=> Sự xúc động ⇒Thương yêu, cảm phục trước tấm lòng của Bác II/ TÌM HIỂU CHI TIẾT Trong lần thức dậy thứ nhất, tâm tư của anh đội viên được thể hiện qua những câu thơ nào?. -”Anh đội vi
Trang 1VĂN BẢN
(Minh HuÖ)
Trang 21 Tác giả
- Nguyễn Thái, sinh năm 1927 tại
Nghệ An.
- Ông giữ chức vụ chủ tịch hội
Văn nghệ tỉnh Nghệ An.
- Ngoài thơ, ông còn viết truyện,
kí và phê bình.
I/ TÌM HIỂU CHUNG
Nêu những hiểu biết của em về tác giả Minh Huệ?
Trang 32 Tỏc phẩm:
*Hoàn cảnh: Mùa đông năm 1951, trời
lâm thâm, m a lạnh, bên bờ sông Lam,
Nghệ An, nghe một anh bạn là chiến sĩ
vệ quốc quân kể những chuyện đ ợc
chứng kiến về một đêm không ngủ của
Bác Hồ trên
đ Ường Ng ời đi chiến dịch Biên giới - Thu
đông 1950, Minh Huệ vô cùng xúc động,
viết bài thơ này.
*Thể thơ: ngũ ngụn (5 tiếng một dũng
thơ, bốndũng một khổ thơ).
*Phương thức biểu đạt: Kết hợp tự sự và trữ
tỡnh, thờm yếu tố miờu tả
*Mạch cảm xỳc chớnh: Tỡnh cảm của Bỏc đối
với bộ đội, dõn cụng và tỡnh cảm của anh đội
viờn đối với Bỏc.
3 Đọc
trong hoàn cảnh nào? Được viết theo thể thơ gỡ? Phương thức biểu đạt?
Mạch cảm xỳc chớnh của bài thơ là gỡ?
Trang 4ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ
Trang 51 Tâm trạng của người đội viên
a Lần thứ nhất:
- Ngạc nhiên, băn khoăn đến khắc khoải
- Dõi theo những cử chỉ, hành động của Bác
+ Điệp từ "càng“: tình thương tăng cấp.
-Mơ màng như nằm trong giấc mộng đẹp đẽ,
ấm áp
+So sánh, ẩn dụ: Bóng Bác - ngọn lửa hồng
⇒Tình cảm thân thiết, ngưỡng mộ của anh
đội viên với Bác
- Thổn thức, thầm thì => Sự xúc động
⇒Thương yêu, cảm phục trước tấm lòng của
Bác
II/ TÌM HIỂU CHI TIẾT
Trong lần thức dậy thứ nhất, tâm tư của anh đội viên được thể hiện qua những câu thơ nào?
-”Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càngthương” -”Anh đội viên mơ màng Như nằm trong giấc mộng Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng.” -”Thổn thức cả nỗi lòng Thầm thì anh hỏi nhỏ Bác ơi Bác chưa ngủ Bác có lạnh lắm không?”
- “Anh nằm lo Bác ốm Lòng anh cứ bề bộn
Vì Bác vẫn thức hoài.”
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì để diễn tả tâm tư tình cảm đó?Tác dụng của các biện pháp đó?
“Thổn thức”,”thầm thì”
là cảm xúc như thế nào? Qua các chi tiết thơ miêu
tả tâm tư của anh đội viên em hiểu tình cảm của anh đối với Bác như thế nào?
Trang 61 Tâm trạng của người đội viên
II/ TÌM HIỂU CHI TIẾT
I/ TÌM HIỂU CHUNG
a Lần thứ nhất:
b Lần thứ ba
-Hốt hoảng, giật mình,nằng nặc mời Bác ngủ
+ “Nằng nặc”:một mực đòi cho kì được.
+ Đảo trật tự ngôn từ, lặp cụm từ
Diễn tả tăng dần mức độ bồn chồn, tình cảm
lo lắng chân thành mộc mạc của người đội
viên với Bác.
-Niềm vui sướng khi hiểu được tấm lòng và sự
vĩ đại của Bác.
* Lòng kính yêu, biết ơn, niềm hạnh phúc được
nhận tình thương yêu và sự chăm sóc của
Bác,niềm tự hào về vị lãnh tụ vĩ đại mà bình
dị.Tình cảm của anh đội viên cũng là tình cảm
của nhân dân đối với Bác.
Tâm tư của anh đội viên trong lần thức dậy thứ ba được diễn tả bằng các chi tiết thơ nào? Có
gì khác so với lần trước?
Em hiểu”nằng nặc” là gì? Nhận xét của em về cách cấu tạo lời thơ:
“Mời Bác ngủ Bác ơi!
…Bác ơi! Mời Bác ngủ”và tác dụng của nó?
-”Anh hốt hoảng giật mình” -”Anh vội vàng nằng nặc Mời Bác ngủ Bác ơi!
Trời sắp sáng mất rồi Bác ơi! Mời Bác ngủ!”
-”Anh đội viên nhìn Bác Bác nhìn ngọn lửa hồng Lòng vui sướngmênh mông Anh thức luôn cùng Bác.”
Theo em vì sao anh đội viên lại thấy “ lòng vui sướng mênh mông” và quyết định thức luôn cùng Bác?
Qua diễn biến tâm trạng của anh đội viên, em cảm nhận tình cảm của anh giành cho Bác như thế nào?
Trang 71 Tâm tư của người đội viên chiến sĩ
II/ TÌM HIỂU CHI TIẾT
a Lần thứ nhất:
b Lần thứ ba
* Lòng kính yêu, biết ơn, niềm hạnh phúc
được nhận tình thương yêu và sự chăm sóc
của Bác,niềm tự hào về vị lãnh tụ vĩ đại mà
bình dị.Tình cảm của anh đội viên cũng là
tình cảm của nhân dân đối với Bác.
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Tại sao nhà thơ không
kể, tả lần thức giấc thứ hai của anh đội viên ?
-Tác giả dùng dấu (…) thay cho lần thức giấc thứ hai
- Chỉ kể hai lần mới nổi bật được tâm trạng khác nhau: lần đầu chỉ là sự ngạc
nhiên, cảm phục nhưng vẫn vâng lời Bác đi ngủ; lần thứ
ba thì hốt hoảng giật mình…
và vui sướng khi cảm nhận được sự vĩ đại của Bác, thức luôn cùng Bác -Ý thơ tập trung hơn và hình tượng Bác nổi bật hơn.
Trang 82 Hình tượng Bác Hồ
-Cử chỉ: đốt lửa, dém chăn từng người, nhón
chân nhẹ nhàng.
+ Các cụm động từ + Điệp ngữ “ từng người”
=> Lo lắng ân cần, chăm chút yêu thương
-Hình dáng: vẻ mặt trầm ngâm, mái tóc bạc,
ngồi đinh ninh, chòm râu im phăng phắc, cao
ồng lộng
+ Các từ láy gợi hình => gợi hình ảnh Bác cụ
thể chân thực, sinh động.
+ So sánh ẩn dụ: Bóng Bác - ngọn lửa hồng
=>Bác gần gũi, thân thiết vừa cao cả, thiêng
liêng.
II/ TÌM HIỂU CHI TIẾT
Hình tượng Bác Hồ được khắc họa
trong hoàn cảnh thời gian và không gian nào?
Tìm các từ ngữ miêu
tả cử chỉ, hình dáng của Bác?Nhận xét về cách sử dụng từ ngữ
và các biện pháp nghệ thuật?
Trang 92 Hình tượng Bác Hồ
CÂU HỎI THẢO LUẬN Câu chuyện về một đêm không ngủ của Bác có thể kết thúc ở đây Việc tác giả viết thêm khổ thơ cuối có ý nghĩa gì?
*Khổ thơ cuối:
-Nâng ý nghĩa câu chuyện: việc Bác
không ngủ là lẽ thường tình của
cuộc đời Bác
- - Điệp ngữ “Đêm nay”: Khẳng định
cả cuộc đời Bác dành trọn cho dân,
cho nước.
-Lời nói, tâm tư: không an lòng,
thương đoàn dân công, càng
thương càng nóng ruột, mong…
+ Điệp ngữ “càng” + các động
từ…
=> Lòng yêu thương bao la, rộng
lớn.
Lời nói, tâm tư của Bác được diễn tả như thế nào qua các hình ảnh thơ? Qua đó em có suy nghĩ gì về tình cảm của Bác?
Trang 10*Bác thật giản dị , chân thưc, gần gũi
mà vĩ đại.Vẻ đẹp của Bác là sự thống
nhất, hài hòa giữa vĩ đại và giản dị
Chính sự giản dị đã làm nên sự vĩ đại
Tình thương của Bác thật rộng lớn
Đúng như nhà thơ Tố Hữu viết:
“Bác ơi tim Bác mênh mông thế
Ôm cả non sông mọi kiếp người!”
Đêm nay Bác không ngủ
(Phù điêu nhôm của Hà Trí Dũng)
*Khổ thơ cuối:
II/ TÌM HIỂU CHI TIẾT
I/ TÌM HIỂU CHUNG
Trang 111 Nghệ thuật:
-Thể thơ năm chữ có nhiều vần liền thích hợp
với lối kể chuyện
- Kết hợp tự sự, miêu tả, biểu cảm.
- Lời thơ giản dị, chân thành nhiều từ láy gợi
hình, gợi cảm.
- Sử dụng nhiều biện pháp nghệ thuật tu từ
2 Nội dung:
- Tình cảm yêu kính, cảm phục của người chiến sĩ,cũng là của mọi người đối với Bác.
- Tấm lòng yêu thương giản dị mà sâu sắc của Bác đối với quân và dân ta.