Giáo án Hóa học lớp 10 - Tiết 1: Ôn tập đầu năm

Giáo án Hóa học lớp 10 - Tiết 1: Ôn tập đầu năm được biên soạn nhằm giúp học sinh tái hiện và củng cố lại các kiến thức cơ bản đã học ở THCS, cụ thể về: Nguyên tử; Nguyên tố hoá học; Hoá trị của một nguyên tố; Định luật bảo toàn khối lượng; Mol; Tỉ khối của chất khí. Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo giáo án.

Ngày so n: 1/9/2018      Ti t 1­ ÔN T P Đ U NĂM ạ ế Ậ Ầ

I ­ M c tiêu bài h cụ ọ :

1. Ki n th c: ế ứ Giúp h c sinh tái hi n và c ng c  l i các ki n th c c  b n đã h c   THCS, c  th  :ọ ệ ủ ố ạ ế ứ ơ ả ọ ở ụ ể

­ Nguyên tử  ­ Nguyên t  hoá h c      ố ọ   ­ Hoá tr  c a m t nguyên t    ị ủ ộ ố

­ Đ nh lu t b o toàn kh i lị ậ ả ố ượ   ­ Mol ng ­ T  kh i c a ch t khí.ỉ ố ủ ấ

       2 .K  năng: ỹ  Giúp h c sinh t  gi i quy t m t s  các bài t p liên quan.ọ ự ả ế ộ ố ậ

3. Tr ng tâm: ọ  M t s  khái ni m, đ nh nghĩa h c bi u th c tính toán.ộ ố ệ ị ọ ể ứ

II – Chu n b  đ  dùng d y h cẩ ị ồ ạ ọ : (D ng c  c n s  d ng c a th y và trò), g m: ụ ụ ầ ử ụ ủ ầ ồ

­ Mô hình, B ng TH các nguyên t  hoá h c.ả ố ọ

III – Phương pháp d y h c ch  y uạ ọ ủ ế

­ V n đáp, đàm tho i, hoàn thi n ki n th c đã h c.ấ ạ ệ ế ứ ọ  

IV­  Ho t đ ng d y h cạ ộ ạ ọ :       

    Ho t đ ng   ạ ộ  1               1. Nguyên t   ử

Ho t đ ng c a th yạ ộ ủ ầ Ho t đ ng c aạ ộ ủ  

ộ

+ H t vô cùng nh  bé t o nên các ch tạ ỏ ạ ấ  

g i là gì? ( hay nguyên t  là gì?)ọ ử

+ Nguyên t  có c u t o nh  th  nào?ử ấ ạ ư ế

HS   tr   l i:   theoả ờ   SGK

(theo t ng câu h iừ ỏ  

c a GV).ủ

HS   tr   l i:   theoả ờ   SGK

­ Nguyên t  là h t vô cùng nh  béử ạ ỏ  

t o   nên   các   ch t   Nguyên   t   trungạ ấ ử   hoà v  đi n. (L8).ề ệ

­ Nguyên t  c a b t kì nguyên t  nào ử ủ ấ ố   cũng   g m   có   h t   nhân   mang   đi n ồ ạ ệ   tích   d ươ ng   và   l p   v   có   m t   hay ớ ỏ ộ   nhi u electron mang đi n tích âm ề ệ

* Electron:

+ Nêu đ c đi m c a electron?ặ ể ủ

+ Trong NT e C/d nh  th  nào? ­ Trongư ế  

cùng 1 l p h.n hút ntn ?ớ

+ Fhút e g n h.n so Fầ hút e xa h.n?

+ Cho bi t s  e t i đa trên m i l p?ế ố ố ỗ ớ

HS: theo SGK

  Nêu kí hi u: đi nệ ệ   tích, kh i lố ượng e

HS: theo SGK. 

­  e c/đ r t nhanh và ấ  

s p x p  t ng l p ắ ế ừ ớ

a. Electon

­ Kí hi u e, đi n tích 1­, me ệ ệ 0

­ e c/đ r t nhanh xqh.n và s p x pấ ắ ế   thành t ng l p.ừ ớ

­ Fhút  e l p g n h.n m nh h n Fớ ầ ạ ơ hút  e 

l p xa h.n.ớ

­ T  l p trong ra l n lừ ớ ầ ượt: 2, 8, 18…

** H t nhân nguyên t ạ ử

­  H.n n m   đâu?ằ ở

­ H.n NT được CT nh  th  nào?ư ế

Nêu đ c đi m các h t p, n?. Gi a p, nặ ể ạ ữ  

vàe có q/h  ntn v  đtích và kh i lệ ề ố ượng?

­ Kh i lố ượng nguyên t  đử ược tính ntn?

GV l y VD: NT: H, O, Na. … h i s  p,ấ ỏ ố  

e l p, e ngoài cùng?ớ

HS   tr   l i:   D aả ờ ự   theo SGK

­   tâm nguyên t Ở ử

HS tr  l i:ả ờ

b. H t nhân nguyên t ạ ử

­ N m   tâm nguyên t ằ ở ử

­ HNNT g m có ồ p và n.

Electron e me   0 1­

Proton p >1836me 1+

0

  S  p = s  eố ố KLNT    m p  + m n

Ho t đ ng ạ ộ

      2   

2. Nguyên t  hoá h c ố ọ

+ GV Nguyên t  hoá h c là gì?ố ọ

GV đàm tho i và hoàn thi n.ạ ệ

+ Nh ng ng.t  c a cùng m t nguyên t  ữ ử ủ ộ ố

hoá hoc thì chúng có gì gi ng nhau?ố

HS tr  l i:ả ờ

HS tr  l i:ả ờ

Nguyên t  hoá h c   ố ọ là t p h p nh ng ậ ợ ữ   nguyên t  có cùng s  h t  proton trong ử ố ạ  

h t nhân. ạ

 Ng.t  c a cùng m t nguyên t  hoá h c ử ủ ộ ố ọ   thì có tính ch t hoá h c gi ng nhau. ấ ọ ố

Ho t đ ngạ ộ

    3  

3. Hoá tr  c a m t nguyên t ị ủ ộ ố

+ GV Hoá tr  là gì?ị HS   tr   l i   theoả ờ  

SGK: + Hoá tr  là con s  bi u th  kh  năng

liên k t c a nguyên t  nguyên t  nàyế ủ ử ố  

v i nguyên t  nguyên t  khác.ớ ử ố + Hoá tr  c a m t nguyên t  đị ủ ộ ố ược xác 

đ nh nh  th  nào? Cho ví d :ị ư ế ụ

+ GV nh n m nh thêm:ấ ạ

Theo QT hoá tr :ị

Trong công th c hoá h c, tích ch  s  và ứ ọ ỉ ố  

hoá tr  c a nguyên ng/t  này b ng tích ị ủ ố ằ  

c a ch  s  và hoá tr  c a ng/ t  kia ủ ỉ ố ị ủ ố

+ T c n u công th c hoá h c ứ ế ứ ọ b

y

a

x B

A  thì

ax = by và do đó   ( ,,

a

b a

b y

x

) + GV cho VD: GV h/ d n HS th c hi n.ẫ ự ệ

a) L p CT h/h c c a S (VI) v i O (II):ậ ọ ủ ớ

• Ta có: SxOy:  y x b a=

III

I VI II

• V y CT là:  SOậ 3

b) L p CT h/h c c a Ca (II) v i O (II):ậ ọ ủ ớ

• Ta có: CaxOy: x y a b=II I

I = I

      * V y CT là:  CaOậ

HS l y ví d  và trấ ụ ả 

l i theo SGK:ờ

HS v n d ng ki nậ ụ ế  

th c đã h c đ  trứ ọ ể ả 

l i.ờ

+ Qui ước ch n hoá tr  c a H là 1 vàọ ị ủ  

c a O là 2:ủ

­ M t ng.t  c a m t nguyên tộ ử ủ ộ ố  liên k t v i bao nhiêu nguyênế ớ  

t  H thì có b y nhiêu hoá tr :ử ấ ị

­ Ví d : NHụ 3   N hoá tr  IIIị

      H2O  O hoá tr  IIị       HCl   Cl hoá tr  I …ị

      Và CaO       Ca hoá tr  IIị

       Al2O3       Al hoá tr  III…ị

HS th c hi n theoự ệ  

ch  d n c a GV.ỉ ẫ ủ +   Tính   hoá   tr   c a   m t   nguyên   tị ủ ộ ố 

ch a bi t. Ví d : ư ế ụ Fe x Cl3, 1x a = 3x I

III

+ L p CTHH khi bi t hoá tr ậ ế ị

 L p CT h/h c c a S (VI) v i O:ậ ọ ủ ớ

Ta có: SxOy:        y x a b=

III

I VI II

V y CT là:  SOậ 3

Ho t đ ng ạ ộ

   4   

4. Đ nh lu t b o toàn kh i l ị ậ ả ố ượ ng.

GV cho các ph n  ng:ả ứ

2Mg + O2    2MgO

CaCO3  CaO + CO2

Y/c HS tính t ng KL các ch t 2ổ ấ

p/  và nh n xét gì?ứ ậ

HS tính KL 2 v  c a 2 p/ :ế ủ ứ

Được   80 (g) = 80 (g)

Và      100 (g) = 100 (g)

Trong   m t   ph n   ng   hoá   h c,ộ ả ứ ọ  

t ng  ổ kh i lố ượng các ch t s nấ ả  

ph mẩ  b ng ằ   t ng  ổ kh i   lố ượng  các ch t ph n  ng.ấ ả ứ

GV Nh n m nh: Ap d ng khi có  ấ ạ ụ

n ch t trong p/  mà đã bi t kh i  ấ ứ ế ố

l ượ ng n­1 ch t ta có th  tính KL  ấ ể

ch t còn l i ấ ạ

HS  tính theo VD do GV đ a ra ư

MO + H 2   t0C

 M + H 2 O (1)     80(g) + 2 (g)   64(g) +   X?

 Y?   +  170 (g)  143,5(g) + 85(g)

MO + H2  t0C

 M + H2O (1)

    80 +  2            64 +   X?

X =  82 – 64 = 18 (g)

 Y?   +  170 (g)  143,5(g) + 85(g)

Y = 143,5(g) + 85 (g) – 170 (g)

Y = 58,5 (g)

Ho t đ ng ạ ộ

   5   

5.  Mol

GV mol là gì?  HS   d a   vào   SGKtr  l i:ả ờự   *  Là lượng ch t ch a 6. 10ấ ứ 23 nguyên 

t  ho c phân t  ch t đó.ử ặ ử ấ

**  Kh i lố ượng mol (M) c a m t ch t là kh i lủ ộ ấ ố ượng (tính  

b ng gam) c a 6. 10ằ ủ 23  nguyên t  ho c phân t  ch t đó.ử ặ ử ấ

*** Th  tích mol c a ch t khí là th  tích chi m b i 6. 10ể ủ ấ ể ế ở 23

  phân t  khí đó.   ĐKTC th  tích mol các ch t khí là 22,4 lít.ử Ở ể ấ

L ượ ng ch t ấ

N = 6. 1023 nguyên t  ho c phân tử ặ ử 

GV cho bài t p áp d ng:ậ ụ

S  chuy n hoá gi a kh i lự ể ữ ố ượng, th  tích và lể ượng ch t.ấ

Khối lượng chất (m g)

Lượng chất (n )

Thể tích chất khí

v lít bấ t kì (ở đktc)

Số phân tử bất kì củ a chất A

n = m M

m = n M

22,4 n

n = v

22 ,4

n = AN A = n N mol

mol Có N phân tử

A n

v =

bất kì

1

Ho t đ ng ạ ộ

   6   

6. T  kh i c a  ỉ ố ủ ch t khí ấ

GV: T  kh i c a khí A so v i khí B ỉ ố ủ ớ

cho bi t gì?ế

HS   d a   vào   SGKự  

đ  tr  l i:ể ả ờ + T  kh i c a khí A so v i khí B choỉ ố ủ ớ  

bi t   khí A n ng hay nh  h n khí Bế ặ ẹ ơ   bao nhiêu l n.ầ

GV V n đáp ho c nh n m nh thêm:ấ ặ ấ ạ

 Trong đĩ: MB  kh i lố ượng mol khí 

B:

N u B là oxi thì Mế B = M O2= 32

N u B là kk thì  Mế B = M =  29  kk

N u B là Hế 2 thì MB = M H2= 2

HS   tr   l i   và   ápả ờ  

d ng   cơng   th cụ ứ   làm bài t p:ậ

+ Cơng th c tính:        dứ A/B =  A

B

M M

GV cho bài t p áp d ng: theo 2 d ngậ ụ ạ

(1) Bài t p tính kh i lậ ố ượng mol 

MA theo dA/B  và MB.

(2)  Bài t p cho bi t  khí A n ng ậ ế ặ

h n hay nh  h n khí B bao ơ ẹ ơ

nhiêu l n.ầ

HS   làm   bài   t pậ  

dưới   s   hự ướ  ng

d n c a GV.ẫ ủ

1. Tính kh i lố ượng mol phân t  khí A.ử  

Bi t t  kh i c a khí A so v i khí B làế ỉ ố ủ ớ   14

2. Khí oxi so v i khơng khí và các khí:ớ   nit ,  hiđro, amoniac, khí cacbonic; thìơ   khí   oxi   n ng   h n   hay   nh   h n   baoặ ơ ẹ ơ   nhiêu l n.ầ

Ho t đ ng ạ ộ

   7   

Hướng d n v  nhàẫ ề

(Cách h c bài, h ọ ướ ng d n h c sinh làm các bài t p, ẫ ọ ậ

h ướ ng d n cách chu n b  bài m i,nh c l i m c tiêu c n đ t c a bài h c) ẫ ẩ ị ớ ắ ạ ụ ầ ạ ủ ọ

 Bài t p v  nhà: SGK bài 1, 2, 3, 4, 5, 6 và 7 trang 8. ậ ề (SGV)