MỤC LỤC Phần 1: Tình hình xuất khẩu cà phê tại Việt Nam 4 1.1 Tình hình xuất khẩu cà phê tại Việt Nam năm 2021 4 1.2 Tình hình xuất khẩu cà phê tại Việt Nam năm 2022 5 Phần 2: Đặc điểm thị trường trong nước 5 2.1 Quy mô, sức tăng trưởng của ngành hàng cà phê 5 2.2 TIÊU THỤ THỊ TRƯỜNG TRONG NƯỚC 6 2.3 Diễn biến giá 7 2.4 Dự báo 8 2.5 Dung lượng cà phê tại Trung Quốc và thị phần tại Việt Nam 9 Phần 3: Đặc điểm thị trường ngoài nước 10 3.1 Văn hóa tiêu dùng cà phê tại Mỹ 10 3.2 Thủ tục xuất khẩu cà phê sang nước Mỹ 10 3.3 Cạnh tranh thị trường cà phê trên thế giới: 12 3.4 Diễn biến giá: 13 LỜI MỞ ĐẦU Cà phê nằm trong nhóm hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, hiện đứng thứ 2 thế giới (chỉ sau Brazil), có mặt hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, tập trung chủ yếu ở những thị trường lớn như: Đức, Mỹ, Tây Ban Nha, Italia, Bỉ, Anh và các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Nhật Bản… Cà phê không chỉ được coi là một loại thức uống mà còn là nét văn hóa và lối sống mang đậm phong cách, không thể thiếu ở nhiều khu vực. Quý I2022 là sự bứt phá của các mặt hàng nông sản. Nhiều mặt hàng không chỉ đạt giá trị xuất khẩu cao hơn so với cùng kỳ mà còn góp mặt vào nhóm hàng tỷ đô. Kim ngạch xuất khẩu quý I đã vượt mục tiêu toàn ngành nông nghiệp đề ra hơn 2 tỷ USD và đạt 12,8 tỷ USD, tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm ngoái với sự đóng góp của nhóm mặt hàng chính như gạo, gỗ, thủy sản... Đặc biệt, cà phê đã bứt tốc với mức tăng trưởng trên 60%, mang về giá trị xuất khẩu đạt 1,3 tỷ USD. Việt Nam là nơi xuất khẩu và sản xuất mặt hàng lớn trên thế giới nhưng chưa phát huy được hết tiềm năng. Ngành cà phê đóng góp 3% GDP cả nước, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho trên 600.000 hộ nông dân. Tuy nhiên, xuất khẩu cà phê trong tháng 72022 đạt 125.000 tấn, trị giá 284 triệu USD, giảm 9% về lượng và giảm 9,9% về trị giá so với tháng trước đó. Giá xuất khẩu bình quân cà phê tháng 72022 ước đạt mức 2.272 USDtấn, giảm 1% so với tháng 62022. Áp dụng những kiến thức đã được học ở môn học Nghiệp vụ kinh doanh quốc tế, nhóm 11 chúng em xin trình bày tiểu luận “Những yếu tố bên ngoài ảnh hưởng tới hoạt động xuất nhập khẩu của mặt hàng cà phê tại Việt Nam” PHẦN 1: TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM 1.1 Tình hình xuất khẩu cà phê tại Việt Nam năm 2021 Năm 2021, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt 1,56 triệu tấn, trị giá 3,07 tỷ USD, giảm 0,2% về lượng nhưng tăng 12,1% về trị giá so với năm 2020. Chủng loại cà phê xuất khẩu của Việt Nam tập trung chủ yếu là cà phê Robusta, chiếm khoảng 87,5% lượng cà phê xuất khẩu. Trong đó, lượng cà phê Robusta xuất khẩu sang nhiều thị trường chính giảm, như: Đức giảm 1,4%; Italia giảm 11,2%; Hoa Kỳ giảm 0,6%, Tây Ban Nha giảm 37,8%; Algeria giảm 12,2%. Ngược lại, lượng cà phê Robusta xuất khẩu sang Nga tăng 15,1%; Trung Quốc tăng 61,1%. Năm 2021, giá cà phê thế giới có biến động tăng cao đột biến, lên mức cao nhất trong vòng 10 năm trở lại đây. Giá cà phê nội địa theo đó cũng tăng, mức cao nhất là 43.000 đồngkg, nhưng doanh thu của các doanh nghiệp vẫn chịu tác động tiêu cực do diễn biến dịch Covid19 trong nước, giá cước vận chuyển tăng cao, thiếu nhân công làm gia tăng chi phí. Giá cà phê xuất khẩu bình quân đạt 1.966 USDtấn, tăng 12,3% so với năm 2020. Thời điểm cao nhất, giá cà phê xuất khẩu của Việt Nam đạt 2.344 USDtấn. Về thị trường xuất khẩu + Trong năm 2021, đối với các thị trường riêng lẻ, Đức là thị trường nhập khẩu cà phê lớn nhất của Việt Nam với trị giá xuất khẩu đạt 418,6 triệu USD, tăng 19,5% so với năm 2020. Việc ngành hàng cà phê Việt Nam giữ được tốc độ tăng trưởng sang thị trường Đức trong năm 2021 được coi là khá thành công. Bởi Đức là thị trường xuất khẩu cà phê lớn nhất của Việt Nam, đồng thời Đức cũng là thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất ở EU. Đức còn là cửa ngõ trung chuyển quan trọng của hàng hoá Việt Nam sang các thị trường khác ở châu Âu. Trong khi đó, cà phê là một trong những hàng nông sản Đức phải phụ thuộc vào nhập khẩu. Ngành công nghiệp rang cà phê của Đức rất lớn, phục vụ cả thị trường nội địa lớn nhất ở châu Âu, và thị trường xuất khẩu. + Các thị trường lớn tiếp theo lần lượt là: Hoa Kỳ với trị giá 273,4 triệu USD, tăng 7,3%; Nhật Bản đạt 226,5 triệu USD, tăng 25,5%; Italy đạt 224,9 triệu USD, tăng 0,3%; Liên bang Nga đạt 173,2 triệu USD, tăng 25,3%; Trung Quốc đạt 128,5 triệu USD, tăng 34,3%. + Ngoài ra, một số thị trường tuy có thị phần nhỏ nhưng cũng có mức tăng trưởng lớn trong kim ngạch nhập khẩu cà phê từ Việt Nam năm 2021 như: Hungary tăng 585,3% so với năm 2020; Indonesia tăng 56,1%; Nam Phi tăng 49,9%; Ai Cập tăng 49,8%. Nhìn chung trong năm 2021, kim ngạch xuất khẩu cà phê sang các thị trường châu Âu thuộc khối EU hầu hết đều giảm, ngoại trừ Đức, Hà Lan, Italia, Hi Lạp và Hungary. Tỷ trọng xuất khẩu sang khu vực này trong tổng xuất khẩu cà phê của Việt Nam giảm còn 33,4%(giảm so với mức 35,9% năm 2020 và 47% năm 2019). Ngược lại, các thị trường châu Á có sự gia tăng trong những năm gần đây, đặc biệt với các thị trường ngoài ASEAN như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. 1.2 Tình hình xuất khẩu cà phê tại Việt Nam năm 2022 Tính chung sáu tháng đầu năm 2022, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt xấp xỉ 1,02 triệu tấn, trị giá 2,3 tỷ USD, tăng 20,7% về lượng và tăng 48,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2021. Tháng 62022, giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam đạt 2.295 USDtấn, tăng 0,7% so với tháng 52022 và tăng 18,2% so với tháng 62021. Tính chung 6 tháng năm 2022, giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam đạt 2.257 USD tấn, tăng 23,0% so với cùng kỳ năm 2021. Tuy nhiên, với những diễn biến trên thị trường thế giới, các nhà phân tích cho rằng thương mại cà phê trong nửa cuối năm 2022 sẽ khó khăn, giá cà phê sẽ suy giảm trong quý 3 và có thể kéo dài sang cả quý 4 nếu xung đột Nga – Ukraine chưa sớm chấm dứt. PHẦN 2: ĐẶC ĐIỂM THỊ TRƯỜNG TRONG NƯỚC 2.1 Quy mô, sức tăng trưởng của ngành hàng cà phê Tính đến năm 2020, diện tích trồng cà phê của Việt Nam là khoảng 680.000 ha, giảm khoảng 2% so với năm 2019. Bước sang năm 2021, bộ NN và PTNT ước tính diện tích cà phê sẽ còn giảm xuống 675.000 ha. Khu vực trồng và canh tác cà phê: Đắk Lắk, Tây Nguyên, Buôn Ma Thuột, Lâm Đồng,... Ông Lương Văn Tự, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca Cao Việt Nam (VICOFA), cho biết ngược với Brazil, niên vụ cà phê 2020 2021 của Việt Nam khá thành công nhờ thời tiết thuận lợi, sản lượng cà phê vẫn duy trì ở mức 26 27 triệu bao. Vào khoảng giữa năm 2021, dịch covid bùng trở lại, đúng vào thời điểm thu hoạch cà phê của các vùng canh tác (đặc biệt là các tỉnh lân cận Tây Nguyên). Điều này khiến việc thu hoạch khó khăn hơn, số lượng nhân công tham gia thu hoạch cũng bị hạn chế (do phải áp dụng biện pháp phòng tránh dịch bệnh). Cụ thể, Tỉnh Đắk Nông có hơn 120.000 ha cà phê và cần khoảng 13 triệu công thu hoạch, nhưng lực lượng lao động tại chỗ hiện chỉ đáp ứng được khoảng 50%. Tình trạng thiếu hụt lao động đột ngột khiến cho một lượng lớn cà phê đứng trước nguy cơ bị thất thoát do không kịp thu hoạch để xuất khẩu, chủ doanh nghiệp đứng trước nguy cơ phá sản, thua lỗ. 2.2. Tiêu thụ thị trường trong nước Theo số liệu của Tổng Cục Hải quan, xuất khẩu cà phê trong tháng 10 năm 2021 đạt hơn 99 nghìn tấn, tương đương 217 triệu USD giảm 1,1% về lượng nhưng tăng 3,5% về giá trị. Trong 10 tháng đầu của năm 2021, xuất khẩu cà phê ước đạt 1,3 triệu tấn, trị giá 2,4 tỷ USD, giảm 4,2% về khối lượng nhưng giá trị vẫn tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước. Quý III2021 so với quý II2021, xuất khẩu tất cả các chủng loại cà phê đều giảm, mức giảm thấp nhất 3,3% đối với cà phê robusta. So với quý III2020, xuất khẩu cà phê robusta và arabica tăng lần lượt 27,9% và 26,6%. Trong 9 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu hầu hết các chủng loại cà phê tăng so với cùng kỳ năm 2020, ngoại trừ cà phê arabica. Biểu đồ 1: Chủng loại cà phê xuất khẩu tháng 9 và 9 tháng đầu năm 2021 Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến của Việt Nam tháng 92021 đạt 45,43 triệu USD, giảm 7,5% so với tháng 92020 và giảm 5,1% so với tháng 92019. Tuy nhiên, trong 9 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến của Việt Nam tăng 0,6% so với 9 tháng đầu năm 2020 và tăng 2,7% so với 9 tháng đầu năm 2019, đạt 412,82 triệu USD. Biểu đồ 2. Kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến của Việt Nam qua các tháng giai đoạn 2019 – 2021 9 tháng đầu năm 2021 so với cùng kỳ năm trước, kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến sang hầu hết các thị trường chính tăng, ngoại trừ Philippines, Nga, Hàn Quốc. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến của Việt Nam sang thị trường Indonesia tăng tới 104,1%, đạt 19,68 triệu USD.. 2.3 Diễn biến giá Giá cà phê tháng 10 nội địa tiếp tục xu hướng tăng kéo dài từ quý III trong bối cảnh nhu cầu thế giới đang phục hồi trong khi nguồn cung hạn chế, đặc biệt là từ các nước có nguồn cung lớn như Việt Nam và Brazil. Ngày 29102021, giá cà phê tại thị trường nội địa tăng theo xu hướng trên thị trường thế giới, với mức tăng khoảng 3% so với ngày 3092021, lên mức 40.300 đồngkg tại tỉnh Lâm Đồng, 41.100 đồngkg tại các tỉnh Gia Lai và Đắk Nông, 41.200 đồngkg tại tỉnh Đắk Lắk. Biểu đồ 3: Diễn biến giá cà phê trong tháng 10 Giá cà phê nội địa vượt mốc hơn 40 triệu đồngtấn và kết thúc chu kỳ giảm giá 4 năm liên tiếp. Tuy nhiên, giá cà phê có thể trở về thời kỳ hoàng kim 45 – 47 triệu đồngtấn hay không phụ thuộc vào tình hình kiểm soát COVID19 và tốc độ phục hồi kinh tế thế giới. Mà các yếu tố này đang thay đổi từng ngày. Ngoài ra, giá cà phê còn phụ thuộc vào yếu tố mùa màng và thời tiết của các nước trồng. 2.4 Dự báo Theo dự báo, giá cà phê trong thời gian tới có thể điều chỉnh nhẹ do Việt Nam đang trong thời gian thu hoạch, do đó, nguồn cung nhiều hơn trước. Đồng thời, giá cà phê trong nước đạt được ngưỡng tâm lý quan trọng, do đó, giới đầu cơ cũng có thể bán ra một ít để chốt lời. Điều này cũng sẽ góp phần khiến giá cà phê “rung lắc” quanh mức 40.000 đồngkg. Tuy nhiên, về trung và dài hạn, giá cà phê sẽ vẫn tiếp tục tăng nhờ nhu cầu thế giới tăng cao do nguồn cung chưa ổn định (thị trường lo ngại hạn hán xảy ra tại Nam Mỹ và lũ lụt tại Đông Nam Á), trong bối cảnh dịch bệnh kéo dài và giá cước phí vận chuyển cao. Đồng thời, tình trạng thiếu lao động thu hái ở khu vực Tây Nguyên cũng sẽ khiến năng suất và sản lượng cà phê ít nhiều bị ảnh hưởng, kéo theo nguồn có thể không được dồi dào như dự kiến.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
TIỂU LUẬN NGHIỆP VỤ KINH DOANH QUỐC TẾ
ĐỀ
HƯỞNG TỚI HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CỦA NGÀNH CÀ PHÊ
VIỆT NAM
Trang 2MỤC LỤC
Phần 1: Tình hình xuất khẩu cà phê tại Việt Nam 4
1.1 Tình hình xuất khẩu cà phê tại Việt Nam năm 2021 4
1.2 Tình hình xuất khẩu cà phê tại Việt Nam năm 2022 5
Phần 2: Đặc điểm thị trường trong nước 5
2.1 Quy mô, sức tăng trưởng của ngành hàng cà phê 5
2.2 TIÊU THỤ THỊ TRƯỜNG TRONG NƯỚC 6
2.3 Diễn biến giá 7
2.4 Dự báo 8
2.5 Dung lượng cà phê tại Trung Quốc và thị phần tại Việt Nam 9
Phần 3: Đặc điểm thị trường ngoài nước 10
3.1 Văn hóa tiêu dùng cà phê tại Mỹ 10
3.2 Thủ tục xuất khẩu cà phê sang nước Mỹ 10
3.3 Cạnh tranh thị trường cà phê trên thế giới: 12
3.4 Diễn biến giá: 13
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Cà phê nằm trong nhóm hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, hiện đứng thứ 2 thế giới (chỉ sau Brazil), có mặt hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, tập trung chủ yếu ở những thị trường lớn như: Đức, Mỹ, Tây Ban Nha, Italia, Bỉ, Anh và các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Cà phê không chỉ được coi là một loại thức uống mà còn là nét văn hóa và lối sống mang đậm phong cách, không thể thiếu ở nhiều khu vực Quý I/2022 là sự bứt phá của các mặt hàng nông sản Nhiều mặt hàng không chỉ đạt giá trị xuất khẩu cao hơn so với cùng kỳ mà còn góp mặt vào nhóm hàng "tỷ đô" Kim ngạch xuất khẩu quý I đã vượt mục tiêu toàn ngành nông nghiệp đề ra hơn 2 tỷ USD và đạt 12,8 tỷ USD, tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm ngoái với sự đóng góp của nhóm mặt hàng chính như gạo,
gỗ, thủy sản Đặc biệt, cà phê đã bứt tốc với mức tăng trưởng trên 60%, mang về giá trị xuất khẩu đạt 1,3 tỷ USD Việt Nam là nơi xuất khẩu và sản xuất mặt hàng lớn trên thế giới nhưng chưa phát huy được hết tiềm năng
Ngành cà phê đóng góp 3% GDP cả nước, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho trên 600.000 hộ nông dân Tuy nhiên, xuất khẩu cà phê trong tháng 7/2022 đạt
125.000 tấn, trị giá 284 triệu USD, giảm 9% về lượng và giảm 9,9% về trị giá so với tháng trước đó Giá xuất khẩu bình quân cà phê tháng 7/2022 ước đạt mức 2.272 USD/tấn, giảm 1% so với tháng 6/2022
Áp dụng những kiến thức đã được học ở môn học Nghiệp vụ kinh doanh quốc tế, nhóm 11 chúng em xin trình bày tiểu luận “Những yếu tố bên ngoài ảnh hưởng tới hoạt động xuất nhập khẩu của mặt hàng cà phê tại Việt Nam”
Trang 4PHẦN 1: TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM
1.1 Tình hình xuất khẩu cà phê tại Việt Nam năm 2021
- Năm 2021, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt 1,56 triệu tấn, trị giá 3,07 tỷ USD, giảm 0,2% về lượng nhưng tăng 12,1% về trị giá so với năm 2020
- Chủng loại cà phê xuất khẩu của Việt Nam tập trung chủ yếu là cà phê Robusta, chiếm khoảng 87,5% lượng cà phê xuất khẩu Trong đó, lượng cà phê Robusta xuất khẩu sang nhiều thị trường chính giảm, như: Đức giảm 1,4%; Italia giảm 11,2%; Hoa
Kỳ giảm 0,6%, Tây Ban Nha giảm 37,8%; Algeria giảm 12,2% Ngược lại, lượng cà phê Robusta xuất khẩu sang Nga tăng 15,1%; Trung Quốc tăng 61,1%
- Năm 2021, giá cà phê thế giới có biến động tăng cao đột biến, lên mức cao nhất trong vòng 10 năm trở lại đây Giá cà phê nội địa theo đó cũng tăng, mức cao nhất là 43.000 đồng/kg, nhưng doanh thu của các doanh nghiệp vẫn chịu tác động tiêu cực do diễn biến dịch Covid-19 trong nước, giá cước vận chuyển tăng cao, thiếu nhân công làm gia tăng chi phí Giá cà phê xuất khẩu bình quân đạt 1.966 USD/tấn, tăng 12,3%
so với năm 2020 Thời điểm cao nhất, giá cà phê xuất khẩu của Việt Nam đạt 2.344 USD/tấn
- Về thị trường xuất khẩu
+ Trong năm 2021, đối với các thị trường riêng lẻ, Đức là thị trường nhập khẩu
cà phê lớn nhất của Việt Nam với trị giá xuất khẩu đạt 418,6 triệu USD, tăng 19,5% so với năm 2020 Việc ngành hàng cà phê Việt Nam giữ được tốc độ tăng trưởng sang thị trường Đức trong năm 2021 được coi là khá thành công Bởi Đức là thị trường xuất khẩu cà phê lớn nhất của Việt Nam, đồng thời Đức cũng là thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất ở EU Đức còn là cửa ngõ trung chuyển quan trọng của hàng hoá Việt Nam sang các thị trường khác ở châu Âu Trong khi đó, cà phê là một trong những hàng nông sản Đức phải phụ thuộc vào nhập khẩu Ngành công nghiệp rang cà phê của Đức rất lớn, phục vụ cả thị trường nội địa - lớn nhất ở châu Âu, và thị trường xuất khẩu
+ Các thị trường lớn tiếp theo lần lượt là: Hoa Kỳ với trị giá 273,4 triệu USD, tăng 7,3%; Nhật Bản đạt 226,5 triệu USD, tăng 25,5%; Italy đạt 224,9 triệu USD, tăng 0,3%; Liên bang Nga đạt 173,2 triệu USD, tăng 25,3%; Trung Quốc đạt 128,5 triệu USD, tăng 34,3%
+ Ngoài ra, một số thị trường tuy có thị phần nhỏ nhưng cũng có mức tăng
trưởng lớn trong kim ngạch nhập khẩu cà phê từ Việt Nam năm 2021 như: Hungary tăng 585,3% so với năm 2020; Indonesia tăng 56,1%; Nam Phi tăng 49,9%; Ai Cập tăng 49,8%
Trang 5- Nhìn chung trong năm 2021, kim ngạch xuất khẩu cà phê sang các thị trường châu Âu thuộc khối EU hầu hết đều giảm, ngoại trừ Đức, Hà Lan, Italia, Hi Lạp và Hungary Tỷ trọng xuất khẩu sang khu vực này trong tổng xuất khẩu cà phê của Việt Nam giảm còn 33,4%(giảm so với mức 35,9% năm 2020 và 47% năm 2019) Ngược lại, các thị trường châu Á có sự gia tăng trong những năm gần đây, đặc biệt với các thị trường ngoài ASEAN như Trung
Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc
1.2 Tình hình xuất khẩu cà phê tại Việt Nam năm 2022
- Tính chung sáu tháng đầu năm 2022, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt xấp xỉ 1,02 triệu tấn, trị giá 2,3 tỷ USD, tăng 20,7% về lượng và tăng 48,5% về trị giá so với cùng
kỳ năm 2021
- Tháng 6/2022, giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam đạt 2.295 USD/tấn, tăng 0,7% so với tháng 5/2022 và tăng 18,2% so với tháng 6/2021 Tính chung 6 tháng năm 2022, giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam đạt 2.257 USD/ tấn, tăng 23,0% so với cùng kỳ năm 2021
- Tuy nhiên, với những diễn biến trên thị trường thế giới, các nhà phân tích cho rằng thương mại cà phê trong nửa cuối năm 2022 sẽ khó khăn, giá cà phê sẽ suy giảm trong quý 3 và có thể kéo dài sang cả quý 4 nếu xung đột Nga – Ukraine chưa sớm chấm dứt
PHẦN 2: ĐẶC ĐIỂM THỊ TRƯỜNG TRONG NƯỚC
2.1 Quy mô, sức tăng trưởng của ngành hàng cà phê
- Tính đến năm 2020, diện tích trồng cà phê của Việt Nam là khoảng 680.000 ha, giảm khoảng 2% so với năm 2019 Bước sang năm 2021, bộ NN và PTNT ước tính diện tích cà phê sẽ còn giảm xuống 675.000 ha
- Khu vực trồng và canh tác cà phê: Đắk Lắk, Tây Nguyên, Buôn Ma Thuột, Lâm Đồng,
- Ông Lương Văn Tự, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca Cao Việt Nam (VICOFA), cho biết ngược với Brazil, niên vụ cà phê 2020 - 2021 của Việt Nam khá thành công nhờ thời tiết thuận lợi, sản lượng cà phê vẫn duy trì ở mức 26 - 27 triệu bao
- Vào khoảng giữa năm 2021, dịch covid bùng trở lại, đúng vào thời điểm thu hoạch cà phê của các vùng canh tác (đặc biệt là các tỉnh lân cận Tây Nguyên) Điều này khiến việc thu hoạch khó khăn hơn, số lượng nhân công tham gia thu hoạch cũng bị hạn chế (do phải áp dụng biện pháp phòng tránh dịch bệnh) Cụ thể, Tỉnh Đắk Nông có hơn 120.000 ha cà phê và cần khoảng 13 triệu công thu hoạch, nhưng lực lượng lao động tại chỗ hiện chỉ đáp ứng được khoảng 50% Tình trạng thiếu hụt lao động đột ngột khiến cho một lượng lớn cà phê đứng trước nguy cơ bị
Trang 6thất thoát do không kịp thu hoạch để xuất khẩu, chủ doanh nghiệp đứng trước nguy cơ phá sản, thua lỗ
2.2 Tiêu thụ thị trường trong nước
- Theo số liệu của Tổng Cục Hải quan, xuất khẩu cà phê trong tháng 10 năm 2021 đạt hơn 99 nghìn tấn, tương đương 217 triệu USD giảm 1,1% về lượng nhưng tăng 3,5% về giá trị
- Trong 10 tháng đầu của năm 2021, xuất khẩu cà phê ước đạt 1,3 triệu tấn, trị giá 2,4 tỷ USD, giảm 4,2% về khối lượng nhưng giá trị vẫn tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước Quý III/2021 so với quý II/2021, xuất khẩu tất cả các chủng loại cà phê đều giảm, mức giảm thấp nhất 3,3% đối với cà phê robusta So với quý
III/2020, xuất khẩu cà phê robusta và arabica tăng lần lượt 27,9% và 26,6% Trong 9 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu hầu hết các chủng loại cà phê tăng so với cùng kỳ năm 2020, ngoại trừ cà phê arabica
Biểu đồ 1: Chủng loại cà phê xuất khẩu tháng 9 và 9 tháng đầu năm 2021
- Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến của Việt Nam tháng 9/2021 đạt 45,43 triệu USD, giảm 7,5% so với tháng 9/2020 và giảm 5,1% so với tháng 9/2019 Tuy nhiên, trong 9 tháng đầu năm
2021, kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến của Việt Nam tăng 0,6% so với 9 tháng đầu năm 2020 và tăng 2,7% so với 9 tháng đầu năm 2019, đạt 412,82 triệu USD
Trang 7Biểu đồ 2 Kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến của Việt Nam qua các tháng giai đoạn 2019 – 2021
9 tháng đầu năm 2021 so với cùng kỳ năm trước, kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến sang hầu hết các thị trường chính tăng, ngoại trừ Philippines, Nga, Hàn Quốc Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến của Việt Nam sang thị trường Indonesia tăng tới 104,1%, đạt 19,68 triệu USD
2.3 Diễn biến giá
Giá cà phê tháng 10 nội địa tiếp tục xu hướng tăng kéo dài từ quý III trong bối cảnh nhu cầu thế giới đang phục hồi trong khi nguồn cung hạn chế, đặc biệt là từ các nước có nguồn cung lớn như Việt Nam và Brazil
Ngày 29/10/2021, giá cà phê tại thị trường nội địa tăng theo xu hướng trên thị trường thế giới, với mức tăng khoảng 3% so với ngày 30/9/2021, lên mức 40.300 đồng/kg tại tỉnh Lâm Đồng, 41.100 đồng/kg tại các tỉnh Gia Lai và Đắk Nông, 41.200
đồng/kg tại tỉnh Đắk Lắk
Trang 8Biểu đồ 3: Diễn biến giá cà phê trong tháng 10
Giá cà phê nội địa vượt mốc hơn 40 triệu đồng/tấn và kết thúc chu kỳ giảm giá
4 năm liên tiếp Tuy nhiên, giá cà phê có thể trở về thời kỳ hoàng kim 45 – 47 triệu đồng/tấn hay không phụ thuộc vào tình hình kiểm soát COVID-19 và tốc
độ phục hồi kinh tế thế giới Mà các yếu tố này đang thay đổi từng ngày Ngoài
ra, giá cà phê còn phụ thuộc vào yếu tố mùa màng và thời tiết của các nước trồng
2.4 Dự báo
Theo dự báo, giá cà phê trong thời gian tới có thể điều chỉnh nhẹ do Việt Nam đang trong thời gian thu hoạch, do đó, nguồn cung nhiều hơn trước Đồng thời, giá cà phê trong nước đạt được ngưỡng tâm lý quan trọng, do đó, giới đầu cơ cũng có thể bán ra một ít để chốt lời Điều này cũng sẽ góp phần khiến giá cà phê “rung lắc” quanh mức 40.000 đồng/kg
Tuy nhiên, về trung và dài hạn, giá cà phê sẽ vẫn tiếp tục tăng nhờ nhu cầu thế giới tăng cao do nguồn cung chưa ổn định (thị trường lo ngại hạn hán xảy ra tại Nam Mỹ
và lũ lụt tại Đông Nam Á), trong bối cảnh dịch bệnh kéo dài và giá cước phí vận chuyển cao
Trang 9Đồng thời, tình trạng thiếu lao động thu hái ở khu vực Tây Nguyên cũng sẽ khiến năng suất và sản lượng cà phê ít nhiều bị ảnh hưởng, kéo theo nguồn có thể không được dồi dào như dự kiến
2.5 Dung lượng cà phê tại Trung Quốc và thị phần tại Việt Nam
Theo Cục Xuất nhập khẩu, trà vẫn là thức uống truyền thống của Trung Quốc, nhưng nhu cầu tiêu thụ cà phê của Trung Quốc tiếp tục tăng, đặc biệt là ở các khu vực thành thị và những người trẻ tuổi Phân khúc cà phê hòa tan chiếm một lượng thị phần đáng kể trên thị trường nhờ vào sự tiện lợi trong sử dụng Chi tiêu hộ gia đình tăng, lối sống thay đổi và sự chấp nhận các xu hướng văn hóa phương Tây của người tiêu dùng trung lưu đã góp phần làm tăng nhu cầu về cà phê hòa tan trên cả nước
Theo Hiệp hội Cà phê Trung Quốc (CCAB), tiêu thụ cà phê của nước này tăng với tốc độ hàng năm là 15% Còn theo Mordor Intelligence, thị trường cà phê Trung Quốc dự báo sẽ đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 10,15% trong giai đoạn 2021 - 2026 Đại dịch COVID-19 không làm giảm nhu cầu tiêu thụ cà phê, bởi người dân chuyển sang tiêu thụ tại nhà nhiều hơn Trong 6 tháng đầu niên vụ 2020-2021 (từ tháng 10/2020 đến tháng 4/2021), tiêu thụ cà phê của Trung Quốc đạt khoảng 3,7 triệu bao cà phê loại 60 kg
Trong khi đó, sản lượng cà phê của Trung Quốc đạt khoảng 1,8 triệu bao Do đó, Trung Quốc phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu Theo số liệu thống kê từ Cơ quan Hải quan Trung Quốc, kim ngạch nhập khẩu cà phê (HS 0901) của nước này tháng 9/2021 đạt 53,84 triệu USD, tăng 62,4% so với tháng 9/2020 Tính chung 9 tháng đầu năm
2021, kim ngạch nhập khẩu cà phê của Trung Quốc đạt 387,76 triệu USD, tăng 75,3%
so với cùng kỳ năm 2020
Biểu đồ 4: Trung Quốc nhập khẩu cà phê qua các tháng năm 2020-2021
Nguồn cung cà phê cho Trung Quốc đa dạng, với khoảng 80 thị trường cung cấp Trong đó, các thị trường cung cấp cà phê chính cho Trung Quốc gồm: Guatemala, Ethiopia, Việt Nam, Malaysia, Brazil… Theo số liệu thống kê từ Cơ quan Hải quan
Trang 10Trung Quốc, kim ngạch nhập khẩu cà phê của nước này từ Guatemala và Ethiopia
trong 9 tháng đầu năm 2021 đạt 49,8 triệu USD, tăng lần lượt 170,3% và 203,6% so với cùng kỳ năm 2020 Thị phần cà phê của Guatemala và Ethiopia trong tổng kim
ngạch nhập khẩu của Trung Quốc tăng lần lượt từ 8,33% và 7% trong 9 tháng đầu
năm 2020 lên 13% và 12,3% trong 9 tháng đầu năm 2021 9 tháng đầu năm 2021, kim ngạch nhập khẩu cà phê của Trung Quốc từ Việt Nam đạt 46,3 triệu USD, tăng 69,5%
so với cùng kỳ năm 2020 Thị phần cà phê của Việt Nam trong tổng kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc giảm từ 12,3% trong 9 tháng đầu năm 2020 xuống 11,94% trong
9 tháng đầu năm 2021
PHẦN 3: ĐẶC ĐIỂM THỊ TRƯỜNG NGOÀI NƯỚC
3.1 Văn hóa tiêu dùng cà phê tại Mỹ
- Ở Mỹ, cà phê được xuất hiện từ những năm 1600 tại New Amsterdam - thành phố New York nổi tiếng ngày nay Từ đó cà phê dần được sử dụng và gần gũi hơn Tuy nhiên, phong cách cà phê hiện đại của Mỹ như hiện nay được cho rằng bắt nguồn từ Ý và phát triển mạnh mẽ trong khoảng 20 năm trở lại đây
- Dù chịu ảnh hưởng bởi văn hóa cà phê du nhập từ Ý với lối pha dùng máy Barista nhanh chóng phổ biến, tuy nhiên lại có sự khác biệt rõ rệt giữa hai nền văn hoá cà phê của
Ý và Mỹ Đến với Ý bạn sẽ thấy sự chờ đợi một cách chậm rãi, nhẹ nhàng và sành điệu Còn với người Mỹ thì luôn trong tâm thái nhanh gọn, tranh thủ thời gian Điều này hoàn toàn dễ hiểu khi Mỹ là một quốc gia làm việc với cường độ cao, con người rất quý trọng thời gian và yêu cầu sự gọn lẹ
- Khác với cà phê Việt thì luôn đậm đà, còn cà phê của người Mỹ được cho là nhạt
từ màu sắc đến cả hương vị Cà phê Mỹ là chất nước loãng màu nâu nhạt, có vị hơi khét Người Mỹ uống cà phê mọi lúc mọi nơi và nhiều lần trong ngày Cà phê đối với họ là thức uống giúp tập trung đầu óc, tỉnh táo, chống buồn ngủ Món Americano, một thức uống được biến tấu nhẹ nhàng từ món Espresso của người Ý được xem là thức uống truyền thống của người Mỹ Ngoài ra, ở đất nước này phổ biến với Iced Coffee – cà phê đặc, nóng, thêm đường được rót vào một ly đựng đá
3.2 Thủ tục xuất khẩu cà phê sang nước Mỹ
- Nghiên cứu đã chứng minh rằng tiêu thụ cà phê ngăn ngừa các loại ung thư, giảm cholesterol, tăng cường hệ miễn dịch và ngăn ngừa các bệnh thần kinh Bên cạnh đó, sau khi trải qua cuộc đại dịch và lạm phát, người tiêu dùng tại Mỹ có nhu cầu sử dụng cà phê tại nhà tăng cao, tạo cơ hội cho các nhà bán lẻ cà phê tại Mỹ
- 4 tháng đầu năm 2022, giá nhập khẩu bình quân cà phê của Hoa Kỳ đạt mức 5.333