TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

( NỘI )BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG QUỐC TẾ ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ ~~~~~~~~~~~~ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM NHÓM 2 Sinh viên thực hiện Lê Ngọc TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

NỘI

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠO TRƯỜNGQUỐC TẾ-ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ

~~~~~~*~~~~~~

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ

HỘIVÀXÂYDỰNGCHỦNGHĨAXÃHỘIỞVIỆTNAM

NHÓM2

Sinhviênthựchiện : LêNgọcChâm–21070292

LêQuangNhật– 21070005 Nguyễn Minh Châu – 21070197LêVănHoàn – 21070567

Nguyễn Thị Thu Huyền – 21070474NguyễnThịNgọcÁnh–

21070601

Giáoviênhướngdẫn : NguyễnThịChâuLoan

HÀNỘI –2022

1 Tưtưởng Hồ ChíMinh vềchủnghĩa xã hội

a Quanniệm của HồChíMinh vềchủnghĩa xãhội

Hồ Chí Minh không để lại một định nghĩa cố định nào về chủ nghĩa xã hội trong các tácphẩm của mình Khái niệm “chủ nghĩa xã hội” được diễn đạt một cách đơn giản, dễ hiểu, dễnhớ, đã được Người thảo luận từ nhiều góc độ khác nhau như kinh tế, chính trị, văn hóa, khoahọc – kĩ thuật, động lực, nguồn lực v.v.), song tất cả đều hướng đến một mục tiêu cơ bản

củanómàtheoNgười:“Nóimộtcáchtómtắt,mộcmạc,chủnghĩaxãhộitrướchếtnhằmlàmcho nhân dân lao động thoát khỏi đói nghèo, tạo điều kiện cho mọi người có việc làm, ấm no,sốnghạnh phúc”, dân cường thì nướcmạnh

Bằng cách so sánh các hệ thống xã hội khác nhau trong lịch sử, Hồ Chí Minh đã thấy đượcsự khác biệt cơ bản giữa chủ nghĩa xã hội và các chế độ khác, và viết: "Trong xã hội có giaicấp bóc lột thống trị, chỉ coi trọng lợi ích riêng của rất ít giai cấp thống trị Thỏa mãn, lợi íchriêng của một thiểu số rất nhỏ của giai cấp thống trị được đáp ứng, lợi ích riêng của quầnchúng lao động bị chà đạp, ngược lại, dưới chế độ xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa donhân dân laođộng làmchủ tậpthểvà có thịphầnnhấtđịnh trongxãhội,vì vậylợi íchcánhân thuộc về lợi ích tập thể và là một bộ phận của lợi ích tập thể, khi lợi ích chung của tậpthể

đượcbảođảmthìchỉcólợiíchriêngcủacánhânmớiđượcthoảmãn”.Mục đíchcủacách mạng Việt Nam là tiến tới xã hội chủ nghĩa cộng sản, sau đó là chủ nghĩa cộng sản vì:chủnghĩa cộng sảncó hai giai đoạn:

- Giaiđoạn thấp,tứclà chủ nghĩaxãhội

- Giaiđoạncao,tứclà chủnghĩacộngsản

Hai giai đoạn ấy giống nhau ở chỗ: sản xuất đã phát triển cao, nền tảng kinh tế thì tư liệusản xuất đều là của chung, không có giai cấp áp bức bóc lột Hai giai đoạn ấy khác nhau ởchỗ: Chủ nghĩa xã hội vẫn còn chút ít vết tích của xã hội cũ Xã hội cộng sản thì hoàn toànkhôngcòn vết tích xãhộicũ Như vậy, theo Hồ Chí Minh, “chủ nghĩa xã hội là xã hội ở giai đoạn đầu của chủ

nghĩacộng sản Mặc dù còn tồn đọng tàn dư của xã hội cũ nhưng chủ nghĩa xã hội không còn ápbức, bóc lột, xã hội do nhân dân lao động làm chủ, trong đó con người sống ấm no, hạnhphúc,quyền lợi củacánhân vàtậpthểvừathốngnhất, vừagắn bóchặt chẽvớinhau”

b Tiếnlênchủnghĩaxãhộilà mộttấtyếukháchquan

Học thuyết về hình thái kinh tế - xã hội của Mác khẳng định sự phát triển của xã hội loàingười là một quá trình lịch sử tự nhiên Theo tiến trình này, “sự sụp đổ của giai cấp tư sản vàthắnglợi củagiai cấp vôsản là tất yếu như nhau”

Tiếp thu và vận dụng sáng tạo lý luận của Mác – Lênin về sự phát triển tất yếu của xã hộiloài người theo các hình thái kinh tế - xã hội, Hồ Chí Minh đã đưa ra quan điểm: tiến lên chủnghĩa xã hội là bước phát triển tất yếu ở Việt Nam sau khi nước nhà giành được độc lập theoconđường cách mạng vôsản

Tuy nhiên, ngay từ năm 1953, Hồ Chí Minh đã nhận thấy rằng, tùy theo tình hình

màđường lối phát triển đất nước khác nhau Có nước thì tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội

nhưLiênXô.Có nướcphải trảiquachếđộ dânchủ mới,rồitiến lênchủ nghĩa xãhộinhư các

nước Đông Âu, Trung Quốc, Việt Nam Người đã nói:Chế độ dân chủ mớilà chế độ dưới

sựlãnh đạo của Đảng và giai cấp công nhân, nhân dân đã đánh đổ đế quốc và phong kiến; trênnền tảng công nông liên

minh,nhân dân dân chủ chuyên chínhtheo tư tưởng của chủ nghĩaMác-Lênin.

Đặt những ý kiến trên trong bối cảnh xã hội đương thời, Hồ Chí Minh muốn khẳng địnhlịch sử xã hội loài người phát triển từ chế độ công xã nguyên thủy, chiếm hữu nô lệ, phongkiến, tư bản chủ nghĩa rồi tiến lên xã hội chủ nghĩa, cộng sản chủ nghĩa Nhưng lộ trình nàykhông cần thiết cho tất cả các nước mà có thể đi diễn ra theo hai phương thức: một là có thểđi qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa như Liên Xô, hoặc hai là bỏ qua giai đoạn nàynhưcácnướcĐôngÁ, Châu Âu,TrungQuốc,Việt Nam

Vì vậy, Hồ Chí Minh cho rằng tiến lên chủ nghĩa xã hội là một quá trình tất yếu, tuân theocác quy luật khách quan, trước hết là quy luật sản xuất vật chất; tuy nhiên, tùy theo bối cảnhcụ thể mà thời gian và phương thức tiến lên chủ nghĩa xã hội ở mỗi nước diễn ra một cáchkhác nhau; trong đó, giai đoạn phát triển sẽ “đi thẳng” lên chủ nghĩa xã hội Những nướcchưa vượt qua giai đoạn phát triển này, dưới sự lãnh đạo của Đảng vô sản và dưới sự dẫnđường của hệ tư tưởng Mác - Lê-nin,

có thể tiến lên chủ nghĩa xã hội sau khi "lật đổ đế quốcvàphongkiến"

Qua nhận định trên, Hồ Chí Minh đã chứng minh tính khái quát của các quy luật phát triểnxã hội và tính đặc thù của các quy luật này được thể hiện trong từng quốc gia cụ thể và trongnhữngđiều kiện cụ thể

Đối với Việt Nam, dưới xiềng xích tàn ác của chế độ phong kiến và thực dân hàng nghìnnăm, nhiều khuynh hướng cứu nước đã được đưa ra nhưng không có khuynh hướng nào cóthể mang lại kết quả cuối cùng mà dân tộc mong muốn đạt được Chỉ có chủ nghĩa xã hội mớilà nguồn gốc của tự do, bình đẳng, bác ái, xóa bỏ những bức tường dài ngăn cản con ngườiđoàn kết, yêu thương nhau Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của cả nhân loại, nhất là ViệtNam, không chỉ là một tất yếu lịch sử, mà còn là khát vọng của các lực lượng tiến bộ xã hộitrong quátrình tựgiải phóng

c Mộtsốđặctrưng cơ bảncủa xãhộixãhộichủnghĩa

Là xã hội có bản chất khác với các xã hội khác trong lịch sử, có nhiều đặc điểm, tuy nhiên,nếunhìn trên bình diệnxãhội, xã hội xãhội chủ nghĩa cónhững đặcđiểmcơbản sau:

 Vềchính trị:xãhộixã hội chủ nghĩalàxãhội cóchếđộ dân chủ.

Chủ nghĩa xã hội có chế độ chính trị dân chủ, nhân dân lao động là chủ và nhân dân laođộng làm chủ, Nhà nước là của dân, do dân và vì dân, dựa trên khối đại đoàn kết toàn dân mànòngcốt làliên minh công– nông– trí, do Đảng Cộng sản lãnh đạo

Mọi quyền lực trong xã hội đều tập trung trong tay nhân dân Nhân dân đoàn kết

thànhmột khối thống nhất để làm chủ nước nhà Nhân dân là người quyết định vận mệnh cũng nhưsựphát triển củađất nướcdưới chếđộ xãhộichủnghĩa

Những tư tưởng cơ bản về đặc trưng chính trị trong xã hội xã hội chủ nghĩa nêu

trênkhôngchỉchothấy tínhnhânvăncao cả củaHồ ChíMinhmàcòn chothấyNgườinhận thức

rất sâu sắc về địa vị, sức mạnh và vai trò của nhân dân; về sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hộikhi Đảng lãnh đạo dựa vào nhân dân, huy động được nhân lực, tài lực, trí lực của nhân dân đểđemlại lợi ích cho nhândân

 Về kinh tế:Xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội có nền kinh tế phát triển cao dựa trên

lựclượngsản xuất hiện đạivàchếđộcông hữuvềtư liệu sản xuấtchủ yếu

Hồ Chí Minh cho rằng chủ nghĩa xã hội là một hệ thống xã hội phát triển hơn chủ nghĩa tưbản, vì vậy xã hội xã hội chủ nghĩa phải có nền kinh tế phát triển hơn nền kinh tế tư bản chủnghĩa, đó là nền kinh tế dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ sở hữu tư liệu sản xuấttiên tiến

Lực lượng sản xuất hiện đại xã hội chủ nghĩa được biểu hiện ở chỗ: công cụ lao

động,phương tiện lao động trong quá trình sản xuất “đã phát triển dần đến máy móc, sức điện, sứcnguyên tử” Hồ Chí Minh đã mô tả các quan hệ sản xuất của xã hội xã hội chủ nghĩa là: lấynhà máy, xe lửa, ngân hàng, v.v làm của chung; là tư liệu sản xuất thuộc về nhân dân Đây làtư tưởng Hồ Chí Minh về sở hữu công cộng đối với tư liệu sản xuất chủ yếu trong xã hội xãhội chủnghĩa

 Về văn hóa, đạo đức và quan hệ xã hội:xã hội xã hội chủ nghĩa có trình độ phát

triểncaovềvăn hóavàđạo đức, bảođảm sựcôngbằng,hợp lý trongcácquan hệxãhội Văn hóa vàđạođức đượcthể hiệntrong mọilĩnhvựccủa đờisống, nhưngtrênhết làtrong các mối quan hệ xã hội Sự phát triển cao của nền văn hoá và đạo đức xã hội xã hội chủnghĩa cho thấy hiện tượng người bóc lột người không còn trong xã hội, mọi người được tôntrọng,đượcđối xửcôngbằng, bình đẳng, cácdântộcđoàn kết,gắn bó vớinhau

Hồ Chí Minh cho rằng: Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới “chú ý xem xét những lợi ích cá nhânđúng đắn và bảo đảm cho nó được thỏa mãn”; “chỉ ở trong chế độ xã hội chủ nghĩa thì mỗingườimớicó điềukiện đểcảithiện đờisống riêngcủamình,pháthuy tínhcách riêngvàsở

trườngriêngcủamình”

Chủ nghĩa xã hội là cơ sở, là tiền đề để tiến tới chế độ xã hội hòa bình, đoàn kết, ấm no, tựdo, hạnh phúc, bình đẳng, bác ái, việc làm cho mọi người và vì mọi người; không còn phânbiệt chủng tộc, không còn gì có thể ngăn cản những người lao động hiểu nhau và thương yêunhau3

Chủ nghĩa xã hội bảo đảm tính công bằng và hợp lý trong các quan hệ xã hội Đó là xã hộiđem lại quyền bình đẳng trước pháp luật cho mọi công dân; mọi cộng đồng người đoàn kếtchặt chẽ trên cơ sở bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ; ai cũng phải lao động và ai cũng

cóquyềnlaođộng4,aicũngđượchưởngthànhquả laođộngcủa mìnhtrênnguyêntắclàmnhiều thì hưởng nhiều, làm ít thì hưởng ít, không làm thì không hưởng, tất nhiên là trừ

nhữngngườichưacó khảnăng lao động hoặckhôngcònkhảnăng lao động

 Về chủ thể xây dựng chủ nghĩa xã hội:Chủ nghĩa xã hội là công trình tập thể

củanhândân dưới sự lãnh đạo củaĐảng Cộng sản

Từ xã hội chiếm hữu nô lệ đến xã hội tư bản chủ nghĩa, cuộc đấu tranh của công

nhânnhằmxóa bỏchếđộ bóc lột ngườin g à y c à n g trởnên gaygắt Trong chếđộ xãhội chủ nghĩa

-chếđộ củanhân dândonhân dân làmchủ, lợiích củacánhân gắnliền với lợi ích củachế

độ xã hội, vì vậy nhân dân là chủ thể, lực lượng quyết định nhịp độ xây dựng và sức

mạnhcủachính quyền

Trong vấn đề xây dựng này, Hồ Chí Minh tuyên bố: “Cần phải có sự lãnh đạo của

mộtđảng cách mạng chân chính của giai cấp công nhân, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân Chỉcần có sự lãnh đạo của giai cấp công nhân Chỉ có đảng nào biết vận dụngsáng tạo chủ nghĩaMác - Lê-nin vào điều kiện cụ thể của đất nước mìnhmới có thể gây ra cuộc cách mạng giảiphóngdân tộcvàcách mạng xãhội chủ nghĩa đi đến thành công”

2 TưtưởngHồ ChíMinh vềxây dựngchủnghĩaxã hộiởViệt Nam

a Mụctiêu chủnghĩaxãhộiởViệtNam

 Mụctiêuvề chếđộchínhtrị:Phảixâydựng được chếđộdânchủ.

Chế độ dân chủ trong mục tiêu của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam được Hồ Chí Minh khẳngđịnh và giải thích: “Chế độ ta là chế độ dân chủ Tức là nhân dân làm chủ”, “Nước ta là nướcdânchủ, địavị cao nhất làdân, vì dân làchủ”

Khi khẳng định “dân làm chủ” và “dân là chủ”, Hồ Chí Minh đã khẳng định quyền lợi vàquyền hạn, trách nhiệm và địa vị của nhân dân Người chỉ rõ: Tất cả lợi ích đều vì dân, tất cảquyền hạn đều của dân, công cuộc đổi mới là trách nhiệm của dân, sự nghiệp bảo vệ và xâydựng đất nước là công việc của dân, các cấp chính quyền do dân cử ra, các tổ chức đoàn thểdodân tổ chứcnên Nói tóm lại, quyền hành vàlựclượng đều ở nơi dân

 Mục tiêu về kinh tế:Phải xây dựng được nền kinh tế phát triển cao gắn bó mật

thiếtvớimụctiêu vềchính trị

Khái quát mục tiêu về kinh tế của chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Hồ Chí

Minhxác định: Đây phải là nền kinh tế phát triển cao “với công nghiệp và nông nghiệp hiện đại,khoa học kỹ thuật tiên tiến”, là “một nền kinh tế thuần nhất, dựa trên chế độ sở hữu toàn dânvà sở hữu tập thể” Mục tiêu này phải gắn bó chặt chẽ với mục tiêu về chính trị vì “Chế độkinh tế và xã hội của chúng ta nhằm thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân, trên

cơ sởkinh tế xã hội chủ nghĩa ngày càng phát triển” Theo Người, “kinh tế quốc doanh là hình thứcsở hữucủatoàndân,nó lãnhđạo nềnkinhtếquốcdân và Nhànướcphảibảo đảmchonópháttriển ưu tiên… Kinhtếhợptácxãlàhình thứcsở hữutập thểcủanhândân laođộng

Nhànướcđặcbiệt khuyến khích,hướng dẫn vàgiúp cho nóphát triển”

 Mục tiêu về văn hoá:Phải xây dựng được nền văn hóa mang tính dân tộc, khoa

học,đạichúng vàtiếp thu tinh hoa văn hóacủanhân loại

Hồ Chí Minh cho rằng mối quan hệ giữa văn hóa với chính trị và kinh tế là mối quan hệbiện chứng Chế độ chính trị và kinh tế của xã hội là nền tảng và quyết định tính chất của vănhóa; còn văn hóa góp phần thực hiện mục tiêu của chính trị và kinh tế Người đã từng nói:“Xã hội thế nào, văn nghệ thế ấy”;

“Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội phải phát triển kinh tế vàvăn hóa Vì sao không nói phát triển văn hóa và kinh tế Tục ngữ ta có câu: có thực mới vựcđượcđạo, vì thếkinh tếphải đi trước”

Về vai trò của văn hóa, Người khẳng định: Trình độ văn hóa của nhân dân được nâng caosẽgóp phần phát triển dân chủ, góp phần xâydựng nướcta thành một nướchòabình, thống

nhất độc lập, dân chủ và giàu mạnh; nền văn hóa phát triển là điều kiện cho nhân dân tiến bộ.Theo Người, “để phục vụ sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa thì văn hóa phải xã hội chủnghĩa về nội dung và dân tộc về hình thức”, “Phải triệt để tẩy trừ mọi di tích thuộc địa và ảnhhưởng nô dịch của văn hóa đế quốc Đồng thời, phát triển những truyền thống tốt đẹp của vănhóa dân tộc và hấp thụ những cái mới của văn hóa tiến bộ thế giới, để xây dựng một nền vănhóaViệt Nam

có tính chất dân tộc, khoahọcvàđại chúng”

 Mụctiêu vềquanhệxã hội:Phải bảo đảmdân chủ, công bằng,văn minh.

Theo Hồ Chí Minh, với tư cách làm chủ, là chủ của đất nước, nhân dân phải làm

trònnhiệm vụ của người chủ để xây dựng chủ nghĩa xã hội, trong đó mọi người đều có quyền làmviệc; có quyền nghỉ ngơi; có quyền học tập; có quyền tự do thân thể; có quyền tự do ngônluận, báo chí, hội họp, lập hội, biểu tình; có quyền tự do tín ngưỡng, theo hoặc không theomột tôn giáo nào; có quyền bầu cử, ứng cử Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật Nhànước đảm bảo quyền tự do dân chủ cho công dân, nhưng nghiêm cấm lợi dụng các quyền tựdodân chủ đểxâm phạmđến lợi ích củaNhànước, củanhân dân

Như vậy, xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là xã hội dân chủ, công bằng,

vănminh, tôn trọng con người, chú ý xem xét những lợi ích cá nhân đúng đắn và bảo đảm cho nóđược thỏa mãn để mỗi người có điều kiện cải thiện đời sống riêng của mình, phát huy tínhcách riêng và sở trường riêng của mình trong sự hài hòa với đời sống chung, lợi ích chungcủatập thể

b Độnglựccủachủnghĩaxã hội

Trong tư tưởng Hồ Chính Minh, động lực thúc đẩy tiến trình cách mạng xã hội chủ

nghĩarất phong phú, bao hàm những động lực trong quá khứ, hiện tại và tương lai; cả về vật chất vàtinhthần,nộilựcvàngoạilực,vvởtấtcả nhữnglĩnhvựcnhưkinhtế,chínhtrị,vănhóa,khoa học, giáo dục Tất cả các động đó đều giữ vai trò là nội lực dân tộc, đảm bảo lợi ích củadân,dân chủcủadân, sứcmạnh đoàn kết toàn dân

Ngườichỉrõ, quyếtđịnhnhấtlàcon người,lànhândânlao động,nòng cốtlàcông–nông

– trí thức Trong thực hiện, phải kết hợp giữa cá nhân (sức mạnh cá thể) với xã hội (sức mạnhcộngđồng); coitrọng độnglựckinhtế, pháttriểnkinh tế,sản xuất,kinh doanh,giải phóng mọi năng lực sản xuất Phải quan tâm tới văn hóa, khoa học, giáo dục, coi đó là động lực tinhthần không thể thiếu của chủ nghĩa xã hội Cần kết hợp nguồn lực bên trong với nguồn lựcbên ngoài, sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; nội lực là quyết định nhất, ngoại lực làrấtquan trọng

 Về lợi ích của dân:Hồ Chí Minh quan tâm đến lợi ích của cả động đồng và

nhữngconngười cụ thể

 Về dân chủ:Dân chủ trong chủ nghĩa xã hội là dân chủ của nhân dân, là của quý

báunhất của dân Có dân chủ thì lợi ích mới vì dân, quyền hành và lực lượng ở nơi dân,côngviệcđổi mới

vàxâydựngmới làcông việcvàtrách nhiệmcủadân

 Về sức mạnh đoàn kết toàn dân:Nhân dân là lực lượng mạnh nhất trong tất cả các

lựclượng Sự giác ngộ đầy đủ của nhân dân về quyền lợi và quyền hạn, trách nhiệm vàđịavị dân chủ củamình là nền tảng củaxây dựngchủ nghĩa xãhội

 Về hoạt động của những tổ chức:Đảng Cộng sản, Nhà nước và các tổ chức chính

trịxã hội khác Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước là tổ chức đại diện cho ý chí vàquyềnlựccủanhân

dân,thựchiệnchứcnăng quản lý xã hộiđểbiến đường lối, chủ

trương của Đảng trở thành hiện thực Các tổ chức chính trị xã hội luôn nhất quán vềchínhtrị vàtư tưởng dưới sự lãnh đạocủaĐảng, quản lý củaNhànước

 Về con người Việt Nam:Có ý thức làm chủ nhà nước, có tinh thần tập thể xã hội

chủnghĩa và tư tưởng “mình vì mọi người, mọi người vì mình”; quan điểm “tất cả phụcvụsản xuất”; cóý thứccần kiệmxây dựng nướcnhà; có tinh thầntiến nhanh, tiến

mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội và chống lại những tư tưởng, tác

phongxấu

Nói con người là động lực của chủ nghĩa xã hội, hơn nữa là động lực quan trọng nhất HồChí Minh đã nhận thấy ở động lực này có sự kết hợp giữa cá nhân với xã hội Người chorằng, không có chế độ xã hội nào coi trọng lợi ích chính đáng của cá nhân con người bằngchế độ xã hội chủ nghĩa Truyền thống yêu nước của dân tộc, sự đoàn kết cộng đồng, sức laođộng sáng tạo của nhân dân, đó là sức mạnh tổng hợp tạo nên động lực quan trọng của chủnghĩa xãhội

Nhà nước đại diện cho ý chí và quyền lực của nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, thựchiệnchứcnăng quản lý xãhội, đưasựnghiệp xâydựng chủ nghĩaxãhội đến thắng lợi

Người đặc biệt quan tâm đến hiệu lực của tổ chức, bộ máy, tính nghiêm minh của kỷ

luật,pháp luật, sự trong sạch, liêm khiết của đội ngũ cán bộ, công chức các cấp từ Trung ương tớiđịa phương

Hồ Chí Minh rất coi trọng động lực kinh tế, phát triển kinh tế, sản xuất, kinh doanh, làmcho mọi người, mọi nhà trở nên giàu có, ích quốc lợi dân, gắn liền kinh tế với kỹ thuật, kinhtế với xã hội Cùng với động lực kinh tế Hồ Chí Minh cũng quan tâm tới văn hóa, khoa học,giáodục, coi đó làđộng lựctinhthần không thểthiếu củachủ nghĩaxãhội

Tất cả những nhân tố động lực nêu trên là những nguồn lực tiềm tàng của sự phát

triển.Làm thế nào để những khả năng, năng lực tiềm tàng đó trở thành sức mạnh và không ngừngphát triển Hồ Chí Minh nhận thấy sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng có ý nghĩa quyết định đốivới sự phát triển của chủ nghĩa xã hội Đây là hạt nhân trong hệ động lực của chủ nghĩa xãhội

Ngoài các động lực bên trong, theo Hồ Chí Minh, phải kết hợp được với sức mạnh thờiđại, tăng cường đoàn kết quốc tế, chủ nghĩa yêu nước phải gắn liền với chủ nghĩa quốc

tế củagiaicấp công nhân, phảisửdụngtốt những thành quảkhoahọc-kỹ thuật thế giới

Nét độc đáo trong phong cách tư duy biện chứng Hồ Chí Minh làchỗ bên cạnh việc chỉra các nguồn động lực phát triển của chủ nghĩa xã hội, Người còn lưu ý, cảnh báo và ngănngừa các yếu tố kìm hãm, triệt tiêu nguồn năng lượng vốn có của chủ nghĩa xã hội, làm chochủ nghĩa xã hội trở nên trì trệ, xơ cứng, không có sức hấp dẫn, đó là tham ô, lãng phí, quanliêu màNgười gọi đó là“giặcnội xâm”

3 TưtưởngHồChíMinhvềthờikỳquáđộlên chủnghĩaxãhộiởViệt Nam.

a Tínhchất,đặcđiểmvànhiệm vụcủathờikỳ quáđộ

 Tínhchất:Đâylàthờikỳcảibiếnsâusắcnhấtnhưngphứctạp,lâudài,khókhăn,giankhổ

Kế thừa những quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng không ngừng và thời kỳquá độ lên chủ nghĩa xã hội; xuất phát từ đặc điểm, điều kiện của Việt Nam, Hồ Chí Minh đãkhẳng định: Thời kỳ quá độ “là thời kỳ dân chủ

mới”,tiến dần lên chủ nghĩa xã hội Ở ViệtNam là hình thái quá độ gián tiếp với: “Đặc điểm

to nhất là từ một nước nông nghiệp lạc hậutiến thẳng lên CNXH không phải kinh qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa” Đặc điểmnày chi phối tác động đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, nhằm từng bước xóa bỏ triệt đểcác tàn tích của chế độ thực dân, phong kiến, đồng thời từng bước gây dựng các mầm mốngchoCNXHphát triển, đólà một tất yếu

Theo đó, quá độ lên chủ nghĩa xã hội là một cuộc đấu tranh cách mạng phức tạp,

giankhổ vàlâu dài chứ “không thể một sớm một chiều” Bởi vì, “chúng ta phải xây dựng một xãhội hoàn toàn mới xưa nay chưa từng có trong lịch sử dân tộc ta Chúng ta phải thay đổi triệtđểnhững nếp sống,thóiquen, ýnghĩ và thành kiếncó gốcrễhàng ngàn năm biếnnướcta

từ một nước nông nghiệp thành một nước công nghiệp” Tuy nhiên, muốn “tiến lên chủ nghĩaxã hội” thì không phải “cứ ngồi mà chờ” là sẽ có được chủ nghĩa xã hội Nếu nhân dân ta mọingườicố gắng, phấn khởi thi đuaxây dựng, thì thời kỳ quáđộ có thể rút ngắn hơn

 Đặc điểm:Từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội,

khôngtrảiqua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa

Bước vào thời kỳ quá độ, Việt Nam tồn tại đan xen giữa các yếu tố của xã hội cũ và xãhội mới trên tất cả các lĩnh vực của đời sống Cùng với những đặc điểm khác, đặc điểm nàyquy định nhiệm vụ củadân tộc tatrong thời

kỳ quá độ

 Nhiệm vụ:Đấu tranh cải tạo, xóa bỏ tàn tích của chế độ xã hội cũ, xây dựng các

yếutố mới phù hợp với những quy luật tiến lên chủ nghĩa xã hội trên tất cả các lĩnh vựccủađờisống

Về nhiệm vụ của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội,Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng

định:Phải tạo ra những điều kiện cần và đủ về cơ sở vật chất; đồng thời, Đảng phải “lãnh đạo toàndân thực hiện dân chủ mới, xây dựng điều kiện để tiến lên chủ nghĩa xã hội” Trong

đó,“nhiệm vụ quan trọng nhất của chúng ta là phảixây dựng nền tảng vật chất và kỹ thuật

củachủ nghĩa xã hội, tiến dần lên chủ nghĩa xã hội, có công nghiệp và nông nghiệp hiện

đại, cóvăn hóa và khoa học tiên tiến Trong quá trình cách mạng xã hội chủ nghĩa, chúng ta phải cảitạonền kinh tếcũvàxâydựng nền kinhtếmới, màxâydựng lànhiệm vụchủchốt và lâu

dài”

Trên lĩnh vực kinh tế, phát triển lực lượng sản xuất là vấn đề mấu chốt, tăng năng suất

laođộng trên cơ sở công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa, cùng với thiết lập quan hệ sản xuất, cơ chếquảnlý kinh tế,cơ cấu thànhphần kinh tế,ngành,vùng, lãnh thổtrong thời kỳquáđộ Chủ

tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng quan hệ phân phối và quản lý kinh tế Theo Người, quản lýkinh tế phải dựa trên cơ sở hạch toán, đem lại hiệu quả cao, sử dụng tốt các đòn bẩy để pháttriểnsản xuất

Trênlĩnh vựcchínhtrị, nội dungquan trọng nhấtlàphải giữvững vàphát huyvai trò

lãnh đạo của Đảng; quan tâm củng cố mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhất, nòng cốt là liênminh công nhân - nông dân - trí thức, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhằm không ngừng tăngcườngkhối đại đoàn kếtdântộc vì sựnghiệp xâydựngchủ nghĩa xãhội

Trên lĩnh vực văn hóa – xã hội, xây dựng nền văn hóa dân tộc, khoa học, đại chúng

vàmấu chốt của văn hóa là xây dựng con người có đạo đức cách mạng, con người mới xã hộichủnghĩa với đức– tài gắn bó hữu

cơ với nhau,toàn tâm toàn ý phụcvụ nhân dân, trung

thành với sự nghiệp cách mạng xây dựng nền văn hóa mới, lối sống mới Về xã hội, thực hiệnsự phân phối theo lao động, thi hành chính sách xã hội vì toàn dân, bình đẳng Mấu chốt củavấn đề xã hội là đảm bảo công bằng xã hội hướng vào phát triển con người, bồi dưỡng, trọngdụngnhân tài, vừalà mụctiêu, vừalà độngcủasự phát triển xãhội

b Mộtsốnguyêntắcxâydựngchủ nghĩaxãhộitrongthờikỳquá độ

Thứ nhất, mọi tư tưởng, hành động phải được thực hiện trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin.Chủ nghĩa Mác-Lênin là khoa học về cách mạng của chủ nghĩa xã hội ở tất cả

cácnước, thành công của cuộc cách mạng giai cấp công nhân phải dựa trên nguyên tắc của chủnghĩaMácLênin

Thứ hai, phải giữ vững độc lập dân tộc Độc lập dân tộc là mục tiêu trước hết của

mỗidân tộc, là điều kiện tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa xã hội là cơ sởđảmbảo vữngchắccho độclập dân tộctrường tồnvớiđầy đủ ýnghĩachânchínhcủanó

Thứ ba, phải đoàn kết, học tập kinh nghiệm của các nước anh em Hồ Chí Minh

quanniệm “sự đoàn kết giữa lực lượng các nước xã hội chủ nghĩa và sự đoàn kết nhất trí giữa cácđảngcộng sản vàcông nhân tất cảcácnướccó ýnghĩa quantrọng bậcnhất”

Thứtư,xâyphảiđiđôi vớichống.Theo HồChíMinh, muốngiữvững thànhquảcách

mạng thì phải chống lại mọi hình thức của các thế lực cản trở, phá hoại sự phát triển của cáchmạng