Tiết 41: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ• Hồi hương ngẫu thư Hồi hương ngẫu thư • - Hạ Tri... Gặp nhau mà chẳng biết nhau Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng ?” TRẦN TRỌNG SAN d
Trang 1Kiểm tra bài cũ
* Hỡnh ảnh trên gợi nhớ đến bài thơ Đ ờng nào?
* Đọc thuộc lòng bài thơ (phần phiờn õm và dịch thơ):
* Nêu nội dung chớnh của bài thơ?
Quan sát bức tranh
sau:
Trang 2KiÓm tra bµi cò
Néi dung: Bµi th¬ đã thể hiện một cách nhẹ
nhàng mà thấm thía tình quê hương của một người sống xa nhà trong đêm trăng thanh tĩnh.
Trang 3Tiết 41: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
• ( Hồi hương ngẫu thư) ( Hồi hương ngẫu thư)
• - Hạ Tri
Trang 4Chương-Dịch nghĩa:
Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về, Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai đã rụng Trẻ con gặp mặt, không quen biết,
Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?
Phiên âm:
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức,
Trẻ con nhìn lạ không chào
Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi
(PHẠM SĨ VĨ dịch )
Trẻ đi ,già trở lại nhà, Giọng quê không đổi ,sương pha mái đầu.
Gặp nhau mà chẳng biết nhau Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng ?”
(TRẦN TRỌNG SAN dịch )
Tiết 41: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ ( Hồi hương ngẫu thư) - Hạ Tri Chương-
Trang 5Tiết 41: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ ( Hồi hương ngẫu thư) - Hạ Tri Chương-
I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả: Hạ Tri Chương ( 659 - 744)
- Quê: Vĩnh Hưng thuộc Việt Châu ( nay là tỉnh Chiết Giang -
Trung Quốc)
- Bản thân:
+ Giỏi về thơ văn, kiến thức uyên bác, tính tình phóng khoáng
+ Được người đương thời gọi là Ngô trung tứ sĩ (Bốn danh sĩ đất
Ngô)
- Cuộc đời: Trẻ từ giã quê hương ra đi để mưu tìm công danh
Làm quan ở kinh đô Trường An hơn 50 năm Năm 86 tuổi mới trở
về quê hương
- Phong cách thơ: Nhẹ nhàng, thanh đạm, gợi cảm biểu lộ một trái tim hồn hậu, đáng yêu.
Trang 6Tiết 41: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ ( Hồi hương ngẫu thư) - Hạ Tri Chương-
Trang 7
Tiết 41: HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ
Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.
( Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê )
_ Hạ Tri Chương _
Bài thơ được viết theo thể gì ? (bản nguyên tác, bản dịch thơ)
B ài thơ có nhan đề là gì ? Với kiến thức về từ Hán Việt đã học , em hãy giải thích các yếu tố đó?
Trở về Làng, quê hương Tình cờ, ngẫu nhiên Chép, viết, ghi lại
Bài thơ Hồi hương ngẫu thư
-kỳ nhất (nguyên tác)
Trang 8TiÕt 41 - NgÉu nhiªn viÕt nh©n buỉi míi vỊ
quª
(Håi h ¬ng ngÉu th ) -H¹ Tri
Ch
thay đổi của bản thân nhà thơ.
1 Hai câu đầu :
?Hai câu thơ đầu là
tả hay kể? Về ai và
về những vấn đề gì?
Sự thay đổi ấy như thế nào ? Có điều gì
không thay đổi ?
Sự thay đổi : vóc dáng,tuổi tác, mái tóc.
Không đổi : giọng nói quê hương
I Tìm hiểu chung :
II Tìm hiểu văn bản
Trang 9Tiết 41 - Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri
Khi đi trẻ, lúc về già.
Giọng quê không đổi, tóc đà
khác bao
1 Hai caõu ủaàu :
I Tỡm hieồu chung :
II Tỡm hieồu vaờn baỷn
Trang 10TiÕt 41 - NgÉu nhiªn viÕt nh©n buỉi míi vỊ
* T¸c dơng: Tạo nhịp điệu cân Tạo nhịp điệu cân
đối cho thơ
Khái quát ngắn gọn quãng đời xa quê với những đổi thay
? Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng ở đây? Chỉ ra tác dụng của biện pháp
I Tìm hiểu chung :
II Tìm hiểu văn bản
Trang 11TiÕt 41 - NgÉu nhiªn viÕt nh©n buỉi míi vỊ quª
(Håi h ¬ng ngÉu th ) -H¹ Tri
Ch
¬ng-* NghƯ thuËt:
* T¸c dơng:
1 Hai câu đầu :
I Tìm hiểu chung :
II Tìm hiểu văn bản
Tình cảm gắn bó sâu nặng và bền chặt của tác giả đối với quê hương
?Bằng phép đối hai câu thơ đã bộc lộ tình cảm của tác giả
như thế nào?
Trang 12Tiết 41: HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ
I.Tìm hiểu chung:
II Tìm hiểu văn bản:
1.Hai câu đầu :
=>Phép tiểu đối, phương thức kể,
tả.
Quãng thời gian xa quê làm
quan đã làm thay đổi vóc
người, tuổi tác nhưng giọng
nói quê hương không thay
đổi
Tình cảm gắn bó sâu năng
và bền chặt của nhà thơ đối
với quê hương
( Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê )
_ Hạ Tri Chương _
Trang 13(Nhi đồng t ư ơng kiến, bất t ư ơng thức, Tiếu vấn : Khách tòng hà xứ lai
I Tỡm hieồu chung :
II Tỡm hieồu vaờn baỷn
2 Hai caõu sau :
Trang 14 Boùn treỷ gặp khoõng chaứo maứ hoỷi.
Tiết 41 - Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về
quê
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri
Ch
ơng-1 Hai caõu ủaàu :
I Tỡm hieồu chung :
II Tỡm hieồu vaờn baỷn
2 Hai caõu sau :
Có 1 tỡnh huống bất
ngờ nào đã xảy ra khi tác giả vừa đặt chân về đến làng?
Taùi sao laùi coự theồ xaỷy ra chuyeọn nhử vaọy ?
boùn treỷ toỏt buùng vaứ hieỏu khaựch khi gaởp
ngửụứi laù.
Trang 15Tiết 41 - Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về
quê
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri
Ch
ơng-1 Hai caõu ủaàu :
I Tỡm hieồu chung :
II Tỡm hieồu vaờn baỷn
2 Hai caõu sau :
Khỏch ở chốn nào lại chơi?
? Trong lời hoỷi cuỷa trẻ con, lời nào khiến nhà thơ đau lũng nhất?
?Tại sao nhà thơ
vốn quê ở đó lại bị
lũ trẻ xem là khách?
Khaựch ụỷ choỏn naứo laùi chụi?
do nhaứ thụ xa queõ quaự laõu
Trang 161 Hai câu đầu :
I Tìm hiểu chung :
II Tìm hiểu văn bản
2 Hai câu sau :
TiÕt 41 - NgÉu nhiªn viÕt nh©n buỉi míi vỊ
quª
(Håi h ¬ng ngÉu th ) -H¹ Tri
Ch
? Nghệ thuật nào được sử dụng trong hai cau thơ thể hiện tâm trạng ấy?
Tình huống bất ngờ, câu hỏi tu từ, hình ảnh, âm thanh vui tươi, nhưng thấp thoáng giọng điệu bi hài
? Việc bị bọn trẻ
coi là khách đã tác động đến thái độ và tâm trang của nhà thơ như thế nào?
ngạc nhiên buồn tủi ngậm ngùi chua xót cùng ập đến
Trang 171 Hai caõu ủaàu :
I Tỡm hieồu chung :
II Tỡm hieồu vaờn baỷn
2 Hai caõu sau :
Tiết 41 - Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về
quê
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri
Ch
ơng-? Tác giả đã kể lại sự việc lúc mới về quê ở hai câu thơ cuối,
nhằm thể hiện điều gỡ?
=> Tỡnh huống bất ngờ
=>Giọng điệu bi hài, húm hỉnh
Sự ngỡ ngàng xút xa, đau khổ của tỏc giả khi bị coi là khỏch lạ ngay chớnh trờn mảnh đất quờ hương
Trang 18Tiết 41: HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ
I.Tìm hiểu chung:
II Tìm hiểu văn bản:
1.Hai câu đầu :
=>Phép tiểu đối, phương thức kể, tả.
Quãng thời gian xa quê làm
quan đã làm thay đổi vĩc
người, tuổi tác nhưng giọng nĩi
quê hương khơng thay đổi
=>Giọng điệu bi hài, hĩm hỉnh.
Sự ngỡ ngàng xĩt xa, đau khổ của
tác giả khi bị coi là khách lạ
ngay chính trên mảnh đất quê
- Biểu cảm thông qua tự sự
Bài thơ thể hiện tình yêu
quê hương chân thực mà sâu sắc của một người sống xa quê lâu ngày,trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân về quê cũ.
Tình quê hương là một trong những tình cảm lâu bền và thiêng liêng nhất của con người
1 Nghệ thuật:
2 Nội dung :
3 Ý nghĩa văn bản :
Trang 19Tiết 41: HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ
( Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê )
Lí Bạch
-Ở xa quê nhớ về quê
->Tình cảm quê hương thể
hiện qua nỗi sầu xa xứ
Kết quả thảo luận :
Hãy so sánh tình yêu quê hương
của Lí Bạch (Tĩnh Dạ Tứ) và Hạ
Tri Chương ( Hồi hương ngẫu thư)
Thảo luận : (2ph)
Trang 20HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
• Học thuộc lòng bài thơ (phiên âm, dịch nghĩa, dịch
thơ), ghi nhớ.
• Phân tích tâm trạng của nhà thơ.
• Chuẩn bị bài mới : “Từ trái nghĩa”
+Tìm hiểu khái niệm, ví dụ, xem các bài tập.
+ Việc sử dụng từ trái nghĩa như thế nào ?
Trang 22Hạ Tri Chương (659 – 774)
Trang 23• Hồi Hương Ngẫu Thư (Thơ phổ nhạc)
Thơ phóng tác: Vương Ngọc Long
(Ý thơ Hạ Tri Chương)
Nhạc: Mai Đức Vinh
Ra đi thuở hãy còn thơ
Tuổi già mới được ngày mơ trở về
Thưa rằng chẳng mất giọng quê
Tóc sương điểm bạc lòng tê tái sầu
Người quen cảnh cũ còn đâu
Bạn xưa chẳng nhận ra nhau nghẹn ngào
Trẻ con lạ lẫm lao xao
Hỏi cười “ Khách lạ phương nào đến đây ? “
Đời như gió thoảng mây bay
Xa quê nào biết tháng ngày trôi qua
Chơi vơi lá rụng sân nhà
Đìu hiu vườn cũ nhạt nhòa lệ rơi
Long đong góc bể chân trời
Bạn bè đếm được mấy người còn đây
Thoảng nghe con nước thở dài
Lung linh Hồ Kính nhà ai gợn sầu
Mặc đời lắm cảnh bể dâu
Gió Xuân chẳng đổi thay màu sóng xưa
hoihuongngauthu.mp3
Trang 25Bài Hồi hương ngẫu thư được
viết theo thể thơ gì ?
Thất ngôn tứ tuyệt
Đường luật
Trang 26Từ nào được xem là
nhãn tự của bài thơ ?
Khách
Trang 28Cho biết nghệ thuật thể hiện ở hai câu đầu ?
Phép
đối
Trang 30Tình yêu quê hương được viết một cách ,trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân
trở về quê cũ
ngẫu nhiên