Giáo án Hóa học lớp 10 - Tiết 3: Thành phần nguyên tử

Giáo án Hóa học lớp 10 - Tiết 3: Thành phần nguyên tử được biên soạn nhằm giúp học sinh nêu được thành phần cơ bản của nguyên tử gồm: Vỏ nguyên tử và hạt nhân. Vỏ nguyên tử gồm có các electron. Hạt nhân gồm hạt proton và hạt notron. Khối lượng và điện tích của e, p, n. Kích thước và khối lượng rất nhỏ của nguyên tử. Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo giáo án.

Ngày so n: 5/9/2018  ạ

Ti t 3:ế THÀNH PH N NGUYÊN TẦ Ử

I. M c tiêu ch  đụ ủ ề

1. Ki n th c, k  năng, thái đế ứ ỹ ộ

* Ki n th c: ế ứ  ­ Nêu đ ượ  : c

­ Thành ph n c  b n c a nguyên t  g m: V  nguyên t  và h t nhân. V  nguyên t  g m có các electron. H t nhân g m h t proton và h t notron.ầ ơ ả ủ ử ồ ỏ ử ạ ỏ ử ồ ạ ồ ạ ạ

­ Kh i lố ượng và đi n tích c a e, p, n. Kích thệ ủ ước và kh i lố ượng r t nh  c a nguyên t ấ ỏ ủ ử

* Kĩ năng:

­ Nh n xét và rút ra các k t lu n t  các thí nghi m vi t trong SGK.ậ ế ậ ừ ệ ế

­ V n d ng các đ n v  đo lậ ụ ơ ị ường nh : u, đvđt, ư A0 và bi t cách gi i các bài   t p qui đ nhế ả ậ ị

 So sánh kh i lố ượng c a electron v i proton và n tron. ủ ớ ơ

 So sánh kích thướ ủc c a h t nhân v i electron và v i nguyên t ạ ớ ớ ử

Tr ng tâm: Nguyên t  g m 3 lo i h t: p, n, e (kí hi u, kh i lọ ử ồ ạ ạ ệ ố ượng và đi n tích)ệ

* Thái độ:

­ Có thái đ  nghiêm túc trong h c t pộ ọ ậ

­ Say mê, h ng thú, t  ch  trong h c t p; trung th c; yêu khoa h c.ứ ự ủ ọ ậ ự ọ

2. Đ nh hị ướng các năng l c có th  hình thành và phát tri nự ể ể

­ Năng l c gi i quy t v n đ , năng l c t  duy, năng l c h p tác (trong ho t đ ng nhóm).ự ả ế ấ ề ự ư ự ợ ạ ộ

­ Năng l c t  h c.ự ự ọ

  ­ Năng l c v n d ng ki n th c hóa h c vào th c ti n cu c s ng.ự ậ ụ ế ứ ọ ự ễ ộ ố

  ­ Năng l c s  d ng ngôn ngự ử ụ ữ hoá h cọ : Di n đ t, trình bày ý ki n, nh n đ nh c a b n thân.ễ ạ ế ậ ị ủ ả

  ­ Năng l c tính toán qua vi c gi i các bài t p hóa h c có b i c nh th c ti n.ự ệ ả ậ ọ ố ả ự ễ

II – Chu n b  đ  dùng d y h cẩ ị ồ ạ ọ :  (D ng c  c n s  d ng c a th y và trò), g m: ụ ụ ầ ử ụ ủ ầ ồ

1. Giáo viên (GV)

­ Phóng to hình 1.3 và hình 1.4 (SGK) ho c thi t k  trên máy vi tính ( có th  dùng ph n m m Power point) mô hình đ ng c a thí nghi m   hai hình trên ặ ế ế ể ầ ề ộ ủ ệ ở

đ  d y h c.ể ạ ọ

­ Làm các slide trình chi u, giáo án.ế

­ Phi u h c t pế ọ ậ

2. H c sinh (HS)ọ

­ H c bài cũ.ọ

­ T p l ch cũ c  l n ho c b ng ho t đ ng nhóm.ậ ị ỡ ớ ặ ả ạ ộ

­ Bút m c vi t b ng.ự ế ả

III – Phương pháp  và kĩ thu t d y h c ch  y uậ ạ ọ ủ ế   

1 Phương pháp :  Nêu v n đ , v n đáp, nghiên c u tìm hi u tài li u m i, ho t đ ng nhómấ ề ấ ứ ể ệ ớ ạ ộ

2 Các kĩ thu t d y h cậ ạ ọ  :

­ H i đáp tích c c.ỏ ự

­Nhóm nh ỏ

­ Thí nghi m ệ

IV­  Chu i ho t đ ng d y h cỗ ạ ộ ạ ọ :       

  A. Ho t đ ng tr i nghi m, k t n i (10 phút)ạ ộ ả ệ ế ố

­  Huy   đ ng   cácộ  

ki n   th c   đãế ứ  

được h c c a HSọ ủ  

v  ề nguyên   tử  ở 

l p   8ớ ,  t o   nhuạ  

c u ti p t c tìmầ ế ụ  

hi u   ki n   th cể ế ứ  

m iớ

­Bi t tìm ki m ế ế

thông tin, phân 

tích, quan sát. 

­ Bi t t ng ế ổ

h p,ch n l c ợ ọ ọ

thông tin, mô t  ả

c u t o c a ấ ạ ủ

nguyên t ử

­ Rèn năng l c ự

th c hành hóa ự

h c, năng l c ọ ự

h p tác và năng ợ

l c s  d ng ngônự ử ụ  

ng : Di n đ t, ữ ễ ạ

trình bày ý ki n, ế

nh n đ nh c a ậ ị ủ

b n thân.ả

1/ Chuy n giao nhi m v  h c t pể ệ ụ ọ ậ

 ­ GV chia l p thành 4 nhóm,ớ  phát phi u h c t p s  1 và  s  đ  ế ọ ậ ố ơ ồ KWL v  thành ph n nguyên t  cho HSề ầ ử

Phi u h c t p s  1ế ọ ậ ố

Hãy đi n nh ng t  ho c c m t  thích h p vào ch  tr ng ề ữ ừ ặ ụ ừ ợ ỗ ố

1. Nguyên t  là các h t vô cùng  và  ử ạ

2. Nguyên t  c a b t kì nguyên t  nào cũng g m có mang ử ủ ấ ố ồ

đi n tích dệ ương và   mang đi n tích ệ 3.Electron được ký hi u là   có đi n tích , kh i lệ ệ ố ượng r t ấ

nh  bé. Trong nguyên t  các   chuy n đ ng r t nhanh xung ỏ ử ể ộ ấ quanh h t nhân.ạ

4. H t nhân nguyên t  n m    nguyên t  H t nhân g m cóạ ử ằ ở ử ạ ồ  

h t  và  kí hi u l n lạ ệ ầ ượt là và

Nội dung K( Know W(Want) L( Learn)

GV đ t câu h i:ặ ỏ

­Làm th  nào đ  ch ng minh  nguyên t  là h t vô cùng nh  nh ng ế ể ứ ử ạ ỏ ư thành ph n c a nó đầ ủ ượ ạc t o b i 3 lo i h t?ở ạ ạ

­ Làm th  nào đ  bi t h t nhân nguyên t  mang đi n tích dế ể ế ạ ử ệ ương, 

l p v  nguyên t  mang đi n tích âmớ ỏ ử ệ 2/ Th c hi n nhi m v  h c t pự ệ ệ ụ ọ ậ

HĐ nhóm: GV h ng d nướ ẫ  HS s  d ng kĩ thu t khăn tr i bàn đử ụ ậ ả ể  hoàn thành n i dung trong phi u h c t p s  1.ộ ế ọ ậ ố

HĐ cá nhân: H c sinh tr  l i vào b ng theo s  đ  KWL v  thànhọ ả ờ ả ơ ồ ề  

ph n nguyên t  đã đầ ử ược h c   l p 8ọ ở ớ

Phi u h c t p s  1:ế ọ ậ ố

K:

1. Nguyên t  là h t vô cùng nh  vàử ạ ỏ   trung hòa v  đi nề ệ

2. Nguyên t  g m h t nhân mang đi nử ồ ạ ệ   tích   dương   và   v   t o   b i   m t   hayỏ ạ ở ộ   nhi u các electron mang đi n tích âmề ệ 3.Nguyên t  đử ược c u t o b i 3 lo iấ ạ ở ạ  

h t là proton, n tron và electronạ ơ W: 

S  tìm ra electron, h t nhân nguyên t ,ự ạ ử  

c u t o c a h t nhân nguyên tấ ạ ủ ạ ử L:

­Thí nghi m tìm ra h t electron, h tệ ạ ạ   nhân nguyên tử

­C u t o c a h t nhân nguyên tấ ạ ủ ạ ử Kích thước, kh i lố ượng nguyên tử  ­ 

+   Qua   quan   sát:  Trong   quá   trình 

ho t đ ng nhóm,ạ ộ  

GV   quan   sát   t tấ  

c  các nhóm, k pả ị  

th i   phát   hi nờ ệ  

nh ng khó khăn,ữ  

vướng   m c   c aắ ủ  

HS   và   có   gi iả   pháp h  tr  h pỗ ợ ợ   lí

+   Qua   báo   cáo  các   nhóm   và   sự  góp   ý,   b   sungổ  

c a   các   nhómủ   khác,   GV   bi tế  

được   HS   đã   có 

được   nh ngữ  

ki n   th c   nào,ế ứ  

nh ng ki n th cữ ế ứ   nào   c n   ph iầ ả  

đi u   ch nh,   bề ỉ ổ  sung   các  ho tở ạ  

đ ng ti p theo.ộ ế

2

3/ Báo cáo, th o lu nả ậ

­ GV m i m t nhóm báo cáo k t qu , các nhóm khác góp ý, bờ ộ ế ả ổ  sung

Vì là ho t đ ng tr i nghi m k t n i đ  t o mâu thu n nh n th cạ ộ ả ệ ế ố ể ạ ẫ ậ ứ   nên giáo viên không ch t ki n th c. Mu n hoàn thành đ y đ  vàố ế ứ ố ầ ủ   đúng nhi m v  đệ ụ ược giao HS ph i đ cả ọ  l i ki n th c đã h c   l pạ ế ứ ọ ở ớ  

8 và nghiên c u bài h c m i. ứ ọ ớ

­ GV chuy n sang ho t đ ng ti p theo: HĐ hình thành ki n th c.ể ạ ộ ế ế ứ

B. Ho t đ ng hình thành ki n th cạ ộ ế ứ

Ho t đ ng 1: Tìm hi u v  thành ph n c u t o  nguyên t : 10 phútạ ộ ể ề ầ ấ ạ ử

M c tiêuụ Phương th c t  ch cứ ổ ứ K t quế ả Đánh giá

­ Nêu được thành 

ph n ầ c  b n c aơ ả ủ  

nguyên t ử

­ Nêu được đi n ệ

tích và kh i ố

lượng c a các ủ

h t e, p, n.ạ

­ Rút ra nh n xét ậ

và k t lu n v  ế ậ ề

s  hình thành tia ự

âm c c và khám ự

phá ra h t nhân ạ

nguyên t  khi ử

quan sát s  đ  vàơ ồ  

mô hình thí 

nghi mệ

­ Rèn luy n năngệ  

l c h p tác và sự ợ ử 

d ng ngôn ng  ụ ữ

Kh  năng di n ả ễ

đ t, trình bày ạ

trước đám đông, 

kh  năng trình ả

bày ý ki n c a ế ủ

b n thân.ả

1/ Chuy n giao nhi m v  h c t pể ệ ụ ọ ậ

Chia l p thành 4 nhóm, GV phát phi u h c t p đ  các nhóm hoànớ ế ọ ậ ể   thi n vào phi u h c t p s  2,3,4ệ ế ọ ậ ố

Phi u h c t p s  4ế ọ ậ ố

1 Thí nghi m c a ệ ủ Rutherford  đã tìm ra h t gì? Kí hi u, kh i ạ ệ ố

lượng, đi n tích c a h t đóệ ủ ạ

2 Thí nghi m c a ệ ủ Chadwick đã tìm ra h t gì? Kí hi u, kh i ạ ệ ố

lượng, đi n tích c a h t đóệ ủ ạ

3 Đi n vào ch  tr ngề ỗ ố :  Nguyên t  g m: ử ồ

*…(1)… n m   tâm nguyên t  mang đi n tích …(2)…….  đó làằ ở ử ệ  

đi n tích c a h t …(3)………….,vì h t n tron  …(4)………ệ ủ ạ ạ ơ

* Các (5)………chuy n đ ng xung quanh h t nhân  t o nên ể ộ ạ ạ

……(6)………….nguyên tử

* Vì nguyên t  trung hoà đi n nên :S  h t …(7) trong h t ử ệ ố ạ ạ nhân. b ng s  h t ……(8)    lằ ố ạ ở ớp v  nguyên tỏ ử

2/ Th c hi n nhi m v  h c t pự ệ ệ ụ ọ ậ

­ GV cho HS quan sát hình 1.3, hình 1.4  phóng to trên gi y ấ ho c  ặ

Phi u h c t p s  2:ế ọ ậ ố

1/ Electron:

1. Đ c đi m c a tia âm c c: ặ ể ủ ự

­ Chong chóng quay  chùm h t v t ch t có→ ạ ậ ấ  

kh i lố ượng, chuy n  đ ng v i v n t c l n.ể ộ ớ ậ ố ớ

­ L ch v  c c (+)    ệ ề ự → chùm h t mang đi n ạ ệ âm

2.  Thành ph n c a tia âm c c là các ầ ủ ự h t ạ electron( kí hi u e)ệ

3.  kh i lố ượng, đi n tích c a electronệ ủ

me   9,1.10­31 kg

qe   ­1,6.10­19 C = ­eo = 1­(  đi n tích đ n ệ ơ

v )ị Phi u h c t p s  3:ế ọ ậ ố

2. S  tìm ra h t nhân nguyên tự ạ ử

1. Nguyên t  ph i ch a ph n mang đi n ử ả ứ ầ ệ tích dương có kh i lố ượng l n( h t   b  ớ ạ α ị

l ch khi va ch m), kích thệ ạ ướ ấc r t nh  so ỏ

v i kích thớ ướ ủc c a nguyên t  ử

­Nguyên t  có c u t o r ng, ph n mang ử ấ ạ ỗ ầ

đi n dệ ương là h t nhân. ạ

­Xung quanh h t nhân có các electron t o ạ ạ nên v  nguyên t ỏ ử

­Kh i lố ượng nguyên t  h u nh  t p trung ử ầ ư ậ

 h t nhân

ở ạ Phi u h c t p s  4:ế ọ ậ ố

3. C u t o c a h t nhân nguyên tấ ạ ủ ạ ử

1.  Năm  1918,  Rutherford  đã  tìm   ra  h t ạ   proton

H t proton (p) ạ là m t thành ph n c u t oộ ầ ấ ạ  

c a h t nhân nguyên t ủ ạ ử

   qp = 1,602. 10­19C = eo = 1+

   mp = 1,6726. 10­27 kg   1u≈

2   Năm   1932,   Chadwick  đã   tìm   ra   h t ạ  

n tron ơ

   N tron (n)ơ   cũng là m t thành ph n c uộ ầ ấ  

t o c a h t nhân nguyên t  ạ ủ ạ ử

   qn = 0

   mn = 1,6748. 10­27 kg   1u.≈ 3.H t nhân nguyên t  đạ ử ượ ạc t o thành b iở  

+ Thông qua quan  sát m c đ  và ứ ộ

hi u qu  tham ệ ả gia vào ho t ạ

đ ng c a h c ộ ủ ọ sinh

+ Thông qua HĐ  chung c a c  l p,ủ ả ớ  

GV hướng d n ẫ

HS th c hi n các ự ệ yêu c u và đi u ầ ề

ch nh.ỉ

Phi u h c t p s  2ế ọ ậ ố

1. Đ c đi m c a tia âm c c?ặ ể ủ ự

Chong chóng quay Lệch v  cề ực (+)

2. Thành ph n c a tia âm c c là gì?ầ ủ ự

3. Đặc điểm của hạt electron?( khối lượng, điện tích)

Phi u h c t p s  3ế ọ ậ ố

1.Nh n xét đậ ường đi c a tia  ? Gi i thích t i sao các tia   có ủ α ả ạ α

hướng đi khác nhau?

1 2. H t mang đi n (+) có kích thạ ệ ước và kh i lố ượng nh  th  nào?ư ế

3. Nguyên t  có c u t o nh  th  nào?ử ấ ạ ư ế  Rút ra k t lu n v  c u t o c a h t nhân nguyên t

Ho t đ ng 2: Tìm hi u v  Kích thạ ộ ể ề ước và kh i lố ượng nguyên t : 7 phútử

­  Bi t   s   chênhế ự  

l ch   kích   thệ ướ  c

gi a   h t   nhân   vàữ ạ  

nguyên tử

­   Bi t   đ n   v   đoế ơ ị  

kích   thước   nguyên 

t ,   đ n  v  đo  kh iử ơ ị ố  

lượng nguyên t  ử

­   Rèn   luy n   năngệ  

l c   h p   tác   và   sự ợ ử 

d ng   ngôn   ng ụ ữ  

Kh  năng di n đ t,ả ễ ạ  

trình bày trước đám 

đông,   kh   năngả  

trình bày ý ki n c aế ủ  

b n thân.ả

1/ Chuy n giao nhi m v  h c t pể ệ ụ ọ ậ  

GV phát phi u h c t p đ  các nhóm hoàn thi n vào phi u h c t pế ọ ậ ể ệ ế ọ ậ  

s  5ố

2/ Th c hi n nhi m v  h c t pự ệ ệ ụ ọ ậ

GV hướng dẫn các nhóm hoàn thành nội dung trong phiếu học tập 

s  5ố 3/ Báo cáo, th o lu nả ậ

­ HĐ chung c  l p:ả ớ  GV m i l n lờ ầ ượt các nhóm lên trình bày k tế  

qu  Các nhóm khác theo dõi, góp ý, b  sung, ph n bi n. GV ch tả ổ ả ệ ố  

l i ki n th c.ạ ế ứ

Phi u h c t p s  5ế ọ ậ ố

Đ n v  đ  đo kích thơ ị ể ước nguyên t  là nmử  

ho c Å (angstrom) :ặ       1nm = 10­9m = 10Å       1Å = 10­10m = 10­8cm

Kích thước Đường kính(nm)

T  lỉ ệ Nguyên tử10­1

hn

nt d

d

=104

H t nhânạ 10­5

p e

nt d

d

,

=107

H t p, eạ 10­8

p

hn d

d

=103

Kh i l ố ượ ng nguyên t  tuy t đ i: ử ệ ố

      m = mp + mn + me 

 Kh i l ố ượ ng nguyên t  t ử ươ ng đ i ố            1u = m C

12

1

      = 1,6605. 10­27 kg 2.mH = 1u

3.Kh i lố ượng tính b ng g c a 1uằ ủ

g

u 24 1,6605.10 24

12

10 9265 , 19 1

Al

m 1,6605.10­24. 27= 4,48335.10­23g

­   Thông   qua 

m c đ  hi u vàứ ộ ể  

hi u   qu   thamệ ả   gia   ho t   đ ngạ ộ   nhóm   c a   h củ ọ   sinh

­   Thông   qua 

ho tạ   đ ngộ   chung   c a   củ ả 

l p.ớ

C. Ho t đ ng luy n t p (12 phút)ạ ộ ệ ậ

­ C ng c , kh c sâu ki n th c ủ ố ắ ế ứ

đã h c trong bài v  ọ ề thành ph nầ  

nguyên t , các h t c u t o nênử ạ ấ ạ  

nguyên t , kích thử ước, kh i ố

lượng nguyê tử

­ Ti p t c phát tri n năng l c: ế ụ ể ự

+ Vòng 1: GV chia l p thành 4 nhóm l n đ  tham gia thi đua v i nhau trớ ớ ể ớ ả 

l i nhanh và chính xác các câu h i (kho ng 5 câu h i) mà GV đã chu n bờ ỏ ả ỏ ẩ ị  (ch a cho HS chu n b  trư ẩ ị ước). Ghi đi m cho 4 nhóm   vòng 1.ể ở

1.Hoàn thành thông tin còn thi u vào b ng sau:ế ả

K t qu  ế ả

tr  l i ả ờ các câu 

h i/bài ỏ

t p trongậ   phi u ế

+ GV quan sát và đánh  giá ho t đ ng cá nhân, ạ ộ

ho t đ ng nhóm c a ạ ộ ủ

HS. Giúp HS tìm 

hướng gi i quy t ả ế

nh ng khó khăn trong ữ 6

Phi u h c t p s  5ế ọ ậ ố

1 Đi n thông tin vào b ng sauề ả Kích thước Đường kính(nm) T  lỉ ệ Nguyên tử

hn

nt d d

H t nhânạ

p e

nt d

d

,

H t p, eạ

p

hn d d

2 Tính kh i lố ượng nguyên t  H theo u bi t kh i lử ế ố ượng  nguyên t  là 1,67.10ử ­27 kg

3 Nguyên t  Cacbon có kh i lử ố ượng = 19,9265.10­24 (g). 

Kh i lố ượng tính b ng gam c a 1 nguyên t  Al là bao ằ ủ ử

10 9265 ,

tính toán, sáng t o, gi i quy t ạ ả ế

các v n đ  th c ti n thông quaấ ề ự ễ  

ki n th c môn h c, v n d ng ế ứ ọ ậ ụ

ki n th c hóa h c vào cu c ế ứ ọ ộ

s ng.ố

N i dung HĐ: hoàn thành các ộ

câu h i/bài t p trong phi u ỏ ậ ế

h c t p.ọ ậ

       Nguyên tử

      H t nhânạ L p vớ ỏ

Kí hi uệ

Đi n tíchệ

Kh i lố ượng(kg, u) 2.H t nhân c a h u h t các nguyên t  do các lo i h t sau c u t o nênạ ủ ầ ế ử ạ ạ ấ ạ

A. electron, proton và n tron ơ B. electron và n tronơ

C. proton và n tron ơ D. electron và proton

3. Phát bi u nào sau đây không đúng?ể

A. Nguyên t  đử ượ ấ ạ ừc c u t o t  các h t c  b n là p, n, e.ạ ơ ả

B. Nguyên t  có c u trúc đ c khít, g m v  nguyên t  và h t nhân nguyên t ử ấ ặ ồ ỏ ử ạ ử

C. H t nhân nguyên t  c u t o b i các h t proton và h t n tron.ạ ử ấ ạ ở ạ ạ ơ

D. V  nguyên t  đỏ ử ượ ấ ạ ừc c u t o t  các h t electron.ạ

4. Trong nguyên t , lo i h t nào có kh i lử ạ ạ ố ượng không đáng k  so v i cácể ớ  

h t còn l i ?ạ ạ

A. Proton B. N tron.ơ C. Electron D. N tron và electron.ơ

5. T ng s  h t c  b n trong  nguyên t  Y là 52, trong đó t ng s  h t mangổ ố ạ ơ ả ử ổ ố ạ  

đi n nhi u h n s  h t không mang đi n là 16. Tìm p, n, eệ ề ơ ố ạ ệ + Vòng 2: Trên c  s  2 nhóm, GV l i yêu c u m i nhóm l i ti p t c ho t ơ ở ạ ầ ỗ ạ ế ụ ạ

đ ng c p đôi đ  gi i quy t các yêu c u đ a ra trong phi u h c t p s  6. GVộ ặ ể ả ế ầ ư ế ọ ậ ố   quan sát và giúp HS tháo g  nh ng khó khăn m c ph i.ỡ ữ ắ ả

­ HĐ chung c  l p: GV m i 4 HS b t kì (m i nhóm 2 HS) lên b ng trình bày ả ớ ờ ấ ỗ ả

k t qu /bài gi i. C  l p góp ý, b  sung. GV t ng h p các n i dung trình bày ế ả ả ả ớ ổ ổ ợ ộ

và k t lu n chung. Ghi đi m cho m i nhóm.ế ậ ể ỗ

­ GV s  d ng các bài t p phù h p v i đ i tử ụ ậ ợ ớ ố ượng HS, có mang tính th c t , ự ế

có m  r ng và yêu c u HS v n d ng ki n th c đ  tìm hi u và gi i quy t ở ộ ầ ậ ụ ế ứ ể ể ả ế

v n đ ấ ề

h c t p.ọ ậ quá trình ho t đ ng.ạ ộ

+ GV thu h i m t s  ồ ộ ố bài trình bày c a HS ủ trong phi u h c t p đế ọ ậ ể  đánh giá và nh n xét ậ chung. 

+ GV hướng d n HS ẫ

t ng h p, đi u ch nh ổ ợ ề ỉ

ki n th c đ  hoàn ế ứ ể thi n n i dung bài h c.ệ ộ ọ + Ghi đi m cho nhóm ể

ho t đ ng t t h n.ạ ộ ố ơ

PHI U H C T P S  6Ế Ọ Ậ Ố

Câu 1: Trong nguyên t , h t mang đi n làử ạ ệ

A. electron B. electron và n tron.ơ C. proton và n tron.ơ D. proton và electron

Câu 2: H t mang đi n trong nhân nguyên t  là ạ ệ ử

A. electron B. proton C. n tron. ơ D. n tron và electron.ơ

Câu 3: Phát bi u nào sau đây ể sai ?

A. Kh i l ng nguyên t  g n b ng kh i l ng h t nhân.ố ượ ử ầ ằ ố ượ ạ

B

      S  proton trong nguyên t  b ng s  n tron.ố ử ằ ố ơ

C. S  proton trong h t nhân b ng s  electron   l p v  nguyên t ố ạ ằ ố ở ớ ỏ ử

D. Nguyên t  đ c c u t o b i các h t proton, electron, n tronử ượ ấ ạ ở ạ ơ

Câu 4:  Phát bi u nào sau đây ể sai?

       A. Electron có kh i lố ượng là 0,00055u và đi n tích b ng 1­.ệ ằ

       B. Proton có kh i lố ượng là 1,0073u và đi n tích b ng 1+.ệ ằ

       C. Trong nguyên t , s  h t proton và electron luôn b ng nhau.ử ố ạ ằ

       D. N tron có kh i l ng là 1,0086u và đi n tích b ng 1.ơ ố ượ ệ ằ

Câu 5: M i nguyên t  đ u trung hoà v  đi n do trong nguyên t  cóọ ử ề ề ệ ử

A. s  n tron b ng s  electron.        ố ơ ằ ố

B. h t n tron không mang đi n.ạ ơ ệ

C. s  proton b ng s  n tron.      ố ằ ố ơ

D. s  proton b ng s  electron.ố ằ ố

Câu 5:  Nguyên t  c a nguyên t  X có t ng s  h t (p, n, e) là 58 .T ng s  h t mang đi n nhi u h n t ng s  h t không mang đi n là 18 h t. Nguyên t  Xử ủ ố ổ ố ạ ổ ố ạ ệ ề ơ ổ ố ạ ệ ạ ố  

có đi n tích h t nhân làệ ạ

        A.  19.       B.    19+.      C. +19.        D. 20+

Câu 6: Nguyên t  A có kh i l ng t ng đ i là ử ố ượ ươ ố 3,34.10­26 kg . Nguyên t  B có đi n tích c a l p v  là  ử ệ ủ ớ ỏ ­1,602.10­18  Culông và có nhi u h n nguyên t  A 2ề ơ ử  

h t không mang đi n. Bi t A, B có cùng s  proton. S  h t n tron c a nguyên t  B làạ ệ ế ố ố ạ ơ ủ ử

      A. 12.      B. 10.      C. 11.       D. 13.  

D. Ho t đ ng v n d ng và m  r ng (5 phút)ạ ộ ậ ụ ở ộ

­ Giúp HS v n ậ

d ng các kĩ ụ

năng, v n d ngậ ụ  

ki n th c đã ế ứ

h c đ  gi i ọ ể ả

quy t các tình ế

hu ng trong ố

th c tự ế

­Giáo d c cho ụ

HS ý th c b o ứ ả

v  môi trệ ường

­ GV thi t k  ho t đ ng và giao vi c cho HS v  nhà hoàn thành. Yêu c u n p báoế ế ạ ộ ệ ề ầ ộ   cáo (bài thu ho ch).ạ

­ GV khuy n khích HS tham gia tìm hi u nh ng  ng d ng th c t  v  nguyên t  ế ể ữ ứ ụ ự ế ề ử Tích c c luy n t p đ  hoàn thành các bài t p nâng cao.ự ệ ậ ể ậ

­ N i dung HĐ: yêu c u HS tìm hi u, gi i quy t các câu h i/tình hu ng sau:ộ ầ ể ả ế ỏ ố Câu 1: V n d ng thuy t electron đ  gi i thích hi n t ng nhi m đi n do c  xát, ậ ụ ế ể ả ệ ượ ễ ệ ọ

ti p xúc, hế ưởng  ng?ứ Câu 2: Nguyên t  k m có bán kính r = 1,35.10ử ẽ ­1 nm và có kh i lố ượng nguyên t  làử  

65 u

a) Tính kh i lố ượng riêng c a nguyên t  k m.ủ ử ẽ b) Th c t  h u nh  toàn b  kh i lự ế ầ ư ộ ố ượng nguyên t  t p trung   h t nhân v i bán ử ậ ở ạ ớ kính r = 2.10­6 nm. Tính kh i lố ượng riêng c a h t nhân nguyên t  k m.ủ ạ ử ẽ

Cho bi t Vế hìnhc uầ=  rπ 3 Câu 3:  Em hãy tìm hi u thêm v  bom nguyên t ? Vì sao ngày nay th  gi i c m ể ề ử ế ớ ấ

Bài báo cáo c a HS ủ (n p bài thu ho ch).ộ ạ ­ GV yêu c u HS ầ

n p s n ph m ộ ả ẩ vào đ u bu i h c ầ ổ ọ

ti p theo.ế

­ Căn c  vào n i ứ ộ dung báo cáo,  đánh giá hi u quệ ả 

th c hi n công ự ệ

vi c c a HS (cá ệ ủ nhân hay theo  nhóm HĐ). Đ ng ồ

th i đ ng viên k tờ ộ ế  

qu  làm vi c c a ả ệ ủ HS

8

nghiên c u, phát tri n và s  d ng vũ khí h t nhân.ứ ể ử ụ ạ Câu 4:  Em hãy nêu các tai n n h t nhân đã x y ra trong l ch s  nhân lo i và h u ạ ạ ả ị ử ạ ậ

qu  c a nó.ả ủ Câu 5: Trách nhi m c a chúng ta đ i v i v n đ  h t nhân nguyên t  ?ệ ủ ố ớ ấ ề ạ ử

­ GV giao vi c và hệ ướng d n HS tìm hi u qua tài li u, m ng internet,…đ  gi i ẫ ể ệ ạ ể ả quy t các công vi c đế ệ ược giao. 

G i ý câu 1: ợ

S  nhi m đi n do c  xát : Khi hai v t c  xát, electron d ch chuy n t  v t này sang v t  ự ễ ệ ọ ậ ọ ị ể ừ ậ ậ khác, d n t i m t v t th a electron và nhi m đi n âm, còn m t v t thi u electron và  ẫ ớ ộ ậ ừ ễ ệ ộ ậ ế nhi m đi n d ễ ệ ươ ng.

S  nhi m đi n do ti p xúc : Khi v t không mang đi n ti p xúc v i v t mang đi n, thì ự ễ ệ ế ậ ệ ế ớ ậ ệ   electron có th  d ch chuy n t  v t này sang v t khác làm cho v t không mang đi n khi ể ị ể ừ ậ ậ ậ ệ  

tr ướ c cũng b  nhi m đi n theo ị ễ ệ

S  nhi m đi n do h ự ễ ệ ưở ng  ng : Khi m t v t b ng kim lo i đ ứ ộ ậ ằ ạ ượ c đ t g n m t v t đã ặ ầ ộ ậ   nhi m đi n, các đi n tích   v t nhi m đi n s  hút ho c đ yelectron t  do trong v t ễ ệ ệ ở ậ ễ ệ ẽ ặ ẩ ự ậ  

b ng kim lo i làm cho m t đ u c a v t này th a electron, m t đ u thi u electron. Do ằ ạ ộ ầ ủ ậ ừ ộ ầ ế  

v y, hai đ u c a v t b  nhi m điên trái d u ậ ầ ủ ậ ị ễ ấ

Câu 3: 

Vũ khí h t nhân đ n gi n là l y ạ ơ ả ấ   năng l ượ ng  t  quá trình ừ   phân h ch ạ  (còn g i là ọ  phân rã h t  ạ nhân). M tộ   v t li u ậ ệ  có kh  năng phân rã đ ả ượ ắ c l p ráp vào m t ộ   kh i l ố ượ ng t i h n ớ ạ , trong đó 

kh i phát m t ở ộ   ph n  ng dây chuy n ả ứ ề  và ph n  ng đó gia tăng theo t c đ  c a hàm mũ, gi i  ả ứ ố ộ ủ ả thoát m t năng l ộ ượ ng kh ng l  Quá trình này đ ổ ồ ượ c th c hi n b ng cách b n m t m u v t  ự ệ ằ ắ ộ ẫ ậ

li u ệ   ch a t i h n ư ớ ạ  này vào m t m u v t li u ch a t i h n khác đ  t o ra m t tr ng thái g i  ộ ẫ ậ ệ ư ớ ạ ể ạ ộ ạ ọ

là  siêu t i h n ớ ạ  Khó khăn ch  y u trong vi c thi t k  t t c  các vũ khí h t nhân là đ m b o  ủ ế ệ ế ế ấ ả ạ ả ả

m t ph n ch  y u các nhiêu li u đ ộ ầ ủ ế ệ ượ c dùng tr ướ c khi vũ khí t  phá h y b n thân nó. Thông  ự ủ ả

th ườ ng vũ khí nh  v y đ ư ậ ượ c g i là ọ  bom nguyên tử, còn g i là ọ  bom A

TR C NGHI M: THÀNH PH N NGUYÊN TẮ Ệ Ầ Ử

I. BI TẾ

1. Trong nguyên t , h t mang đi n là ử ạ ệ

        A. electron.      B. electron và n tron.      C. proton và n tron.       ơ ơ D  proton và electron. 

2. Trong nguyên t , h t mang đi n d ng là ử ạ ệ ươ

        A. electron.      B. n tron.       ơ C  proton.      D. proton và electron. 

3. Trong nguyên t , h t mang đi n âm là ử ạ ệ

         A  electron.      B. electron và n tron.      C. proton và n ton.       ơ ơ D. proton và electron. 

4. H t mang đi n trong h t nhân nguyên t  là  ạ ệ ạ ử

      A. electron.       B  proton.       C. n tron.        D. n tron và electron ơ ơ

5. H t mang đi n   l p v  nguyên t  là  ạ ệ ở ớ ỏ ử

       A  electron.      B. proton.       C. n tron.        D. n tron và electron ơ ơ

6. Trong nguyên t , lo i h t có kh i l ng không đáng k  so v i các h t còn l i là  ử ạ ạ ố ượ ể ớ ạ ạ

    A. proton.       B. n tron.       ơ C  electron.       D. n tron và electron ơ

7. H t nhân nguyên t  th ng ch a h t  ạ ử ườ ứ ạ

     A. electron, proton và n tron ơ           B. electron và proton.        C  proton và n tron.      D. proton và electron ơ

8.  Nguyên t  th ng ch a h t  ử ườ ứ ạ

      A  electron, proton và n tron ơ           B. electron và proton.         C. proton và n tron.      D. proton và electron ơ

II. HI UỂ

9. Trong nguyên tử

       A. đi n tích electron b ng điên tích proton ệ ằ  B. đi n tích n tron b ng điên tích proton ệ ơ ằ

       C  kh i l ố ượ ng nguyên t  g n b ng kh i l ử ầ ằ ố ượ ng h t nhân ạ  D. kh i l ố ượ ng proton g n b ng kh i l ầ ằ ố ượ ng electron.

10. Đi u kh ng đ nh nào sau đây là  ề ẳ ị sai?

A. S  proton trong h t nhân b ng s  đ n v  đi n tích d ố ạ ằ ố ơ ị ệ ươ ng c a h t nhân.       B. Trong nguyên t  s  h t proton b ng s  h t electron ủ ạ ử ố ạ ằ ố ạ

C  Nguyên t  có c u trúc đ c khít, g m v  nguyên t  và h t nhân nguyên t         D. Nguyên t  đ ử ấ ặ ồ ỏ ử ạ ử ử ượ ấ ạ c c u t o nên b i các h t proton, electron, n tron ở ạ ơ

11. Phát bi u nào sau đây  ể sai?

       A. Electron có kh i l ố ượ ng là 0,00055u và đi n tích b ng 1­ ệ ằ B. Proton có kh i l ố ượ ng là 1,0073u và đi n tích b ng 1+ ệ ằ

       C. Trong nguyên t , s  h t proton và electron luôn b ng nhau ử ố ạ ằ D  N tron có kh i l ơ ố ượ ng là 1,0086u và đi n tích b ng 1 ệ ằ

12. M i nguyên t  đ u trung hoà v  đi n do trong nguyên t  có ọ ử ề ề ệ ử

A. s  n tron b ng s  electron.         ố ơ ằ ố B. h t n tron không mang đi n ạ ơ ệ

C. s  proton b ng s  n tron.          ố ằ ố ơ D  s  proton b ng s  electron ố ằ ố

13. T  k t qu  nào trong thí nghi m tìm ra h t nhân nguyên t   ừ ế ả ệ ạ ử (thí nghi m b n phá lá vàng m ng b ng các h t  ệ ắ ỏ ằ ạ ), đ  rút ra k t lu n: “Nguyên t  ph i ch a ph n  ể ế ậ ử ả ứ ầ mang đi n tích d ệ ươ ng có kh i l ố ượ ng l n và có kích th ớ ướ ấ c r t nh  so v i nguyên  t ” ? ỏ ớ ử

A. H u h t các h t  ầ ế ạ  đ u xuyên th ng.       ề ẳ B. M t s  r t ít h t  ộ ố ấ ạ  b  b t l i phía sau ị ậ ạ

C. M t s  r t ít h t  ộ ố ấ ạ  đi l ch h ệ ướ ng ban đ u.    ầ D  M t s  r t ít h t  ộ ố ấ ạ  b  b t l i phía sau ho c đi l ch h ị ậ ạ ặ ệ ướ ng ban đ u ầ

14. T  k t qu  nào trong thí nghi m tìm ra h t nhân nguyên t   ừ ế ả ệ ạ ử (thí nghi m b n phá lá vàng m ng b ng các h t  ệ ắ ỏ ằ ạ ), đ  rút ra k t lu n: “Nguyên t  có c u t o r ng” ể ế ậ ử ấ ạ ỗ  

?

A  H u h t các h t  ầ ế ạ  đ u xuyên th ng.       ề ẳ

B. M t s  r t ít h t  ộ ố ấ ạ  b  b t l i phía sau ị ậ ạ

C. M t s  r t ít h t  ộ ố ấ ạ  đi l ch h ệ ướ ng ban đ u.    ầ

      D. M t s  r t ít h t  ộ ố ấ ạ  b  b t l i phía sau ho c đi l ch h ị ậ ạ ặ ệ ướ ng ban đ u ầ  

III. V N D NGẬ Ụ

15.  Trong các phát bi u sau: ể

(1) S  đ n v  đi n tích h t nhân đ c tr ng cho m t nguyên t     ố ơ ị ệ ạ ặ ư ộ ố

(2) Ch  có h t nhân nguyên t  oxi m i có 8 proton ỉ ạ ử ớ

(3) Ch  có h t nhân nguyên t  oxi m i có 8 n tron ỉ ạ ử ớ ơ

10