Chuyên đề 17: Quản lý nhà nước về tài chính công, dịch vụ công, công sản

Khái niệmLà sự vận động vốn tiền tệ diễn ra đối với mọi chủ thể trong xã hội, nó phản ánh các mối quan hệ kinh tế nẩy sinh trong quá trình phân phối nguồn tài chính thông qua việc tạo lậ

Chuyên đề 17:

Quản lý nhà nước về tài chính công, dịch vụ công, công sản

I Quản lý tài chính công

II Quản lý dịch vụ công

III Quản lý công sản

Tài chính là gì?

Khái niệm

Là sự vận động vốn tiền tệ diễn ra đối với mọi chủ thể trong xã hội, nó phản ánh các mối quan hệ kinh tế nẩy sinh trong quá trình phân phối nguồn tài chính

thông qua việc tạo lập, sử dụng quĩ tiền

tệ đáp ứng nhu cầu khác nhau của chủ thể kinh tế trong xã hội

- Chủ thể có quĩ tiền tệ

Khâu tài chính

Là nơi hội tụ các nguồn tài chính, nơi diễn

ra việc tạo lập và sử dụng các quĩ tiền

tệ gắn liền với việc thực hiện chức

năng, nhiệm vụ của chủ thể trong lĩnh vực hoạt động

Chương I quản lý tài chính công

I.Tổng quan về tài chính công và quản lý tài chính công

1 Bản chất tài chính công

Tài chính công = Tài chính + Công cộng

Tài chính là hiện tượng thu, chi bằng tiền do

nhà nước thực hiện

a Đặc trưng tài chính công:

- Sở hữu: Công cộng, sở hữu toàn dân.

- Mục đích: Vì lợi chung.

- Chủ thể: Các chủ thể thuộc lĩnh vực công.

- Pháp luật: Chịu sự điều chỉnh của pháp luật công.

b Khái niệmTài chính công

Là tổng thể các hoạt động thu, chi bằng tiền

do nhà nước tiến hành, nó phản ánh các

quan hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình tạo lập và sử dụng các quĩ tiền tệ công nhằm

đáp ứng phục vụ thực hiện các chức năng của nhà nước và đáp ứng các nhu cầu, lợi ích toàn xã hội.

C Cơ cấu tài chính công

- Ngân sách nhà nước

- Tài chính cơ quan HCNN

- Tài chính các đơn vị sự nghiệp NN

- TC phục vụ công ích do NN tài trợ

- Tài chính ngoài ngân sách nhà

nước

- Tạo lập vốn: Nhà nước sử dụng quyền lực chính trị để hình thành các quĩ tiền tệ thông qua các khoản thu có tính bắt buộc đối với các chủ thể kinh tế.

2 Chức năng của tài chính công.

- Nhà nước qui định các sắc thuế, mức

thuế và thời gian nộp thuế

- Qui định các khoản thu phí, lệ phí

(thẩm quyền thuộc UBTVQH, HĐND cấp tỉnh)

+ Đảm bảo công bằng xã hội (trợ cấp…)

2 Chức năng của tài chính công

- Giám đốc: Là hoạt động kiểm tra, giám sát bằng đồng tiền của nhà nước đối với quá trình vận động của nguồn tài chính.

2 Chức năng của tài chính công

- Điều chỉnh:

+ Trên cơ sở kết quả của sự giám đốc, điều chỉnh sự hình thành và sử dụng quĩ tiền tệ.

2 Chức năng của tài chính công

3 Quản lý tài chính công.

3.1 Khái niệm.

- Quản lý tài chính công là hoạt động của các chủ thể quản lý thông qua việc sử dụng có chủ định các phương pháp và công cụ quản lý để tác động và điều khiển hoạt động của tài chính công nhằm đạt được mục tiêu đã định.

- Quản lý tài chính công là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, điều hành và kiểm soát hoạt động thu, chi của nhà nước nhằm phục vụ cho việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của nhà nước một cách hiệu quả.

3.2 Nguyên tắc quản lý tài chính công.

- Tập trung dân chủ:

+ Các khoản thu, chi của tài chính công được bàn bạc, thực hiện công khai, đáp ứng mục tiêu, lợi ích cả cộng đồng

+ Dự toán, kế hoạch được XD từ cấp cơ sở trình cấp trên quyết định (cơ quan đại diện cho nhân dân có quyền QĐ cuối cùng)

3.2 Nguyên tắc quản lý tài chính công

- Nguyên tắc hiệu quả: Hiệu quả xã hội là khó định lượng những cũng được cân nhắc kỹ trong quá trình quản lý tài chính công: Vì lợi ích công cộng và hiệu quả kinh tế là

cơ sở để ban hành cơ chế chính sách liên quan đến chi tiêu công.

3.2 Nguyên tắc quản lý tài chính công

3.2 Nguyên tắc quản lý tài chính công.

- Nhà nước quản lý nguồn động viên vào tài chính công: Thuế, phí, lệ phí, các

khoản thu nộp vào ngân sách nhà

nước Quản lí phân bổ nguồn tài chính công: Cấp phát kinh phí, điều tiết ngân sách… thống nhất trong việc áp dụng các QPPL trong lĩnh vực tài chính công

- Nguyên tắc công khai minh bạch

+ Công khai trong động viên, sử dụng nguồn tài chính công.

+ Công khai tạo điều kiện cho cộng đồng giám sát, kiểm soát hoạt động thu, chi tài chính công, hạn chế thất thoát…

3.2 Nguyên tắc quản lý tài chính công

- Công khai trong việc giao ngân sách,

thực hiện ngân sách, quyết toán ngân sách

- Công khai thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài chính công

4 Mối quan hệ giữa cải cách hành chính và cải cách tài chính công.

4.1 Cải cách tài chính công trong xu thế CCHC.

4.2 Nội dung cải cách tài chính công.

4.1 Cải cách tài chính công trong xu thế CCHC.

- Cơ sở lý luận:

+ Nghị quyết: 38/CP ngày 04 / 05 / 1994.

+ Nghị quyết TW lần thứ 8 khoá VII tháng 1/1995 + Quyết định 136/2001/QĐ-TTg ngày 17.9.2001 của Thủ tướng chính phủ về Chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2001-2010.

+ Quyết định 94/2006/QĐ-TTg ngày 27/4/2006

?Hỏi học viên hiện nay có mấy nội dung cải cách hành chính.

- Cải cách thể chế.

- Cải cách bộ máy HCNN.

- Nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC.

- Cải cách tài chính công.

- Hiện đại hoá nền hành chính.

- Công tác chỉ đạo điều hành cải cách hành

năng lực phù hợp, chuyên nghiệp.

4.1 Cải cách tài chính công trong xu thế Cải cách

hành chính.

- Thực thi hoạt động của bộ máy nhà nước gắn liền với cơ chế tài chính công hỗ trợ

ứng với phân cấp quản lý kinh tế, tài chính công đảm bảo kinh phí hoạt động của cơ quan nhà nước ở mỗi cấp

Mối quan hệ giữa cải cách tài chính công với cải cách hành chính.

Mọi hoạt động của nhà nước đề phải sử dụng nguồn tài chính do vậy cần phải

có cơ chế hỗ trợ chi tiêu

- Mỗi cấp chính quyền trong bộ máy nhà nước đều có trách nhiệm, quyền hạn trong quản lý tài chính công

- Thể chế về tài chính công có tác dụng chi phối hoạt động của cơ quan nhà nước

- Chi tiêu công (trả lương CBCC) có tác động đến phát huy năng lực của cán bộ công chức trong công việc

Mối quan hệ giữa cải cách tài chính công

với cải cách hành chính.

- Mỗi cấp chính quyền là một cấp ngân sách.

- Đổi mới cơ chế phân cấp quản lý.

- Quyền quyết định ngân sách địa phương

- Phân biệt cơ quan HC với S.nghiệp, Dvụ

- Đổi mới cơ chế tài chính đối với dịch vụ công

- Cơ chế tài chính mới cho thuê đơn vị sự nghiệp (thuê đất XD trường học, Bviên…)

4.2 Nội dung cải cách.

- Đổi mới cơ chế, phân cấpTC ngân sách.

+ Thống nhất hệ thống QLTC quốc gia.

+ NS TW giữ vai trò chủ đạo.

+ Phát huy chủ đạo tích cực của NS địa phương.

+ Huy động NS, Phân bổ NS cho đơn vị trực thuộc, quyết toán NS, đvị sử dụng NS được 4.2 Nội dung cải cách.

- Phân biệt cơ quan HC, đơn vị sự nghiệp và dịch vụ công để đổi mới cơ chế phân bổ ngân sách.

+ Xác định tổ chức sự nghiệp công lập sử dụng 100% NSNN, 1 phần NSNN, Chủ động nguồn thu để phân bổ ngân sách.

+ Xoá bỏ cấp phát kinh phí theo số lượng biên chế, thay bằng cấp kinh phí theo kết quả đầu

ra, chất lượng hoạt động.

4.2 Nội dung cải cách.

- Đổi mới cơ bản cơ chế tài chính đối với khu vực dịch vụ công.

+ Xây dựng quan niệm đúng về dịch vụ công nhà nước Nhà nước có cơ chế chính sách để tạo điều kiện cho doanh nghiệp, tổ chức và công dân tham gia

4.2 Nội dung cải cách.

- Thí điểm áp dụng rộng rãi một số cơ chế tài chính mới.

+ Cho thuê đơn vị sự nghiệp công, cho thuê đất để xây dựng trường, B viện…

+ Khuyến khích đầu tư trong nước, nước ngoài Ptriển GD-ĐT, Bviện, KHCN…

+ Khoán một số dịch vụ: Vệ sinh CC, Chiếu sáng CC, Dịch vụ nông nghiệp…

+ Hợp đồng một số dịch vụ trong cơ quan

4.2 Nội dung cải cách.

- Đổi mới công tác kiểm toán đối với các

cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp.+ Nâng cao trách nhiệm, hiệu quả sử dụng nguồn kinh phí từ NSNN

+ Xoá bỏ nhiều đầu mối thanh tra, kiểm tra đối với cơ quan hành chính đơn vị

4.2 Nội dung cải cách.

- Hoạt động của bộ máy nhà nước tăng tính tự chủ, chủ động về tài chính.

- Khuyến khích sử dụng kinh phí hiệu quả, hướng chi tiêu vào đầu ra, tiết kiệm

- Tăng thu nhập cho người lao động

Nội dung cải cách tài chính công tác động

đến.

Những nội dung trọng tâm

hôm nay học viên cần chú ý

- Tài chính và tài chính công là gì?

- Quán lý nhà nước về tài chính công?

- Những nội dung cơ bản về cải cách tài chính công

Tài liệu tham khảo.

- Luật Ngân sách năm 2002;

- Luật Quản lý tài sản nhà nước năm 2008;

- Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ về việc Tự chủ biên chế, tài chính đơn vị sự nghiệp;

- Nghị định số 130/2005/NĐ-CP ngày 17/10/2005 của Chính phủ

về việc Tự chủ biên chế, kinh phí quản lý hành chính.

- Quyết định 136/2001/QĐ-TTg ngày 17.9.2001 của Thủ tướng chính phủ về Chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2001-2010.

- Quyết định 94/2006/QĐ-TTg ngày 27/4/2006 của Thủ tướng chính phủ về việc Phê duyệt kế hoạch cải cách hành chính giai đoạn 2006 - 2010

II Quản lý ngân sách nhà nước.

Khái niệm: Luật NSNN 2002 ( 8C 77Đ)

- Ngân sách nhà nước là toàn bộ các

khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết

định và được thực hiện trong một năm

để bảo đảm thực hiện các chức năng,

2.1 Đảm bảo duy trì sự tồn tại và hoạt động của bộ máy NN.

- Huy động tài chính: Thuế, phí

- Phân phối chi tiêu: Thực hiện chức năng

- Kiểm tra giám sát: Quản lý tiết kiệm, hiệu quả

2 Vai trò của NSNN.

2.2 Thúc đẩy tăng trưởng, ổn định và điều

chỉnh kinh tế vĩ mô của NN

tế.

hoặc ít tham gia.

(bình ổn giá cả, điều hoà cung cầu)

2 Vai trò của NSNN.

2.3 Công bằng xã hội

xoá đói giảm nghèo, phòng chống tệ nạn…

2 Vai trò của NSNN.

3 Nguyên tắc cơ bản về quản lý NSNN.

4 Cơ cấu ngân sách.

4.1 Thu ngân sách nhà nước

KN: Thu ngân sách nhà nước bao gồm

các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí; các khoản thu từ hoạt động kinh tế của Nhà nước; các khoản đóng góp của các tổ

chức và cá nhân; các khoản viện trợ;

các khoản thu khác theo quy định của

* Phân loại thu ngân sách:

+ Thu từ hoạt động KT nhà nước.

+ Thu hồi tiền cho vay của nhà nước.

4 Cơ cấu ngân sách.

a. Cơ sở lý luận: Cơ quan nhà nước thực

hiện chức năng nhiệm vụ của mình cần phải có nguồn tài chính để thực hiện

- Chi ngân sách gắn với nhiệm vụ KT-CT–XH.

- Hiệu quả chi ngân sách là toàn diện.

- Chi ngân sách không hoàn trả trực tiếp.

- Chi ngân sách tạo việc làm mới, phát triển

4.2 Chi ngân sách nhà nước.

4.2 Chi ngân sách nhà nước.

c Phân loại chi ngân sách

- Chi theo ngành kinh tế quốc dân

- Chi theo nội dung kinh tế:

+Chi thường xuyên

+Chi đầu tư phát triển

- Chi khác: Chi trả gốc, lãi các khoản

Chu trình ngân sách.

Năm tài chính

5 Quản lý chu trình NSNN.

Chu trình ngân sách.

Dù to¸n QuyÕt to¸n

• Đánh giá 6 tháng đầu năm

• Ước 6 tháng cuối năm

• Dự toán NS năm sau

• Quyết định dự toán n m sauăm sau

• Quyết toán NS năm trước c Chấp hành

c Căn cứ lập dự toán ngân sách

- Luật ngân sách, NĐ 60/CP

- Trước ngày 31/5 hàng năm Chính phủ ra chỉ thị XD kế hoạch phát triển KT-XH và hướng dẫn dự toán ngân sách năm sau

- Trước ngày 10 / 6 hàng năm Bộ tài chính

5.1 Lập dự toán ngân sách.

- Căn cứ lập dự toán:

+Nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội

+Phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi

Khái niệm: Là tổng hợp các biện pháp kinh tế, tài chính, hành chính nhằm thực hiện các chỉ tiêu thu, chi trong kế hoạch NSNN.

5.2 Chấp hành ngân sách.

a Mục tiêu của việc chấp hành NSNN.

- Chuyển từ dự toán => Hiện thực =>

Thực hiện kế hoạch phát triển KT –

XH

- Kiểm tra thực hiện chính sách, chế độ,

tiêu chuẩn về kinh tế, tài chính

- Đối với QLNSNN, chấp hành NSNN là

trọng tâm có ý nghĩa đối với chu trình

5.2 Chấp hành ngân sách.

b Nội dung tổ chức chấp hành ngân sách.

* Thu ngân sách

- Cơ quan thu lập dự toán thu ngân sách quí chi tiết và nộp cho cơ quan tài chính cuối quí trước

- Các khoản thu phải nộp trực tiếp qua

KBNN, trừ một số khoản thu có thể nộp

• Chi ngân sách

- Phân bổ dự toán chi ngân sách nhà nước

+Dự toán chi ngân sách nhà nước: (chi

thường xuyên, chi Đầu tư XDCB)

+Lập nhu cầu chi quí (có chia theo tháng)

b Nội dung tổ chức chấp hành ngân sách.

* Kiểm soát chi:

- Cơ quan KBNN, cơ quan khác được giao kiểm soát chi ngân sách NN

- Điều kiện chi: Trong dự toán, đúng chế

độ, được thủ trưởng duyệt chi

b Nội dung tổ chức chấp hành ngân sách.

a Mục đích ý nghiã.

- Đánh giá toàn bộ kết quả hoạt động thu,

chi NSNN từ đó rút ra ưu nhược điểm và bài học kinh nghiệm

b Phương pháp lập quyết toán ngân sách

từ cơ sở, tổng hợp từ dưới lên

5.3 Quyết toán ngân sách.

6 Phân cấp quản lý ngân sách.

6.1 Khái niệm

Trung ương giao nhiệm vụ, quyền hạn cho địa phương

- Chế độ chính sách

- Nguồn thu, nhiệm vụ chi

- Quản lý chu trình ngân sách

6.2 Nội dung phân cấp QLNSNN.

chế độ ngân sách.

các loại thu thuế, phí, vay nợ, chế độ

tiêu chuẩn, định mức chi tiêu thống

nhất toàn quốc.

b Quan hệ giữa các cấp về nguồn thu, nhiệm vụ

chi

+ Thu ngân sách.

- Nguồn thu và nhiệm vụ chi ổn định từ 3 – 5 năm.

theo tỷ lệ %.

trung, quan trọng như thuế XNK, thu từ dầu

6.2 Nội dung phân cấp QLNSNN.

 Chi ngân sách nhà nước.

- Ngân sách trung ương chi các hoạt động bảo đảm chủ động.

- NS địa phương chi gắn với quản lý kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh do địa phương quản lý.

ngân sách xã.

6.2 Nội dung phân cấp QLNSNN.

c Quan hệ giữa các cấp về quản lý ngân sách

ghép với nhau

được phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ

chi cụ thể phù hợp với phân cấp quản lý

6.2 Nội dung phân cấp QLNSNN.

III Quản lý chi tiêu công theo kết quả đầu ra.

1.1 Khái niệm, vai trò của chi tiêu công.

phủ được quốc hội thông qua.

sự tái phân phối giữa các khu vực, khắc phục khuyết tật kinh tế thị trường.

a Đặc điểm chi tiêu công.

- Thu hút vốn, chuyển dịch cơ cấu kinh tế

thông qua đầu tư cơ sở hạ tầng

- Điều chỉnh chu kỳ kinh tế

- Tái phân phối thu nhập xã hội giữa các

tầng lớp dân cư, thực hiện công bằng xã

hội

b Vai trò của chi tiêu công đối với nền kinh tế.

1.2 Chiến lược quản lý chi tiêu công hiện đại.

* Quản lý chi tiêu công.

ra quyết định của nhà nước => Thực hiện

nhiệm vụ và sử dụng nguồn lực tài chính => Thực hiện chức năng nhiệm vụ của nhà nước.

* Chiến lược qui hoạch chi tiêu công.

b Phân bổ nguồn lực tài chính theo ưu tiên chiến lược.

- Lựa chọn mục tiêu, chiến lược từng thời

kỳ

- Đưa ra thông tin tin cậy và kịp thời

- Tạo ra đòn bẩy kinh tế khuyến khích

người quản lý cải thiện, nâng cao chất

lượng hoạt động

 Các thể chế nâng cao hiệu quả quản lý chi tiêu công.

- Giới hạn chi phí hoạt động, khoán chi

- Thông tin minh bạch

- Chuyển từ kiểm soát chi phí đầu vào bằng kiểm soát chi phí đầu ra

- Tăng cường kiểm soát bên trong, bên

ngoài và giải trình đối với việc SD nguồn lực

2 Nội dung cơ bản của lập ngân sách theo kết quả đầu ra.

Lập ngân sách:

- Khoản mục.

- Công việc thực hiện.

- Chương trình mục tiêu.

- Kết quả đầu ra.

KN: Lập NS theo kết quả đầu ra dựa vào những thông tin đầu ra để phân bổ, đánh giá sử

dụng nguồn lực tài chính nhằm đạt mục tiêu phát triển của nhà nước.

a Đặc điểm lập ngân sách theo kết quả đầu ra.

- Lập NS công khai, minh bạch.

- Nguồn ngân sách được tổng hợp trong dự

toán ngân sách.

- Ngân sách được lập theo thời gian trung hạn.

- Lập ngân sách theo nhu cầu thực tế.

- Kết hợp chi thường xuyên và đầu tư phát

triển.

- Cam kết chặt chẽ.

 Mục đích quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra.

- Tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả

- Gắn yếu tố đầu vào thuộc nguồn nhân lực tài chính và nguồn lực khác với kết quả

đầu ra = > phân bố nguồn lực ưu tiên

- Tập trung vào kết quả đầu ra chính hơn là hoạt động theo qui trình