https://12Tìm kiếm và khai thác thông tin khoa học kỹ thuậtdocz.net/document/12168477-tim-kiem-khai-thac-thong-tin-khkt.htm

Mục tiêu• Giới thiệu GT các kỹ thuật tìm kiếm thông tin KHKT trên mạng, các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, catalog…; • GT những nguồn tài liệu chuyên dụng có thể truy cập trên Internet; • G

Tìm kiếm và khai thác thông tin khoa học kỹ thuật

Lê Thị Hằng Giang

07/2013

Đối tượng

• Giảng viên, nhà nghiên cứu

• Nghiên cứu sinh

• Học viên cao học

Mục tiêu

• Giới thiệu (GT) các kỹ thuật tìm kiếm thông tin KHKT trên mạng, các cơ sở dữ liệu chuyên

ngành, catalog…;

• GT những nguồn tài liệu chuyên dụng có thể

truy cập trên Internet;

• GT cách theo dõi thông tin về chủ đề nghiên

Chiến lược tìm kiếm thông tin

4 giai đoạn (lặp đi lặp lại):

• Từ điển chuyên dụng:

– Từ điển về từ viết tắt, từ đồng nghĩa, từ cùng họ…:

http://www.acronymfinder.com/ , http://catalogue.bnf.fr

– Từ điển chuyên ngành: Eurovoc: http://

eurovoc.europa.eu/ , Springer exemplar: http://

• Có thể sử dụng gợi ý về từ khóa của các công cụ tìm kiếm:

– Google, Exalead

Các nguồn thông tin

• Có sẵn hoặc tài liệu do GVHD cung cấp

• Thư viện: Trường Đại học, ĐHQG , Thư viện tổng hợp…

• Worldcat: http://www.worldcat.org/

• Website các nhà xuất bản: Science Direct ,

Springerlink , Wiley Interscience

• Các tạp chí open access:

Directory of Open Access Journals ,

Open-J-Gate …

Đánh giá nguồn thông tin

• Đánh giá sự phù hợp về mặt nội dung

• Đánh giá chất lượng nguồn gốc thông tin

Đánh giá nguồn thông tin

• Đánh giá sự phù hợp về mặt nội dung

– Mức độ thông tin có phù hợp với một ấn bản khoa

học?

– Thông tin mang chung chung hay chuyên môn hóa? – Nội dung tài liệu mang tính khoa học, sư phạm hay phổ biến kiến thức?

– Hình thức: toàn chữ hay có bảng biểu, sơ đồ…?

– Phương pháp nghiên cứu có được giới thiệu rõ?

– Ngôn ngữ sử dụng có mang tính chuyên môn?

– …

Đánh giá nguồn thông tin

• Đánh giá chất lượng nguồn gốc thông tin

– Độ tin cậy của nguồn,

– Uy tín tác giả,

– Mức độ khách quan,

– Độ chính xác và tính thời sự của thông tin

– Độ tin cậy của nguồn:

• Đối với sách (monograph): tùy thuộc danh tiếng nhà xuất bản

• Đối với bài báo khoa học: phụ thuộc vào ban biên tập và đội ngũ phản biện

– Uy tín tác giả:

• Mức độ chuyên sâu (expertise) của tác giả đối với chủ đề này? Xem các ấn bản khác của cùng tác giả, các tài liệu tham khảo tác giả sử dụng

• Tài liệu có được trích dẫn nhiều trong những tài liệu khác cùng chủ đề hay không? Có thể tham khảo Citation index (VD: trên Google Scholar)

• Affiliation (?) của tác giả? Xem website của trường/ khoa/ nhóm nghiên cứu, lĩnh vực nghiên cứu

– Mức độ khách quan:

• Tài liệu có cung cấp thông tin không?

• Động cơ của tác giả có thể là gì?

• Có thiếu thông tin, số liệu mâu thuẫn với tài liệu khác, phát biểu cảm tính… không?

– Độ chính xác của thông tin

• Thông tin sơ cấp hay thứ cấp?

• Dữ liệu có đáng tin cậy không?

• Các tài liệu tham khảo được trình bày rõ ràng không?

• Dữ liệu và sự việc có được kiểm chứng không?

• Nguồn có thể được kiểm chứng không?

• Cần phải: kiểm tra lại danh sách tài liệu tham khảo, xem các nguồn được trích dẫn có mang tính thời sự không, kiểm

chứng các số liệu trong tài liệu, có trình bày các quan điểm khác nhau không, những khám phá mới nhất trong lĩnh vực này có được nói đến không…

– Tính thời sự của thông tin:

• Ngày công bố thông tin?

• Đây là lần xuất bản đầu, tái bản hay in lại?

Các công cụ để theo dõi thông tin

• Sau khi xác định được các nguồn thông tin cần thiết cho nghiên cứu, sử dụng các công cụ để tự động cập nhật các tài liệu mới có liên quan

• RSS

• Alerts

Các công cụ để theo dõi thông tin

• Alerts

http://www.google.fr/alerts?hl=eng

Một số công cụ tìm kiếm thông tin

KHKT

Một số công cụ tìm kiếm thông tin

KHKT

• Tham khảo thêm tại đây

http://whitepapers.virtualprivatelibrary.net/ Scholar.pdf

• Công cụ tìm kiếm đa lĩnh vực:

Một số công cụ tìm kiếm thông tin

http://baselab.base-http://www.sciencegate.ch/fr/ ,

http://www.doaj.org , http://oaister.worldcat.org

Một số công cụ tìm kiếm thông tin

Khai thác thông tin KHKT

• Đánh dấu trang (bookmarkings)

• Thu thập references

• Tạo danh sách tài liệu tham khảo

Khai thác thông tin KHKT

• Bookmarkings:

– Sắp xếp các bookmarks vào những mục khác nhau

– Dán nhãn (tag) các bookmarks

– Lưu trữ (nên dùng các chức năng

synchronization (VD: Xmarks Sync)

– Social bookmarking: có thể chia sẻ

bookmarks, truy cập bất kỳ nơi đâu Diigo ,

Khai thác thông tin KHKT

• Thu thập references:

– Trên máy: Zotero, Mendeley, Endnote…

– Online: CiteUlike, Mendeley…

Khai thác thông tin KHKT

• Tạo danh sách tài liệu tham khảo:

– Trên máy: Zotero, Mendeley, Endnote…

– Online: CiteUlike, Mendeley…

Xin cám ơn