Xu hướng biến đổi một số tính chất của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm

BÀI 6.Xu hướng biến đổi một số tính chất của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm Thái Bình – 2022... Nhận xét trong các chu kỳ 2, 3, 4 số eletron electron lớp ngo

BÀI 6.

Xu hướng biến đổi một số tính chất của nguyên tử các

nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm

Thái Bình – 2022

Kiểm tra bài cũ

Viết cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố:

Mg ( Z = 12) ; Al ( Z=13) ; Ca ( Z= 20); Cl ( Z= 17) Cho biết đặc điểm về cấu hình electron của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm A?

Viết cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố:

Mg ( Z = 12) ; Al ( Z=13) ; Ca ( Z= 20); Cl ( Z= 17) Cho biết đặc điểm về cấu hình electron của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm A?

I CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ CỦA CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM A

I CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ CỦA CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM A

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Quan sát hình 6.1, thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi sau:

1 Nhận xét trong các chu kỳ 2, 3, 4 số eletron electron lớp ngoài cùng của nguyên

tử các nguyên tố biến đổi như thế nào?

2 Viết cấu cấu hình electron lớp ngoài cùng của các nguyên tử nguyên tố nhóm

IA và VIIIA?

3 Cấu hình eletron lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố sau mỗi chu kỳ biến đổi như thế nào? Nguyên nhân của sự biến đổi tính chất của các nguyên tố?

I CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ CỦA CÁC NGUYÊN TỐ NHÓM A

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Quan sát hình 6.1, bảng 6.1 trong SGK, nghiên cứu nội dung phần II trong SGK và trả lời các câu hỏi:

1 Các xác định bán kính nguyên tử ?

2 Xu hướng biến đổi bán kính nguyên tử trong 1 chu kì , trong một nhóm A?

3 Giải thích xu hướng biến đổi bán kính nguyên tử trong 1 chu kì, trong một

nhóm A?

4 Cho ví dụ minh họa?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Quan sát hình 6.4, bảng 6.2 trong SGK, nghiên cứu nội dung phần III trong SGK và trả lời các câu hỏi:

1 Khái niệm về độ âm điện ?

2 Xu hướng biến đổi độ âm điện trong 1 chu kì , trong một nhóm A?

3 Giải thích xu hướng biến đổi độ âm điện trong 1 chu kì, trong một nhóm A?

4 Cho ví dụ minh họa ?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4

Quan sát thí nghiệm so sánh tính kim loại của sodium và magnesium, tính phi kim của chlorine và iodine, nghiên cứu nội dung phần IV trong SGK và trả lời các câu hỏi:

1 So sánh tính kim loại của sodium và magnesium, tính phi kim của chlorine và iodine

2 Khái niệm về tính kim loại, phi kim độ âm điện ?

3 Nêu xu hướng biến đổi tính kim loại, tính phi kim trong 1 chu kì , trong 1nhóm A?

4 Giải thích xu hướng biến đổi tính kim loại, tính phi kim trong 1 chu kì, trong 1nhóm A?

5 Cho ví dụ minh họa ?

II.1 BÁN KÍNH NGUYÊN TỬ

b Xu hướng biến đổi:

* Trong một chu kì, theo chiều tăng dần

điện tích hạt nhân, bán kính các nguyên

tử có xu hướng giảm dần.

* Trong một nhóm A, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân, bán kính các nguyên tử có xu hướng tăng dần

Giải thích: Trong một chu kì, khi đi từ trái

sang phải thì: Điện tích hạt nhân tăng, số

lớp e không đổi  lực hút giữa hạt nhân

với các e lớp ngoài cùng tăng  bán kính

nguyên tử giảm

Giải thích: Trong một nhóm A, khi đi từ trên

xuống thì: Điện tích hạt nhân tăng, số lớp e

tăng vượt mạnh hơn  lực hút giữa hạt nhân với các e lớp ngoài cùng giảm  bán kính nguyên tử tăng

và 2 electron lớp ngoài cùng) nên bán kính nguyên tử Se < Ca.

VD 2: Lithium < potassium (cùng nhóm IA) Trong nhóm IA, K có 4 lớp electron > Li có 2 lớp electron, lực hút giữa hạt nhân với electron lớp ngoài cùng của K < Li nên bán kính nguyên tử K > Li.

II.2 ĐỘ ÂM ĐIỆN

a Khái niệm

Độ âm điện của nguyên tử đặc trưng cho khả năng hút electron của

nguyên tử một nguyên tố khi hình thành liên kết hóa học.

II.2 ĐỘ ÂM ĐIỆN

b Xu hướng biến đổi:

* Trong một chu kì, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân, giá trị độ âm điện của nguyên tử có xu hướng

tăng dần

* Trong một nhóm A, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân, giá trị độ âm điện của nguyên tử có xu hướng giảm dần

II.2 ĐỘ ÂM ĐIỆN

c Vận dụng

- Mg, P, S cùng chu kì 3, điện tích hạt nhân tăng

từ Mg (+12); P (+15); S (+16) và số electron lớp ngoài cùng tăng từ Mg (2) đến P (5) đến S (6) nên lực hút giữa hạt nhân với electron lớp ngoài cùng tăng dẫn đến khả năng hút electron tăng độ

âm điện tăng.

- Ca và Mg cùng nhóm A; Ca có 4 lớp electron,

Mg có 3 lớp electron nên lực hút giữa hạt nhân với electron lớp ngoài cùng của Ca < Mg dẫn đến khả năng hút electron Ca < Mg.

II.3 TÍNH KIM LOẠI, TÍNH PHI KIM

II.3 TÍNH KIM LOẠI, TÍNH PHI KIM

a Khái niệm:

- Tính kim loại là tính chất của một nguyên tố mà nguyên tử của nó dễ mất e để trở thành ion dương

Nguyên tử càng dễ mất e  tính kim loại càng mạnh

- Tính phi kim: là tính chất của một nguyên tố mà nguyên tử của nó dễ thu e để

trở thành ion âm

Nguyên tử càng dễ thu e  tính phi kim càng mạnh

II.3 TÍNH KIM LOẠI, TÍNH PHI KIM

C Ví dụ :

+ Thứ tự giảm dần tính kim loại : Ba > Sr > Ca > Mg

Giải thích: trong nhóm IIA, chiều từ trên xuống dưới, điện tích hạt nhân tăng nhưng bán kính nguyên tử tăng nhanh hơn và làm giảm lực hút của hạt nhân với electron lớp ngoài dẫn đến càng dễ tách electron ra khỏi nguyên tử

II.3 TÍNH KIM LOẠI, TÍNH PHI KIM

b Xu hướng biến đổi:

* Trong một chu kì, theo chiều tăng dần điện

tích hạt nhân, tính kim loại của các nguyên tố

tăng dần, đồng thời tính phi kim mạnh dần

* Giải thích: Trong một chu kì, khi đi từ trái sang

phải thì: Điện tích hạt nhân tăng, số lớp e không đổi

 lực hút giữa hạt nhân với các e lớp ngoài cùng

tăng  bán kính nguyên tử giảm  khả năng

nhường e giảm đồng thời khả năng thu thêm e tăng

lên  tính kim loại giảm và tính phi kim tăng

* Trong một nhóm A, theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, tính kim loại của các nguyên tố mạnh dần, đồng thời tính phi kim yếu dần

Giải thích:Trong một nhóm, khi đi từ trên xuống thì:

Điện tích hạt nhân tăng, số lớp e tăng vượt mạnh hơn

 lực hút giữa hạt nhân với các e lớp ngoài cùng giảm  bán kính nguyên tử tăng  khả năng nhường e tăng đồng thời khả năng thu thêm e giảm

 tính kim loại tăng và tính phi kim giảm

LUYỆN TẬP

Câu 1: Đại lượng nào sau đây biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử ?

A Tỷ khối B Số lớp electron.

C Số e lớp ngoài cùng D Điện tích hạt nhân.

Câu 2: Nguyên tử của nguyên tố nào sau đây có độ âm điện nhỏ nhất ?

A Cl B I C Br D F.

Câu 3: Độ âm điện của một nguyên tử đặc trưng cho

A Khả năng hút electron của nguyên tử đó khi hình thành liên kết hoá học.

B Khả năng nhường proton của nguyên tử đó cho nguyên tử khác.

C Khả năng nhường electron của nguyên tử đó cho nguyên tử khác.

D Khả năng tham gia phản ứng hoá học mạnh hay yếu của nguyên tử đó.

Câu 4: Các nguyên tố: nitơ, silic, oxi, photpho; tính phi kim của các nguyên tố trên tăng dần theo thứ tự

A Si < N < P < O B Si < P < N < O C P < N < Si < O D O < N < P < Si.

LUYỆN TẬP

Câu 5: Cho 78 gam một kim loại thuộc nhóm kim loại điển hình (thuộc nhóm IA) tác

dụng với nước sau phản ứng tạo ra 24,79 lít khí hiđro (đo ở đkc) Vậy kim loại đó là

Câu 6: Hoà tan hoàn 5,94 gam hỗn hợp hai muối clorua của hai kim loại X và Y ( X, Y

đều thuộc nhóm IIA) vào nước được 100ml dung dịch Z Cho dung dịch Z tác dụng hết với dung dịch AgNO3 thu được 17,22 gam kết tủa Lọc bỏ kết tủa được dung dịch M

Cô cạn M được m gam hỗn hợp muối khan Giá trị của m là

A 9,12 B 9,20 C 9,10 D 9,21.

Hội thi GVDG