TỔNG KẾT TỪ VỰNG TỪ TƯỢNG THANH TỪ TƯỢNG HÌNH SO SÁNH CÁC BIỆN PHÁP TU TỪ

Là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên của sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó, tạo tính hàm xúc.. Là gọi tên sự vật,hiện tượng, khái niệm này bằng tên của sự vật, hiện

ĐẾN DỰ GIỜ NGỮ VĂN

LỚP 9B

GV thực hiện: Vũ Thị Thanh Huyền

Tiết 54

sầm sập, leng keng

khúc khích, ha hả

thướt tha, gập ghềnh

lô nhô, lấp lánh

Sắp xếp các từ sau vào hai cột thích hợp :

Mô phỏng âm thanh của

con người, tự nhiên

Gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái của sự vật

sầm sập thướt tha gập ghềnh leng keng

Nghe âm thanh đoán con vật

TU HÚ

MÈO



CHÍCH CHÒE

Tác giả sử dụng các từ tượng hình làm cho hình

Đám mây lốm đốm xám như đuôi con sóc nối

nhau bay quấn sát ngọn cây, lê thê đi mãi, bây

giờ cứ loáng thoáng nhạt dần, thỉnh thoảng đứt

quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức vách trắng toát

Bài tập 3:

loáng thoáng

lê thê

lồ lộ

lốm

lốm đốm

BPTT Khái niệm

Nhân hóa

Nói giảm

nói tránh

Là đối chiếu sự vật , sự việc này với sự vật , sự việc khác có nét tương đồng , nhằm tăng sức gợi hình , gợi cảm.

Là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên của sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó, tạo tính hàm xúc

Là gọi hoặc tả đồ vật , cây cối , con vật bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi , tả người.

Là gọi tên sự vật,hiện tượng, khái niệm này bằng tên của sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi nhau nhằm tăng sức gợi hình , gợi cảm cho lời văn

Là biện pháp phóng đại quy mô, mức độ tính chất của sự việc, hiện tượng nhằm nhấn mạnh , gây ấn tượng tăng sức biểu cảm

Là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị , uyển chuyển, tránh gây cảm giác đau buốn ghê sợ , tránh thô tục , thiếu lịch sự

Là biện pháp lặp lại từ ngữ nhằm làm nổi bật ý , gây cảm xúc

Là biện pháp lặp lại từ ngữ nhằm làm nổi bật ý , gây cảm xúc

Là lợi dụng đặc sắc về âm, nghĩa của từ ngữ tạo sắc thái dí dỏm, hài hước , làm câu văn thêm hấp dẫn thú vị

So sánh

Ẩn dụ

Hoán dụ

Điệp ngữ

Chơi chữ

Nói quá

Phân tích nét nghệ thuật độc đáo của những câu thơ sau:

(Trích từ “ Truyện Kiều” của Nguyễn Du )

Bài tập 2

Thà rằng liều một thân con

- Hoa, cánh : chỉ Thúy Kiều và cuộc đời của nàng.

- Cây, lá: Chỉ gia đình Thúy Kiều và cuộc sống của họ Làm nổi bật tấm lòng hiếu thuận, giàu đức hy

sinh của nàng Đồng thời khắc sâu nỗi bất hạnh cả

thể xác và tinh thần của Thúy Kiều Kiều đã tự

nguyện bán mình chuộc cha.

a

Làn thu thủy , nét xuân sơn

Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh

Một hai nghiêng nước nghiêng thành nước

Sắc đành đòi một tài đành họa hai

Ẩn dụ

Nhân hóa Nói quá

Hoa ghen

nét xuân sơn

Làn thu thủy

liễu hờn Một hai nghiêng nước nghiêng thành

Chân dung Thúy Kiều hiện lên thật ấn tượng

Đó là vẻ đẹp của một tuyệt thế giai nhân, trí tuệ tinh anh, một tâm hồn đầy sức sống

 Bài tập 2 (c )

Thảo luận nhóm: 5 phút

Điệp ngữ

Tình cảm mạnh mẽ

và kín đáo của chàng

trai đối với cô gái.

Còn trời còn nước còn non

Còn cô bán rượu anh còn say sưa

Gươm mài đá , đá núi cũng mòn, Voi uống nước , nước sông phải cạn

Nói quá

Sự lớn mạnh của nghĩa quân Lam Sơn

Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi

Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng

Ẩn dụ Điệp ngữ

Tình cảm gắn bó

giữa người mẹ với

đứa con

Nhân hóa

Trăng trở thành người bạn tri ân, tri kỷ

NHÓM 3

Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ

NHÓM 4

TÁC DỤNG CỦA BIỆN PHÁP TU TỪ :

Đem lại cho lời nói hằng ngày cũng như trong văn chương những hình ảnh giàu cảm xúc, tạo ấn tượng

mạnh cho người đọc, người nghe.

MỘT SỐ LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH CÁC BIỆN PHÁP TU TỪ

1) Xác định chính xác các biện pháp tu từ

2) Phân tích tác dụng các biện pháp tu từ

+ Giá trị biểu vật: vật, việc, cảnh, người hiện lên qua

hình ảnh như thế nào? (Giá trị gợi hình).

+ Giá trị biểu cảm: Những cảm xúc, liên tưởng được gợi

lên qua biện pháp tu từ (Giá trị gợi cảm).

3) Lập luận để khẳng định cái hay, độc đáo của các biện

pháp tu từ và cái tài của tác giả.

* Bài tập:

Viết đoạn văn diễn dịch (khoảng 10 – 12 câu), phân tích Quang Trung là

bậc kì tài quân sự (qua hồi 14 trong tác phẩm “ Hoàng Lê nhất thống chí” của

Ngô gia văn phái).

Trong đoạn văn có sử dụng một câu so sánh (gạch dưới câu so sánh đó).

Đọc hồi thứ 14 “ Hoàng Lê nhất thống chí” của Ngô gia văn phái, ta cảm nhận

được Nguyễn Huệ là người anh hùng áo vải, một bậc kì tài quân sự (1) Khi nghe được tin cấp

báo quân Thanh sang xâm lược nước ta, ông vạch phương hướng rõ ràng (2) Ông trực tiếp chỉ huy đại binh tiến ra Bắc thần tốc, bí mật chưa từng thấy trong lịch sử (3) Ông có tài điều binh khiển tướng, tài đó được thể hiện rõ trong lời dụ của ông trước ba quân và thể hiện trong cách xử tướng (4) Lời dụ của ông trước quân tướng sang sảng, hùng hồn như lời hịch lúc ra quân, kích

thích lòng yêu nước, khơi gợi chí căm thù và khích lệ tinh thần xả thân cứu nước (5) Cách đánh

giặc của ông đa dạng, linh hoạt, phong phú, luôn ở thế chủ động khiến giặc trở tay không kịp (6) Khi thì bao vây đánh giặc ở Hà Hồi, lúc thì áp sát đánh giặc dũng cảm sáng tạo ở Ngọc Hồi, lúc đánh nghi binh ở đê Yên Duyên, khi mai phục ở Đầm Mực,… (7) Quân Tây Sơn dưới sự chỉ huy của Quang Trung tiến quân như vũ bão khiến giặc đại bại “ thây chất đầy đồng, máu trôi đỏ nước’, tướng Sầm Nghi Đống “ thắt cổ tự vẫn”, Tôn Sĩ Nghị bỏ chạy về nước “ ngựa không kịp đóng yên”,… (8) Quang Trung thật sự là bậc anh hùng lão luyện, là nhà quân sự đại tài mà lịch

sử đời đời ghi nhớ, nhân dân ta đời đời biết ơn (9) Xây dựng và khắc hoạ hình tượng người anh hùng Nguyễn Huệ là một thành công đặc sắc của các văn sĩ trong “ Ngô gia văn phái” (10) Nó

làm cho trang văn “ Hoàng Lê nhất thống chí” thấm đẫm chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa anh

hùng Đại Việt (11)

TỪ TƯỢNG THANH

TỪ TƯỢNG HÌNH

CÁC BIỆN PHÁP

TU TỪ TỪ VỰNG

Vận dụng kiến thức để xác định giá trị sử dụng của

từ, phân tích nét nghệ thuật độc đáo trong đoạn trích hoặc trong văn bản.

TỔNG KẾT TỪ VỰNG

SO SÁNH

NHÂN HÓA

ĐIỆP NGỮ

HOÁN DỤ

ẨN DỤ

NÓI TRÁNH NÓI QUÁ

1 Ôn tập lại từ tượng thanh, từ tượng hình

và các biện pháp tu từ.

2 Hoàn thành các bài tập còn lại.

3 Chuẩn bị bài: Trả bài giữa kì 1.

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ