(TIỂU LUẬN) TIỂU LUẬN THỰC TRẠNG và đề XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN lý môi TRƯỜNG CHẤT THẢI tại KHU CÔNG NGHIỆP bàu BÀNG, TỈNH BÌNH DƯƠNG HIỆN NAY

Một số trường hợp xả thải đã được ghi nhận tại khu công nghiệp Bàu Bàng trên địa bàn tỉnh Bình Dương.... Chương III: Đề xuất những kiến nghị, biện pháp nhằm hoàn thiện hơn trong quá trìn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT

TIỂU LUẬN MÔN HỌC MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Nhóm học : HK2.CQ.06

BÌNH DƯƠNG, THÁNG 4 NĂM 2021

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ

: LÊ THỊ ĐÀO : Phạm Thị Mỹ Hương : 2023801010435

: D20LU06 : HK2.CQ.06

BÌNH DƯƠNG, THÁNG 4 NĂM 2021

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

KHOA: KHQL Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

PHIẾU NHẬN XÉT Bài tiểu luận: Môi trường & Phát triển bền vững

I Thông tin chung

1. Họ và tên sinh viên: Phạm Thị Mỹ Hương MSSV: 2023801010435

MỤC LỤC

LỜI CÁM ƠN

A. MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

B NỘI DUNG ĐỀ TÀI

Chương I: Cơ sở lý luận

1.1 Cơ sở lý luận

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Khái niệm chất thải

1.2.2 Khái niệm khu công nghiệp

1.2.3 Khái niệm ô nhiễm môi trường

1.2.4 Khái niệm quản lí chất thải

1.2.5 Khái niệm về xử lý nước thải trong khu công nghiệp

1.3 Các dấu hiệu của vi phạm trong xử lí chất thải công nghiệp

1.3.1 Chủ thể vi phạm trong xử lí chất thải……… 3

1.3.2.Khách thể của vi phạm trong xử lí chất thải……… 3

1.3.3 Một số lí do dẫn đến vi phạm trong xử lí chất thải………… 3

……… 4

Chương II: Tình hình hiện trạng xả thải ở khu công nghiệp Bàu Bàng, tỉnh Bình nay……… 4

2.1 Giới thiệu sơ lược về khu công nghiệp Bàu Bàng[5]

2.1.1 Cơ sở pháp lý

2.1.2.Vị trí, chức năng của khu công nghiệp Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương nay

2.2 Một số trường hợp xả thải đã được ghi nhận tại khu công nghiệp Bàu Bàng trên địa bàn tỉnh Bình Dương

Chương III: Đề xuất những kiến nghị, biện pháp nhằm hoàn thiện hơn trong quá trình xử lý chất thải công nghiệp tại khu công nghiệp Bàu Bàng trên địa bàn tỉnh Bình Dương

3.1 Kiến nghị

3.2 Biện pháp

C KẾT LUẬN

D DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

A PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lí do chọn đề tài

- Việt Nam nói chung và tỉnh Bình Dương nói riêng hiện đang trong quá trình côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đó là xu thế tất yếu do công cuộc đổi mới vàhội nhập quốc tế mang lại, song đã đem lại cho tỉnh Bình Dương nhiều thành tựu tolớn và cả những thách thức mới Tỉnh Bình Dương đã đạt những bước chuyển kinh

tế đáng kể và đặc biệt là sự tăng trưởng nhanh chóng cả về quy mô, số lượng cáckhu công nghiệp, khu chế xuất, nhà máy, xí nghiệp Đồng chí Mai Thế Trung,nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy, đã từng chia sẽ:

“Thành công mang tính đột phá trong thời gian qua của tỉnh là việc phát triển có hiệu quả các khu, cụm công nghiệp tập trung kết hợp với xây dựng các đô thị hiện đại Nếu như năm 1995 tỉnh mới hình thành 1 khu công nghiệp tập trung thì đến nay tỉnh đã có 28 khu công nghiệp với tổng diện tích gần 10000 ha, trong đó có 26 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động với tỉ lệ lấp đầy 65% Các cụm công nghiệp tiếp tục được đầu tư cơ sở hạ tầng, hiện có 6/8 cụm đang hoạt động với diện tích gần 600 ha với tỉ lệ lấp đầy 45% Đồng thời, tỉnh đã triển khai xây dựng Khu liên hợp công nghệ - dịch vụ - đô thị với cơ sở hạ tầng hoàn thiện, đồng bộ, hiện đại, đảm bảo kết nối liên hoàn với khu vực và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam” [1]

- Trong thời kì đất nước đang phát triển, cùng vơi việc bùng nổ dân số là sự pháttriển nhanh chóng của các nền kinh tế, kéo theo hàng loạt vấn nạn về môi trường

mà loài người phải gánh chịu Một trong những nguyên nhân gây ra hậu quả này làchất thải của các ngành công nghiệp chưa được xử lý triệt để, mặc dầu cộng đồngquốc tế đã có những nổ lực đáng kể Vấn đề này ở các nước đang phát triển còn ởmức độ nghiêm trọng hơn Việt Nam là một trong những nước đó Và chính vì thế,công tác bảo vệ môi trường trở thành mối quan tâm hàng đầu Năm 2005, Chủ tịchnước CHXHCN Việt Nam ký ban hành luật bảo vệ môi trường Ngày 9 tháng 8năm 2006 , Chính phủ ra nghị định số 80/2006/NĐ-CP về việc quy định chi tiết vàhướng dẫn thi hành một số điều của luật bảo vệ môi trường Sự phát triển nhanhchóng của các khu công nghiệp ở Việt Nam nói chung và trên địa bàn tỉnh BìnhDương nói riêng đã kéo theo những thách thức to lớn về vấn đề môi trường và xử

lý chất thải công nghiệp Mặc dù đã có sự chú trọng đến vấn đề môi trường trongquá trình phát triển kinh tế, song nhìn chung, cơ sở hạ tầng của các công trình xử lýchất thải ở Việt Nam còn rất lạc hậu và đang trong tình trạng quá tải Các hệ thốngthoát nước, các trạm xử lý nước thải , các phương tiện thu gom và xử lý chất thảirắn, phần lớn đã cũ và hư hỏng, nhiều nơi còn thả trôi nổi vấn đề xử lý chất thải

- Các vấn đề về thoát nước thải và xử lý chất thải trong khu công nghiệp làyêu cầu cấp bách trong quá trình phát triển các khu công nghiệp , đẩy mạnh côngnghiệp hóa , hiện đại hóa đất nước Các đơn vị thành viên ( các nhà máy, xínghiệp ) trong các khu công nghiệp hằng ngày thải ra một khối lượng lớn các loạinước thải độc hại Ví dụ Khu công nghiệp Sóng Thần, khu công nghiệp Đại Đăng (Thủ Dầu Một ) , khu công nghiệp Mỹ Phước 3 , khu công nghiệp Việt NamSingapore IIA , khu công nghiệp Bàu Bàng tỉnh Bình Dương và nhiều khu côngnghiệp có quy mô lớn ở các tỉnh phía Bắc Trong nhiều năm qua, mặc dù nhậnđược sự quan tâm của chính quyền thành phố và các cơ quan liên quan , nhưng vấn

đề gây ô nhiễm môi trường về nước thải chưa qua xử lý thải trực tiếp ra môi trườnggây ảnh hưởng nghiêm trọng về đời sống , sức khỏe , tính mạng của người dân làmột vấn đề đáng báo động hiện nay của các khu công nghiệp điển hình là khu côngnghiệp Bàu Bàng trên địa bàn tỉnh Bình Dương hiện nay.[2]

- Xuất phát từ những thực tiễn nêu trên, việc nghiên cứu về những vấn đề líluận cơ bản và thực trạng từ đó đề xuất ra những giải pháp quản lý chất thải côngnghiệp tại khu công nghiệp Bàu Bàng tỉnh Bình Dương hiện nay là hết sức cầnthiết và quan trọng đồng thời góp một phần bé nhỏ vào công cuộc hoàn thiện cácbiện pháp này Đồng thời, công trình nghiên cứu này giúp tác giả bổ sung một khốilượng kiến thức cần thiết về nghề nghiệp trong tương lai của bản thân tác giả

- Từ các lý do nêu trên đã thôi thúc tác giả mạnh dạn chọn đề tài “Thực trạng

và đề xuất biện pháp quản lý chất thải công nghiệp tại khu công nghiệp Bàu Bàngtỉnh Bình Dương hiện nay”

- Quyết định số 23/2016/QĐ-UBND ngày 5/8/2016 Ban hành Quy định về quản lý chất thải rắn trên địa bàn tỉnh Bình Dương [3]

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Khái niệm chất thải

- Chất thải là những vật và chất mà người dùng không còn muốn sử dụng vàthải ra, tuy nhiên trong một số ngữ cảnh nó có thể là không có ý nghĩa với ngườinày nhưng lại là lợi ích của người khác Trong cuộc sống, chất thải được hìnhdung là những chất không còn được sử dụng với những chất độc được xuất ra từchúng

- Trong từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học định nghĩa “Chất thải là rác

và những đồ vật bị bỏ đi nói chung” Khái niệm này đưa ra hai tiêu chí để phânbiệt chất thải với vật chất tồn tại ở dạng khác, đó là từ điển môi trường Anh-Việt

và Việt-Anh định nghĩa “chất thải (waste) là bất kì chất gì, rắn, lỏng hoặc khí mà

cơ thể hoặc hệ thống sinh ra nó không còn sử dụng được nữa và cần biện phápthải bỏ”

- Dưới góc độ pháp lý, chất thải được định nghĩa tại khoản 12 Điều 3 Luậtbảo vệ môi trường 2015 như sau: Chất thải là vật chất được thải ra từ sản xuất,kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt và hoạt động khác

- Từ những định nghĩa nêu trên, các chất được coi là chất thải khi thỏa mãn các điều kiện sau:

+ Chất thải là vật chất, các yếu tố phi vật chất không thuộc phạm trù chất thải

+ Chất thải được hiểu là các vật chất mà con người thải ra từ nhà sảnxuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác [4]

1.2.2 Khái niệm khu công nghiệp

- Khu công nghiệp, còn gọi là khu kỹ nghệ là khu vực dành cho phát triểncông nghiệp theo một quy hoạch cụ thể nào đó nhằm đảm bảo được sự hài hòa

và cân bằng tương đối giữa các mục tiêu kinh tế-xã hội-môi trường Khu côngnghiệp thường được Chính phủ cấp phép đầu tư với hệ thống hạ tầng kỹ thuật vàpháp lý riêng [5]

- Khu công nghiệp ở Việt Nam là khu vực dành cho phát triển công nghiệptheo một quy hoạch cụ thể nào đó nhằm đảm bảo được sự hài hòa và cân bằngtương đối giữa các mục tiêu kinh tế-xã hội-môi trường Khu công nghiệp đượcChính phủ cấp phép đầu tư với hệ thống hạ tầng kỹ thuật và pháp lý riêng.Những khu công nghiệp có quy mô nhỏ thường được gọi là cụm công nghiệp.[5]

1.2.3 Khái niệm ô nhiễm môi trường

- Theo quy định tại Khoản 8,9 Luật Bảo vệ môi trường 2014 quy định về ô nhiễm môi trường Theo đó:

+ Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trườngkhông phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trường và tiêu chuẩn môi trườnggây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật [4]

1.2.4 Khái niệm quản lý chất thải

- Là việc thu gom, vận chuyển, xử lý, tái chế, loại bỏ hay thẩm tra các vậtliệu chất thải Quản lý chất thải thường liên quan đến những vật chất do hoạtđộng của con người sản xuất ra, đồng thời đóng vai trò giảm bớt ảnh hưởng củachúng lên sức khỏe con người, môi trường hay tính mỹ quan Quản lý chất thảicũng góp phần phục hồi các nguồn tài nguyên lẫn trong chất thải Quản lý chấtthải có thể bao gồm chất rắn, chất lỏng, chất khí hoặc chất thải phóng xạ, mỗiloại được quản lý bằng những phương pháp và lĩnh vực chuyên môn khác nhau.[5]

1.2.5 Khái niệm về xử lý nước thải trong khu công nghiệp.

- Để tìm hiểu khái niệm xử lý nước thải trong khu công nghiệp , chúng taxuất phát từ khái niệm xử lý chất thải nói chung Theo quy định Nghị định số38/2015/NĐ-CP ngày 24/04/2015 về quản lý chất thải và phế liệu: '' Xử lý chấtthải là quá trình sử dụng các giải pháp công nghệ , kỹ thuật( khác với sơ chế) đểlàm giảm, loại bỏ, cô lập, cách ly, thiêu đốt, tiêu hủy, chôn lấp chất thải và cácyếu tố có hại trong chất thải'' [6] Theo định nghĩa này, chúng ta thấy rằng xử lýchất thải là một quá trình loải bỏ những chất độc hại ra khỏi chất thải đảm bảokhi chất thải được đưa ra môi trường không gây ô nhiễm môi trường Những giớihạn của các thông số kỹ thuật giúp cho cơ quan quản lý nhà nước xác định đượcchất thải đã được xử lý phù hợp hay chưa được gọi là quy chuẩn kỹ thuật môitrường.[7]

1.3 Các dấu hiệu của vi phạm trong xử lí chất thải công nghiệp

- Chủ nguồn nước thải trong khu công nghiệp phải xử lý nước thải đạt quychuẩn kỹ thuật môi trường Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, còn một số khu côngnghiệp mà chủ nguồn nước thải xử lý nước thải chưa đạt yêu cầu hoặc thậm chíkhông xử lý đã xả thẳng ra môi trường Những hành vi đó gây ô nhiễm môitrường nghiêm trọng.[8] Pháp luật cũng quy định về trường hợp hệ thống thugom nước mưa phải tách riêng với hệ thống thu gom nước thải[9] Tuy nhiên,không phải cơ sở sản xuất, kinh doanh nào trong khu công nghiệp cũng thực hiệnnghiêm chỉnh quy định này Có nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh vẫn lợi dụngtrời mưa để xả thải ra môi trường Có nghĩa là các chủ thể này cho nước thải hòalẫn vào nước mưa để chảy ra môi trường mà chưa qua xử lý[10]

1.3.2 Khách thể của vi phạm trong xử lí chất thải

- Môi trường sống, sức khỏe, tính mạng của người dân đang sinh sống tại khu vực có hành vi xả thải trái phép diễn ra

- Do lượng chất thải quá lớn dẫn đến sự quá tải trong khâu xử lí.

- Do sự lỏng lẻo trong công tác thanh tra quản lý chất thải công nghiệp trên địa bàn tỉnh

- Do mức xử phạt chưa đủ sức răn đe

1.3.4 Hậu quả của việc vi phạm trong xử lí chất thải

- Ảnh hưởng xấu đến sức khỏe cộng đồng

- Ảnh hưởng xấu đến môi trường nước

- Ảnh hưởng xấu đến môi trường không khí

- Ảnh hưởng xấu đến môi trường đất

- Lịch sử hình thành: Được thành lập theo Quyết định số 566/TTg-CN ngày

10/5/2007 của Thủ tướng Chính phủ v/v chủ trương thành lập KCN Bàu Bàng ,tỉnh Bình Dương

- Giấy chứng nhận đầu tư số: 46221000302 ngày 23/10/2007 do Ban Quản lýcác KCN tỉnh Bình Dương cấp

- QĐ phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường số: 1163/QĐ-BTNMTngày 03/06/2008 của Bộ Tài nguyên và Môi trường

2.2 Vị trí, chức năng của khu công nghiệp Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương hiện nay.

- Khu công nghiệp Bàu Bàng thuộc địa bàn các xã Lai Hưng và Lai Uyên, huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương có diện tích hơn 2,000ha, trong đó khoảng 1,000ha đất phát triển công nghiệp, khoảng 1,000ha đất dịch vụ và đô thị Hiện tại, khu công nghiệp Bàu Bàng đã được mở rộng thêm giai đoạn 2 với tên gọi

là “Khu công nghiệp Bàu Bàng mở rộng” có diện tích 1,000ha

- Khu công nghiệp Bàu Bàng có vị trí giao thông rất thuận lợi, nằm ngaytrên tuyến Quốc lộ 13, thuộc vùng cửa ngõ giao thương quan trọng giữa miềnĐông Nam bộ và miền Trung Tây nguyên

- Với kinh nghiệm có được từ việc xây dựng thành công Khu công nghiệp VSIP và Khu công nghiệp Mỹ Phước, Tổng Công ty Becamex IDC đã quy

hoạch và xây dựng Khu công nghiệp Bàu Bàng với những ưu điểm vượt trội Song song với phát triển công nghiệp, Khu công nghiệp Bàu Bàng cũng đang thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư bởi kiến trúc hiện đại, tiện nghi, phù hợp với cảnh quan khu vực tạo nên một tổng thể kiến trúc tuyệt đẹp và độc đáo.Mặt tiền đường chính rộng 62m, đường phụ rộng 5m chỉ cách đại lộ Bình

Dương (Quốc lộ 13) 100m Chính sự phù hợp, tiện nghi và thông thoáng đã tạo cảm giác thoải mái trong sinh hoạt và cũng rất thuận lợi cho việc kinh doanh.[9]

2.2 Một số trường hợp xả thải đã được ghi nhận

- Chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môitrường (CSMT) Công an tỉnh đã liên tiếp phát hiện, bắt quả tang nhiều cơ sở,doanh nghiệp có hành vi xả chất thải công nghiệp, chất thải nguy hại chưa qua

xử lý trực tiếp ra môi trường Đây thật sự là vấn đề đáng báo động để cơ quanchức năng tăng cường công tác giám sát hoạt động sản xuất cũng như quá trình

xả thải của doanh nghiệp như cam kết [7]

- Hàng chục chuyến xe tải bịt bùng chở theo chất thải lạ, bốc mùi hôi thốiliên tục được đổ xuống một khu vực đất trống ở ấp Cầu Sắt, xã Lai Hưng, huyệnBàu Bàng Tình trạng này khiến người dân sinh sống quanh khu vực bức xúc, lo

âu bởi nếu sự việc còn tiếp diễn thì khu vực này sẽ sớm trở thành một bãi rác thảinguy hại, ảnh hưởng nghiêm trọng sức khỏe, đời sống của họ [8]

Hình 1

- Anh Phạm Hoàng Lộc, một người dân ở cách xa bãi rác chừng 200m bứcxúc: “Khoảng hơn 1 tuần nay tôi thực sự bàng hoàng, lo âu khi bãi rác ngày mộtlớn và mùi hôi nặng hơn Cách đây khoảng nửa tháng, khi phát hiện 2 chiếc xetải nhỏ mang BS 60… chở rác đến đổ, tôi có ra ngăn cản thì các tài xế bảo rằng:

“Rác này làm phân tốt lắm Mấy hôm nữa tụi tui đốt rác để lấy sắt, anh hốt phântro về bỏ cao su cho đỡ mất tiền mua phân” Họ nói cho qua chuyện chứ nhìn sơthì những nông dân như tôi cũng biết đây là rác công nghiệp rất nguy hại chứ đâuphải phân tro gì!” [8]

- Anh Phạm Hoàng Ân, một người dân sống lâu năm ở đây, cho biết:" Chúngtôi ở đây tuy hẻo lánh thật, nhưng được cái không khí trong lành Đây là khurừng chồi mà tỉnh quy hoạch để làm khu công nghiệp sau này, thỉnh thoảng mới

có người đến múc vài xe đất về làm nhà Lúc đầu cánh tài xế chỉ đánh vài xe tảinhỏ đến lúc đổ rác Khoảng một tuần sau khi thấy mọi chuyện khá êm, vậy làmỗi ngày chúng vận chuyển rác đến đây từ 3 - 5 xe tải lớn, có cần cẩu để cẩu rác.Chúng tôi đến lấy điện thoại ra để chụp hình biển số xe, vậy là nhóm tài xế tỏ rahung hăng và buông lời hù dọa: " Tụi bay chặn đường làm ăn của tao là tao cắt

cổ ngay!" Tuy vậy, anh em chúng tôi vẫn không sợ nên đã gọi điện báo sự việclên cán bộ môi trường, chính quyền địa phương xã Lai Hưng" Điều làm anh Âncũng như người dân ở đây lo ngại là nếu chính quyền chậm vào cuộc, bãi rác sẽảnh hưởng đến sức khỏe của họ Anh Ân cho biết:" Các hộ dân quanh đây ở dướithấp, còn bãi rác thì nằm trên đồi nên khi gặp trời mưa, nước thối từ bãi rác chảyxuống gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng" Anh Ân cho biết điều anh lo lắngnhất là không biết trong các loại rác này có độc tố ảnh hưởng trực tiếp đến conngười hay không, chứ 20 con chó anh nuôi để giữ vườn nay đã chết dần chếtmòn sau thời gian "tiếp cận" bãi rác

- Theo ông Nguyễn Lý Hồng Vũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lai Hưng,huyện Bàu Bàng :" Quan điểm của tôi là phải làm cho rõ việc rác thải này từ đâu

ra, đồng thời Công ty Đồng Uyên Ngọc phải có biện pháp khắc phục, phải thugom lại toàn bộ số rác trên để đưa đến nơi xử lý đúng quy định, không để ảnhhưởng đến môi trường sống trong khu vực".[8]

CHƯƠNG III: Đề xuất những kiến nghị, biện pháp nhằm hoàn thiện hơn trong quá trình xử lý chất thải công nghiệp tại khu công nghiệp Bàu Bàng trên địa bàn tỉnh Bình Dương hiện nay.

3.1 Kiến nghị:

- Cần đẩy mạnh trách nhiệm của các cơ quan quản lý, các cơ quan thanh trachuyên môn, thực hiện một cách nghiêm túc và triệt để những quy định của Luậtbảo vệ môi trường Thắt chặt hơn những quy định về quản lý chất thải côngnghiệp, chất thải nguy hại Nâng cao mức xử phạt đối với những trường hợp viphạm Luật bảo vệ môi trường Cần tăng cường hơn công tác thanh tra, kiểm trađến các nhà máy, xí nghiệp, công ty

- Đối với trường hợp các cơ sở sản xuất, kinh doanh trong khu công nghiệp

có nhà máy xử lý nước thải riêng nhưng không có cán bộ có trình độ chuyênmôn thì phải kí hợp đồng thuê cán bộ có trình độ chuyên môn trong lĩnh vực nàyhướng dẫn việc vận hành nhà máy xử lý nước thải

- Nâng cao vai trò của Ban quản lý khu công nghiệp trong quản lý vấn đề xử

lý nước thải khu công nghiệp Theo đó, cần giao thêm quyền cho Ban quản lýkhu công nghiệp trong quản lý vấn đề bảo vệ môi trường khu công nghiệp nóichung, trong xử lí nước thải khu công nghiệp nói riêng Ban quản lí khu côngnghiệp sẽ có quyền, trách nhiệm phát hiện những hành vi vi phạm về xử lí nướcthải và kịp thời lập biên bản Sau đó, Ban quản lí khu công nghiệp sẽ báo cáovới cơ quan nhà nước có thẩm quyền để tiến hành xử lý những chủ thể vi phạm