Tiểu luận triết học : Con người và bản chất con người

CHỦ ĐỀ QUAN ĐIỂM CỦA MÁC LENIN VỀ CON NGƯỜI VÀ BẢN CHẤT CON NGƯỜI Tiền đề vật chất đầu tiên quy định sự hình thành, tồn tại và phát triển của con người chính là giới tự nhiên. Vì vậy, bản tính tự hiên phải là một trong những phương diện cơ bản của con người, loài người. Cũng do vậy, việc khám phá nghiên cứu khoa học về cấu tạo tự nhiên và nguồn gốc tự nhiên của con người là cơ sở khoa học để con người hiểu biết về chính bản thân mình để tiến đến làm chủ bản thân mình trong mọi hành vi và hoạt động sáng tạo ra lịch sử của nó, tức lịch sử nhân loại. a) Con người là kết quả của quá trình tiến hóa lâu dài của tự nhiên Cơ sở koa học của kết luận này đã được chứng minh bằng toàn bộ sự phát triển của chủ nghĩa duy vật và khoa học tự nhiên, đặc biệt là học thuyết Đacsuyn về sự tiến hóa của các loài. b) Con người là bộ phận của giới tự nhiên và giới tự nhiên là “thân thể vô cơ” của cơ thể con người “Giới tự nhiên… là thân thể vô cơ của con người, … đời sống thể xác và tinh thần của con người gắn liền với giới tự nhiên” (). Do đó nững biến đổi của giới tự nhiên và tác động của quy luật tự niên trực tiếp hoặc gián tiếp thường xuyên quy định sự tồn tại của con người và xã hội loài người, nó là mối trao đổi vật chất giữa con người và giới tự nhiên; ngược lại, sự biến đổi và hoạt động của con nười, loài người luôn luôn tác động trở lại môi trường tự nhiên, làm biến đổi môi trường đó. Đây chính là mối quan hệ biên chứng giữa sự tồn tại của con người, loài người và các loài khác của giới tự nhiên.

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH



KHOA KẾ TOÁN

TIỂU LUẬN

MÔN TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN

CHỦ ĐỀ: QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN VỀ CON NGƯỜI

VÀ BẢN CHẤT CON NGƯỜI PHÂN TÍCH Ý NGHĨA LÝ LUẬN VÀ THỰC

TIỄN CỦA QUAN ĐIỂM TRÊN

Long An, Ngày 25 tháng 12 năm 2021

Giảng viên : Đỗ Kiên Trung

Mã lớp học pần : 21C1PHI51002319

Họ và tên sinh viên : Võ Nguyễn Mỹ Dung

MỤC LỤC

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN A NỘI DUNG

1 Quan điểm triết học Mác-Lênin về con nguời và bản chất con người

1.1 Con người- thực thể thống nhất giữa mặt sinh học và mặt xã hội

1.1.1 Con người là thực thể của tự nhiên

Tiền đề vật chất đầu tiên quy định sự hình thành, tồn tại và phát triển của con người chính là giới tự nhiên Vì vậy, bản tính tự hiên phải là một trong những phương diện

cơ bản của con người, loài người Cũng do vậy, việc khám phá nghiên cứu khoa học về cấu tạo tự nhiên và nguồn gốc tự nhiên của con người là cơ sở khoa học để con người hiểu biết về chính bản thân mình để tiến đến làm chủ bản thân mình trong mọi hành vi

và hoạt động sáng tạo ra lịch sử của nó, tức lịch sử nhân loại

a) Con người là kết quả của quá trình tiến hóa lâu dài của tự nhiên

Cơ sở koa học của kết luận này đã được chứng minh bằng toàn bộ sự phát triển của chủ nghĩa duy vật và khoa học tự nhiên, đặc biệt là học thuyết Đacsuyn về sự tiến hóa của các loài

b) Con người là bộ phận của giới tự nhiên và giới tự nhiên là “thân thể vô cơ” của cơ thể con người

“Giới tự nhiên… là thân thể vô cơ của con người, … đời sống thể xác và tinh thần của

con người gắn liền với giới tự nhiên” () Do đó nững biến đổi của giới tự nhiên và tác động của quy luật tự niên trực tiếp hoặc gián tiếp thường xuyên quy định sự tồn tại của con người và xã hội loài người, nó là mối trao đổi vật chất giữa con người và giới tự nhiên; ngược lại, sự biến đổi và hoạt động của con nười, loài người luôn luôn tác động trở lại môi trường tự nhiên, làm biến đổi môi trường đó Đây chính là mối quan hệ

biên chứng giữa sự tồn tại của con người, loài người và các loài khác của giới tự nhiên

1.1.2 Con người là thực thể xã hội

Mặc dù con người sinh ra từ sự tiến hóa tự nhiên song khác với mọi động vật khác, con người có đặc tính xã hội Mỗi con người với tư cách là “người” chính là xét trong mối quan hệ biện chứng giữa sự tồn tại của con người, loài người và các tồn tại khác của giới tự nhiên

a) Theo giác độ nguồn gốc hình thành con người

Loài người thì không phải chỉ có nguồn gốc tự tiến hóa, phát triển của vật chất tự nhiên mà còn có nguồn gốc xã hội của nó, mà trước hết và cơ bản nhất là nhân tố lao động Chính nhờ lao động mà con người có khả năng vượt qua loài động vật để tiến hóa và phát triển thành người Bằng hoạt động thực tiễn con người đã in dấu sáng tạo của bàn tay và trí tuệ của mình vào giới tự nhiên cải tạo đời sống xã hội và qua đó phát triển hoàn thiện chính bản thân con người

b) Theo giác độ tồn tại và phát triển của con người, loài người

Sự tồn tại của con người luôn luôn bị chi phối bởi các nhân tố xã hội và các quy luật

xã hội Xã hội biến đổi thì mỗi người cũng do đó mà có sự thay đổi tương ứng Ngược lại, sự phát triển của mỗi cá nhân lại là tiền đề cho sự phát triển của xã hội.Sự nỗ lực hợp nhất những cách hiểu riêng lẻ về hành vi của con người vừa như là những vật thụ tạo của các môi trường xã hội của họ vừa như là những kẻ sáng tạo ra những giá trị riêng của họ

Hai phương diện tự nhiên và xã hội của con người tồn tại trong tính thống nhất của

nó, quy định lẫn nhau, tác động lẫn nhau,làm biến đổi lẫn nhau, nhờ đó tạo nên khả năng hoạt động sáng tạo của con người trong quá trình làm ra lịch sử.Và, chỉ có trong

xã hội, con người mới có thể thể hiện được bản chất tự nhiên và xã hội của mình; do

đó, tự nhiên và xã hội thống nhất với nhau trong bản chất con người, làm cho con người trở thành một chỉnh thể tồn tại với cả hai mặt tự nhiên và xã hội, hình thành nên mối quan hệ khăng khít: Con người - Tự nhiên - Xã hội

1.2 Bản chất con người theo quan điểm triết học Mác-Lênin

1.2.1 Góc độ lịch sử

Theo quan điểm duy vật biện chứng về bản chất xã hội của con người thì sự hình thành

và phát triển của con người cùng những khả năng sáng tạo lịch sử cần phải được tiếp cận từ giác độ phân tích và lí giải sự hình thành và phát triển của những quan hệ xã hội của con người trong lịch sử Cũng vì thế, sự giải phóng bản chất con người cần hướng vào sự giải phóng những quan hệ kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, thông qua đó mà

có thể phát huy khả năng sáng tạo lịch sử con người.Như vậy, không có con người phi lịch sử mà trái lại luôn gắn với hững điều kiện hoàn cảnh lịch sử nhất định.Với tư cách

là thực thể xã hội, con người trong hoạt động thực tiễn, thông qua hoạt động thực tiễn, tác động vào giới tự nhiên, làm cải biến giới tự nhiên theo nhu cầu sinh tồn và phát triển, đồng thời sáng tạo ra lịch sử của mình và thực hiện phát triển của lịch sử đó.Con người vừa là chủ thể, vừa là đối tượng của tiến trình phát triển lịch sử; con người làm nên lịch sử của chính mình và do vậy, lịch sử là lịch sử của con người, do con người và

vì con người

1.2.2 Góc độ tổng hòa các mối quan hệ xã hội

Trong tác phẩm Luận cương về Phoiơbắc, C.Mác khẳng định: “Bản chất con người không phải là một cái trừu tượng cố hữu của cá nhân riêng biệt Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hòa những quan hệ xã hội” ()

Chủ nghĩa duy vật biện chứng không chỉ thừa nhận bản tính tự nhiên của con người

mà còn lí giải con người từ giác độ các quan hệ lịch sử xã hội, từ đó phát hiện bản tính

xã hội của con người Hơn nữa, chính bản tính xã hội của con người là phương diện bản chất nhất của con người với tư cách “người”, phân biệt con người với các tồn tại khác của giới tự nhiên Như vậy, có thể hiểu con người là một thực thể tự nhiên nhưng

đó là thực thể tự nhiên mang đặc tính xã hội Bản chất của con người, xét trên phương diện tính hiện thực của nó, chính là “tổng hòa các mối quan hệ xã hội”, bởi xã hội là

xã hội của con người, được tạo nên từ toàn bộ các quan hệ giữa người với người trên các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa…

2.Ý nghĩa lí luận và thực tiễn của quan điểm Mác-Lênin về con người và bản chất con người

2.1.Ý nghĩa lí luận

Quan điểm của chủ nghĩa Mac-Lenin về con người và bản chất con người là cơ sở phương pháp luận cho mọi hoạt động của con người, biểu hiện:

Trong nhận thức đánh giá con người cần phải xem xét cả phương diện bản tính tự nhiên lẫn phương diện bản tính xã hội, song phải coi trọng hơn việc xem xét con người

từ phương diện bản tính xã hội Sẽ là sai lầm nếu chỉ nhìn vào một mặt/ khía cạnh/ phương diện của một người để đánh giá bản chất của người đó Xem xét một con người phải đặt người đó vào tổng hệ quan hệ của chính người đó Ngoài ra, con người cần tỉnh táo để tránh rơi vào thái độ sống chạy theo nhu cầu bản năng tầm thường

 Vì bản chất con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội nên cần chú trọng việc xây dựng môi trường xã hội tốt đẹp, với những quan hệ xã hội tốt đẹp để có thể xây dựng những con người tốt đẹp hoàn thiện Cần phải chú ý đến tính đúng đắn của mối quan hệ cá nhân – xã hội, tránh khuynh hướng đề cao quá mức cá nhân hoặc xã hội

2.2.Ý nghĩa thực tiễn

Đảng ta đã quán triệt và vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về con người

và bản chất con người cũng như tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong lãnh đạo đất nước, đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới đất nước:

 Chủ tịch Hồ Chúi Minh đã vận dụng sáng tạo và phát triển lý luận con người phù hợp với điều kiện lịch sử Việt Nam, trong đó bao gồm các nội dung cơ bản:Giải phóng nhân dân lao động gắn liền với giải phóng giai cấp, dân tộc Bởi ở Việt Nam quyền lợi của nhân dân lao động gắn liền với quyền lợi của giai cấp và dân tộc Công cuộc giải phóng ấy chỉ có thể thắng lợi khi các giai cấp bị bóc lột, các dân tộc bị áp bức và nững người lao động trên pạm vi toàn thế giới thoát khỏi ách áp bức, nô lệ.Trong sự nghiệp giải phóng ấy, nhân dân phải phát huy cao độ nội lực, đem sức ta mà giải phóng cho ta, đồng thời kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế trong sáng.Từ đó đã soi sáng con đường cách mạng Việt Nam, dẫn dắt Ðảng và nhân dân ta thắng lợi, thu non sông về một mối, Tổ

quốc thống nhất, cả nước quá độ đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội và thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới đất nước Đối với Người, độc lập dân tộc chỉ là bước khởi đầu, giải phóng con người mưới là quan trọng nhất bởi nếu đất nước độc lập mà nhân dân không tự do, không ấm no hạnh phúc thì độc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì

 Trong công cuộc đổi mới, Đảng ta chủ trương đẩy mạnh công cuộc đổi mới đất nước, phát triển kinh tế thị trường theo hướng xã hội chủ nghĩa chính là nhằm mục tiêu dân giàu, nước mạnh dân chủ, công bằng, văn minh để nhân dân có chất lượng cuộc sống tốt hơn Trong chủ trương này, Đảng ta cũng khẳng định phát huy nhân tố con người, coi con người Việt Nam vừa là mục tiêu vừa là động lực của công cuộc đổi mới, phát triển đất nước

PHẦN B KẾT LUẬN

Khi con người đang ngày ngày mày mò và khám phá những thứ vĩ đại của thế giới, sẽ thật là sai lầm và thiếu sót nếu con người không tự tìm hiểu về chính loài người – nơi xuất phát và cũng là nơi đi tới của sự phát triển vượt bậc về văn minh Từ đó, ta thấy việc tìm hiểu về con người và bản chất con người là vấn đề vô cùng bức thiết ở bất kỳ thời đại nào

Tóm lại từ bài tiểu luận này, con người là là thực thể thống nhất giữa sinh học và xã hội; con người sáng tạo ra lịch sử và lịch sử là của con người, do con người và vì con người; bản chất con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội.Qua việc phân tích, giải thích chi tiết về “quan điểm triết học Mác – Lênin về con người và bản chất con người,

ý nghĩa lí luận và thực tiễn của quan điểm ấy”, ta có thể hiểu một cách sâu sắc về con người và chính bản thân mình Việc phân tích này không chỉ có ý nghĩa về mặt lý thuyết thuần túy, mà qua đây sẽ giúp chúng ta có cái nhìn rõ ràng, đúng đắn hơn về những sự việc, hiện tượng trong cuộc sống và quan trọng nhất là bản chất con người

Từ đó, mỗi người sẽ phát triển thế giới quan theo hướng đúng đắn, tích cực và phát triển bản thân ngày càng hoàn thiện, trở thành một người công dân mẫu mực và có ích cho xã hội

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

() C Mác - Ăngghen (2000), Toàn tập, tập 42, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.

135

(