GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN TÌNH CẢMIÁO DỤC PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM,, KỸ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ MẦM NONKỸ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ MẦM NON

Phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội là gì?Phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội là môt quá trình mà trẻ em và người lớn trở nên ý thức hơn về cảm xúc của mình, học cách liên hệ hài hòa hơn

GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM,

KỸ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ MẦM NON

Trao đổi chia sẻ và thảo luận:

Trong quá trình thực hiện giáo dục phát triển tình cảm,kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non đồng chí đang thực hiện có thuận lợi và khó khăn gì?

I MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

1 Tình cảm là gì?

Tình cảm là những thái độ thể hiện sự rung cảm ổn định của con người đối với những sự vật, hiện tượng, phản ánh ý nghĩa của chúng trong mối liên quan với nhu cầu và động cơ cá nhân Tình cảm là sản phẩm cấp cao của sự phát triển các quá trình cảm xúc trong điều kiện xã hội

2 Kỹ năng xã hội là gì?

Kỹ năng xã hội là một dạng hành động nhằm thực hiện các mối quan hệ của cá nhân với mọi người xung quanh trên cơ sở nắm vững phương thức thực hiện và

sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm xã hội phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh

3 Phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội là gì?

Phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội là môt quá trình

mà trẻ em và người lớn trở nên ý thức hơn về cảm xúc của mình, học cách liên hệ hài hòa hơn với người khác, phát triển khả năng đưa ra các quyết định, có trách nhiệm và giải quyết những thách thức một cách hiệu quả

*Phát triển tình cảm ở trẻ là phát triển năng lực

về:- Nhận biết và hiểu cảm xúc của bản thân.

- Thể hiện và kiểm soát cảm xúc của chính mình

-Hiểu và đáp lại cảm xúc của người khác

•Phát triển kỹ năng xã hội ở trẻ là phát triển năng lực về : Hiểu bản thân, hiểu người khác, các quy tắc

và mong đợi của xã hội , điều chỉnh và kiểm soát các hành vi của bản thân Hiểu bản thân;Tự nhận thức; ý thức về bản thân và tự trọng

- Nhận biết và hiểu cảm xúc của bản thân.

- Thể hiện và kiểm soát cảm xúc của chính mình

-Hiểu và đáp lại cảm xúc của người khác

- Phát triển kỹ năng xã hội ở trẻ là phát triển năng lực

về hiểu bản thân, hiểu người khác, các quy tắc và mong đợi của xã hội , điều chỉnh và kiểm soát các hành vi của bản thân Phát triển kỹ năng XH liên quan

- Hiểu bản thân:

+ Tự nhận thức

+ Ý thức về bản thân và tự trọng

- Hiểu và ứng xử phù hợp với người khác.

- Phát triển và duy trì các mối quan hệ với người khác:+ Kết bạn và giữ gìn tình bạn

+ Hợp tác với người khác

+ Xử lý vấn đề và giải quyết mâu thuẫn

- Hiểu về vai trò và trách nhiệm xã hội

- Có trách nhiệm với môi trường

II ĐẶC ĐIỂM TÌNH CẢM, KNXH CỦA TRẺ MẦM NON

Ở lứa tuổi mầm non, TC & KNXH đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển nhân cách và chi phối mạnh

mẽ đời sống của trẻ Trẻ luôn có nhu cầu, đòi hỏi mọi người thể hiện tình cảm với trẻ và trẻ cũng muốn thể hiện tình cảm với người khác

Sự phát triển TC & KNXH ở trẻ cũng có sự khác nhau giữa các trẻ, phụ thuộc vào sự khác biệt trong tính cách và điều kiện sống cũng như kinh nghiệm của từng trẻ

III VAI TRÒ CỦA GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN TINH CẢM, KỸ NĂNG XÃ HỘI ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ

1 Giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội góp phần phát triển các mối quan hệ tích cực của trẻ đối với thế giới xung quanh.

2 Giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội góp phần tăng cường khả năng sẵn sàng vào lớp 1 và thành công trong tương lai của trẻ.

3 Giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội góp phần phát triển năng lực cá nhân và cộng đồng, xây dựng một xã hội gắn kết, hòa bình.

IV: PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC GIÁO DỤC TÌNH CẢM, KĨ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ NHÀ TRẺ:

có thể tiến hành trên các giờ chơi- tập có chủ định , hoạt động chơi, hoạt động với đồ vật, hoạt động sinh hoạt hàng ngày ở mọi lúc, mọi nơi, đối với trẻ lứa tuổi nhà trẻ việc giáo dục trẻ mọi lúc, mọi nơi càng được đặc biệt chú trọng.

VI: PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM, KỸ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ MG:

VI: HÌNH THỨC TỔ CHỨC GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM, KỸ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ MG:

Thực hiện các hình thức tổ chức giáo dục phát triển tình cảm , kỹ năng xã hội theo chương trình Giáo dục mầm non, bên cạnh đó , tăng cường các hình thức khác nhằm phát triển tình cảm , kỹ năng XH cho trẻ

-Kết hợp các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục: cả lớp với cá nhân , nhóm nhỏ , các nhóm trẻ cùng sở thích , nhóm trẻ không cùng độ tuổi, chú ý đến khả năng, năng lực , sự hứng thú của trẻ để trẻ có biện pháp diều chỉnh mục tiêu, nội dung, phương pháp phù hợp Tăng cường tổ chức các hoạt động phát triển KN sống, hoạt động học và mọi lúc, mọi nơi

VIII Nguyên tắc giáo dục phát triển TC-KNXH

1 Nội dung giáo dục phát triển TC, KNXH được tích hợp ở tất

cả các lĩnh vực giáo dục trong Chương trình GDMN

2 Nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục phát triển TC, KNXH phải phù hợp với đặc điểm phát triển tình cảm, kỹ năng

xã hội của từng lứa tuổi.

3 Giáo dục phát triển TC,KNXH cần được thực hiện thường xuyên,mọi lúc, mọi nơi, ở tất cả các thời điểm trong chế độ sinh hoạt hằng ngày của trẻ ở trường MN.

4 Giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cần

tăng cường cho trẻ tham gia các trải nghiệm, thực hành gắn với cuộc sống thực của trẻ

5 Trẻ phải được sống và giáo dục trong môi trường tích cực, thân thiện, ở đó mỗi trẻ đều được yêu thương, chăm sóc, an toàn, tôn trọng, đối xử công bằng và phát huy mọi tiềm năng sẵn có

6 Người lớn phải luôn làm gương và là hình mẫu

trong cách thể hiện tình cảm, biểu lộ cảm xúc, các hành vi giao tiếp, ứng xử trong cuộc sống

XIII Xây dựng kế hoạch giáo dục phát triển TC& KNXH

Giáo dục phát triển tình cảm, kĩ năng xã hội được thực hiện trong mọi thời điểm hằng ngày rất linh hoạt, tuy nhiên người giáo viên vẫn có thể dự kiến trước một số nội dung đưa vào kế hoạch giáo dục của mình để chủ động hơn trong quá trình thực hiện các hoạt động giáo dục Tất nhiên kế hoạch này chỉ là dự kiến, linh hoạt, giáo viên có thể lựa chọn thực hiện phù hợp với các hoàn cảnh, tình huống thực tế của lớp mình.

Thực hành lựa chọn nội dung giáo dục TC, KNXH vào KH tháng/chủ đề.

GDPTTC-KNXH trong Chế độ sinh hoạt hằng ngày

Phát triển TC, KNXH trong giờ đón trẻ, thể dục sáng

Phát triển kỹ năng xã hội

 Chia sẻ ý kiến, nói trước cả nhóm, trả lời câu hỏi

 Kĩ năng giao tiếp có văn hóa (nói lời chào với cô giáo và bạn bè, nói lời tạm biệt với cha / mẹ / người thân).

 Thực hiện một số quy tắc, quy định (Để đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định; tập trung vào nghe và làm theo hướng dẫn của giáo viên).

 Quan tâm đến bạn bè: Trong lúc điểm danh nếu có một trẻ vắng mặt do bệnh tật: dạy cho trẻ động viên, đến thăm / nếu bạn đi du lịch - hãy vui mừng, vui vẻ khi bạn quay trở về

 Phát triển tình cảm

 Di chuyển theo điệu nhạc theo nhiều cách khác nhau

 Đối phó/ kiểm soát cảm xúc với sự xa cách cha mẹ

 Nhận biết, thể hiện cảm xúc.



Nội dung giáo dục PTTC, KNXH trong thời điểm Chơi

Phát triển tình cảm, kĩ năng xã hội trong góc đóng vai

- Phát triển kỹ năng xã hội

 Học cách cư xử với bạn, hợp tác với bạn, dọn dẹp đồ chơi,

 Học các quy tắc trong cuộc sống, trò chuyện, đóng vai các vai trò

xã hội khác nhau vd: mẹ, bố, bác sĩ, y tá,

-Về phát triển tình cảm

 Trẻ nhận biết cảm xúc của người khác,

 Học cách biểu lộ và kiểm soát cảm xúc của bản thân

Phát triển TC, KNXH trong góc xây dựng

- Về phát triển kỹ năng xã hội

 Cộng tác, chia sẻ các khối, các nguyên vật liệu

 Thảo luận kế hoạch cùng nhau,

 Lắng nghe ý kiến của bạn….

Về phát triển tình cảm

 Tự hào khi xây xong 1 công trình,

 Chia sẻ niềm vui với bạn,

 Cảm nhận cái đẹp,

 Đối phó với sự thất vọng và giận dữ.

 Giải quyết xung đột

Phát triển tình cảm, kĩ năng xã hội trong góc sách

Về kỹ năng xã hội

 Lắng nghe giáo viên hoặc bạn,

 Học những từ mới hoặc câu mới,

 Trao đổi ý kiến và thảo luận với bạn,

Phát triển TC, KNXH trong góc nghệ thuật

Về kỹ năng xã hội:

 Xem hay lắng nghe lẫn nhau, lần lượt hát, chia sẻ kinh nghiệm

chia sẻ với bạn ý tưởng tạo hình, nguyên vật liệu, …

 Nhận biết một số quy tắc như thu dọn đồ dùng khi vẽ, nặn xong, …

 Cùng nhau vẽ một bức tranh chung.

Về phát triển tình cảm

 Biểu hiện cảm xúc vui, buồn, ngạc nhiên qua âm nhạc và vẽ,

 Âm nhạc, tạo hình giúp trẻ thư giãn, tự hào về sản phẩm.

 …

- Giáo dục phát triển tình cảm, kĩ năng xã hội chủ yếu được thực hiện tích hợp trong mọi thời điểm trong CĐSH, tình huống thực tế hằng ngày, qua hoạt động chơi, học, tham quan, lễ hội, lao động vừa sức,

- Giáo dục PTTCKNXH cũng có thể tiến hành qua một số hoạt động học/ giờ học chuyên biệt

Dựa vào mục đích của việc giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ có thể thiết kế các hoạt động này theo các bước:

Bước 1: Xác định nội dung giáo dục TC, KNXH cho trẻ theo độ tuổi

Bước 2: Xác định dạng hoạt động tương ứng

Bước 3: Xác định mục tiêu hoạt động giáo dục TC, KNXH cho trẻ theo độ tuổi.

Bước 4: Xây dựng các hoạt động theo mục tiêu đã xác định theo cấu trúc:

Tổ chức hoạt động giáo dục phát triển TC, KNXH

cho trẻ mẫu giáo

Tích hợp nội dung giáo dục phát triển TC, KNXH trong chế

độ sinh hoạt hằng ngày.

Việc giáo dục phát triển TC, KNXH cho trẻ được tiến hành thường xyên ở mọi lúc, mọi nơi và là hình thức giáo dục chủ yếu đối với trẻ mẫu giáo Giáo viên có thể tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển TC, KNXH cho trẻ vào hầu hết các thời điểm trong ngày như: đón, trả trẻ, tập thể dục, chơi, học,

ăn, ngủ…

Tổ chức hoạt động giáo dục phát triển TC, KNXH

cho trẻ mẫu giáo

Việc giáo dục phát triển TC, KNXH cho trẻ có thể tiến hành theo các bước sau:

- Bước 1: Định hướng phát triển giáo dục TC, KNXH cho trẻ hướng vào các chuẩn mực xã hội, có thể thông qua các mẫu tình cảm, kĩ năng xã hội chuẩn mực của mọi người xung quanh trẻ Nhận thức của trẻ còn hạn chế, trẻ thường không để

ý hoặc phân biệt được hành vi đúng – sai, tốt – xấu Do vậy, người lớn cần chỉ cho trẻ những kĩ năng trẻ cần học và khuyến khích trẻ luyện tập hàng ngày.

Tích hợp nội dung giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội trong chế độ sinh hoạt hằng ngày.

Tổ chức hoạt động giáo dục phát triển TC, KNXH

cho trẻ mẫu giáo

- Bước 2: Tổ chức luyện tập các thể hiện tình cảm và cấc kỹ năng xã hội cho trẻ trong cuộc sống hàng ngày ở mọi thời điểm, mọi tình huống khác nhau.

- Bước 3: Chuyển nội dung giáo dục phát triển TC, KNXH thành yêu cầu của nếp sống hàng ngày nhằm giúp trẻ có những thói quen tốt trong cuộc sống Cần làm cho nội dung giáo dục phát triển TC, KNXH thành yêu cầu trong cấc mối quan hệ hằng ngày của trẻ và là một tiêu chí để đánh giá trẻ sau mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi tháng, mỗi giai đoạn.

VX: Khi tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển

TC, KNXH cho trẻ, giáo viên cần lưu ý một số

điểm sau đây:

- Thường xuyên trò chuyện thân thiện với trẻ

- Không nên đưa ra quá nhiều yêu cầu đối với trẻ

- Luôn chú ý lắng nghe để hiểu và kịp thời đáp ứng những nhu cầu của trẻ

- Kịp thời khen ngợi, động viên trẻ khi trẻ thể hiện những tình cảm, kĩ năng xã hội hợp lý Việc làm đó sẽ thúc đẩy trẻ thường xuyên lặp lại những kĩ năng tốt

- Làm gương cho trẻ bắt chước: Hầu hết trẻ em đều học cách biểu lộ tình cảm và các kĩ năng xã hội thông qua việc bắt chước những người xung quanh Điều này có nghĩa là những người làm công tác giáo dục mầm non phải là những tấm gương tốt để trẻ noi theo.

- Tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm thông qua việc thăm quan, tiếp xúc, quan sát môi trường xã hội gần gũi xung quanh (ví dụ: thăm quan, quan sát một số công việc của một số nghề, một số lễ hội ở địa phương,…)

- Khi tổ chức hoạt động giáo dục phát triển TC, KNXH cho trẻ, ngoài việc trò chuyện, quan sát tranh ảnh, nghe

kể chuyện, đọc thơ, hát múa,… giáo viên cần chú ý tổ chức tốt các trò chơi cho trẻ, vì chơi là phương thức học chủ yếu của trẻ và chơi ảnh hưởng đến sự phát triển trong mọi lĩnh vực của trẻ, trong đó có sự phát triển TC, KNXH Đây là hình thức phù hợp nhất để phát huy những tình cảm tích cực cũng như hạn chế những tình cảm tiêu cực của trẻ

Đặc biệt qua trò chơi đóng vai, trẻ mẫu giáo có thể bày

tỏ tình cảm của mình thông qua các mối quan hệ với bạn chơi Trẻ học được kĩ năng cần thiết để giao tiếp một cách có hiệu quả với người lớn và trẻ khác, trải nghiệm các kĩ năng XH như chia sẻ, nhường nhìn nhau, chờ đến lượt và sẽ trở nên đồng cảm với người khác Đây chính là những kĩ năng cần thiết để trẻ hòa nhập vào cuộc sống XH

- Khi trẻ cư xử không phù hợp, GV nói với trẻ rằng hành vi của trẻ là không nên, giải thích lý do và hướng dẫn trẻ nên làm gì GV cho trẻ những tác động không mong muốn nếu trẻ tiếp tục thực hiện hành vi đó và giám sát trẻ

XVI Tổ chức các hoạt động chuyên biệt để thực

hiện giáo dục phát triển TC, KNXH

Những hoạt động, giờ học chuyên biệt để giáo dục phát triển TC, KNXH cho trẻ là những hoạt động chỉ nhằm vào việc giáo dục phát triển TC, KNXH (giáo dục 1 hoặc một vài nội dung tình cảm, kĩ năng xã hội) Dựa vào mục đích của việc giáo dục phát triển TC, KNXH cho trẻ, GV có thể thiết kế các hoạt động này theo quy trình:

- Bước 1: Xác định nội dung giáo dục phát triển TC, KNXH cho trẻ mẫu giáo theo độ tuổi.

- Bước 2: Xác định dạng hoạt động tương ứng với tình cảm, kĩ năng xã hội của trẻ mẫu giáo theo độ tuổi.

Tổ chức các hoạt động chuyên biệt để thực hiện giáo dục

3 Giáo dục phát triển TC,KNXH cần được thực hiện thường xuyên,mọi lúc, mọi nơi, ở tất cả các thời điểm trong chế độ sinh hoạt hằng ngày của trẻ ở trường mầm non.

4 Giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cần tăng cường cho trẻ tham gia các trải nghiệm, thực hành gắn với cuộc sống thực của trẻ.

5 Trẻ phải được sống và giáo dục trong môi trường tích cực, thân thiện, ở đó mỗi trẻ đều được yêu thương, chăm sóc, an toàn, tôn trọng, đối xử công bằng và phát huy mọi tiềm năng sẵn có.

6 Người lớn phải luôn làm gương và là hình mẫu trong cách

thể hiện tình cảm, biểu lộ cảm xúc, các hành vi giao tiếp, ứng

xử trong cuộc sống.

II Thực hiện tốt 6 căn cứ:

 Mục tiêu Chương trình Giáo dục mầm non do Bộ Giáo dục

và Đào tạo ban hành.

Nội dung và kết quả mong đợi lĩnh vực giáo dục phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội đối với trẻ từng độ tuổi.

 Kế hoạch giáo dục năm học; chủ đề/tháng/; tuần.

 Điều kiện cơ sở vật chất của nhóm / lớp, trường.

 Đặc điểm kinh tế, văn hoá, xã hội của gia đình, nhà trường, địa phương.

Nhu cầu, khả năng và kinh nghiệm của trẻ trong nhóm / lớp

II Thực hiện tốt 6 căn cứ:

 Mục tiêu Chương trình Giáo dục mầm non do Bộ Giáo dục

và Đào tạo ban hành.

Nội dung và kết quả mong đợi lĩnh vực giáo dục phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội đối với trẻ từng độ tuổi.

 Kế hoạch giáo dục năm học; chủ đề/tháng/; tuần.

 Điều kiện cơ sở vật chất của nhóm / lớp, trường.

 Đặc điểm kinh tế, văn hoá, xã hội của gia đình, nhà trường, địa phương.

Nhu cầu, khả năng và kinh nghiệm của trẻ trong nhóm / lớp