CHỦ ĐỀ: BÀI TIẾT TT 1./ Tạo thành nước tiểu Sự tạo thành nước tiểu diễn ra ở đâu?. Cấu tạo một đơn vị chức năng của thận - Sự tạo thành nước tiểu diễn ra ở các đơn vị chức năng của thận
Trang 1CHỦ ĐỀ: BÀI TIẾT (TT)
III/ Tạo thành nước tiểu:
Tiết 41: BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
IV/ Thải nước tiểu:
Trang 2CHỦ ĐỀ: BÀI TIẾT (TT)
1./ Tạo thành nước tiểu
Sự tạo thành nước tiểu
diễn ra ở đâu?
Cấu tạo một đơn vị chức năng của thận
- Sự tạo thành nước tiểu diễn ra ở các đơn vị chức năng của thận
Trang 3CHỦ ĐỀ: BÀI TIẾT (TT)
LỌC MÁU
- Màng lọc là vách mao
mạch với các lỗ nhỏ 30- 40
A 0
- Sự chênh lệch áp suất tạo ra
lực đẩy các chất qua lỗ lọc.
- Các tế bào máu và protein
lớn hơn lỗ lọc nên vẫn ở lại
trong máu.
HẤP THỤ LẠI
- Có sử dụng năng lượng ATP
- Các chất được hấp thụ lại:
+ Chất dinh dưỡng + Nước
+ Các ion Na + , Cl - .
BÀI TIẾT TIẾP
- Có sử dụng năng lượng ATP
- Các chất được bài tiết tiếp:
+ Các chất cặn bã: axit uric, creatin…
+ Các chất thuốc + ion thừa: H + , K + …
Ống thận
Mao mạch quanh ống thận
1./ Tạo thành nước tiểu
Trang 4Thảo luận nhóm
2 Thành phần nước tiểu đầu khác với máu ở chỗ nào?
3 Nước tiểu chính thức khác với nước tiểu đầu ở chỗ nào?
Các quá trình hình thành
nước tiểu
1 Sự tạo thành nước tiểu gồm những quá trình nào? Chúng diễn ra ở đâu? Kết
quả?
Đặc điểm Nước tiểu đầu Nước tiểu chính thức
Nồng độ các chất hoà tan
Chất độc, chất cặn bã
Chất dinh dưỡng
Trang 5ĐÁP ÁN
2 Thành phần nước tiểu đầu khác với máu ở chỗ nào?
3 Nước tiểu chính thức khác với nước tiểu đầu ở chỗ nào?
Các quá trình hình thành
nước tiểu
1 Sự tạo thành nước tiểu gồm những quá trình nào? Chúng diễn ra ở đâu? Kết
quả?
Đặc điểm Nước tiểu đầu Nước tiểu chính thức
Nồng độ các chất hoà tan
Chất độc, chất cặn bã
Chất dinh dưỡng
Hấp thụ lại
Cầu thận Bài tiết tiếp Ống thận Tạo nước tiểu chính thức
Không có các tế bào máu và protein Có các tế bào máu và protein
Có nhiều
Có ít
Trang 6CHỦ ĐỀ: BÀI TIẾT (TT)
LỌC MÁU
- Màng lọc là vách mao
mạch với các lỗ nhỏ 30- 40
A 0
- Sự chênh lệch áp suất tạo ra
lực đẩy các chất qua lỗ lọc.
- Các tế bào máu và protein
lớn hơn lỗ lọc nên vẫn ở lại
trong máu.
HẤP THỤ LẠI
- Có sử dụng năng lượng ATP
- Các chất được hấp thụ lại:
+ Chất dinh dưỡng + Nước
+ Các ion Na + , Cl - .
BÀI TIẾT TIẾP
- Có sử dụng năng lượng ATP
- Các chất được bài tiết tiếp:
+ Các chất cặn bã: axit uric, creatin…
+ Các chất thuốc + ion thừa: H + , K + …
Ống thận
Mao mạch quanh ống thận
1./ Tạo thành nước tiểu
Trang 7CHỦ ĐỀ: BÀI TIẾT (TT)
1./ Tạo thành nước tiểu
Nước tiểu được tạo thành ở các đơn vị chức năng của thận Gồm:
- Quá trình lọc máu ở cầu thận để tạo thành
nước tiểu đầu.
- Quá trình hấp thụ lại các chất cần thiết.
- Quá trình bài tiết tiếp các chất độc và chất
không cần thiết ở ống thận để tạo nên nước
tiểu chính thức và ổn định một số thành phần
của máu.
Trang 8Bệnh nhân viêm cầu thận, suy thận
Trang 9Bệnh nhân chạy thân nhân tạo
Trang 10CHỦ ĐỀ: BÀI TIẾT (TT)
1/ Tạo thành nước tiểu:
2/ Thải nước tiểu:
Trang 11CHỦ ĐỀ: BÀI TIẾT (TT)
1./ Tạo thành nước tiểu
2./ Thải nước tiểu
Ống dẫn nước tiểu
Bể thận
Nước tiểu chính thức
Bể thận
Ống dẫn nước tiểu
Bóng đái
Ống đái
Thải ra ngoài
Bể thận
Ống dẫn nước tiểu
Ống dẫn nước tiểu
Bóng đái
Bóng đái
Ống đái
Trang 12CHỦ ĐỀ: BÀI TIẾT (TT)
1 Tạo thành nước tiểu
2/ Thải nước tiểu
Ống dẫn nước tiểu
Bể thận
Nước tiểu chính thức đổ vào
bể thận, qua ống dẫn nước
tiểu xuống tích trữ ở bóng
đái, rồi được thải ra ngoài
nhờ hoạt động của cơ vòng
ống đái, cơ bóng đái và cơ
bụng
Trang 13CHỦ ĐỀ: BÀI TIẾT (TT)
1./ Tạo thành nước tiểu
2./ Thải nước tiểu
Ống dẫn nước tiểu
Bể thận
Giải thích tại sao trẻ nhỏ
thường tiểu dầm, còn người
già khó điều khiển phản xạ đi
tiểu?
+ Ở trẻ nhỏ, do hệ thần kinh
chưa phát triển
+ Ở người già, sự co cơ vân ở
ống đái không tốt
Trang 15Hiện tượng gì sẽ xảy
ra nếu màng lọc bị
tổn thương?
Khi màng lọc bị tổn thương làm cho quá trình lọc máu bị ngưng trệ hoặc cho prôtêin
và các tế bào máu lọt qua màng, gây ra hiện tượng tiểu ra máu,…
Trang 16GIẢI Ô CHỮ
C Ầ U T H Ậ N
Ố N G T H Ậ N
P R Ô T Ê I N
B Ó N G Đ Á I
T Ế B À O M Á U
T H Ả I N Ư Ớ C T I Ể U
H Ệ B À I T I Ế T
Câu 1: Bộ phận nào của thận đảm nhận chức năng lọc máu ? 7ô
1
2
3
4
5
6
Câu 2: Quá trình hấp thụ lại và bài tiết tiếp được được diễn ra ở
Câu 3: Chất nào trong máu không lọt qua màng lọc của cầu
thận trong quá trình lọc máu ? Câu 4: Nước tiểu chính thức được dự trữ ở đâu ? 7ô 7ô
Câu 5: Thành phần nào có trong máu mà không có trong nước tiểu đầu ? 8ô
Câu 6: Nước tiểu chính thức sau khi được tạo ra sẽ xảy ra quá trình nào tiếp theo ? 12ô
1 2 3 4 5 6
Trang 17HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục “Em có biết”
- Soạn tiếp Chủ đề: BÀI TIẾT.
Bài 40 Vệ sinh hệ bài tiết nước tiểu Chú ý:
* Tìm hiểu các tác nhân gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu.
* Các thói quen khoa học để bảo
vệ hệ bài tiết nước tiểu.