CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG

- Câu bị động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật được hoạt động của người, vật khác hướng vào chỉ đối tượng của hoạt động - Chị cắm hoa rất đẹp?. CÁCH CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ ĐẾN

DỰ TIẾT HỌC!

KIỂM TRA BÀI CŨ

1 Thế nào là câu chủ động? Thế nào là câu bị động?

2 Tìm một ví dụ về câu chủ động và một ví dụ về câu bị động?

- Câu chủ động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật thực hiện một hoạt động hướng vào người, vật khác (chỉ chủ thể của hoạt động).

- Câu bị động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật được hoạt động của người, vật khác hướng vào (chỉ đối tượng của hoạt động)

- Chị cắm hoa rất đẹp.

- Hoa được chị cắm rất đẹp.

- Hoa cắm rất đẹp.

Tiết 103 – Tiếng việt

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tt)

I CÁCH CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG:

1 Ví dụ:

đối tượng HĐ

C thể

a Người ta phá ngôi nhà từ tháng trước.

b Ngôi nhà được (bị) người ta phá từ tháng trước.

c Ngôi nhà phá từ tháng trước.

đối tượng chủ thể hđ

đ tượng hành động

CTHĐ HĐ ĐTHĐ

được / bị

*Cách 1: có dùng từ được hoặc bị.

Câu chủ động:

Câu bị động:

Câu chủ động:

*Cách 2: không có dùng từ được hoặc bị.

Câu bị động:

Sơ đồ chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tt)

I Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:

1 Tìm hiểu ví dụ

2 Cách chuyển đổi

*Có hai cách

- Chuyển từ hoặc cụm từ chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu

và thêm các từ bị hay được vào sau cụm từ ấy.

- Chuyển từ hoặc cụm từ chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu đông thời lược bỏ hoặc biến từ (cụm từ )chỉ chủ thể của hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu.

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tt)

3 Những câu sau đây có phải là câu

bị động không ?Vì sao?

a Bạn em được giải Nhất trong kì thi học sinh giỏi.

b Tay em bị đau.

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tt)

 Chủ ngữ không phải là đối tượng của hoạt động.

- Không phải câu nào có từ

bị, được đều là câu bị động.

3 LƯU Ý

Có thể chuyển những câu sau thành câu bị động được không?

a Nam đã rời sân ga cách đây một giờ.

b Nam giống bố.

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tt)

Không thể nói:

a Sân ga đã bị/ được Nam rời cách

đây một giờ.

b Bố bị/ được Nam giống.

- Không phải câu nào có từ

bị, được đều là câu bị động.

LƯU Ý

- Không phải bất kì câu chủ

động nào cũng đều có thể

chuyển sang câu bị động

tương ứng.

Bài 1: Chuyển đổi mỗi câu chủ động dưới đây thành hai câu bị động theo hai kiểu khác nhau.

a Một nhà sư vô danh đã xây ngôi chùa ấy từ thế kỉ XVIII.

- Ngôi chùa ấy đã được một nhà sư vô danh xây từ thế kỉ XVIII

- Ngôi chùa ấy xây từ thế kỉ XIII

b Người ta làm tất cả cánh cửa chùa bằng gỗ lim.

- Tất cả cánh cửa chùa được người ta làm bằng gỗ lim.

- Tất cả cánh cửa chùa làm bằng gỗ lim.

III LUYỆN TẬP:

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tt)

Bài 1: Chuyển đổi mỗi câu chủ động dưới đây thành hai câu bị động theo hai kiểu khác nhau.

c Chàng kị sĩ buộc con ngựa bạch bên gốc đào.

- Con ngựa bạch được chàng kị sĩ buộc bên gốc đào.

- Con ngựa bạch buộc bên gốc đào

d Người ta dựng một lá cờ đại ở giữa sân.

- Một lá cờ đại được người ta dựng ở giữa sân.

- Một lá cờ đại dựng ở giữa sân

III LUYỆN TẬP:

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tt)

III LUYỆN TẬP:

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tt)

Bài 2: Chuyển đổi mỗi câu chủ động cho dưới đây thành hai câu bị động - một câu dùng từ được , một câu dùng từ bị Cho biết sắc thái ý nghĩa của câu dùng từ được và câu dùng từ bị có

gì khác nhau?

a Thầy giáo phê bình em

- Em được thầy giáo phê bình

(tích cực)

- Em bị thầy giáo phê bình

(tiêu cực)

b Người ta đã phá ngôi nhà ấy đi.

- Ngôi nhà ấy đã được người ta phá đi.

(tích cực)

- Ngôi nhà ấy đã bị người ta phá đi

(tiêu cực)

ĐỘI 3 ĐỘI 4

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (tt)

1 Người lái đẩy thuyền ra xa.

2 Chúng tôi chấp hành nghiêm chỉnh luật lệ giao thông.

3 Chúng ta tích cực thực hiện cuộc vận động “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

4 Chúng ta giữ gìn trường lớp xanh, sạch, đẹp.

Chuyển những câu sau thành câu bị động.

 Thuyền được người lái đẩy ra xa.

Luật lệ giao thông được chúng tôi chấp hành nghiêm chỉnh.

 Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” được chúng ta tích cực thực hiện.

 Trường lớp được chúng ta giữ gìn xanh, sạch, đẹp.

Viết một đoạn văn 4 – 6 câu nói về

tình cảm của em đối với văn học có sử

dụng câu bị động.

Em rất yêu văn học Những tác phẩm văn học

được em nâng niu, trân trọng và giữ gìn cẩn thận Chính những câu truyện, bài thơ hay đã bồi đắp cho

em nhiều tình cảm tốt đẹp: đó là tình yêu quê hương đất nước, tình cảm gia đình …Em nghĩ con người sẽ không thể có cuộc sống tinh thần phong phú nếu

chưa bao giờ biết đến một tác phẩm văn học.

- Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động.

- Lưu ý việc chuyển đổi phải đúng và phù hợp.

- Viết một đoạn văn 4 – 6 câu nói về tình cảm

của em đối với văn học có sử dụng câu bị động.

“Dùng cụm C-V mở rộng câu” (Trang

68)

- Tiết sau: Ôn tập văn nghị ( Trả lời câu hỏi bài “Ôn tập văn nghị luận” trang 66, 67).

+ Học thuộc nội dung: