MỤC TIÊU • Tìm hiểu thực trạng môi trường trong các hoạt động sản xuất và dịch vụ của tỉnh và địa phương nơi học sinh sống.. Học sinh: Sưu tầm, tìm hiểu về tác động môi trường của các ho
Trang 1CHỦ ĐỀ: MÔI TRƯỜNG BÀI 12: TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG CỦA MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT VÀ DỊCH VỤ Ở QUẢNG NINH
I MỤC TIÊU
• Tìm hiểu thực trạng môi trường trong các hoạt động sản xuất và dịch vụ của tỉnh và địa phương nơi học sinh sống
• Biết được một số định hướng chính của tỉnh về bảo vệ môi trường
• Đề xuất một số biện pháp phòng chống ô nhiễm môi trường từ hoạt động sản xuất và dịch vụ
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên:
- Các tranh ảnh + Tài liệu có liên quan đến bài học
- Các phiếu học tập, bảng phụ điền sẵn thông tin phục vụ cho bài dạy
2 Học sinh:
Sưu tầm, tìm hiểu về tác động môi trường của các hoạt động sản xuất, kinh doanh, du lịch
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG (5P)
a Mục tiêu: Học sinh quan sát tranh để biết được ý nghĩa của việc bảo vệ môi
trường
b Nội dung: Học sinh quan sát tranh và chia sẻ suy nghĩ cá nhân về nội dung
thông điệp bức tranh
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Trang 2GV chiếu bức tranh SGK và nêu câu hỏi “Quan sát tranh và chia sẻ suy nghĩ của
em về nội dung và thông điệp từ bức tranh ấy” ?
Bước 2 Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ
HS lắng nghe, quan sát, suy nghĩ, trao đổi thảo luận tại chỗ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
HS thực hiện báo cáo chia sẻ cá nhân
Bước 4 Đánh giá, nhận xét kết quả hoạt động
GV, HS lắng nghe, nhận xét câu trả lời
GV kết luận, dẫn dắt sang nội dung bài học: Môi trường sống đang ngày các
bị đe dọa nghiêm trọng bởi những tác động trực tiếp từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của con người Cần có những giải pháp hiệu quả để cứu môi trường, giữ cho cuộc sống mãi mãi tươi xanh Vậy, đối mặt với những vấn đề trên, tỉnh Quảng Ninh của chúng ta cần làm gì ? Cô mời các em đến với bài học về Chủ đề “Môi trường”
HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
1 Thực trạng môi trường trong một số hoạt động sản xuất và dịch vụ ở
Quảng Ninh (20P)
• a) Mục tiêu: HS Tìm hiểu thực trạng môi trường trong các hoạt động sản
xuất và dịch vụ của tỉnh và địa phương nơi học sinh sống
b) Nội dung: GV tổ chức cho HS tìm hiểu một số hoạt động điển hình có tác
động đến môi trường: khai thác than, nuôi trồng thủy sản, du lịch
c) Sản phẩm: Bài báo cáo, thuyết trình của học sinh.
Trang 3d) Tổ chức thực hiện
Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
Đọc đoạn thông tin + quan sát hình ảnh
, em hãy chia sẻ suy nghĩ của em về vấn
đề được nói đến trong đoạn thông tin ấy
EM CÓ BIẾT
Thành phố Cẩm Phả có tới 4 nhà máy
nhiệt điện than Việc đốt than để sản xuất
điện tạo ra lượng tro xỉ lớn Thời gian
qua, các bãi chứa tro xỉ của hầu hết các
nhà máy nhiệt điện đang dần quá tải Bụi
không chỉ xuất phát từ các bãi tro xỉ mà
còn thoát ra từ hệ thông ông khói của các
nhà máy nhiệt điện gây ô nhiễm môi
trường không khí
Bước 2 Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động (Hs
chia sẻ)
Bước 4 Đánh giá, nhận xét kết quả hoạt
động
GV, HS lắng nghe, nhận xét phần trình
bày báo cáo của các nhóm
GV kết luận, dẫn dắt sang nội dung khác
của bài học
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
Liệt kê thực trạng môi trường bị tác động
bởi một số hoạt động sản xuất và dịch vụ
ở Quảng Ninh theo gợi ý sau:
1.1 Hoạt động khai thác than
Các mỏ khai thác than tại Quảng Ninh thải ra hàng chục triệu m3 nước thải mỏ hằng năm Nước thải mỏ than độc hại, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của người dân xung quanh, đồng thời chảy ra vịnh gây ô nhiễm môi trường nước, ảnh hưởng đến các sinh vật sống ở vịnh
1.2 Hoạt động nuôi trồng thuỷ hải sản
Lồng nuôi thuỷ sản công nghiệp: chất thải có chứa một
số chất độc hại, thức ăn dư thừa gây ô nhiễm môi trường nước, tạo điều kiện thuận lợi
để tảo độc phát triển
Trang 4GV giao nhiệm vụ cho học sinh thảo luận
nhóm:
Nhóm 1,2: Tìm hiểu tác động của hoạt
động khai thác than
Nhóm 3,4: Tìm hiểu tác động của hoạt
động nuôi trồng thủy sản
Nhóm 5,6: Tìm hiểu tác động của hoạt
động du lịch
Bước 2 Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.
Học sinh làm việc theo nhóm, thống nhất
hình thức trình bày và báo cáo nhiệm vụ (
sơ đồ, áp phích, powpoin…)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
Các nhóm cử đại diện báo cáo Mỗi nội
dung các nhóm bốc thăm để được báo
cáo
Bước 4 Đánh giá, nhận xét kết quả hoạt
động
GV, HS lắng nghe, nhận xét phần trình
bày báo cáo của các nhóm
GV kết luận, dẫn dắt sang nội dung khác
của bài học
Phao xốp ở các khu nuôi trồng thuỷ sản tập trung không phân hủy, dễ phân tán, vỡ hỏng
Trong 6 tháng đầu năm
2020, số lượng rác thải trôi nổi
ở vịnh Hạ Long đã được thu gom và xử lí là 150 tấn
1.3.Hoạt động du lịch
Một số đơn vị kinh doanh không quan tâm đến hệ thống
xử lí chất thải Một số khu nghỉ dưỡng ven biển chưa có hệ thống xử lí chất thải và nước thải mà xả trực tiếp ra biển
Sự bùng nổ những khu nghỉ dưỡng ven biển còn làm gia tăng áp lực lên môi trường ven biển, tăng nguy cơ xói mòn đường bờ biển và làm suy thoái hệ sinh thái biển đảo
2 Định hướng chính của tỉnh Quảng Ninh về bảo vệ môi trường (35P)
a) Mục tiêu: HS Biết được một số định hướng chính của tỉnh về bảo vệ môi
trường
Trang 5b) Nội dung: GV tổ chức cho HS đọc thông tin sgk, quan sát tranh ảnh kênh hình
thảo luận nhóm tìm hiểu về những định hướng căn bản của tỉnh Quảng Ninh trong bảo vệ môi trường
c) Sản phẩm: HS nêu được quan điểm chung thống nhất trong chỉ đạo của tỉnh.
Trình bày được các định hướng bảo vệ các thành phần môi trường
d) Tổ chức thực hiện
Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm
Nội dung 1: Những quan điểm chính
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập (KT
phỏng vấn)
GV giới thiệu đoạn tư liệu về rừng ngập mặn
Đồng Rui, Tiên Yên
Giao nhiệm vụ: 01 HS đóng vai phóng viên
phỏng vấn người đứng đầu tỉnh về những định
hướng bảo vệ môi trường
Bước 2 Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ
HS chuẩn bị những nội dung cần thiết để
thực hiện phỏng vấn và trả lời phỏng vấn
Các HS khác theo dõi quá trình phỏng vấn và trả
lời
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
HS thực hiện phỏng vấn
Bước 4 Đánh giá, nhận xét kết quả hoạt động
HS quan sát, nhật xét về hình thức, nội
dung cuộc phỏng vấn
GV đánh giá, kết luận
Nội dung 2: Bảo vệ, quản lí các thành phần
môi trường
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập: HS
Quan điểm, định hướng chung về phát triển về bảo vệ môi trường của tỉnh Quảng Ninh:
- Phù hợp với Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia, đưa ra các giải pháp nhằm ngăn chặn và giảm thiểu suy thoái tài nguyên thiên nhiên, ô nhiễm môi trường, nâng cao chất lượng môi trường, nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng hợp lí tài nguyên
Trang 6Lập sơ đồ các định hướng bảo vệ môi trường của
Nhóm 1: Trình bày nội dung Quản lí môi trường
nước
Nhóm 2: Trình bày nội dung Quản lí chất lượng
không khí
Nhóm 3: Trình bày nội dung Quản lí chất thải
rắn
Nhóm 4: Trình bày nội dung Quản lí rừng
Nhóm 5: Trình bày nội dung Bảo tồn đa dạng
sinh học
Nhóm 6: Trình bày nội dung Thích ứng với biến
đổi khí hậu và các biện pháp giảm nhẹ
Nhóm 7: Trình bày nội dung Giám sát môi
trường
thiên nhiên và năng lực quản lí môi trường
- Ứng dụng công nghệ cao, các mô hình bảo vệ môi trường, các quy chuẩn môi trường của các nước phát triển
- Đẩy mạnh các hoạt động nâng cao nhận thức về môi trường, hài hoà giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền vững tại các khu vực công nghiệp trọng điểm
2.1 Quản lí môi trường nước
- Xây dựng các hệ thống xử lí nước thải sinh hoạt và mạng lưới thoát nước
Trang 7Bước 2 Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ Học
sinh làm việc theo nhóm, thống nhất hình thức
trình bày và báo cáo nhiệm vụ ( sơ đồ, áp phích,
powpoin…)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
Các nhóm cử đại diện báo cáo Mỗi nội dung các
nhóm bốc thăm để được báo cáo
Bước 4 Đánh giá, nhận xét kết quả hoạt động
GV, HS lắng nghe, nhận xét phần trình bày
báo cáo của các nhóm
- Nước thải từ hoạt động khai thác và chế biến than được xử lí đạt quy chuẩn môi trường trước khi xả thải vào nguồn nước
Áp dụng công nghệ tiên tiến trong xử lí nước thải
2.2 Quản lí chất lượng không khí
Nâng cao năng lực quan trắc, giám sát môi trường của các cơ quan quản lí
Tăng cường quản lí các thông số về bụi từ các nguồn ô nhiễm cố định Thực hiện lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải theo tiêu chuẩn các nước tiên tiến sau năm 2020
Triển khai mạng lưới quan trắc môi trường tự động trên địa bàn tỉnh
2.3 Quản lí chất thải rắn
Trang 8- Quản lí chất thải rắn sinh hoạt theo vùng, xây dựng
và vận hành hệ thống bãi rác hợp
vệ sinh;
- Quản lí chất thải rắn công nghiệp cho khu vực; Nghiên cứu xây dựng khu liên hiệp xử lí chất thải rắn cho 3 vùng; thúc đẩy triển khai áp dụng
mô hình 3R
- Khuyến khích các nhà đầu tư địa phương tham gia vào các dự án quản lí chất thải rắn
- Cải tạo phục hồi môi trường các bãi thải khai thác than
2.4 Quản lí rừng
- Tăng diện tích khu bảo tồn trên địa
Trang 9bàn tỉnh; quản lí rừng đầu nguồn,
- Quản lí bền vững các nguồn tài nguyên ven biển
- Quản lí các khu bảo tồn thiên nhiên (như nâng cấp vườn quốc gia Bái Tử Long
là khu bảo tồn biển và
là Công viên Di sản ASEAN, nâng cấp rừng quốc gia Yên Tử thành
2.5 Bảo tồn đa dạng sinh học
- Giảm áp lực trực tiếp lên đa dạng sinh học và thúc đẩy sử dụng bền vững
- Cải thiện tình trạng của đa dạng sinh học bằng cách bảo vệ các hệ sinh thái, các loài và
đa dạng di truyền
- Tăng cường năng lực bảo tồn đa
Trang 10dạng sinh học thông qua kế hoạch có sự tham gia, quản lí của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân
2.6 Thích ứng với vấn
đề biến đổi khí hậu và các biện pháp giảm nhẹ
- Thực hiện kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu của tỉnh Quảng Ninh
- Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ
và hỗ trợ lẫn nhau trong cộng đồng dân cư, các ngành thuộc khối công cộng và tư nhân
2.7 Giám sát môi trường
- Xây dựng hệ thống quan trắc môi trường tự động trên địa bàn tỉnh
- Thiết lập trung tâm
hệ thống thông tin
Trang 11địa lí (GIS) tỉnh
để nâng cao năng lực quản lí thông tin môi trường
- Tăng cường hợp tác quốc tế trong giám sát ô nhiễm môi trường liên tỉnh, liên quốc gia
3 Một số biện pháp phòng chống ô nhiễm môi trường từ hoạt động sản xuất và dịch vụ ở Quảng Ninh
a) Mục tiêu: Đề xuất một số biện pháp phòng chống ô nhiễm môi trường từ hoạt động sản xuất và dịch vụ
b) Nội dung: GV tổ chức cho HS đọc thông tin sgk, quan sát tranh ảnh kênh hình
thảo luận nhóm tìm hiểu về một số biện pháp phòng chống ô nhiễm môi trường hoạt động sản xuất và dịch vụ ở Quảng Ninh
c) Sản phẩm: HS nêu được các biện pháp phòng chống ô nhiễm môi trường hoạt
động sản xuất và dịch vụ ở Quảng Ninh
d)Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm
Nhóm 1,2: Nêu một số biện pháp phòng
chống ô nhiễm môi trường từ hoạt động khai
thác than
Nhóm 3,4: Nêu một số biện pháp phòng
chống ô nhiễm môi trường từ hoạt động nuôi
trồng thủy sản
Nhóm 5,6: Nêu một số biện pháp phòng
3.1 Phòng chống ô nhiễm môi trường từ hoạt động khai thác than
Đầu tư nhiều trạm xử lí nước thải mỏ đảm bảo quy chuẩn môi trường, lắp đặt
hệ thống quan trắc môi trường tự động
Về vấn đề quản lí chất thải rắn: tăng cường trồng cây phủ xanh, cải tạo phục hồi môi trường bãi thải, xây
Trang 12chống ô nhiễm môi trường từ hoạt động du
lịch
Bước 2 Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.
Học sinh làm việc theo nhóm, thống nhất
hình thức trình bày và báo cáo nhiệm vụ
Bước 3: Báo cáo sản phẩm
Các nhóm cử đại diện báo cáo Mỗi nội dung
các nhóm chưa được báo cáo ở phần 1 sẽ báo
cáo
Bước 4 Đánh giá, nhận xét kết quả hoạt
động
HS quan sát, nhật xét về hình thức, nội
dung trình bày
GV đánh giá, kết luận
dựng đập chắn và đê chân bãi thải
Xây dựng các tuyến đường vận chuyển chuyên dụng:tuyến băng tải thay thế ô tô vận chuyển ra cảng
và đến các nhà máy nhiệt điện
Ngoài ra còn có hệ thống phun sương dập bụi, tường chắn; xây dựng các trạm rửa xe ô tô, tăng cường vệ sinh, tưới nước chống bụi bằng ô tô, phun sương dập bụi trên các tuyến đường vận chuyển, kho than, cải tạo cảnh quan môi trường
3.2 Phòng chống ô nhiễm môi trường từ hoạt động nuôi trồng thuỷ sản.
Ban hành quy chuẩn về phao nổi cho ngành thuỷ sản
Xây dựng hệ thống thu gom và xử lí nước thải, các chất thải rắn trong hoạt động nuôi trồng thuỷ sản Đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng
về bảo vệ môi trường
3.3 Phòng chống ô nhiễm môi trường từ hoạt động
du lịch
Tuyên truyền nhằm nâng
Trang 13cao nhận thức của lãnh đạo địa phương, ban quản lí các
di tích, các doanh nghiệp
du lịch và người dân về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP (25p)
a, Mục tiêu: Học sinh thực hành được các nội dung đã học để trả lời câu hỏi.
b, Nội dung: câu hỏi và trả lời về Các hoạt động sản xuất, dịch vụ ở Quảng Ninh
tác động xấu đến môi trường
c, Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d, Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Bài 1: Lựa chọn các phương án trả lời đúng
Các hoạt động sản xuất, dịch vụ ở Quảng Ninh tác động xấu đến môi trường như thế nào?
a) Bụi than, nước thải ô nhiễm tạo ra từ hoạt động khai thác mỏ
b) Chất thải và thức ăn dư thừa trong nuôi trồng thuỷ hải sản gây ô nhiễm nước
c) Vứt rác bừa bãi do ý thức kém của một bộ phận khách du lịch có thể gây ô nhiễm biển
d) Xây dựng, vận hành các hệ thống băng tải vận chuyển than
e) Sử dụng phao xốp không thân thiện với môi trường trong nuôi trồng thuỷ sản gây ô nhiễm môi trường nước
Xây dựng hệ thống xử lí nước thải ở các khu du lịch, các khu vực khai thác than Bài 2: Trò chơi ghép cặp
Trang 14Ghép các ô chữ ở cột Giải pháp chống ô nhiễm môi trường với cột Tác dụng
của giải pháp đó sao cho phù hợp
Đầu tư các hệ thống băng tải than 1Chống ô nhiễm bụi than trên đường quốc lộ
Hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một
lần
Chống ô nhiễm rác thải nhựa trong nước biển
Đầu tư nhiều trạm xử lí nước thải mỏ nướcXử lí nước thải mỏ, chống ô nhiễm nguổn
Cấp phát miễn phí làn nhựa và túi
đựng sinh thái cho các hộ gia đình Giảm rác thải ni lông đựng một lần
Trổng cây phủ xanh các khu vực bãi thải Chống ô nhiễm bụi, xói lở đất
Xây dựng bộ tiêu chí Nhãn sinh thái
Cánh buổm xanh
Nâng cao nhận thức và tăng cường bảo vệ môi trường trong hoạt động tàu du lịch
Bước 2 Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.
HS hoạt động cá nhân, suy nghĩ, lựa chọn đáp án
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
HS nêu đáp án
Bước 4 Đánh giá, nhận xét kết quả hoạt động.