ
gì? N i dung đó có độ ược tri n khai nh tể ấ
quán trong toàn b văn b n không? Phânộ ả
tích c th ?(ụ ể GV hướng d n h c sinhẫ ọ
căn c vào d u hi u ngôn t , hình nh,ứ ấ ệ ừ ả
qh gi a các câu, các đo n… đ phânệ ữ ạ ể
? M c đích c a nh ng văn b n trên?ụ ủ ữ ả
? Qua tìm hi u ng li u hãy rút ra kháiể ữ ệ
đ i tình c m và thông tin chính tr – xã h i.ổ ả ị ộ Dung lượng: 1 câu, nhi u câu. ề
- N i dung giao ti p: ộ ế+, Văn b n 1: hoàn c nh s ng có th tác đ ngả ả ố ể ộ
đ n nhân cách con ngế ười theo hướng tích c cự , tiêu c c.ự
+, Vb n 2: s ph n đáng thả ố ậ ương c a ngủ ườ i
ph n trong XH cũ.ụ ữ+, VB n 3: kêu g i toàn dân đ ng lên k/chi nả ọ ứ ế
ch ng Pháp.( B c c 3 ph n: ố ố ụ ầ m đ uở ầ > nêu
lí do…, thân bài> nêu nhi m v c th , ệ ụ ụ ể k tế bài> kđ nh quy t tâm chi n đ u và s t tị ế ế ấ ự ấ
th ng…).ắ
M c đích giao ti p: ụ ế+,Vb n 1: nh c nh 1 kinh nghi m s ng.ả ắ ở ệ ố+, Vb n 2: nêu 1 hi n tả ệ ượng trong đ i s ngờ ố
đ m i ngể ọ ười cùng suy ng m.ẫ+, Vb n 3: kêu g i th ng nh t ý chí và hànhả ọ ố ấ
đ ng.ộ
2. Nh n xét:ậ
* Khái ni m , đ c đi m c a vb n ( ghi nhệ ặ ể ủ ả ớ Sgk – 24)
Văn b n là s n ph m c a ho t đ ng giao ti pả ả ẩ ủ ạ ộ ế
b ng ngôn ng ,g m m t câu hay nhi u câu,ằ ữ ồ ộ ề nhi u đo n.ề ạ
M i văn b n thỗ ả ường hướng vào th c hi n m tự ệ ộ
m c đích giao ti p nh t đ nh.ụ ế ấ ị
M i văn b n có nh ng d u hi u hình th cỗ ả ữ ấ ệ ứ riêng bi u hi n tính hoàn ch nh v m t n i dung:ể ệ ỉ ề ặ ộ
thường m đ u b ng m t tiêu đ và có d u hi uở ầ ằ ộ ề ấ ệ
k t thúc phù h p v i t ng lo i văn b n.ế ợ ớ ừ ạ ả
II. Các lo i văn b nạ ả
1. Kh o sát ng li u.ả ữ ệ a.Ph m vi s d ngạ ử ụ : +,Vb n 1,2: lĩnh v c gti p có tính nghả ự ế ệ thu t.ậ
Trang 241. Ki n th c:ế ứ
Nh ng hi u bi t khái quát v th lo i s thi.ữ ể ế ề ể ạ ử
V đ p c a ngẻ ẹ ủ ười anh hùng s thi Đăm Săn: tr ng danh d , g n bó v i h nh phúc gia đình vàử ọ ự ắ ớ ạthi t tha v i cu c s ng bình yên, ph n th nh c a c ng đ ng đế ớ ộ ố ồ ị ủ ộ ồ ược th hi n qua c nh chi n đ uể ệ ả ế ấ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy; năng l c s d ng ngôn ng ự ẩ ỹ ự ư ự ử ụ ữ
BCHU N B C A GIÁO VIÊN VÀ H C SINHẨ Ị Ủ Ọ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
C PHƯƠNG PHÁP
Gv k t h p phế ợ ương pháp đ c sáng t o, đ i tho i, trao đ i, nêu v n đ , th o lu n, so sánh, ọ ạ ố ạ ổ ấ ề ả ậ
t ng h p.ổ ợ
24
Trang 25N u ngế ười Kinh t hào vì có ngu n ca dao, t c ng phong phú; ngự ồ ụ ữ ười Thái có truy n th ệ ơ
Ti n d n ng ễ ặ ườ i yêu làm say đ m lòng ngắ ười; người Mường trong nh ng d p l h i hay đám ữ ị ễ ộtang ma l i th h n mình theo nh ng l i hát mo ạ ả ồ ữ ớ Đ đ t đ n ẻ ấ ẻ ướ ; thì đ ng bào Tây Nguyên c ồcũng có nh ng đêm ko ng , thao th c nghe các già làng k khan s thi ữ ủ ứ ể ử Đăm Săn bên ng n l a ọ ửthiêng n i nhà Rông. Hôm nay, chúng ta cùng tìm hi u v s thi này qua đo n trích ơ ể ề ử ạ Chi n ế
th ng Mtao Mxây ắ
HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ N I DUNG C N Đ TỘ Ầ Ạ
Trang 26Ho t đ ng 2. Hình thành ki n ạ ộ ế
th c m iứ ớ
GV hướng d n HS tìm hi u chungẫ ể
v th lo i s thi.ề ể ạ ử
Nêu đ nh nghĩa th lo i s thi ị ể ạ ử
dân gian Vi t Nam? (ki m tra tích ệ ể
h p v i bài “khái quát VHDG ợ ớ
Vi t Nam’’)ệ
D a vào “Ti u d n”, hãy nêu ự ể ẫ
m t s đi m c b n c a s thi ộ ố ể ơ ả ủ ử
Cho 1 h c sinh đ c họ ọ ướng d n ẫ
đ c di n c m: gi ng đi u hào ọ ễ ả ọ ệ
sinh đã ph i đ c k khi chu n b ả ọ ỹ ẩ ị
bài giáo viên ch gi i thích thêm ỉ ả
bi n c l n di n ra trong đ i s ng c ng đ ng c a c ế ố ớ ễ ờ ố ộ ồ ủ ưdân th i c đ i.ờ ổ ạ
+ T tr n đánh gi a hai ngả ậ ữ ười
+ Đăm Săn d n tôi t c a mình và c a Mtao Mxây v ẫ ớ ủ ủ ề
b n m ti c l n, đánh chiêng ăn m ng chi n th ng.ả ở ệ ớ ừ ế ắ+ Hình nh oai hùng, dũng mãnh c a ngả ủ ười anh hùng Đăm Săn
=>Đ i ý:ạ Miêu t cu c đ s c gi a Đăm Săn và Mtao ả ộ ọ ứ ữMxây. Cu i cùng, Đăm Săn đã chi n th ng, tr thành tù ố ế ắ ở
trưởng giàu có và hùng cường đ ng th i th hi n ni m ồ ờ ể ệ ề
t hào c a dân làng v ngự ủ ề ười anh hùng Đămsăn
II. Đ C HI U VĂN B NỌ Ể Ả
1.Hình nh Đăm Săn và Mtao Mxây trong cu c chi nả ộ ế
Nguyên nhân: ĐS khiêu chi n vì MM cế ướp v c a chàng.ợ ủ
=> Tr ng danh d cá nhân, c ng đ ng; g n bó v i h nh ọ ự ộ ồ ắ ớ ạ phúc gia đình; b t c ộ ộ
a.Lúc khiêu chi n:ế
ĐĂM SĂN: ta thách nhà ngươi
- Xu ng! Xu ng! ố ố
- ta s l y cái sàn hiên…b đôi…ẽ ấ ổ
- sao ta l i đâm ngạ ươi khi ngươi đang đi…26
Trang 27Ho t đ ng 3. Ho t đ ng th c hànhạ ộ ạ ộ ự
GV nêu v n đ :ấ ề
Cu c giao chi n gi a 2 tù trộ ế ữ ưởng được mô t qua nh ng ch ng nào?ả ữ ặ
Vào cu c chi n, ta luôn th y s đ i l p gi a Mtao Mxây và Độ ế ấ ự ố ậ ữ ăm Săn. V y s đ i l p đó c ậ ự ố ậ ụ
Bình tĩnh, th n nhiênả Múa khiên nh trò ch i, khiên kêu l ch x ch nh qu mạ ư ả ướư p khô, t xem mình làơ ự ạ
tướng quen đánh trăm tr n, quen xéo nát ậ
đ t đai thiên h (ch quan, ng o m n)ấ ạ ủ ạ ạ
Hi p ệ
2
Đamsan múa trước: múa khiên v a kho ,ừ ẻ
v a đ p (vừ ẹ ượ ồt đ i tranh, đ i l ô, ch y ồ ồ ạ
→Đòi l i v ch là cái c n y sinh mâu thu n gi a các b t c d n đ n chi n tranh m r ng ạ ợ ỉ ớ ả ẫ ữ ộ ộ ẫ ế ế ở ộ
b cõi làm n i uy danh c a c ng đ ng ờ ổ ủ ộ ồ
Th ng hay b i c a ng i s có ý nghĩa quy t đ nh t t c
Ho t đ ng 5. Ho t đ ng b sungạ ộ ạ ộ ổ
4. C ng củ ố :
Hình t ng nhân v t Đăm Săn trong tr n chi n đ u v i Mtao Mxâyượ ậ ậ ế ấ ớ
Đ c s c ngh thu t s thi khi miêu t cu c chi nặ ắ ệ ậ ử ả ộ ế
5. D n dòặ
Đ c l i đo n trích, h c thu c các d n ch ng tiêu bi uọ ạ ạ ọ ộ ẫ ứ ể
Chu n b ti t ti p theo c a bài này.ẩ ị ế ế ủ
Trang 28Ngày so n : 12/09/2017ạ
TI T 9. Đ c văn.Ế ọ
CHI N TH NG MTAO MXÂYẾ Ắ
(Trích Đăm Săn S thi Tây Nguyên)ửAM C TIÊU BÀI H CỤ Ọ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy; năng l c s d ng ngôn ng ự ẩ ỹ ự ư ự ử ụ ữ
BCHU N B C A GIÁO VIÊN VÀ H C SINHẨ Ị Ủ Ọ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
Vì sao người ta thường g i các áng s thi Tây Nguyên là nh ng bài “Khan”?ọ ử ữ
(S thi Đam Săn là lo i s thi dân gian anh hùng. Ngử ạ ử ười ÊĐê g i s thi là ọ ử "khan” có nghĩa
là m t th lo i truy n k b ng văn v n có xen k văn xuôi ộ ể ạ ệ ể ằ ầ ẽ , khi di n xễ ướng có s d ngử ụ 28
Trang 29hình th c đ i đáp và đôi khi có kèm theo đi u b ứ ố ệ ộ. Câu th , câu văn trong s thi Đam Sănơ ử
được liên k t b ng nh ng hình nh ví von, so sánh c th , v i nhi u nét phóng đ i, tế ằ ữ ả ụ ể ớ ề ạ ượ ng
tr ng và giàu màu s c th n tho i. Nghe k "khan" là ni m say mê vô h n c a đ ng bào Êư ắ ầ ạ ể ề ạ ủ ồ
Đê Tây Nguyên)
Hãy gi i thi u v S thi Đam Săn theo hi u bi t c a em.ớ ệ ề ử ể ế ủ
Hình tượng nhân v t Đăm Săn trong tr n chi n đ u v i Mtao Mxâyậ ậ ế ấ ớ được mô t nh thả ư ế nào ?
3. Bài m i ớ
Ho t đ ng 1. Kh i đ ngạ ộ ở ộ
T bao đ i nay, ngừ ờ ười Êđê đã cùng quây qu n bên b p l a, nghe không bi t chán t đêm nàyầ ế ử ế ừ sang đêm khác khan Đăm Săn, bài ca v ngề ười tù trưởng anh hùng c a dân t c mình v i ủ ộ ớ
nh ng chi n công hi n hách trong xây d ng phát tri n buôn làng và b o v c ng đ ng ch ng ữ ế ể ự ể ả ệ ộ ồ ố
l i bao k thù hung hãn. Trong nh ng chi n công l y l ng y, ng t ngây lòng ngạ ẻ ữ ế ẫ ừ ấ ấ ườ ẫi v n là
đo n Chi n th ng Mtao Mxây, ch ng t tài năng, b n lĩnh, lòng dũng c m phi thạ ế ắ ứ ỏ ả ả ường và s c ứ
m nh vô đ ch c a Đăm Săn. Nh ng v đ p c a Đăm Săn không ch th hi n cu c chi n ạ ị ủ ư ẻ ẹ ủ ỉ ể ệ ở ộ ế
đ u v i Mtao Mxây mà còn th hi n c nh ăn m ng chi n th ng. Hôm nay, chúng ta ti p ấ ớ ể ệ ở ả ừ ế ắ ế
t c tìm hi u v n đ này.ụ ể ấ ề
HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ N I DUNG C N Đ TỘ Ầ Ạ
Trang 30Ho t đ ng 2. Hình thành ki n ạ ộ ế
th c m iứ ớ
GV hướng d n HSẫ tìm hi u hình ể
tượng Đăm Săn trong l ăn m ng ễ ừ
chi n th ngế ắ
Tóm t t nghi l và s ki n?ắ ễ ự ệ
? C m nh n v đ p c a Đăm Sănả ậ ẻ ẹ ủ
trong l ăn m ng chi n th ng?ễ ừ ế ắ
? Đ c đi m c a văn phong s thi ặ ể ủ ử
đo n này?
Th o lu n: s ki n c a đo n tríchả ậ ự ệ ủ ạ
là cu c giao tranh, nh ng có miêu ộ ư
t nhi u c nh đ máu,ch t chóc ả ề ả ổ ế
không? miêu t nhi u c nh gì?(t ả ề ả ả
vô kể + m i ngọ ười chúc m ng…ừQuan ni m tôn th th n linh, t p t c ăn m ng chi n th ng ệ ờ ầ ậ ụ ừ ế ắ
c a ngủ ười Ê Đê
Hình nh Đăm Săn:ả+L i hi u tri u: các con, các con…,h i anh em trong ờ ệ ệ ơ ơ ỡnhà, h i bà con trong làng…ỡ
+L i ch huy, ra l nh: hãy đánh chiêng lên, hãy đi l y ờ ỉ ệ ấ
rượu…
+ Hình dáng, c th : đôi m t long lanh nh m t chim ơ ể ắ ư ắ
gh ch, b p chân to b ng cây xà ngang…ế ắ ằ+Trang ph c:ng c qu n m t t m m n chi n,mình khoác ụ ự ấ ộ ấ ề ế
m t t m áo chi n, tai đeo n ộ ấ ế ụ+Hình nh ăn u ng, vui ch i: u ng không bi t say, ăn ả ố ơ ố ếkhông bi t no, chuy n trò không bi t chán,tóc th trên ế ệ ế ảsàn…
+S c m nh: n m s p thì gãy r m sàn,n m ng a thì gãy xà ứ ạ ằ ấ ầ ằ ử
d cọ
> Hình tượng Đăm Săn được miêu t đ m nét, toàn ả ậ
di n,to sáng v đ p k vĩ, trong thái đ ngệ ả ẻ ẹ ỳ ộ ưỡng m tôn ộ
th c a c ng đ ng.Ngờ ủ ộ ồ ười anh hùng s thi tr nên chói sáng ử ở
là tâm đi m c a c ng đ ng.ể ủ ộ ồ
Đ c đi m ngh thu t :nh ng đo n văn dài, câu dài v i so ặ ể ệ ậ ữ ạ ớsánh phóng đ i trùng đi p,li t kê trùng đi p,ki u câu c m ạ ệ ệ ệ ể ảthán, hô ng ,hình nh hào hùng, nh p đi u nh p nhàng, sôi ữ ả ị ệ ị
n i…t o nên v đ p c a văn phong s thiổ ạ ẻ ẹ ủ ử
Ý nghĩa c a vi c mô t đ m nét c nh ăn m ng chi n ủ ệ ả ậ ả ừ ế
th ng:ắ+B c l quan đi m v chi n tranh b t c lúc b y gi : m ộ ộ ể ề ế ộ ộ ấ ờ ở
r ng c ng đ ng, đ ng tình v i s phát tri n, l n m nh c a ộ ộ ồ ồ ớ ự ể ớ ạ ủ
c ng đ ng =>Cho nên b c l ni m vui say s a ca ng i ộ ồ ộ ộ ề ư ợchi n th ng,hế ắ ướng v cu c s ng th nh về ộ ố ị ượng,no đ đoàn ủ
k t. Đó là khát v ng l n lao cao đ p c a xã h i Êđê.ế ọ ớ ẹ ủ ộIII. T NG K TỔ Ế
1. V đ p c a ngh thu t s thi:ẻ ẹ ủ ệ ậ ử
Xây d ng hình tự ượng anh hùng k vĩ t m vóc th n linhỳ ầ ầ
Ngôn ng giàu hình nh, nh c đi u,trang tr ng v i ữ ả ạ ệ ọ ớphép so sánh và phóng đ i đ c đáoạ ộ
Câu c m thán, hô ng , trùng đi p, li t kê, ả ữ ệ ệ
=> T o nên m t phong c nh riêng cho S thi: phong ạ ộ ả ửcách lãng m n hào hùng, đ y s c h p d n.ạ ầ ứ ấ ẫ
2. V đ p c a n i dung t tẻ ẹ ủ ộ ư ưởng:
Ca ng i ngợ ười anh hùng tài năng, ph m ch t cao đ p: ẩ ấ ẹ30
Trang 31Ho t đ ng 5. Ho t đ ng b sungạ ộ ạ ộ ổ
4. C ng củ ố
V đ p hình tẻ ẹ ượng người anh hùng Đăm Săn
Đ c đi m ngh thu t c a s thi anh hùngặ ể ệ ậ ủ ử
T giác làm thêm bài t p luy n t p. Ý th c t o l p văn b n hoàn ch nh. Tình yêu ti ng ự ậ ệ ậ ứ ạ ậ ả ỉ ế
Vi t.ệ Có thái đ nghiêm túc, ch đ ng khi ti p nh n và sáng t o các văn b n.ộ ủ ộ ế ậ ạ ả
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy; năng l c s d ng ngôn ng ự ẩ ỹ ự ư ự ử ụ ữ
BCHU N B C A GIÁO VIÊN VÀ H C SINHẨ Ị Ủ Ọ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
Trang 322. Ki m tra bài cũ: ể Ki m tra trong quá trình luy n t p.ể ệ ậ
3. Bài m i ớ
Ho t đ ng 1. Kh i đ ngạ ộ ở ộ
Ởbài h c v văn b nọ ề ả ti t ở ế trước, các em đã bi t đế ược khái ni m, đ c đi m, các lo i văn ệ ặ ể ạ
b n phân chia theo lĩnh v c và m c đích giao ti p. ả ự ụ ế Ti t h c hôm nay, chúng ta s v n d ng ế ọ ẽ ậ ụcác ki n th c lí thuy t đó vào làm các bài t p c th ế ứ ế ậ ụ ể
Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ N i dung c n đ tộ ầ ạ
32
Trang 33b, Phân tích s phát tri n c a ch đ ự ể ủ ủ ề
? Đ t nhan đ cho đo n văn?ặ ề ạ
N i dung c b n: H tên, l p, đ a ch , líộ ơ ả ọ ớ ị ỉ
do, th i gian ngh , h a th c hi n khi điờ ỉ ứ ự ệ
* BT1 ( 37 )
a, Đo n văn có 1 ch đ th ng nh t:câu ch tạ ủ ề ố ấ ố
đ ng đ u câu đứ ở ầ ược làm rõ b ng các câu ti pằ ế theo
b, Ý khái quát( lu n đi m): “ Gi a c th …quaậ ể ữ ơ ể
l i v i nhau”> đạ ớ ược làm sáng t b ng 2 lu n c :ỏ ằ ậ ứ+, Môi trường có nh hả ưởng t i m i đ c tính c aớ ọ ặ ủ
c th ơ ể+, So sánh các lá m c trong các môi trọ ường khác nhau.> 4 lu n ch ng: lá cây đ u Hà Lan, cây mây,ậ ứ ậ cây xương r ng, cây lá b ng => làm rõ lu n c vàồ ỏ ậ ứ
lu n đi m.ậ ể
=> Ý chung c a đo n đủ ạ ược tri n khai r t rõ ràng.ể ấ
c, Nhan đ : nh hề ả ưởng c a môi trủ ường s ng đ nố ế
do ch t th i c a các khu công nghi p, các nhà máyấ ả ủ ệ
Trang 34Nh n bi t, thông hi u v n d ng các đ n v tri th c:ậ ế ể ậ ụ ơ ị ứ
+ Kĩ năng vi t văn bi u c mế ể ả
+ Rèn luy n kĩ năng t o l p văn b n có đ b c c ba ph n, có liên k t v hình th c và n i ệ ạ ậ ả ủ ố ụ ầ ế ề ứ ộdung
3. T duy, thái đ , ph m ch t :ư ộ ẩ ấ
Th y rõ h n n a trình đ làm văn c a b n thân,t đó rút ra nh ng kinh nghi m c n thi t đấ ơ ữ ộ ủ ả ừ ữ ệ ầ ế ể các bài sau đ t k t qu t t h n.ạ ế ả ố ơ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy; năng l c s d ng ngôn ng ự ẩ ỹ ự ư ự ử ụ ữ
II. HÌNH TH C KI M TRA: Ứ Ể T lu nự ậ (HS làm nhà)ở
Trang 35c m…ả
Kĩ năng:
N m v ng ắ ữ
phương pháp làm bài ngh ị
lu n văn h cậ ọ
k t h p v i ế ợ ớ
phương pháp văn bi u ể
c m khi phátả
bi u c m ể ảnghĩ chân
th c c a b nự ủ ả thân v đ ề ềtài :C m ảnghĩ trong
b n thân ả
người vi t ếbài
N i dung ộ:Bày t c m ỏ ảxúc , suy nghĩ v ề
nh ng ngày ữ
đ u tiên ầ ởngôi trường THPT, s ựthay đ i v ổ ềmôi trường,
th y cô, n ầ ấ
tượng v ềngày l khai ẽ
trường, s ựthay đ i ổtrong sinh
ho t h c t pạ ọ ậ , chuy n ể
bi n tích c cế ự trong nh n ậ
th c c a b nứ ủ ả thân , liên
tưởng đ n ếtình c m, ả
ni m tin gia ềđình dành cho b n thânả
HS , ước mơ cho tương lai
Th i gian: HS làm nhà ờ ở
Đ :C m nghĩ c a anh/ch v nh ng ngày đ u tiên bề ả ủ ị ề ữ ầ ước vào trường THPT
H tế
Trang 36V. HƯỚNG D N CH M VÀ THANG ĐI M Ẫ Ấ Ể
Đ : C m nghĩ nh ng ngày đ u tiên bề ả ữ ầ ước vào trường THPT 10
a. Yêu c u v k năng:ầ ề ỹ
Bi t cách làm bài văn bi u c m. K t c u ch t ch , di n đ t l u loát; ế ể ả ế ấ ặ ẽ ễ ạ ư
không m c l i chính t , dùng t , ng pháp.ắ ỗ ả ừ ữ
Bài văn bi u c m , có đ ba ph n có hình th c và n i dungể ả ủ ầ ứ ộ
Xây d ng lu n đi m – lu n c rõ ràngự ậ ể ậ ứ
b. Yêu c u v ki n th c:ầ ề ế ứ
Thí sinh có th đ a ra nh ng ý ki n riêng và trình bày theo nhi u cách lí l vàể ư ữ ế ề ẽ
d n ch ng ph i h p lí, c n làm rõ đẫ ứ ả ợ ầ ược các ý chính sau:
C m xúc đ u tiên v ngôi trả ầ ề ường
+ Khung c nh trả ường (r ng rãi, khang trang, s ch s , có nhi u b n hoa, câyộ ạ ẽ ề ồ
c nh đ p ).ả ẹ
+ Nh ng khuôn m t m i (thày cô, b n bè c m giác xa l i nh ng l i có m tữ ặ ớ ạ ả ạ ư ạ ộ
s i dây g n bó g n gũi, vô hình).ợ ắ ầ
2,0
Nh ng c m nghĩ liên quan đ n ngôi trữ ả ế ường m i : ớ
+ C m nghĩ v bu i chào c đ u tiên :ả ề ổ ờ ầ
L i th y Hi u trờ ầ ệ ưởng (dõng d c, nghiêm trang, đ y gi c giã).ạ ầ ụ
L i phát bi u c m nghĩ c a m t h c sinh m i (gây ra ni m xúc đ ng chung raờ ể ả ủ ộ ọ ớ ề ộ
sao?)
+ C m nghĩ v bu i h c đ u tiên : M i đ u còn đôi chút l l m, ngả ề ổ ọ ầ ớ ầ ạ ẫ ượ ng
ngùng nh ng c l p hòa nh p nhanh và hào h ng nh lúc còn là h c sinh l p 9;ư ả ớ ậ ứ ư ọ ớ
bu i h c qua nhanh nh ng có nhi u n tổ ọ ư ề ấ ượng
=>S thay đ i v môi trự ổ ề ường, th y cô, n tầ ấ ượng v ngày l khai trề ẽ ường, sự
thay đ i trong sinh ho t h c t p, chuy n bi n tích c c trong nh n th c c a b nổ ạ ọ ậ ể ế ự ậ ứ ủ ả
thân
4,0
Nh ng suy nghĩ , ữ ước m tơ ương lai : liên tưởng đ n tình c m, ni m tin giaế ả ề
đình dành cho b n thân HS , ả ước m cho tơ ương lai 1,0
Ra s c trau rèn ngh l c cũng nh s b n lòng ph n đ u trong h c t p và nứ ị ự ư ự ề ấ ấ ọ ậ ỗ
l c theo đu i ự ổ ước nguy n đ p trong đ i mình.ệ ẹ ờ 1,0
c. K t bài ế : Nh ng c m xúc đ ng l i t ngôi trữ ả ọ ạ ừ ường m i. ớ
C m giác vui v bâng khuângả ẻ
Trong lòng d y lên m t ni m tin yêu ph i ph i vào tấ ộ ề ơ ớ ương lai.
1,0
36
Trang 37L u ý: ư Ch cho đi m t i đa khi thí sinh đ t đỉ ể ố ạ ược c yêu c u v k năng vàả ầ ề ỹ
ki n th c. ế ứ
BI U ĐI MỂ Ể :
Đi m 9 10 :ể Đáp ng t t các yêu c u c a đ , b c c sáng rõ, văn vi t m ch l c, có c mứ ố ầ ủ ề ố ụ ế ạ ạ ả xúc, c m nh n đ c đáo, sâu s c, sáng t o.ả ậ ộ ắ ạ
Đi m 7 8 :ể Đáp ng khá t t các yêu c u c a đ , b c c h p lí, c m nh n khá nh ng l pứ ố ầ ủ ề ố ụ ợ ả ậ ư ậ
lu n ch a s c s o, có m t s l i v di n đ t.ậ ư ắ ả ộ ố ỗ ề ễ ạ
Đi m 5 6:ể Đáp ng m c trung bình các yêu c u c a đ ứ ở ứ ầ ủ ề
Đi m 3 4 ể : Hi u đ ch a th u đáo, bài làm còn chung chung, di n đ t thi u trôi ch y ể ề ư ấ ễ ạ ế ả
Đi m 1 2:ể Ch a hi u đ , bài làm ho c quá s sài, ho c lan man, ki n th c thi u ch cư ể ề ặ ơ ặ ế ứ ế ắ
Bi k ch nị ước m t nhà tan và bi k ch tình yêu tan v đấ ị ỡ ược ph n ánh trong truy n thuy tả ề ế
Truy nAn D ệ ươ ng V ươ ng và M Châu Tr ng Th y ị ọ ủ
Bài h c l ch s v tinh th n c nh giác v i k thù và cách x lí đúng đ n m i quan h gi aọ ị ử ề ầ ả ớ ẻ ử ắ ố ệ ữ riêng v i chung, nhà v i nớ ớ ước, cá nhân v i c ng đ ng.ớ ộ ồ
S k t h p hài hòa gi a "c t lõi l ch s " v i tự ế ợ ữ ố ị ử ớ ưởng tượng, h c u ngh thu t c a dân gian.ư ấ ệ ậ ủ
2. Kĩ năng:
Đ c (k ) di n c m truy n thuy t dân gian. ọ ể ễ ả ề ế
Phân tích văn b n truy n thuy t theo đ c tr ng th lo i ả ề ế ặ ư ể ạ đ có th hi u đúng nh ng ý nghĩa ể ể ể ữ
c a nh ng h c u ngh thu t trong truy n thuy t : kĩ năng tóm t t truy n, phân tích nhân v tủ ữ ư ấ ệ ậ ề ế ắ ệ ậ truy n thuy t.ề ế
3. T duy, thái đ , ph m ch t:ư ộ ẩ ấ
Giáo d c lòng yêu nụ ước, ý th c đ cao c nh giác trứ ề ả ước k thùẻ , bi t x lí đúng đ n m i ế ử ắ ốquan h gi a riêng và chung, cá nhân v i c ng đ ng.ệ ữ ớ ộ ồ
Yêu gia đình, quê hương đ t nấ ước; Nhân ái khoan dung; Trung th c, t tr ng, chí công, vô ự ự ọ
t ; T l p, t tin, t ch ; Có trách nhi m v i b n thân, c ng đ ng, đ t nư ự ậ ự ự ủ ệ ớ ả ộ ồ ấ ước, nhân lo i; ạNghĩa v công dân.ụ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy; năng l c s d ng ngôn ng ự ẩ ỹ ự ư ự ử ụ ữ
BCHU N B C A GIÁO VIÊN VÀ H C SINHẨ Ị Ủ Ọ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
Trang 38C PHƯƠNG PHÁP TH C HI NỰ Ệ
Gv k t h p phế ợ ương pháp đ c sáng t o, đ i tho i, trao đ i, nêu v n đ , th o lu n, tích ọ ạ ố ạ ổ ấ ề ả ậ
h p v i l ch s (c m di tích C Loa) và Làm văn bài “Tóm t t văn b n t s ”.ợ ớ ị ử ụ ổ ở ắ ả ự ự
Phân tích v đ p hình tẻ ẹ ượng Đăm Săn trong ti c m ng chi n th ng.ệ ừ ế ắ
Trình bày n i dung và ngh thu t c a đo n trích “Chi n th ng Mtao Mxây”.ộ ệ ậ ủ ạ ế ắ
Tr i bao năm tháng thăng tr m l ch s , v n còn đây, s ng s ng nh ng d u tích c a m t tri uả ầ ị ử ẫ ừ ữ ữ ấ ủ ộ ề
đ i, c a m t đo n s bi hùng (Đ n Thạ ủ ộ ạ ử ề ượng, Am Bà Chúa, Gi ng Ng c, nh ng đo n thànhế ọ ữ ạ c) g n li n v i truy n thuy t mà m i ng i Vi t Nam đ u bi t :
và M Châu – Tr ng Th y ị ọ ủ
Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ N i dung c n đ tộ ầ ạ
38
Trang 39đi m nào? (truy n thuy t là l ch sể ề ế ị ử
được lý tưởng hoá)
An Dương xây thành thành công
nh vào y u t gì? (nh th n Kimờ ế ố ờ ầ
Quy giúp đ , kiên trì, tr ng nhânỡ ọ
tài)
Xây thành xong An Dương Vươ ng
nói gì v i Rùa Vàng? Em có suyớ
nghĩ gì v chi ti t này? (có tráchề ế
nhi m v i đ t nệ ớ ấ ước)
I. Tìm hi u chungể
1.Th lo i và xu t x văn b nể ạ ấ ứ ả
a) Th lo iể ạ : Truy n thuy t:ề ế
Đ nh nghĩa: Là truy n k dân gian v s ki n có nhị ệ ể ề ự ệ ả
hưởng l n lao đ n l ch s dân t c.ớ ế ị ử ộ
Đ c tr ng: có s k t h p:ặ ư ự ế ợ+ Y u t l ch sế ố ị ử
+ Y u t h c uế ố ư ấ
Giá tr , ý nghĩa:ị+ Ph n ánh nh ng v n đ n i b t c a l ch s dân t cả ữ ấ ề ổ ậ ủ ị ử ộ+ Ph n ánh theo quan đi m, t tả ể ư ưởng tình c m c aả ủ nhân dân
Môi trường di n xễ ướng:
+ T i các đ a danh có liên quanạ ị+ Trong các d p sinh ho t văn hoá (l h i)ị ạ ễ ộ
Mu n hi u rõ tác ph m ph i đ t nó trong m i quanố ể ẩ ả ặ ố
h gi a l ch s và đ i s ng.ệ ữ ị ử ờ ốb) Xu t x văn b nấ ứ ả
Truy n “ An Dệ ương Vương và M Châu – Tr ngị ọ
Th y” đủ ược trích t “Truy n Rùa vào cu i th k XV.ừ ệ ố ế ỉ
Đo n 3: Còn l i: Mạ ạ ượn hình nh ng c trainả ọ ướ c
gi ng đ th hi n thái đ c a tác gi dân gian đ i v iế ể ể ệ ộ ủ ả ố ớ
M Châu.ị
3. Ch đ ủ ề
Miêu t quá trình xây thành ch n b o v đ t nả ế ỏ ả ệ ấ ướ c
c a An Dủ ương Vương và bi k ch nị ước m t nhà tan.ấ
Đ ng th i th hi n thái đ tình c m c a tác gi dânồ ờ ể ệ ộ ả ủ ả gian đ i v i t ng nhân v t.ố ớ ừ ậ
II. Đ c hi u văn b nọ ể ả
1. An Dương Vương xây thành, ch n và b o vế ỏ ả ệ
đ t nấ ước
* Xây thành
Thành đ p t i đâu l i l t i đó. ắ ớ ạ ở ớ
L p đàn trai gi i, c u đ o bách th n. ậ ớ ầ ả ầ
L ng nghe c già, m i s Thanh Giang giúp đ ắ ụ ờ ứ ỡ
có lòng kiên trì quy t tâm, có ý th c đ cao c nhế ứ ề ả giác
Trang 40Ho t đ ng 5. Ho t đ ng b sungạ ộ ạ ộ ổ
4.C ng c :ủ ố
N m đắ ược đ c tr ng c b n c a truy n thuy t qua tìm hi u 1 câu chuy n c th ặ ư ơ ả ủ ề ế ể ệ ụ ể
Nhân v t An Dậ ương Vương v i chi n công xây thành, ch n và chi n th ng Tri u Đàớ ế ế ỏ ế ắ ệ trong giai đo n đ u.ạ ầ
5. D n dòặ
H c bài cũ. Ti p t c tìm hi u v nhân v t An Dọ ế ụ ể ề ậ ương Vương và M Châu, Tr ng Th y.ị ọ ủ
Chu n b ti t ti p theo c a bài này.ẩ ị ế ế ủ
Bi k ch nị ước m t nhà tan và bi k ch tình yêu tan v đấ ị ỡ ược ph n ánh trong truy n thuy tả ề ế
Truy nAn D ệ ươ ng V ươ ng và M Châu Tr ng Th y ị ọ ủ
Bài h c l ch s v tinh th n c nh giác v i k thù và cách x lí đúng đ n m i quan h gi aọ ị ử ề ầ ả ớ ẻ ử ắ ố ệ ữ riêng v i chung, nhà v i nớ ớ ước, cá nhân v i c ng đ ng.ớ ộ ồ
S k t h p hài hòa gi a "c t lõi l ch s " v i tự ế ợ ữ ố ị ử ớ ưởng tượng, h c u ngh thu t c a dân gian.ư ấ ệ ậ ủ
2. Kĩ năng:
Đ c (k ) di n c m truy n thuy t dân gian. ọ ể ễ ả ề ế
Phân tích văn b n truy n thuy t theo đ c tr ng th lo i ả ề ế ặ ư ể ạ đ có th hi u đúng nh ng ý nghĩa ể ể ể ữ
c a nh ng h c u ngh thu t trong truy n thuy t : kĩ năng tóm t t truy n, phân tích nhân v tủ ữ ư ấ ệ ậ ề ế ắ ệ ậ truy n thuy t.ề ế
3. T duy, thái đ , ph m ch t:ư ộ ẩ ấ
Giáo d c lòng yêu nụ ước, ý th c đ cao c nh giác trứ ề ả ước k thùẻ , bi t x lí đúng đ n m i ế ử ắ ốquan h gi a riêng và chung, cá nhân v i c ng đ ng.ệ ữ ớ ộ ồ
Yêu gia đình, quê hương đ t nấ ước; Nhân ái khoan dung; Trung th c, t tr ng, chí công, vô ự ự ọ
t ; T l p, t tin, t ch ; Có trách nhi m v i b n thân, c ng đ ng, đ t nư ự ậ ự ự ủ ệ ớ ả ộ ồ ấ ước, nhân lo i; ạNghĩa v công dân.ụ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c t ch và t h c, năng l c h p tác, năng l c gi i quy t v n đ và sáng tự ự ủ ự ọ ự ợ ự ả ế ấ ề ạo; năng
l c th m m , năng l c t duy; năng l c s d ng ngôn ng ự ẩ ỹ ự ư ự ử ụ ữ
BCHU N B C A GIÁO VIÊN VÀ H C SINHẨ Ị Ủ Ọ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
C PHƯƠNG PHÁP TH C HI NỰ Ệ
Gv k t h p phế ợ ương pháp đ c sáng t o, đ i tho i, trao đ i, nêu v n đ , th o lu n, tích ọ ạ ố ạ ổ ấ ề ả ậ
h p v i l ch s (c m di tích C Loa) và Làm văn bài “Tóm t t văn b n t s ”.ợ ớ ị ử ụ ổ ở ắ ả ự ự
D TI N TRÌNH D Y H C:Ế Ạ Ọ
1. n đ nh t ch c l p: Ổ ị ổ ứ ớ
40