Bài giảng Hóa học lớp 9 - Tiết 24: Nhôm

Bài giảng Hóa học lớp 9 - Tiết 24: Nhôm được biên soạn nhằm giúp học sinh nắm được tính chất vật lí và tính chất hóa học của nhôm; Nêu được ác ứng dụng của nhôm trong công nghiệp và đời sống. Mời thầy cô và các em cùng tham khảo bài giảng.

Ti t 24 ế

Nhôm (Al = 27)

Bài t p 4 (54 ­ SGK) ậ

Hãy cho bi t hi n t ế ệ ư ng x y ra khi cho : ợ ả

a. K m vào dung d ch  ẽ ị đ ng clorua ồ

b. Đ ng vào dung d ch b c nitrat ồ ị ạ

c. K m vào dung d ch magie clorua ẽ ị

d. Nhôm vào dung d ch  ị đ ng clorua ồ

Ki m tra bài cũ ể

a.  Có  ch t  r n  màu ấ ắ đ   bám  vào  b   m t  k m,  màu ỏ ề ặ ẽ xanh c a dung d ch nh t d nủ ị ạ ầ

CuCl2 (dd) + Zn (r)  ZnCl2 (dd)  + Cu (r)

b.  Có  ch t  r n  màu  xám  bám  vào  dây  Cu,  dung  d ch ấ ắ ị không màu chuy n d n sang màu xanh.ể ầ

Cu (r) + 2AgNO3 (dd)  Cu(NO3)2 (dd) + 2Ag (r)

c. Không có hi n tệ ư ng x y ra.ợ ả

d. Có ch t r n màu ấ ắ đ  bám vào b  m t Al, màu xanh ỏ ề ặ

c a dung d ch nh t d nủ ị ạ ầ

2Al (r) + 3CuCl2 (dd)  2AlCl3 (dd) + 3Cu (r)

I/ Tính ch t v t líấ ậ

    Nhôm là kim lo i màu ạ

tr ng b c, d o, có ánh ắ ạ ẻ

kim,  nh   (kh i  lẹ ố ư ng ợ

riêng là 2,7 g/cm3) d n ẫ

đi n,  d n  nhi t  t t, ệ ẫ ệ ố

nóng  ch y    660ả ở 0C. 

Đ   d n ộ ẫ đi n  c a ệ ủ

nhôm  b ng  2/3 ằ đ  ộ

d n ẫ đi n c a ệ ủ đ ngồ  

Quan sát m t s  m u ộ ố ẫ

v t b ng nhôm, liên ậ ằ

h  th c t  và nêu các ệ ự ế tính ch t v t lí c a ấ ậ ủ

nhôm

S n ph m  làm ra t  nhômả ẩ ừ

I/ Tính ch t v t líấ ậ

II/ Tính ch t hoá h cấ ọ

1. Nhôm có tính ch t hoá h c ấ ọ

c a kim lo i không ?ủ ạ

a Ph n  ng  c a  nhôm  v i ả ứ ủ ớ

phi kim

  Ph n  ng  c a  nhôm  v i ả ứ ủ ớ

oxi

 Thí nghi mệ

Nh c l i tính ắ ạ

ch t hoá h c ấ ọ

c a kim lo iủ ạ

Ti n hành thí ế nghi mệ

R c  b t  nhôm  trên ắ ộ

ng n  l a ọ ử đèn  c n ồ (H2.10)  quan  sát  và  nêu  hi n  tệ ư ng  thí ợ nghi m.ệ

H2.10 : Đ t b t nhôm trong không khí ố ộ

I/ Tính ch t v t lí ấ ậ

II/ Tính ch t hoá h c ấ ọ

1.  Nhôm  có  tính  ch t  hoá  h c  ấ ọ

c a kim lo i không ? ủ ạ

a Ph n  ng c a nhôm v i phi  ả ứ ủ ớ

kim

  Ph n  ng c a nhôm v i oxi ả ứ ủ ớ

  Thí nghi m ệ

  Hi n t ệ ư ng : ợ  Nhôm cháy sáng 

t o  thành  ch t  r n  màu  ạ ấ ắ

tr ng ắ

  Nh n xét : ậ  Al cháy trong oxi 

t o thành Al ạ 2O3 

Ti n hành thí ế nghi mệ

R c  b t  nhôm  trên ắ ộ

ng n  l a ọ ử đèn  c n ồ (H2.10)  quan  sát  và  nêu  hi n  tệ ư ng  thí ợ nghi m.ệ

Qua thí  nghi m em ệ

có nh n xét ậ

gì ?

Em hãy vi t ế PTHH x y ra ả trong thí  nghi mệ

4Al (r) + 3O2 (k)  t0 2Al2O3 (r)

(tr ng) ắ (không màu) (tr ng) ắ

Ở ĐI U Ề KI N Ệ

PH N Ả ỨNG  V I Ớ OXI  T O  THÀNH Ạ

L P  ALỚ 2O3  M NG Ỏ

B N  V NG.  L P Ề Ữ Ớ OXIT  NÀY  B O  V  Ả Ệ

Đ  Ồ V T Ậ B NG Ằ

CHO  NHÔM  TÁC 

D NG  V I  OXI Ụ Ớ TRONG KHÔNG KHÍ 

VÀ NƯ C.Ớ

Ở ĐI U KI N Ề Ệ THƯ NG, NHÔM Ờ

CÓ PH N  NG Ả Ứ

V I OXI TRONG Ớ KHÔNG KHÍ  KHÔNG ?

I/ Tính ch t v t líấ ậ

II/ Tính ch t hoá h cấ ọ

1. Nhôm có tính ch t hoá h c ấ ọ

c a kim lo i không ?ủ ạ

a Ph n  ng  c a  nhôm  v i ả ứ ủ ớ

phi kim

  Ph n  ng  c a  nhôm  v i ả ứ ủ ớ

oxi

  Ph n  ng  c a  nhôm  v i ả ứ ủ ớ

phi kim khác

  2Al (r ) + 3Cl2 (k)  2AlCl3 (r)

 Nhôm ph n  ng v i oxi ả ứ ớ

t o thành oxit và ph n ạ ả

ng v i nhi u phi kim 

khác như S, Cl2 . . . t o ạ

thành mu i.ố

Nhôm có 

ph n  ng ả ứ

v i phi kim ớ

khác  không ?

Nhôm ph n  ng ả ứ

đư c v i các phi ợ ớ kim khác như :  clo, lưu hu nh. ỳ

Em hãy vi t các ế

PTHH đó

Em có k t ế

lu n gì v  ậ ề

ph n  ng c a ả ứ ủ nhôm v i phi ớ

kim ?

S n ph m ả ẩ

c a các ph n ủ ả

ng thu c 

lo i h p ch t ạ ợ ấ

nào ?

I/ Tính ch t v t lí ấ ậ

II/ Tính ch t hoá h c ấ ọ

1.  Nhôm  có  tính  ch t  hoá  h c  ấ ọ

c a kim lo i không ? ủ ạ

a Ph n  ng c a nhôm v i phi  ả ứ ủ ớ

kim

b. Ph n  ng c a nhôm v i dung  ả ứ ủ ớ

d ch axit ị

2Al (r)+ 6HCl (dd)  

      2AlCl3 (dd)+ 3H2 (k)

  Nhôm  ph n  ng  v i  m t  s   ả ứ ớ ộ ố

dung  d ch  axit  nh ị ư  HCl, 

H2SO4  loãng        gi i  phóng  ả

khí H2

Ti n hành thí nghi m ế ệ

      Cho  dây  Al  vào  ng  ố nghi m  ệ đ ng  dd  HCl,  ự quan  sát  và  nêu  hi n  ệ

tư ng thí nghi m ợ Qua thí ệ

nghi m em ệ

có k t lu n ế ậ

gì ?

Em hãy vi t ế PTHH x y ra ả trong thí  nghi mệ

Chú ý

Nhôm  không  tác 

d ng  v i  Hụ ớ 2SO4 

đ c, ặ ngu i ộ và  HNO3 đ c, ngu iặ ộ

II/ Tính ch t hoá h c ấ ọ

1. Nhôm có tính ch t hoá h c c a  ấ ọ ủ

kim lo i không ? ạ

a. Ph n  ng c a Al v i phi kim ả ứ ủ ớ

b. Ph n  ng c a nhôm v i dd axit ả ứ ủ ớ

c. Ph n  ng c a Al v i dd mu i ả ứ ủ ớ ố

  Thí nghi m ệ  

  Hi n  t ệ ư ng  :  ợ Có  ch t  r n  màu  ấ ắ

CuCl2 nh t d n ạ ầ

  Nh n xét : Al  ậ đ y Cu ra kh i dd  ẩ ỏ

CuCl2 

2Al(r) +3CuCl (dd) 2AlCl3 (dd)+3Cu(r)

 Nhôm ph n  ng  ả ứ đư c v i nhi u  ợ ớ ề

dd  mu i  c a  nh ng  kim  lo i  ố ủ ữ ạ

ho t  ạ đ ng  hoá  h c  y u  h ộ ọ ế ơn 

t o ra mu i nhôm và kim lo i  ạ ố ạ

m i ớ

Ti n hành thí nghi m ế ệ

    Cho m t dây Al vào dd  ộ CuCl2,  quan  sát  và  nêu 

hi n  ệ t ư ng  ợ thí  nghi m ệ

Qua thí  nghi m em ệ

có nh n xét ậ

gì ?

Em hãy vi t ế PTHH x y ra ả trong thí  nghi mệ

Nhôm còn có 

ph n  ng ả ứ tương t  v i ự ớ

dd AgNO3 . . 

Qua thí nghi m ệ

em có k t lu n ế ậ

gì ?

Nhôm có tính 

ch t hoá h c ấ ọ

c a kim lo i ủ ạ không ?

I/ Tính ch t v t líấ ậ

II/ Tính ch t hoá h cấ ọ

1. Nhôm có tính ch t hoá h c ấ ọ

c a kim lo i không ?ủ ạ

2. Nhôm có tính ch t hoá h c ấ ọ

nào khác ?

 Thí nghi mệ

 Hi n tệ ư ng : ợ có khí không 

màu thoát ra, Al tan d nầ

ng v i dung d ch ki m

Ti n hành thí nghi mế ệ

        Cho  dây  Al  vào 

ng  nghi m 

(H2.13), quan sát và  nêu  hi n  tệ ư ng  thí ợ

Qua thí  nghi m em ệ

có nh n xét ậ

gì ?

Lưu ý Không dùng các 

d ng c  b ng ụ ụ ằ nhôm đ  ể đ ng ự dung d ch ki mị ề

I/ Tính ch t v t líấ ậ

II/ Tính ch t hoá h cấ ọ

III/  ng d ngứ ụ

  Trong  công  nghi p  :ệ  ch  ế

t o máy bay, ô tô, tàu vũ tr  ạ ụ

t  Đuyra – h p kim c a Al ừ ợ ủ

v i Cu và m t s  nguyên t  ớ ộ ố ố

khác như : Mn, Fe, Si

  Trong  đ i  s ng  :ờ ố  đ   dùng ồ

gia đình, dây d n ẫ đi n, v t ệ ậ

li u xây d ng . . .ệ ự

Hãy nêu các 

ng d ng 

c a nhôm ?ủ

I/ Tính ch t v t lí ấ ậ

II/ Tính ch t hoá h c ấ ọ

III/  ng d ng ứ ụ

IV/ S n xu t nhôm ả ấ

  Nguyên li u : ệ   qu ng bôxit  ặ

có  thành  ph n  ch   y u  là  ầ ủ ế

Al2O3

  Phương  pháp  s n  xu t  : ả ấ  

ch y  c a  Al ả ủ 2O3  và  criolit 

Nguyên li u ệ

đ  s n xu t ể ả ấ

Al là gì ?

 N

Ở Ư C TA Ớ

QU NG BÔXIT Ặ

CÓ   Ở ĐÂU ?

Qu ng  bôxit ặ đã  đư c ợ phát  hi n    nhi u  nệ ở ề ơi  trên  đ t  nấ ư c  ta.  Riêng ớ  vùng Cao B ng, L ng 

Sơn  tr   lữ ư ng  kho ng ợ ả

30  tri u  t n,    Tây ệ ấ ở Nguyên, bôxit t p trung ậ thành  m   l n,  t ng  tr  ỏ ớ ổ ữ

lư ng hàng t  t n. Tuy ợ ỷ ấ nhiên nư c ta chớ ưa khai  thác  và  s n  xu t ả ấ đư c ợ nhôm  do  nhi u  nguyên ề nhân

S n xu t ả ấ nhôm b ng ằ phương  pháp nào ?

2Al2O3đi n phân nóng ch y  ệả criolit 4Al +3O2

ch y ả

nhôm ứng dụng của nhôm

2 Chế tạo máy bay, ô tô, xe lửa

3 đình : nồi xoong Làm dụng cụ gia

Bài t p 1 (57 ư SGK) ậ  Hóy đi n vào b ng sau nh ng ề ả ữ tớnh ch t tấ ương  ng v i nh ng  ng d ng c a nhụm.ứ ớ ữ ứ ụ ủ

Luy n t p ư c ng c ệ ậ ủ ố

D n ẫ đi n ệ

t tố

D o, nh , ẻ ẹ

b nề

D o, nh , b n, ẻ ẹ ề

d nẫ nhi t t tệ ố

Bài t p 5 (58 ­ SGK) ậ

        Thành  ph n  hoá  h c ầ ọ

chính  c a ủ đ t  sét  là  : ấ

Al2O3.  2SiO2.  2H2O. 

Hãy  tính  ph n  trầ ăm 

kh i  lố ư ng  c a  nhôm ợ ủ

trong h p ch t trên.ợ ấ

Gi i ả

MAl2O3.2SiO2.2H2O = 258

Luy n t p ­ c ng c ệ ậ ủ ố

%Al = 

285 54

KI N TH C C N  Ế Ứ Ầ

NHỚ

1. Nhôm là kim lo i nh , d o, d n ạ ẹ ẻ ẫ đi n, d n ệ ẫ nhi t t t.ệ ố

2. Nhôm có nh ng tính ch t hoá h c c a kim ữ ấ ọ ủ

lo i nhạ ư : tác d ng v i phi kim, dung d ch axit ụ ớ ị (tr  HNOừ 3 đ c ngu i, Hặ ộ 2SO4 đ c ngu i), dung ặ ộ

d ch  mu i  c a  kim  lo i  kém  ho t ị ố ủ ạ ạ đ ng  hộ ơn.  Nhôm có ph n  ng v i dung d ch ki m.ả ứ ớ ị ề

4. Nhôm đư c s n xu t b ng cách ợ ả ấ ằ đi n phân ệ

h n h p nóng ch y c a nhôm oxit và criolitỗ ợ ả ủ

H c các n i dung trong bài h c ọ ộ ọ

Bài t p v  nhà ậ ề  : 2, 3, 4, 6 (58 ­ SGK)

Nghiên c u tr ứ ư c bài ớ  

S t ắ

D n dò ặ

Chúc các em h c t t ọ ố