Câu 3 1 điểm: Lập luận trong cách trả lời của Xi-ta với Ra-ma như thế nào?. Câu 4 2 điểm: Trình bày suy nghĩ của anh/chị rút về vẻ đẹp của nàng Xi-ta qua câu nói: trái tim thiếp đây, là
Trang 1Bộ đề thi giữa học kì 1 môn Ngữ văn 10 năm 2022 - 2023
sách Cánh Diều
Đề thi giữa học kì 1 môn Ngữ văn 10 sách CD - Đề 1
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa kì 1 - Cánh diều Năm học 2022 - 2023 Môn: Ngữ Văn lớp 10 Thời gian làm bài: 90 phút(Không kể thời gian phát đề)
(Đề số 1)
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
CẤP
ĐỘ
Nội
dung
CAO
CỘNG
Đọc
hiểu
Số câu:
3
Số
điểm:
4.0
40%
định thể loại và phương thức biểu đạt chính
- Nêu cách lập luận của Xi-ta
và nhận xét
- Trình bày suy nghĩ về câu nói của Xi-ta
Số câu: 1
Số điểm:
1.0
Tỉ lệ:
10%
Số câu:
1
Số điểm:
1.0
Tỉ lệ:
Số câu:
1
Số điểm:
2.0
Tỉ lệ:
Số câu:
3
Số điểm: 4.0
Tỉ lệ:
Trang 210% 20% 40%
Tiếng
Việt
Số câu:
1
Số
điểm:
1.0
10%
- Tìm
và nêu tác dụng biện pháp tu
từ trong đoạn (1)
Số câu:
1
Số điểm:
1.0
Tỉ lệ:
10%
Số câu:
1
Số điểm: 1.0
Tỉ lệ: 10%
Tập làm
văn
Số câu:
1
Số
điểm:
5.0
50%
Viết bài văn nghị luận bàn
thành công
Số câu: 1 Sốđiểm:
Số câu:
1
Trang 35.0
Tỉ lệ:
50%
Số điểm: 5.0
Tỉ lệ: 50%
Tổng số
Tổng số
Phần 1: Đọc hiểu (5điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
RA-MA BUỘC TỘI
(1) [ ] Nghe những lời giận dữ đó của Ra-ma, Xi-ta đau đớn đến nghẹt thở, như một cây dây leo bị vòi voi quật nát Nghe những lời tố cáo trước đông đủ mọi người, Xi-ta xấu hổ cho số kiếp của nàng Nàng muốn chôn vùi cả hình hài thân xác của mình Mỗi lời nói của Ra-ma xuyên vào trái tim nàng như một mũi tên Nước mắt nàng đổ ra như suối Lấy tà áo lau nước mắt, rồi bằng giọng nghẹn ngào, nức
nở, nàng nói :
(2)“Cớ sao chàng lại dùng những lời gay gắt khó tả như vậy đối với thiếp, giống như một kẻ thấp hèn chửi mắng một con mụ thấp hèn? Thiếp đâu phải là người như chàng tưởng! Thiếp có thể lấy tư cách của thiếp ra mà thề, hãy tin vào danh dự của thiếp Suy từ hành vi của loại phụ nữ thấp hèn, chàng đã ngờ vực tất cả phụ nữ, nhưng như thế đâu có phải Nếu chàng hiểu thiếp chút đỉnh, xin hãy bỏ mối ngờ vực không căn cứ đó đi
(3) Chàng xem, Ra-va-na đã đụng tới thiếp khi mà thiếp đang chết ngất đi, làm thế nào tránh được? Về điều đó chỉ có số mệnh của thiếp là đáng chê trách, nhưng
Trang 4những gì nằm trong vòng kiểm soát của thiếp, tức trái tim thiếp đây, là thuộc về chàng Thiếp có thể làm gì với cái thân thiếp đây, bởi nó có thể phụ thuộc vào kẻ khác, khi thiếp hoàn toàn ở dưới quyền lực của hắn Thiếp còn gì là thanh danh nếu như chàng vẫn chưa hiểu được thiếp qua tình yêu của thiếp và qua tiếp xúc với tâm hồn của thiếp Hồi chàng phái Ha-nu-man dò tin tức về thiếp, cớ sao chàng không gửi cho thiếp lời nhắn nhủ: chàng từ bỏ thiếp? Nếu thế thì thiếp đã kết liễu đời mình ngay trước mặt chàng Va-na-ra rồi Mà sự thể đã như vậy thì chàng chẳng cần mạo hiểm để có thể nguy hại đến thân mình; và các bạn hữu của chàng khỏi phải chịu những phiền muộn, đau khổ Hỡi đức vua! Như một người thấp hèn bị cơn giận giày
vò Ngài đang nghĩ về thiếp như một phụ nữ tầm thường Tên thiếp là Gia-na-ki bởi thiếp có liên quan đến lễ tế sinh của nhà vua Gia-na-ka chứ không phải vì thiếp sinh
ra trong gia đình đó; chỉ có nữ thần Đất là mẹ của thiếp thôi Vì không thể suy xét cho đúng đắn, chàng không thấy được bản chất của thiếp Chàng không nghĩ đến vì sao hồi còn thanh niên chàng đã cưới thiếp Tình yêu của thiếp, lòng trung thành của thiếp nay xem ra hoàn toàn vô ích!”
(Trích Ra ma buộc tội, Ngữ văn 10 Tập 1) Câu 1 (1 điểm): Xác định thể loại và phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên Câu 2 (1 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn (1)
Câu 3 (1 điểm): Lập luận trong cách trả lời của Xi-ta với Ra-ma như thế nào? Nêu nhận xét những lời lập luận đó
Câu 4 (2 điểm): Trình bày suy nghĩ của anh/chị rút về vẻ đẹp của nàng Xi-ta qua câu nói: trái tim thiếp đây, là thuộc về chàng
Phần 2: Tạo lập văn bản (5 điểm)
Anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận bàn luận về: Thành công chỉ đến khi chúng ta cố gắng hết sức và không ngừng hoàn thiện bản thân mình
HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2022 – 2023 MÔN: NGỮ VĂN 10 (CÁNH DIỀU) Phần 1: Đọc hiểu (5 điểm)
Trang 5Câu Đáp án Điểm
Câu
1
- Thể loại: sử thi
- Phương thức biểu đạt chính: tự sự
0,5điểm 0,5điểm
Câu
2
- Biện pháp tu từ về từ trong phần (1) là so sánh:như một cây dây leo bị
vòi voi quật nát;như một mũi tên;đổ ra như suối
- Tác dụng: thể hiện tâm trạng đau đớn tột cùng của nàng Xi-ta trước
những lời lẽ xúc phạm của Ra-ma Ra-ma đã buộc tội nàng trước đám
đông, Xi-ta bị đẩy vào một tình huống bi kịch, tuyệt vọng.Niềm tin bị
đổ vỡ, danh dự bị tổn thương
0,5điểm
0,5điểm
Câu
3
- Lập luận trong cách trả lời của Xi-ta với Ra-ma:
+ Lời buộc tội của Ra-ma được Xi-ta xem là một kẻ thấp hèn chửi mắng
một con mụ thấp hèn;
+ Xi-ta cũng lấy danh dự của mình ra để thề rằng nàng trong trắng;
+ Nói rõ Ra-va-na chỉ động vào mình khi mình đã ngất;
+ Khẳng định những gì nằm trong sự kiểm soát của mình đều thuộc về
Ra-ma;
+ Khẳng định dòng dõi cao quý: là con của thần Đất Mẹ;
- Nhận xét:
+ Xi-ta là người thông minh, lập luận chặt chẽ và có sức thuyết phục;
+ Xi-ta cũng đứng trên danh dự trước cộng đồng như Ra-ma để minh
oan Vì danh dự, nàng phải bảo vệ sự trong trắng của mình bằng được
+ Xi-ta còn đứng trên thanh danh của bản thân để thanh minh;
1điểm
Câu4
- HS có thể nêu cách hiểu khác nhau theo quan điểm của cá nhân,
nhưng cần đảm bảo ý về nội dung: Lời nói trái tim thiếp đây, là thuộc
về chàng toả sáng vẻ đẹp tâm hồn của nàng Xi-ta, đó là tấm lòng thuỷ
chung tuyệt vời đã làm xúc động bao thế hệ Nay trái tim ấy bị tổn
2 điểm
Trang 6thương, nghi ngờ nhưng nàng vẫn khẳng định tình yêu dành cho chồng
Phần 2: Tạo lập văn bản (5 điểm)
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát
được vấn đề
0,5điểm
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Thành công chỉ đến khi chúng ta cố gắng hết sức và không ngừng hoàn thiện
bản thân mình
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh xác định đúng vấn đề cần nghị luận: 0,5 điểm
- Học sinh xác định chưa đúng vấn đề cần nghị luận: 0,0 điểm
0,5điểm
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác
lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Dưới đây là một vài gợi ý
cần hướng tới:
- Giới thiệu và dẫn dắt vào vấn đề cần nghị luận
- Giải thích định nghĩa về thành công
- Phân tích, bàn luận: thành công sẽ đến khi chúng ta cố gắng hết sức, luôn nỗ
lực vượt qua khó khăn, kiên trì, bền bỉ
- Khẳng định lại vấn đề
Hướng dẫn chấm:
- Phân tích đầy đủ, sâu sắc, dẫn chứng phù hợp, thuyết phục: 3 điểm
- Phân tích chưa đầy đủ hoặc chưa sâu: 1,5 điểm – 2,75 điểm
- Phân tích chung chung, sơ sài: 0,5 điểm – 1,0 điểm
3điểm
Trang 7d Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt
Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ
pháp
0,5điểm
e Sáng tạo
-Bài viết có giọng điệu riêng, cách diễn dạt sáng tạo, văn phong trôi chảy
0,5điểm
Đề thi giữa học kì 1 môn Ngữ văn 10 sách CD - Đề 2
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa kì 1 - Cánh diều Năm học 2022 - 2023 Môn: Ngữ Văn lớp 10 Thời gian làm bài: 90 phút(Không kể thời gian phát đề)
(Đề số 2)
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I
CẤP
ĐỘ
Nội
dung
CAO
CỘNG
Đọc
hiểu
Số
câu: 3
Số
điểm:
4.0
- Xác định thể loại
và ngôn ngữ của bài thơ
- Xác định chi tiết, cảnh sắc
và âm thanh về đặc trưng mùa hè,
- Trình bày suy nghĩ về trách nhiệm tuổi trẻ đối với đất nước
Trang 8Tỉ lệ:
40%
Số câu:
1
Số điểm:
1.0
Tỉ lệ:
10%
Số câu:
1
Số điểm:
1.0
Tỉ lệ:
10%
Số câu:
1
Số điểm:
2.0
Tỉ lệ:
20%
Số câu:
3
Số điểm: 4.0
Tỉ lệ: 40%
Tiếng
Việt
Số
câu: 1
Số
điểm:
1.0
Tỉ lệ:
10%
- Trật tự
từ trong câu thơ
và tác dụng
Số câu:
1
Số điểm:
1.0
Tỉ lệ:
10%
Số câu:
1
Số điểm: 1.0
Tỉ lệ: 10%
Tập
làm
văn
Số
câu: 1
Số
điểm:
Viết bài văn nghị luận về tinh thần đoàn kết trong cuộc chiến Covid
Trang 95.0
Tỉ lệ:
50%
Số câu: 1
Số điểm:
5.0
Tỉ lệ:
50%
Số câu:
1
Số điểm: 5.0
Tỉ lệ: 50%
Tổng
số
câu: 5
Tổng
số
điểm:
10
Tỉ lệ:
Phần 1: Đọc hiểu (5 điểm)
Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi:
Rồi hóng mát thuở ngày trường, Hoè lục đùn đùn tán rợp giương
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ, Hồng liên trì đã tiễn mùi hương
Lao xao chợ cá làng ngư phủ, Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương
Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương
(Cảnh ngày hè, Nguyễn Trãi) Câu 1 (1 điểm): Xác định thể thơ và ngôn ngữ của bài thơ trên
Trang 10Câu 2 (1 điểm): Xác định chi tiết, cảnh sắc và âm thanh thể hiện đặc trưng cho mùa
hè trong văn bản trên Nêu nhận xét chung về những chi tiết đó ?
Câu 3 (1 điểm): Trật tự từ trong câu thơ sau có gì khác trật tự từ thông thường? Phân tích tác dụng tu từ của hiện tượng đảo trật tự từ mà tác giả đã sử dụng
Lao xao chợ cá làng ngư phủ, Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương
Câu 4 (2 điểm): Từ tấm lòng yêu nước, thương dân của nhà thơ, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ của mình về trách nhiệm tuổi trẻ đối với đất nước
Phần 2: Tạo lập văn bản (5 điểm)
Cuộc chiến chống Covid 19 cũng như mọi cuộc chiến khác, phải huy động tất
cả nguồn lực Nhìn từ cuộc chiến này, có ý kiến cho rằng:“Tinh thần đoàn kết là vũ khí mạnh mẽ nhất trong mọi cuộc chiến” Anh/chị hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ về ý kiến trên
HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2022 – 2023 MÔN: NGỮ VĂN 10 (CÁNH DIỀU) Phần 1: Đọc hiểu (5 điểm)
Câu1
- Thể loại: thất ngôn bát cú đường luật
- Ngôn ngữ: chữ Nôm
0,5điểm 0,5điểm
Câu2
- Chi tiết, cảnh sắc và âm thanh thể hiện đặc trưng cho mùa hè trong văn
bản:
+ Sắc hồng hoa thạch lựu: Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
+ Màu xanh của tán hoè : Hoè lục đùn đùn tán rợp giương
+ Tiếng ve: cầm ve
+ Sắc hương đã thưa thoảng và dần mất của hoa sen :Hồng liên trì đã
tiễn mùi hương
0,5điểm
Trang 11
- Nhận xét: Những chi tiết nói trên mang đậm màu sắc của Việt Nam,
không vay mượn những thi liệu điển tích từ Trung Quốc
0,5điểm
Câu3
- Trật tự từ trong câu thơ đã bị đảo ngược trật tự từ
- Tác dụng: Nhấn mạnh sự vấ t vả, đói nghèo, lam lũ của người dân vùng
Đèo Ngang; sự thưa thớt, vắng vẻ, bé nhỏ, tiêu điền hoang vắng ở nơi
đây
1điểm
Câu4
- HS có thể nêu cách hiểu khác nhau theo quan điểm của cá nhân, nhưng
cần đảm bảo ý về nội dung:
+ Mỗi cá nhân cần có trách nhiệm với bản thân, gia đình và đất nước,
nhất là thế hệ thanh niên cũng luôn phải ý thức vai trò trách nhiệm của
mình đối với đất nước
+ Thế hệ trẻ phải xác định tư tưởng, tình cảm, lí tưởng sống của mình:
yêu quê hương đất nước, tự hào tự tôn dân tộc, có ý thức bảo vệ chủ
quyền lãnh thổ của dân tộc; lao động, học tập để khẳng định bản lĩnh, tài
năng cá nhân và phục vụ cống hiến cho đất nước, sẵn sàng có mặt khi
Tổ Quốc cần
+ Thế hệ trẻ cần phải học tập tích lũy tri thức để góp phần phát triển đất
nước theo kịp thời đại, hội nhập với xu thế phát triển chung của quốc tế
2điểm
Phần 2: Tạo lập văn bản (5 điểm)
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát
được vấn đề
0,5điểm
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Tinh thần đoàn kết là vũ khí mạnh mẽ nhất trong mọi cuộc chiến
Hướng dẫn chấm:
0,5điểm
Trang 12- Học sinh xác định đúng vấn đề cần nghị luận: 0,5 điểm
- Học sinh xác định chưa đúng vấn đề cần nghị luận: 0,0 điểm
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao
tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Dưới đây là một vài
gợi ý cần hướng tới:
- Giới thiệu và dẫn dắt vào vấn đề cần nghị luận
- Giải thích về tinh thần đoàn kết
- Phân tích, bàn luận: ý nghĩa của tinh thần đoàn kết khi rơi vào hoàn cảnh
của cuộc chiến chống Covid
- Khẳng định lại vấn đề
Hướng dẫn chấm:
- Phân tích đầy đủ, sâu sắc, dẫn chứng phù hợp, thuyết phục: 3 điểm
- Phân tích chưa đầy đủ hoặc chưa sâu: 1,5 điểm – 2,75 điểm
- Phân tích chung chung, sơ sài: 0,5 điểm – 1,0 điểm
3điểm
d Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt
Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả,
ngữ pháp
0,5điểm
e Sáng tạo
-Bài viết có giọng điệu riêng, cách diễn dạt sáng tạo, văn phong trôi chảy
0,5điểm