Hoạt động khởi động Tại sao Luật hôn nhân và gia đình nước ta quy định những người có quan hệ huyết thống trong vòng 3 đời không được kết hôn với nhau?. - Những người phụ nữ trên 35 tuổi
Trang 1Khoa học tự nhiên 9 Bài 30: Di truyền y học tư vấn
A Hoạt động khởi động
Tại sao Luật hôn nhân và gia đình nước ta quy định những người có quan hệ huyết thống trong vòng 3 đời không được kết hôn với nhau? Tại sao phụ nữ không nên sinh con ở độ tuổi ngoài 35? Tại sao cần phải đấu tranh chống ô nhiễm môi trường?
Bài làm:
- Kết hôn cận huyết làm tăng khả năng mắc bệnh và dị tật ở đời con Vì vậy Luật hôn nhân và gia đình quy định những người có quan hệ huyết thống trong
3 đời không được kết hôn với nhau
- Những người phụ nữ trên 35 tuổi thì trứng tạo ra có thể bị đột biến cao nên nếu sinh con sẽ dễ mắc bệnh, tật di truyền
- Ô nhiễm môi trường là một trong những nguyên nhân gây bệnh, tật di truyền
ở người Do vậy ta cần đấu tranh chống ô nhiễm môi trường
B Hoạt động hình thành kiến thức
I Di truyền y học tư vấn
1 Di truyền y học tư vấn là gì?
- Di truyền y học tư vấn là ngành phối hợp các phương pháp nhằm chẩn đoán, cung cấp thông tin và cho lời khuyên về mặt di truyền
2 Tình huống
Giả sử có 1 cặp trai gái định kết hôn, họ sinh ra từ hai gia đình có người mắc chứng câm điếc bẩm sinh
Hãy trả lời câu hỏi:
- thông tin cho cặp vợ chồng này biết biết đây là bệnh gì?
- bệnh do gen trội hay lặn quy định? tại sao?
- nếu họ lấy nhau sinh ra đứa con đầu lòng câm điếc bẩm sinh, em hãy khuyên
họ như thế nào? Vì sao?
Bài làm:
- bệnh câm điếc bẩm sinh là bệnh di truyền
Trang 2- do gen lặn quy định vì bệnh k di truyền liên tục, số lượng người mắc phải rất ít
- Nếu họ sinh con bị câm điếc bẩm sinh (có KG aa) thì cặp vợ chồng này đều mang gen gây bệnh (a)
=> vợ chồng có KG Aa
=> Nếu cặp vợ chồng này sinh con tiếp theo thì xác suất sinh con mắc bệnh là 1/4
I Di truyền học với hôn nhân và kế hoạch hóa gia đình
1 Di truyền học với hôn nhân
- Dựa vào quy luật di truyền nào sẽ giải thích được:
+ Tại sao phải quy định "hôn nhân một vợ 1 chồng"?
+ Vì sao nên cấm chẩn đoán giới tính thai nhi?
- Hãy nhớ lại các quy luật di truyền - biến dị để trả lời câu hỏi:
+ Tại sao kết hôn gần làm suy thoái giống nòi?
+ Những người có quan hệ huyết thống từ đời thứ tư trở đi được phép kết hôn theo pháp luật?
Bài làm:
- Dựa vào các quy luật di truyền để giải thích:
+ quy luật phân li độc lập của Menđen
+ cơ chế xác định giới tính
- Trả lời câu hỏi:
+ Khi kết hôn gần sẽ làm tăng tỉ lệ KG đồng hợp lặn => làm tăng biểu hiện của các bệnh,tật di truyền do gen lặn quy định => làm suy giảm giống nòi
+ Với những người có huyết thống trên 4 đời đảm bảo việc cách li làm cho 2 người có KG khác nhau => hạn chế sự suy giảm giống nòi
2 Di truyền học và kế hoạch hóa gia đình
- Tại sao không nên sinh con quá sớm hoặc quá muộn?
- Tại sao các lần sinh con không nên quá gần nhau?
Trang 3Bài làm:
- Khi sinh con quá sớm hoặc quá muộn thì giao tử tạo thành không hoàn thiện hoặc thoái hóa => con sinh ra dễ mắc bệnh di truyền
- Các lần sinh con quá gần nhau thì sức khỏe của người mẹ có thể không đảm bảo để nuôi dưỡng thai nhi => thai nhi không khỏe mạnh hoặc phát triển không tốt
- Mỗi cặp vợ chồng chỉ nên có từ 1 đến 2 con thì sẽ tập trung để chăm sóc và nuôi dạy tốt hơn
III Hậu quả di truyền do ô nhiễm môi trường
Thảo luận các nội dung sau:
- Nếu môi trường bị ô nhiễm bởi các chất phóng xạ sẽ dẫn đến hậu quả di truyền như thế nào?
- Nếu môi trường bị ô nhiễm bởi các hóa chất độc hại do hoạt động sống của con người sẽ dẫn đến hậu quả di truyền như thế nào?
Bài làm:
Các chất phóng xạ và các chất có trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra đã làm tăng độ ô nhiễm môi trường, tăng tỉ lệ người mắc bệnh, tật di truyền nên cần phải đấu tranh chống vũ khí hạt nhân, 2 vũ khí hóa học và chống ô nhiễm môi trường
C Hoạt động luyện tập
Trang 41 Lập bản đồ khái niệm để làm rõ mối liên quan giữa các hiểu biết về di truyền, biến dị với Di truyền y học tư vấn và chính sách về dân số - kế hoạch hóa gia đình của nước ta
2 Tại sao phụ nữ không nên sinh con ở độ tuổi ngoài 35? Tại sao cần phải đấu tranh chống ô nhiễm môi trường?
3 Đối với Y học, Di truyền học có vai trò:
A tìm hiểu nguyên nhân, phòng ngừa và điều trị một phần cho một số bệnh, tật
di truyền bẩm sinh ở người
B giúp Y học tìm hiểu nguyên nhân chẩn đoán và dự phòng cho một số bệnh
di truyền và một số các di tật bẩm sinh trên người
C giúp Y học tìm hiểu nguyên nhân và chẩn đoán cho một số bệnh di truyền và một số bệnh tật bẩm sinh trên người
D giúp Y học tìm hiểu nguyên nhân và cơ chế của một số bệnh di truyền trong những gia đình mang đột biến
Bài làm:
1 Di truyền học là nền tảng cho Di truyền y học tư vấn, chính sách dân số - kế hoạch hóa gia đình
2
- Những người phụ nữ trên 35 tuổi thì trứng tạo ra có thể bị đột biến cao nên nếu sinh con sẽ dễ mắc bệnh, tật di truyền
- Các chất phóng xạ và các chất có trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra đã làm tăng độ ô nhiễm môi trường, tăng tỉ lệ người mắc bệnh, tật di truyền nên cần phải đấu tranh chống vũ khí hạt nhân, 2 vũ khí hóa học và chống ô nhiễm môi trường
3 đáp án D
D-E Hoạt động vận dụng - tìm tòi mở rộng
Sơ sinh
từ 1-5 tuổi
105 102
100 100
Trang 5từ 5-14 tuổi
từ 18-35 tuổi
từ 35-45 tuổi
từ 45-55 tuổi
từ 55-80 tuổi
trên 80 tuổi
101 100 95 94 55
<40
100 100 100 100 100 100
Đọc thông tin trong bảng 30.2 Em hãy đề xuất lí do gây nên sự thay đổi tỉ lệ nam/nữ theo độ tuổi như trên
Bài làm:
Sự thay đổi tỉ lệ nam/nữ theo đội tuổi là do không có tác động bên ngoài (chiến tranh, dịch bệnh, ) mà chỉ phụ thuộc vào khả năng chống chịu và thích nghi của các cá thể
Xem tiếp tài liệu tại: https://vndoc.com/tai-lieu-hoc-tap-lop-9