Giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học của phân môn Tập làm văn lớp 2: Dạng văn miêu tả

Phương pháp tiếp cận tạo ra sáng kiếna a, Học sinh Qua thực tế giảng dạy những tuần đầu của năm học, tôi thấy học sinh còn rất lúng túng khi học phân môn tập làm văn vì các em mới được

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO LẠC THỦY

TRƯỜNG TIỂU HỌC & THCS AN LẠC

Giáo viên: Vũ Thị Vui

“Giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học của phân môn Tập làm văn lớp 2: Dạng văn miêu tả”

BÁO CÁO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Nội dung sáng kiến

Phân môn Tập làm văn vận dụng các hiểu biết, kỹ năng về Tiếng Việt do quá trình học tập và tích lũy ở các phân môn học khác Để làm được một bài văn, yêu cầu người học phải hoàn thiện cả bốn kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết và vận dụng các kiến thức về Tiếng Việt

2 Phương pháp tiếp cận tạo ra sáng kiến

a a, Học sinh

Qua thực tế giảng dạy những tuần đầu của năm học, tôi thấy học sinh còn rất lúng túng khi học phân môn tập làm văn vì các em mới được làm quen với môn học này Việc nói và viết văn còn chưa đủ câu, chưa biết cách chọn lọc từ ngữ để nói để viết văn Dẫn đến chất lượng của nhiều em chưa đạt được theo chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học

Trong quá trình học phân môn TLV, đặc biệt là văn tả cảnh, vì vốn sống, vốn hiểu biết của các em còn hạn chế nên khi vận dụng vào thực tế bài học các em không biết cách diễn đạt khi viết văn Cách xắp xếp các từ, câu, chưa đạt yêu cầu, còn lủng củng

Tôi nhận thấy trong chương trình Tiểu học, phân môn Tập làm văn lớp 2 có nhiệm vụ rèn cho học sinh kỹ năng nói – viết các kiểu bài văn miêu tả, kể chuyện, viết bưu thiếp và một số loại văn bản khác Song văn miêu tả chiếm ưu thế hơn

Qua đó ta thấy rằng phân môn Tập làm văn là một phân môn rất quan trọng với học sinh lớp 2 vì môn học này như một viên gạch đặt nền móng đầu tiên để làm nền tảng giúp học sinh tiếp tục học tốt phân môn tập làm văn

ở các lớp học tiếp theo

2 Đối với giáo viên

3 Mục tiêu cần đạt được

Chương II: Mô tả sáng kiến

I, Vấn đề của sáng kiến

1, Tập làm văn là phân môn mang tính tổng hợp.

Có thể nói phân môn Tập làm văn là sản phẩm của môn Tiếng Việt và các môn khoa học khác Do đó, dạy Tập làm văn phải dựa trên kết quả nhiều môn học.

• VD: Khi muốn miêu tả một con gà, một con

mèo, học sinh không chỉ vận dụng kiến thức

của phân môn Tập làm văn mà còn phải sử

dụng rất nhiều kiến thức khác có liên quan

đến đối tượng định tả

2.2- Phân môn Tập làm văn còn mang tính sáng tạo.

Khi dạy văn miêu tả cho học sinh cần chọn cho học sinh một cách nhìn, một cách quan sát riêng từ đó phát triển tư duy, tưởng tượng cho học sinh Học sinh được quan sát và biết cách quan sát, chọn lọc hình ảnh thì bài viết của các em mới sinh động được.

2.3 Những hạn chế trong việc dạy Tập làm văn hiện nay.

Giáo viên chỉ quan tâm hướng dẫn học sinh viết cả bài văn chứ chưa quan tâm đến việc dạy học sinh viết đoạn văn, câu văn

Bài văn của học sinh thường lủng củng, lộn xộn - các ý trong bài văn chưa được sắp xếp hợp lý Câu văn diễn đạt chưa hay

Vì thế để học sinh viết được bài văn hay thì phải biết viết câu văn hay, phải có vốn từ ngữ, vốn hiểu biết phong phú

• VD: - Bà con xã viên gặt lúa.

Học sinh chỉ cần đặt những câu như trên là đúng ngữ pháp và đúng với yêu cầu của phân môn luyện từ và câu Nhưng để câu văn hay hơn, giáo viên cần khéo léo gợi ý đưa thêm yêu cầu giúp học sinh phát triển tư duy, sáng tạo của mình

=> Vào buổi sáng mùa thu, trên cánh đồng bà con xã viên đang gặt lúa.

1 Giúp học sinh nắm vững cấu tạo của một câu văn miêu tả.

.Khi dạy học sinh nói (viết) câu thông qua các ví dụ cần giúp

học sinh hiểu rõ khái niệm về câu văn miêu tả.Trong khi viết câu văn phải hướng dẫn học sinh cách dùng từ cho phù hợp với văn cảnh Câu văn phải đúng ngữ pháp

Học sinh biết cách chọn lọc từ để viết thành câu, muốn viết được đoạn văn hay đương nhiên phải viết được câu văn hay Từ câu văn mới viết liên kết thành đoạn văn.

II Giải pháp thực hiện sáng kiến

2 Giúp học sinh cách viết đoạn văn trong bài văn miêu tả.

+ Để viết được đoạn văn trước hết cần giúp học sinh

nắm vững nội dung của đoạn văn

+ Giúp học sinh nắm vững cấu tạo của một đoạn văn, cách viết đoạn văn

+ Giáo viên phải định hướng cho học sinh nắm vững cách viết mở đoạn, thân đoạn và kết đoạn sau đó vận dụng kiến thức để hoàn thành một đoạn văn cụ thể

+ Cần giúp học sinh sử dụng các giác quan khi quan sát.

Thông thường học sinh chỉ dùng mắt để quan sát đó là mặt mạnh và cũng là hạn chế của học sinh Tuỳ từng đối tượng miêu tả mà cần hướng dẫn học sinh lựa chọn các giác quan để quan sát cho phù hợp.

• VD: Khi tả còn mèo cần kết hợp các giác quan: mắt, tai, tay Khi quan sát cần thu nhận các đặc điểm đặc sắc, độc đáo mà các giác quan đem lại

+ Cần chọn hình ảnh tiêu biểu khi quan sát.

Giáo viên cần hướng dẫn học sinh cách lựa chọn hình ảnh tiêu biểu

để quan sát, để miêu tả.

• VD: Khi miêu tả con vật, không phải tả hết các bộ phận của con vật

mà chọn miêu tả bộ phận nào để làm nổi bật lên đặc điểm của con vật ấy.

+ Giúp học sinh hoàn thiện đoạn văn.

Giáo viên hướng dẫn học sinh cách viết liên kết các câu, cách sử dụng dấu câu, cách trình bày một đoạn văn.

Đặc biệt mỗi tiết học, giáo viên cần quan tâm tới từng đối tượng học sinh để học sinh được nói, được viết, được nêu ý kiến của mình Để học sinh tìm ra những nguyên nhân dẫn đến bài văn chưa hay và tìm cách khắc phục, cần khéo léo khơi gợi trí tưởng tượng sáng tạo của học sinh khi viết văn

3 Dạy Tập làm văn thông qua các phân môn của môn Tiếng Việt

Tập làm văn là sản phẩm của môn Tiếng Việt Muốn làm bài văn tốt thì học sinh phải học tốt tất cả các phân môn của môn Tiếng Việt

a, Dạy văn thông qua phân môn Tập đọc.

Phân môn Tập đọc giúp học sinh làm giàu thêm vốn từ, mở rộng tầm hiểu

biết Giáo viên cũng cần hướng dẫn học

sinh tìm ra các câu văn hay các hình ảnh

sinh động

- VD: Rễ cây nổi lên mặt đất thành những

hình thù quái lạ,như những con rắn hổ

mang dận dữ

(Cây đa quê hương - Nguyễn Khắc Viện)

b, Dạy văn thông qua phân môn Luyện từ và câu .

Phân môn Luyện từ và câu cung cấp, mở rộng vốn từ, vốn kiến thức về ngữ pháp về câu, cách viết câu cho học sinh

* VD: Bài mở rộng vốn từ "Cây cối" có bài tập:

Em hãy tìm từ chỉ vẻ đẹp của cây cối Đặt câu với từ vừa tìm được.

- Học sinh viết:

+ Cây bàng đã trổ lộc non mơn mởn.

- Với câu văn này giáo viên không chỉ dừng lại ở yêu cầu trên mà khuyến khích học sinh diễn đạt hay hơn

=> Mùa xuân,cây bàng thay áo mới những lộc non lấm tấm phủ khắp các cành cây

c, Dạy văn thông qua phân môn Kể chuyện

Phân môn Kể chuyện là một phân môn luôn hấp dẫn đối với học sinh Qua phân môn này giúp học sinh phát triển ngôn ngữ, tư duy và trtưởng tượng Đặc biệt phân môn này giúp học sinh biết diễn đạt một văn bản bằng lời

III Khả năng áp dụng nhân rộng sáng kiến

Bảng kết quả khảo sát chất lượng phân môn TLV đầu năm học:

Bảng kết quả chất lượng phân môn TLV cuối năm học:

- Tỉ lệ học sinh: * HTT tăng 10% * HT tăng 15%

* CHT: 0 %

- Qua quá trình vận dụng những giải pháp nâng cao

chất lượng phân môn TLV lớp 2A dạng văn miêu tả, đã được áp dụng dạy ở khối 2 trường TH & THCS An Lạc như sau:

. 

Chương 3: Kết luận và đề xuất sáng kiến

1, Kết luận

Qua thực hiện biên pháp nâng cao chất lượng dạy và học của phân môn Tập làm văn lớp 2: Dạng văn miêu tả” tôi thấy học sinh biết cách nói, viết các câu văn, đoạn văn miêu tả một cách sinh động.

Học sinh phát huy tính chủ động sáng tạo trong viết văn, chất lượng học sinh được nâng lên rõ rệt , giúp học sinh yêu thích môn học.

2 Đề xuất:

* Đối với nhà trường và Phòng Giáo dục

- Cần tổ chức các chuyên đề về đổi mới phương pháp, hoạt động trải nghiệm phân môn tập làm văn Đặc biệt đối với lớp 2

Xin chân thành cảm

ơn Ban giám khảo!