DẠY HỌC MÔN KĨ THUẬT 5 THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT NĂNG LỰC HỌC SINH

Vận dụng thấp: Kết nối và sắp xếp lại các kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết thành công tình huống, vấn đề tương tự tình huống, vấn đề đã học.. Vận dụng cao: Vận dụng được các kiến

DẠY HỌC MÔN KĨ THUẬT 5

THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT NĂNG LỰC HỌC SINH

NỘI DUNG

I SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC ĐIỀU CHỈNH MÔN KĨ THUẬT 5

II CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC ĐIỀU CHỈNH MÔN KĨ THUẬT 5

III ĐỀ XUẤT ĐIỀU CHỈNH MỤC TIÊU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC MÔN KĨ THUẬT 5

IV XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ/BÀI HỌC

HOẠT ĐỘNG 1

2.1 So sánh mạch nội dung trong chương trình Kĩ thuật 5

và chương trình môn Công nghệ 5

6 Lắp ráp mô hình xe điện chạy bằng pin

7 Lắp ráp mô hình máy phát điện gió

8 Lắp ráp mô hình điện mặt trời

35

2.3 Về đổi mới mục tiêu và diễn đạt mục tiêu

trong giáo dục phổ thông

Mục tiêu trong chương trình GDPT 2006

Mục tiêu giáo dục/dạy học được chia ra 3 loại (còn gọi là 3 lĩnh vực):

2.3 Về đổi mới mục tiêu và diễn đạt mục tiêu trong giáo dục

phổ thông

Mục tiêu theo chuẩn kiến thức, kĩ năng

(Mục tiêu kiến thức, kĩ năng, thái độ theo Bloom)

6 Đánh giá

2.3 Về đổi mới mục tiêu và diễn đạt mục tiêu trong giáo dục phổ thông

Mục tiêu trong chương trình GDPT 2018

Mục tiêu theo năng lực

1 Biết: Nhận biết, nhắc lại hoặc mô tả đúng kiến thức, kĩ năng đã học khi được yêu cầu

2 Hiểu: Diễn đạt đúng kiến thức hoặc mô tả đúng kĩ năng đã học bằng ngôn ngữ theo cách của riêng mình, có thể thêm các hoạt động phân tích, giải thích, so sánh; áp dụng trực tiếp (làm theo mẫu) kiến thức, kĩ

2.3 Về đổi mới mục tiêu và diễn đạt mục tiêu trong giáo dục phổ thông

Mục tiêu trong chương trình GDPT 2018

Mục tiêu theo năng lực

3 Vận dụng (thấp): Kết nối và sắp xếp lại các kiến thức, kĩ năng đã học

để giải quyết thành công tình huống, vấn đề tương tự tình huống, vấn đề

đã học

4 Vận dụng cao: Vận dụng được các kiến thức, kĩ năng để giải quyết các tình huống, vấn đề mới, không giống với những tình huống, vấn đề đã được hướng dẫn; đưa ra những phản hồi hợp lí trước một tình huống, vấn đề mới trong học tập hoặc trong cuộc sống

2.2 So sánh mục tiêu môn Kĩ thuật 5 và môn Công nghệ 5

Mức độ cần đạt 2 chương trình tương đương nhau, chủ yếu ở mức biết được

(kiến thức) và làm được (kĩ năng, năng lực)

Mục tiêu: kiến thức, kĩ năng và thái độ Mục tiêu phát triển phẩm chất, năng

lực

Sử dụng,…

2.5 Năng lực công nghệ trong chương trình GDPT 2018

2.5.1 Năng lực công nghệ

2.5.2 Mục tiêu năng lực công nghệ cấp tiểu học

2.5.1 Năng lực công nghệ

nghệ đúng chức năng, đúng kĩ thuật, an toàn và hiệu quả; tạo ra sản phẩm công nghệ.

quá trình, dịch vụ công nghệ.

đổi mới; đề xuất giải pháp kĩ thuật, công nghệ đáp ứng nhu cầu, giải quyết vấn

đề đặt ra.

III ĐỀ XUẤT ĐIỀU CHỈNH MỤC TIÊU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC MÔN KĨ THUẬT

1 Đề xuất điều chỉnh mục tiêu môn Kĩ thuật 5

2 Đề xuất điều chỉnh nội dung môn Kĩ thuật 5

3 Đề xuất điều chỉnh phương pháp dạy học

4 Đề xuất điều chỉnh kiểm tra, đánh giá

HOẠT ĐỘNG 2

1 Về đổi mới mục tiêu và diễn đạt mục tiêu trong giáo dục phổ thông

Diễn đạt mục tiêu dạy học theo định hướng phát triển năng lực

Mức Diễn đạt (thay danh từ bằng động từ)

Biết Kể, Nêu, Liệt kê, Trình bày, Mô tả, Phân biệt,…

Hiểu Giải thích, Diễn giải, Lí giải, So sánh, Sắp xếp, Tóm tắt, Khái

quát, Lập luận…

Vận dụng Thực hiện (tháo, lắp, vẽ, lập, mắc,…), Giải quyết, Biện luận,

Chứng minh,… trong điều kiện, tình huống quen thuộc.

Vận dụng cao Thực hiện (tháo, lắp, vẽ, lập, mắc,…), Giải quyết,… trong điều

kiện, tình huống mới.

MỘT SỐ CHỦ ĐỀ THAY THẾ TRONG NỘI DUNG MÔN KĨ THUẬT 5

tiết LỚP 5 - KĨ THUẬT

7 Lắp ráp mô hình máy phát điện gió

8 Lắp ráp mô hình điện mặt trời

35

2 Đề xuất điều chỉnh mục tiêu môn Kĩ thuật 5

1 Nấu ăn - Trình bày được một số công việc nấu ăn trong gia

đình.

- Nêu được cách sử dụng một số dụng cụ nấu ăn thông thường và thực hiện một sô công việc nấu ăn đơn giản trong gia đình.

- Làm được một số công việc nấu ăn đơn giản giúp gia đình

- Tích cực giúp đỡ gia đình trong công việc nấu ăn.

2 Đề xuất điều chỉnh mục tiêu môn Kĩ thuật 5

2 Nhà sáng

chế - Nêu được vai trò của sáng chế trong đời sống và sự

phát triển của công nghệ.

- Tóm tắt được thông tin về một số nhà sáng chế nổi tiếng.

- Nêu được lịch sử sáng chế ra sản phẩm công nghệ tiêu biểu.

-Nêu được một số đức tính cần có để trở thành nhà

2 Đề xuất điều chỉnh mục tiêu môn Kĩ thuật 5

3 Sử dụng

điện thoại - Trình bày được tác dụng của điện thoại; nhận biết

được các bộ phận cơ bản của điện thoại; nhận biết được các biểu tượng thể hiện trạng thái và chức năng hoạt động của điện thoại

- Ghi nhớ, thực hiện được cuộ gọi tới các số điện thoại của người thân và các số điện thoại khẩn cấp khi cần thiết.

- Sử dụng điện thoại an toàn, tiết kiệm, hiệu quả và phù hợp với quy tắc giao tiếp.

2 Đề xuất điều chỉnh mục tiêu môn Kĩ thuật 5

4 Sử dụng tủ lạnh - Trình bày được tác dụng của tủ lạnh trong

2 Đề xuất điều chỉnh mục tiêu môn Kĩ thuật 5

2 Đề xuất điều chỉnh mục tiêu môn Kĩ thuật 5

6 Lắp ráp mô

hình xe điện

chạy bằng pin

- Kể tên, nhận biết được các chi tiết của bộ lắp ghép

mô hình xe điện chạy bằng pin.

- Lắp ráp, vận hành được mô hình xe điện chạy bằng pin.

2 Đề xuất điều chỉnh nội dung môn Kĩ thuật 5

1 Một số dụng cụ nấu ăn và ăn

10 Sử dụng tủ lạnh

2

6 Rửa dụng cụ nấu ăn và ăn uống 1 15 Lắp ghép mô hình tự chọn 3

7 Nấu ăn tự chọn 3 16 Lắp ráp mô hình xe điện chạy bằng pin 4

3 Đề xuất đổi mới phương pháp dạy học

- Định hướng chung: Áp dụng các phương pháp giáo dục tích cực hoá

hoạt động của HS

- Nguyên tắc: Dù sử dụng bất kỳ PPDH nào cũng phải đảm bảo được

nguyên tắc “Học sinh tự mình hoàn thành nhiệm vụ nhận thức với sự

tổ chức, hướng dẫn của giáo viên”

3 Đề xuất đổi mới phương pháp dạy học

PPDH tích cực cần đảm bảo:

- Dạy học là tổ chức các hoạt động học tập của HS

- Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học

- Dạy học tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác

- Dạy học có sự kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò

3 Đề xuất đổi mới phương pháp dạy họcCác hình thức tổ chức hoạt động giáo dục:

-Trong/ngoài khuôn viên nhà trường, gắn với SX-KD-DV

-Học lý thuyết, làm bài tập, thí nghiệm, thực hành, dự án, trò chơi, thảo

4 Đề xuất đổi mới kiểm tra đánh giá

Sử dụng kết hợp nhiều phương pháp :

- Đánh giá thông qua bài viết

- Đánh giá thông qua hỏi – đáp

- Đánh giá thông qua quan sát

- Đánh giá thông qua sản phẩm

- Đánh giá thông qua hồ sơ học sinh

IV XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ / BÀI HỌC

Hoạt động 1 Xuất phát/Khởi

Dạy học theo định hướng tổ chức hoạt động

học và hướng dẫn học sinh tự học

1 Hoạt động Xuất phát/Khởi động/Dẫn nhập

HS liên hệ kiến thức đã có trong học tập và thực tiễn với

kiến thức chủ đề để giải quyết vấn đề.

2 Hoạt động Hình thành kiến thức

HS tự học cá nhân, cặp đôi hoặc theo nhóm, báo cáo, thảo

luận, để lĩnh hội kiến thức mới của chủ đề/bài học.

3 Hoạt động Hệ thống hóa kiến thức/Luyện tập/Th

hành

HS vận dụng những kiến thức để giải quyết nhiệm vụ hoặc

hình thành kĩ năng

4 Hoạt động Vận dụng kiến thức vào thực tiễn

HS vận dụng những kiến thức đó vào tình huống, điều

kiện cụ thể nào đó trong thực tiễn.

1 Hoạt động Xuất phát/Khởi động/Dẫn nhập

- Mục đích: Giúp HS huy động những kiến thức, kĩ

năng, kinh nghiệm của bản thân về các vấn đề có nội

dung liên quan đến bài học mới, đồng thời giúp GV

tìm hiểu xem HS có hiểu biết như thế nào về những

vấn đề trong cuộc sống có liên quan đến nội dung

của bài học

- Phương thức hoạt động: Nêu các câu hỏi gợi mở

hoặc yêu cầu đưa ra ý kiến nhận xét về những vấn

đề có liên quan đến nội dung kiến thức trong chủ đề

1 Hoạt động Xuất phát/Khởi động/Dẫn nhập

Lưu ý:

- Câu hỏi, nhiệm vụ giao cho HS vừa gắn với nội dung

bài học, vừa gắn với thực tiễn

- Câu hỏi, nhiệm vụ phải có độ hấp dẫn để tạo hứng

thú

- Câu hỏi, nhiệm vụ phải vừa sức để HS có thể trả lời

được một phần hoặc phần lớn, nhưng không thể trả

2 Hoạt động Nghiên cứu, hình thành kiến thức

- Mục đích: Giúp HS tìm hiểu nội dung kiến thức của bài

học.

- Phương thức hoạt động:

+ GV giúp HS xây dựng kiến thức, kĩ năng mới của bản

thân trên cơ sở đối chiếu kiến thức, kinh nghiệm sẵn có

với những hiểu biết mới; kết nối/sắp xếp kiến thức, kĩ

năng cũ và mới dựa trên việc phát biểu, viết ra các kết

luận/khái niệm/công thức mới…

+ HS nghiên cứu tài liệu và hoạt động cá nhân, nhóm để

thực hiện nhiệm vụ Kết thúc hoạt động, HS phải trình

bày kết quả và thảo luận với GV.

2 Hoạt động Nghiên cứu, hình thành kiến thức

Lưu ý:

- GV tách nội dung của bài thành các hoạt động để tổ

chức cho HS thực hiên lần lượt từng hoạt động

- Hoạt động học của HS chủ yếu là nghiên cứu, thảo

luận, báo cáo kết quả thông qua hoạt động cá nhân,

nhóm cặp đôi, nhóm nhỏ, toàn lớp

- GV đóng vai trò chủ yếu là người tổ chức, hướng

dẫn, gợi ý, can thiệp và chốt kiến thức, kĩ năng của

bài

3 Hoạt động Hệ thống hóa kiến thức/Luyện

tập/Thực hành

giải quyết những nhiệm vụ cụ thể Qua đó củng cố,

hoàn thiện kiến thức, kĩ năng vừa lĩnh hội được,

đồng thời, GV xem HS đã nắm được kiến thức hay

chưa, ở mức độ nào

hoặc nhóm để hoàn thành các câu hỏi, bài tập, bài

thực hành… Kết thúc hoạt động, HS báo cáo, GV

nhận xét, đánh giá, bổ sung, điều chỉnh v.v

Đây là những hoạt động gắn với thực tiễn; yêu cầu

HS phải vận dụng những hiểu biết đã học vào giải

quyết các bài tập cụ thể

3 Hoạt động Hệ thống hóa kiến thức/Luyện

tập/Thực hành

Lưu ý:

- Nếu bài học lí thuyết thì câu hỏi, bài tập có vai trò

củng cố, khắc sâu, làm rõ kiến thức lí thuyết (trình

bày, giải thích, ví dụ minh họa, ); rèn luyện kĩ năng

vận dụng công thức, quy tắc, quy trình để giải quyết

nhiệm vụ cụ thể

- Nếu bài học thực hành thì hoạt động này tương tự

giai đoạn hướng dẫn thường xuyên

- Thông qua hoạt động này, GV kiểm tra mức độ nhận

4 Hoạt động Vận dụng kiến thức vào thực tiễn

- Mục đích: Khuyến khích HS nghiên cứu, sáng tạo,

tìm ra cái mới, phương pháp giải quyết vấn đề; góp

phần hình thành năng lực học tập

- Phương thức hoạt động: HS được hướng dẫn hoạt

động cá nhân, nhóm; trao đổi, thảo luận với gia đình,

cộng đồng về những vấn đề cần giải quyết, GV

hướng dẫn HS vận dụng các kiến thức, kĩ năng đã

học để giải quyết tình huống/vấn đề tương tự tình

huống/VĐ đã học HS có thể có nhiều cách giải

quyết khác nhau

4 Hoạt động Vận dụng kiến thức vào thực tiễn

Lưu ý:

- Hoạt động vận dụng chủ yếu do HS thực hiện tại

nhà Có thể hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm

- Nhiệm vụ của HS là vận dụng kiến thức, kĩ năng đã

học để giải quyết một vấn đề nào đó trong thực tiễn

như giải thích vấn đề, đề xuất biện pháp, triển khai

áp dụng v.v

- GV lưu ý HS khi thực hiện vấn đề có liên quan nhiều

đến kinh tế, an toàn lao động, môi trường, Cần

phải xin ý kiến phụ huynh hoặc người thân trong gia

đình, cộng đồng

- Đây có thể là những hoạt động mang tính nghiên

5 Hoạt động Tìm tòi, mở rộng

- Mục đích: Khuyến khích HS tiếp tục tìm hiểu và mở

rộng kiến thức Qua đó hình thành và phát triển năng

lực tự học, tự nghiên cứu

- Phương thức hoạt động: GV cần khuyến khích HS

tiếp tục tìm tòi và mở rộng kiến thức ngoài những

điều đã học trên lớp HS tự đặt ra các tình huống có

vấn đề nảy sinh từ nội dung bài học, từ thực tiễn

cuộc sống, vận dụng các kiến thức, kĩ năng đã học

để giải quyết bằng những cách khác nhau

Lưu ý:

- Hoạt động "Vận dụng" và “Mở rộng" là các hoạt

động giao cho HS thực hiện ở ngoài lớp học

- GV cần nêu rõ yêu cầu, định hướng và gợi ý về

phương pháp thực hiện, cách làm báo cáo, sản

IV XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ/BÀI HỌC

Điều chỉnh nội dung môn Kĩ thuật 5

Tên bài Số tiết Tên bài Số tiết

1 Một số dụng cụ nấu ăn

và ăn uống trong gia đình 1

10 Sử dụng tủ lạnh

2

4 Luộc rau 1 13 Lắp máy bay trực thăng 3

5 Bày dọn bữa ăn trong

6 Rửa dụng cụ nấu ăn và

ăn uống 1 15 Lắp ghép mô hình tự chọn 3

7 Nấu ăn tự chọn 3 16 Lắp ráp mô hình 4