ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẠNG NGỮ: Ví dụ: Xác định trạng ngữ trong các câu sau: a “ Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.. Xác định vị t
Trang 1THÊM TRẠNG NGỮ CHO CÂU
Trang 2I ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẠNG NGỮ:
Ví dụ: Xác định trạng ngữ trong các câu sau:
a) “ Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang Tre ăn
ở với người, đời đời, kiếp kiếp…
Tre với người như thế đã mấy nghìn năm Một thế kỉ
“ văn minh”, “ khai hoá” của thực dân cũng không làm
ra được một tấc sắt Tre vẫn còn phải vất vả mãi với
người Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.”
Trang 3Các trạng ngữ vừa tìm được
bổ sung nội dung gì cho câu?
a) Dưới bóng tre xanh
đã từ lâu đời đời đời, kiếp kiếp
từ nghìn đời nay
TN chỉ nơi chốn
TN chỉ thời gian
Trang 4I ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẠNG NGỮ:
Ví dụ: Xác định trạng ngữ trong các câu sau:
b) Vì mải chơi, em quên chưa làm bài tập
c) Để xứng đáng là cháu ngoan bác Hồ, chúng ta phải học tập và rèn luyện thật tốt.
d) Bằng giọng nói dịu dàng, chị ấy mời chúng tôi vào nhà
Trang 6Xác định vị trí trạng ngữ trong các câu ở ví dụ (a)?
a) “ Dưới bóng tre xanh , đã từ lâu đời , người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang ⇒
Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp … ⇒
Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay , xay nắm thóc.”
⇒
đầu câu cuối câu
giữa câu
⇒ Vị trí của trạng ngữ khá linh hoạt có thể đứng ở đầu câu, giữa câu hoặc cuối câu
Trang 7Có thể chuyển các TN trên sang những vị trí nào trong câu? a) Dưới bóng tre xanh , đã từ lâu đời , người dân cày Việt
Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang
Người dân cày Việt Nam, dưới bóng tre xanh , đã từ lâu đời , dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang
Người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng
khai hoang, dưới bóng tre xanh , đã từ lâu đời
b) Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp …
Đời đời, kiếp kiếp tre ăn ở với người
Tre đời đời, kiếp kiếp ăn ở với người
c) Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay , xay nắm thóc.
Từ nghìn đời nay , cối xay tre nặng nề quay, xay nắm thóc Cối xay tre nặng nề quay xay nắm thóc từ nghìn đời nay
Trang 8Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một
quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết
Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và
vị ngữ được phân cách với nhau như thế nào khi nói, khi viết?
Trang 9Trạng ngữ có thể đứng đầu câu, cuối câu hay giữa câu
Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một
quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.
Trang 11II CÔNG DỤNG CỦA TRẠNG NGỮ
Trang 12 Đọc các ví dụ và trả lời câu hỏi:
Xác định trạng ngữ trong ví dụ và cho biết nó
bổ sung cho câu nội dung gì?
a) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ].
Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột
(Vũ Bằng)
b) Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun.
Trang 13a) (1) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ].
(2) Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí , vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ
độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột
(Vũ Bằng)
b) Về mùa đông , lá bàng đỏ như màu đồng hun.
Đọc các ví dụ và trả lời câu hỏi:
Trang 14a) (2) Chỉ thời gian.
(3) Chỉ thời gian.
(4) Chỉ địa điểm (5) Chỉ thời gian, địa điểm b) Chỉ thời gian.
a) (1) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ].
(2) Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí , vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ
độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột
(Vũ Bằng)
b) Về mùa đông , lá bàng đỏ như màu đồng hun.
Đọc các ví dụ và trả lời câu hỏi:
Trang 15(?) Trạng ngữ có tác dụng gì giữa 2 đoạn văn?
a) (1) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ].
(2) Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí , vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ
độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột
(Vũ Bằng)
Trang 16Tiết 89 Phần Tiếng Việt
THÊM TRẠNG NGỮ CHO CÂU (Tiếp)
cánh con ve mới lột (Vũ Bằng)
I Công dụng của trạng ngữ
Em hãy lược bỏ trạng ngữ và cho biết nó ảnh hưởng như thế
nào đến ý nghĩa của câu?
Trang 17Lưu ý:
Không nên lược bỏ, vì:
- Trạng ngữ bổ sung cho câu những thông tin cần thiết.
-Nội dung câu thiếu chính xác nếu không có thông tin ở trạng ngữ.
-Các trạng ngữ còn có tác dụng liên kết các câu, các phần làm cho nội
dung mạch lạc hơn.
Trang 18Ghi nhớ/SGK (46)
Trạng ngữ có những công dụng sau:
- - Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu, góp
phần làm cho nội dung của câu được đầy đủ, chính xác.
- - Nối kết các câu, các đoạn với nhau, góp phần làm cho đoạn văn, bài
văn được mạch lạc.
Trang 19a Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng một bức
chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của
nhà thơ
-> Trạng ngữ chỉ cách thức
Ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí
Minh có nhà báo Nguyễn Ái Quốc hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm.
Ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp
nối truyền thống thi ca lâu đời ở phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ, … đến Nguyễn Trãi, Nguyễn
Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến …
(Theo Nguyễn Đăng Mạnh)
-> TN chỉ trình tự lập luận
(?) Tìm và nêu công dụng của trạng ngữ trong đoạn trích sau đây:
Trang 20b Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững bước đi, bạn đã bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì… […] Lúc còn học phổ thông, Lu-i Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung bình Về môn Hóa, ông đứng hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp.
( Theo Trái tim có điều kì diệu)
Trang 21III Luyện tập :
đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và
đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao
thông, Lu-i Pa-xtơ chỉ là một học sinh
hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp.
( Theo Trái tim có điều kì diệu)
Trang 22
• Lần đầu tiên…
-> TN chỉ thời gian, nhấn mạnh thời điểm
• Về môn hóa
-> TN Chỉ phương diện
Trang 23- Học thuộc ghi nhớ ( SGK/39 )
- Làm bài tập phần Luyện tập
- Chuẩn bị bài “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, Đức tính giản dị của Bác Hồ”.