Trong bối cảnh thế giới đang bước vào một kỉ nguyên bùng nổ thông tin với sự phổ cập của điện thoại thông minh và nhiều phương tiện truyền thông đa phương tiện khác nhưng phát thanh vẫn
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG KHOA QUAN HỆ CÔNG CHÚNG - TRUYỀN THÔNG
TIỂU LUẬN MÔN: NHẬP MÔN TRUYỀN THÔNG
ĐỀ TÀI:
SỰ CẠNH TRANH VÀ THAY ĐỔI CỦA PHÁT THANH
LỚP 221_71INMC30273_03 - NHÓM 5
GVHD: Trần Thị Quỳnh Lưu
Đinh Đoàn Quý Thắng 2273201081578
Lê Phạm Phương Uyên 2273201082007
Thành phố Hồ Chí Minh – 2022
Trang 2MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 2
PHẦN MỞ ĐẦU 2
I KHÁI QUÁT VỀ PHÁT THANH 2
1 Phát thanh là gì ? 2
2 Nguồn gốc: 2
3 Thời kì ra đời: 2
4 Chức năng : 3
5 Thế mạnh : 3
PHẦN NỘI DUNG 4
I SỰ CẠNH TRANH CỦA PHÁT THANH VỚI CÁC PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN THÔNG KHÁC 4
1 Sự cạnh tranh của phát thanh với báo in: 4
2 Sự cạnh tranh của phát thanh với Internet: 5
3 Sự đổi mới và phát triển của phát thanh: 7
II ƯU ĐIỂM CỦA PHÁT THANH : 8
1 Mức độ yêu thích của phát thanh: 8
III TẠI SAO PHÁT THANH VẪN CÒN CHỖ ĐỨNG VỚI TRUYỀN THÔNG: 9
IV TẠI SAO THAY ĐỔI NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC CỦA PHÁT THANH 9
1 Các yếu tố thay đổi của phát thanh hiện đại: 10
V TẠI SAO PHÁT THANH VẪN CÒN CHỖ ĐỨNG VỚI TRUYỀN THÔNG: 11
VI ƯU ĐIỂM CỦA PHÁT THANH : 12
1 Mức độ yêu thích của phát thanh: 12
TÀI LIỆU THAM KHẢO 13
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, nhóm chúng em xin gửi lời tri ân sâu sắc đến cô Trần Thị Quỳnh Lưu Trong suốt quá trình học tập và tìm hiểu bộ môn Nhập môn truyền thông, chúng em đã may mắn nhận được sự giảng dạy
và hướng dẫn rất nhiệt tình, tâm huyết từ cô Nhờ vậy, chúng em có thể hoàn thành tiểu luận mặc dù vẫn còn nhiều thiếu sót trong quá trình hoàn thành do lượng kiến thức về bộ môn của chúng em vẫn còn nhiều hạn chế nhất định
Kính chúc cô hạnh phúc và gặt hái được nhiều thành công sự sự nghiệp “ trồng người” Chúc cô luôn dồi dào sức khoẻ để tiếp bước dìu dắt nhiều thế hệ học trò cập bến bờ tri thức!
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Phát thanh là gì ?
Phát thanh là kênh truyền thông đại chúng sử dụng kỹ thuật sóng điện từ và hệ thống truyền dẫn truyền đi âm thanh tác động trực tiếp vào thính giác công chúng Chất liệu chính của phát thanh là nghệ thuật sử dụng lời nói, tiếng động và âm nhạc trong việc phản ánh
qua kênh phát thanh và người nhận phải có máy thu thanh hoặc phương tiện truyền thông cá nhân có khả năng tham gia môi trường internet mới tiếp nhận được thông điệp tuy nhiên phát thanh hiện đại phát thanh internet hay radio online lại cần có định nghĩa khác tùy theo cách tiếp cận
Trang 42 Nguồn gốc:
Năm 1927, hệ thống thông tin vô tuyến nối liền Bắc Mỹ Và châu Âu được thành lập và
3 năm sau đó có thể kết nối thêm Nam Mỹ Cho đến năm 1935, các cuộc gọi đầu tiên được thực hiện trên toàn thế giới, sử dụng kết hợp cả hệ thống phát thanh hữu tuyến và
vô tuyến
3 Thời kì ra đời:
Phát thanh là một phương tiện truyền thông đã có từ đầu thế kỷ 19 sau khi có sự ra đời của sóng vô tuyến Trong bối cảnh thế giới đang bước vào một kỉ nguyên bùng nổ thông tin với sự phổ cập của điện thoại thông minh và nhiều phương tiện truyền thông
đa phương tiện khác nhưng phát thanh vẫn có những lợi thế riêng của nó mà các loại hình truyền thông khác không có được
4 Chức năng :
Chức năng thông tin là để tuyên truyền chủ trương đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, quản lý thống nhất kỹ thuật phát thanh và truyền hình trên địa bàn Phát thanh hiện đại phải hội đủ các yếu tố cơ bản: Có cơ sở
hạ tầng sản xuất chương trình phát thanh, truyền dẫn phát sóng, tin học viễn thông đủ mạnh, hệ thống dây chuyền đã được số hóa; điều kiện làm việc của cán
bộ công chức viên chức, phóng viên, kỹ thuật viên, ca sỹ, nhạc sỹ đầy đủ, tiên tiến; trụ sở làm việc đáp ứng được mọi nhu cầu công việc, công năng mạnh, hiệu quả, thông minh Trình độ cán bộ, công chức, viên chức, phóng viên, kỹ thuật viên chuyên nghiệp; kíp làm chương trình có sự phối hợp chặt chẽ giữa tổng đạo diễn, dẫn chương trình, biên tập viên, phóng viên, kỹ thuật viên, phát thanh viên cùng tạo ra sản phẩm tương thích với thế giới Mục đích là để thông tin nhanh, để thính giả có thể tham gia trực tiếp vào nội dung chương trình, làm tăng tính đời thường của chương trình, tính gần gũi của phát thanh, làm cho phát thanh giống như người bạn, một diễn đàn nơi mà mọi người có thể chia sẻ quan
Trang 5niệm, ý kiến Kinh nghiệm của các đài phát thanh lớn là khi thực hiện được công việc này thì sẽ tạo ra sức hút rất lớn với công chúng.
5 Thế mạnh :
Phát thanh có khả năng to lớn trong việc cung cấp cho công chúng những thông tin nhanh nhất, những chương trình âm nhạc giải trí với chất lượng cao Phương tiện, thiết
bị phát thanh và thu tín hiệuphát thanh gọn nhẹ, phương thức chuyển tải bằng âm thanh của phát thanh thì khá đơn giản, quy trình sản xuất cũng không quá phức tạp, vì thế thời gian từ khi những tin tức mà phát thanh phản ánh thực sự diễn ra trong thực tiễn đến khi chúng xuất hiện trong một chương trình phát thanh có thể dược rút ngắn đến tối thiểu, thậm chí là bằng không nên đã khiến phát thanh trở thành loại hình báo chí của cái "bây giờ", loại hình tức thời nhất
Bên cạnh đó là tính quảng bá rộng rãi: Đó là sự quảng bá thông tin nhờ sự phủ sóng điện từ trên phạm vi rộng lớn với tốc độ của ánh sáng - xấp xỉ 300.000 km/giây Nhờ đặc tính này, cùng một lúc, phát thanh tác động đến hàng triệu người, chi phối hàngt riệu người và thậm chí lũng đoạn hàng triệu người trên khắp hành tinh, không phân biệt biên giới quốc gia, lãnh thổ; chi có mỗi hàng rào là ngôn ngữ lời nói (Kỹ thuật phát thanh AM có khả năng truyền phát tín hiệu trong những khoảng cách không gian rộng lớn cùng với sự giúp đỡ của vệ tinh tạo ra khả năng phủ sóng phát thanh toàn cầu.)
Ngoài ra phương thức thông tin thân mật, gần gũi: Là một tờ báo âm thanh tổng hợp, phát thanh sử dụng văn nói kết hợp với giọng nói có sức truyền cảm mạnh mẽ, tạo ra
sự gần gũi, rút ngắn khoảng cách giữa người nói và người nghe, gây cảm giác tin tưởng nơi thính giả Ngôn ngữ nói ấy kết hợp với sự sinh động, chân thật của tiếng động (lời nói của nhân chứng, tiếng động thật ở hiện trường) và sự mềm mại, tinh tế của âm nhạc đã tạo nên một bức tranh sống động về hiện thực
Trang 6PHẦN NỘI DUNG
TRUYỀN THÔNG KHÁC
1 Sự cạnh tranh của phát thanh với báo in:
Từ khi phát thanh ra đời, phát thanh và báo in có sự cạnh tranh quyết liệt với nhau Ở Anh, để hạn chế sự phát triển mạnh của phát thanh, ngành công nghiệp báo đã yêu cầu chính phủ cấm tất cả các bản tin trên phát thanh trước 7h tối, đồng thời không cho phép đài BBC (đài phát thanh ở Anh lúc bấy giờ) lấy bất cứ nguồn tin nào, trừ tin từ hang thông tấn Reuters - hãng thông tấn chỉ cung cấp tin dưới dạng thức để in ấn hơn
là dạng thực để phát trên sóng phát thanh
Trong những năm đầu tiên khi phát thanh ra đời, nhà cầm quyền Anh còn cấm mọi binh luận, trao đổi về chính trị và hầu hết những bài viết mang tính chính trị không được phát trên làn sóng Tuy nhiên, đứng trước
sự cần thiết phải cung cấp thông tin nhanh chóng, kịp thời về cuộc khủng hoảng Munich năm 1938 bằng mọi phương tiện đã giúp cho tin tức của phát thanh, cuối cùng được cạnh tranh bình đẳng với tin tức trên báo in Ở Mỹ, với sự phát triển của hai nhà đài NBC và, radio thu hút ngày càng nhiều quảng cáo từ báo in Tận dụng được thế mạnh là kênh thông tin điện tử, radio vượt mặt báo in trong việc cung cấp thông tin kịp thời đến công chủng Vì thế, đến năm 1933, Hiệp hội Báo chí Mỹ đã thuyết phục AP, UP và INS ngưng không cung cấp dịch vụ cho phát thanh đồng nghĩa với việc phát thanh phải tự mình tìm kiếm thông tin
2 Sự cạnh tranh của phát thanh với Internet:
Sự cạnh tranh giữa các phương tiện truyền thông ngày càng trở nên gay gẳt đặc biệt trong “Thời kì 3.0” - đây là sự khởi đầu của kỷ nguyên Thông tin Ở thời kỳ thông tin cần phải được cập nhật nhanh chóng kịp thời thì sự xuất hiện của truyển hình và internet đã làm cho thính giả của phát thanh bị giảm sút nghiêm trọng, đến mức nhiều nhà nghiên cứu đã cảnh báo sự suy vong của phát thanh.Theo đánh giá số liệu ở thời điểm đó, kể từ khi có truyền hình và internet, thời gian mà công chúng dành cho phát thanh giảm sút mạnh, đồng thời những khán giả trung thành của truyển hình ít nghe phát thanh hơn công chúng bình thường Trong suốt thời kì 3.0, thời gian rảnh rỗi của người Mỹ, chủ yếu được “cống hiến” cho truyền hình Và trong vòng hơn một thập kỷ
Trang 7trở lại đây, người sử dụng Internet đã dành thời gian xem truyền hình của mình để lướt Internet
Quan trọng hơn, càng nhiều thời gian sử dụng Internet, công chúng càng dành nhiều thời gian đọc báo trực tuyến để khai thác thông tin và giải trí, vì vậy thời gian dành cho phát thanh sẽ ít dần đi.Qua đó cho thấy mạng xã hội thực sự đang là một “gã khổng lồ” có ảnh hưởng vô cùng mạnh mẽ tới đời sống con người ở mọi quốc gia.Mỗi người chúng ta chỉ có vỏn vẹn 24h cho một ngày để thực hiện tất cả các hoạt động của mình Nhưng trong khi đó thì các phương tiện truyền thông lại không ngừng phát triển, cập nhật liên tục các tin tức Bởi như thế mỗi phương tiện truyển thông mới xuất hiện, khiến cho các phương tiện ra đời trước đó thu hẹp thị trường, giảm sút người đọc Mối quan hệ giữa các PTTDC thu hút khá nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu Tuy nhiên, ý kiến của
là họ không giống nhau Trong khi một số nhà nghiên cứu cho rằng, sự xuất hiện của các phương tiện truyền thông khác không làm thay đổi cơ bản diện mạo truyền thông
và ngược lại với điều đó nhiều nhà nghiên cứu lại khẳng định rằng cuộc cách mạng
Trang 8trong cách tiếp cận thông tin của công chúng dần dần dẫn đến sự diệt vong của các loại truyền thông đại chúng cũ Ý kiến trái ngược nhau của các nhà nghiên cứu bắt nguồn
từ thực tế: các phương tiện truyền thông đại chúng cạnh tranh quyết liệt, nhưng không triệt tiêu lẫn nhau Mỗi phương tiện truyền thông có những điểm đặc trưng riêng và có những thính giả riêng cho mình Điểm đặc biệt của phương tiện truyền thông khác với những hàng hoá thông thường ở điểm dù cho đều có chức năng là thông tin và giải trí, nhưng các phương tiện truyền thông vẫn tồn tại song song và cùng nhau phát triển
3 Sự đổi mới và phát triển của phát thanh:
Với sự cạnh tranh quyết liệt giữa các phương tiện truyền thông thì phát thanh không thể bằng lòng với hào quang trong quá khứ của mình Để tồn tại và phát triển, phát thanh ngày nay buộc phải đổi mới trên nhiều phương diện Bên cạnh những thách thức thì đây cũng là cơ hội lớn để phát thanh tự làm mới mình, tạo ra được những chương trình sinh động, thu hút đông đảo khán, thính giả, làm cho tác phẩm đến gần với thính giả hơn, chi phí sản xuất chương trình gọn nhẹ hơn, tiết kiệm hơn Nếu như trước đây, đài phát thanh từ chỗ quyết định cho thính giả nghe gì, nghe khi nào và nghe như thế nào, thì nay thính giả là người chủ động, kiểm soát, lựa chọn cái mình muốn và cần nghe, thời điểm nghe, không gian nghe
Trang 9aVì vậy, ngoài chiếc radio truyền thống, phát thanh cần phải xuất hiện trên nền tảng Internet, trên các thiết bị di động phổ biến như điện thoại thông minh và các thiết bị cầm tay thông dụng khác Phát thanh cần đáp ứng nhiều nhu cầu của công chúng dưới nhiều loại hình truyền thông khác nhau gồm: video, audio, phát trực tiếp liên tục 24/7, Internet, podcast, để tạoA ra ảnh hưởng lớn và rộng rãi nhất Công nghệ đóng vai trò hết sức quan trọng trong kỷ nguyên số của phát thanh hiện đại
Phát thanh trong môi trường truyền thông đa phương tiện cần xác định rõ hai nhóm thính giả là “thính giả trung thành” và “thính giả tiềm năng” của phát thanh truyền thống Khi mạng xã hội xuất hiện những thông tin đa dạng, đa chiều nhưng thật giả lẫn lộn thì phát thanh vẫn luôn là lựa chọn ưu tiên của các “thính giả trung thành” vì độ tin cậy và tính trung thực của thông tin trên các nền tảng
Trong bối cảnh tất cả các phương tiện truyền thông như truyền hình, báo điện tử, mạng
xã hội đang phát triển mạnh nhưng phát thanh vẫn là loại hình có những thế mạnh không thua kém Phát thanh có thể đưa thông tin tức thì, công chúng có thể cùng làm tin, cùng bình luận về một vấn đề nào đó Để phát thanh tiếp tục phát triển thì cần phải phát huy lợi thế cạnh tranh trên cơ sở sản xuất đa phương tiện, không ngừng thay đổi nội dung cho phù hợp với nhu cầu của thính giả vì dù bất cứ loại hình truyền thông nào thì nội dung vẫn luôn là “Vua” còn công nghệ chỉ là “công cụ và phương
tiện”.Trong xã hội hiện đại ngày nay, phát thanh không chỉ là người bạn đồng hành tin cậy của đông đảo công chúng mà còn là công cụ quan trọng hàng đầu trong việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị - xã hội
II ƯU ĐIỂM CỦA PHÁT THANH :
Phát thanh tường thuật trực tiếp hoặc tường thuật phản ánh lại những thông tin phản ánh cuộc sống, kinh tế, chính trị xuất hiện hằng ngày Báo phát thanh luôn gần rũi với độc giả, tiện lợi biên tập nhanh: phương tiện kỹ thuật cũng tương đối đơn giản Chỉ cần
có radio trong nhà thì thính giả có thể nghe được nhiều đài.Chương trình có cải tiến về nội dung; kênh VOV giao thông (… đi xe, ở nhà… có thể chọn hướng đi cho mình) hoặc chương trình bạn hãy nói với tôi (phát vào lúc 23h đêm) – VOV1(người cần tư vấn không tốn tiền)
Nhiều người tiếp cận, đông thính giả Hiện nay để quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam Đài Tiếng nói Việt Nam đã phủ sóng vươn ra khỏi lãnh thổ đất nước, đến nhiều quốc gia, phát nhiều thứ tiếng Nghe được mọi lúc mọi nơi: Ở nhà, ngoài đồng, đi xe…
Là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước để tuyên truyền chính sách, chủ trương, pháp luật, phản bác tuyên truyền những luận điệu sai trái…
1 Mức độ yêu thích của phát thanh:
Hiện nay dù xuất hiện rất nhiều các loại hình truyền thông khác nhau mới lạ thì phát thanh vẫn giữ được cho mình một chỗ đứng vững chãi trong lòng quý khán
Trang 10thính giả Đặc biệt là các cô chú trung niên cao tuổi, người có khiếm khuyết về thị lực
Một bộ phận các bạn trẻ ngày nay cũng yêu thích phát thanh ( vì phát thanh cũng có sự thanh đổi để làm mới làm đa dạng hơn phù hợp thị hiếu hơn )
III TẠI SAO PHÁT THANH VẪN CÒN CHỖ ĐỨNG VỚI TRUYỀN
THÔNG:
Chúng ta vẫn luôn đặt câu hỏi rằng vì sao phát thanh phát triển từ rất lâu đời nhưng vẫn luôn có một vai trò nhất định trong xã hội hiện đại Phát thanh xử lý các khủng hoảng đặc biệt xảy ra bất chợt trong đời sống thường ngày Hiện nay, trong bối cảnh tất cả các phương tiện truyền thông như truyền hình, báo điện tử, mạng xã hội đều phát triển mạnh mẽ thì phát thanh vẫn đóng vai trò rất quan trọng Nhiều ý kiến cho rằng, phát thanh có vai trò cốt yếu trong việc cung cấp thông tin đa dạng tới người nghe và được công nhận là một loại hình truyền thông tiêu biểu và căn bản nhất
Phát thanh trong xã hội hiện đại đang có cơ hội để phát triển khi thính giả có thể nghe phát thanh mọi lúc mọi nơi, kể cả khi đang di chuyển trên xe hơi, tàu hỏa, tàu biển Đặc biệt, nhờ có công nghệ phát triển mà giờ đây, ngoài các thiết bị phát thanh truyền thống, thính giả có thể nghe phát thanh qua Internet, điện thoại di động, laptop…Và họ không nhất thiết phải nghe đúng giờ phát mà có thể nghe lại các chương trình họ ưa thích bất cứ lúc nào
So với các loại hình truyền thông mới thì phát thanh có những thế mạnh không thua kém, đó là có thể đưa thông tin tức thì; công chúng có thể cùng làm tin; cùng bình luận
về một vấn đề nào đó… Hơn các loại hình báo chí khác, dù đang làm bất cứ việc gì, bất cứ nơi đâu thì công chúng vẫn có thể nghe được phát thanh
Ở Việt Nam, phát thanh đã và đang là loại hình báo chí rất quan trọng Khi xuất hiện mạng xã hội và các phương tiện thông tin khác trên Internet, với thông tin đa dạng, đa chiều thì sóng phát thanh của Đài TNVN và đài phát thanh các địa phương luôn là lựa chọn của công chúng vì độ tin cậy và trung thực của thông tin Muốn vậy thì những người làm phát thanh phải đổi mới để thu hút công chúng
IV TẠI SAO THAY ĐỔI NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC CỦA PHÁT
THANH.
Phát thanh hiện đại không tự nảy sinh mà là sự kế thừa và phát triển của phát thanh truyền thống Đó là sự thay đổi phương thức trong sản xuất các chương trình phát thanh cho phù hợp với tình hình mới và đáp ứng nhu cầu của công chúng Sự thay đổi của phương thức sản xuất không chỉ dựa trên nền tảng của công nghệ, kỹ thuật mới mà còn đòi hỏi kỹ năng mới để tạo ra được chất lượng nội dung và hình thức mới và qua
đó có thể hình thành công chúng mới… Trong phương thức sản xuất các chương trình phát thanh hiện đại, những ưu điểm của phát thanh truyền thống (như: có đối tượng thính giả rộng rãi; tính tức thời và tỏa khắp; ưu thế chiếm lĩnh không gian toàn bộ thời gian trong ngày; tính giao tiếp cá nhân; thông điệp len lỏi khắp nơi và có khả năng tác