- Với dụng cụ cầm tay và tay nghề, người thợ có thể dùng các phương pháp gia côngnguội để thực hiện từ những công việc đơn giản đến những công việc phức tạp đòi... hỏi độ chính xác cao m
Trang 1TIỂU LUẬN CUỐI KÌ
THỰC TẬP CƠ KHÍ
BÀI TẬP ỨNG DỤNG LÀM BÚA NGUỘI
Giảng viên: Võ Duy Minh
Sinh viên: Chung Trần Khánh Duy
MSSV: 2070T48073
Mã nhóm lớp học phần : 213_DOT200_08
Trang 2NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
Ý thức thực hiện:
Nội dung thực hiện:
Hình thức trình bày:
Tổng hợp kết quả:
TP Hồ Chí Minh, Ngày 20 tháng 07 năm 2022
Giảng viên hướng dẫn
(Ký, ghi rõ họ tên)
Thầy Võ Duy Minh
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tiểu luận cuối kỳ nằm trong chương trình đào tạo kỹ sư của ngành Công nghệ kỹ thuật ô
-¤ -tô, khoa Công nghệ ô tô Trường Đại học Văn Lang
Trong thời gian làm bài, em đã nhận được sự giúp đỡ, đóng góp ý kiến và chỉ bảo nhiệttình từ thầy
Trong suốt quá trình thực hiện bài tuy em gặp không ít khó khăn nhưng với sự giúp đỡchân thành từ thầy và bạn bè đã giúp cho bài tiểu luận của em được hoàn thành tốt đẹp
Em cũng chân thành cảm ơn các thầy ở khoa công nghệ ô tô đã dạy dỗ em cho em nhiềukiến thức quý báo, tận tình hướng dẫn, chỉ bảo em trong suốt quá trình làm bài giúp em
có được cơ sở lý thuyết vững chắc trong suốt thời gian em học tập
Thời gian làm bài có hạn và việc vận dụng kiến thức chuyên môn chưa được nhạy bén,bài báo không tránh khỏi sai sót kính mong nhận được sự thông cảm, góp ý của thầy Cuối lời, em xin chúc các quí thầy và quí cô trong trường dồi dào sức khỏe và công tácthật tốt
Trân trọng kính chào!
TP Hồ Chí Minh, Ngày 20 tháng 07 năm 2022
Sinh viên thực hiện
Chung Trần Khánh Duy
Trang 4MỤC LỤC
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
LỜI CẢM ƠN.
Giới thiệu khát quát chung về phương pháp gia công nguội cơ bản.
- 1 Vị trí , vai trò của nghề Nguội.
- 2 Phân loại nghề Nguội.
- 3 Các công việc nguội cơ bản.
CHƯƠNG 1: Phương pháp sử dụng dụng cụ kiểm tra.
CHƯƠNG 2: Thao tác khoan kim loại bằng máy khoan bàn.
- 1 Công dụng của máy khoan bàn.
- 2 Cấu tạo máy khoan bàn.
- 3 Hướng dẫn cách sử dụng máy khoan bàn.
- 4 Những lưu ý cần thiết khi sử dụng máy khoan bàn.
CHƯƠNG 3: Thao tác cưa kim loại bằng cưa tay.
- 1 Khái niệm.
- 2 Cấu tạo và phân loại cưa cầm tay.
- 3 Kĩ thuật cưa.
+ a) Chuẩn bị
+ b) Tư thế đứng và thao tác cưa
- 4 An toàn khi cưa
CHƯƠNG 4: Thao tác dũa kim loại.
- 5 Chú ý trong kỹ thuật dũa.
- 6 Kỹ thuật dũa kim loại trong gia công cơ khí.
- 7 Điều khiển lực ấn khi dũa.
- 8 Các phương pháp dũa:
+ a) Dũa ngang
Trang 5+ b) Dũa dọc
+ c) Dũa đan chéo
- 9 Phương pháp dũa mặt phẳng.
- 10 Kỹ thuật đánh bóng bằng dũa.
CHƯƠNG 5: Bài tập ứng dụng làm búa nguội.
- 1 Gia công búa nguội.
- 2 Gia công nguội đai ốc.
CHƯƠNG 6: Kết luận.
Giới thiệu khái quát về phương pháp gia công nguội cơ bản.
1 Vị trí, vai trò của nghề Nguội:
- Nguội là công việc thường thấy trong các quy trình công nghệ của các công đoạn sản xuất trong lĩnh vực chế tạo máy và gia công các sản phẩm cơ khí
- Với dụng cụ cầm tay và tay nghề, người thợ có thể dùng các phương pháp gia côngnguội để thực hiện từ những công việc đơn giản đến những công việc phức tạp đòi
Trang 6hỏi độ chính xác cao mà các máy móc thiết bị không thực hiện được như: sửa khuôn nguội, dụng cụ ,…
- Để thực hành tốt công việc nguội thì phải đòi hỏi người thợ phải chăm chỉ, cẩn thẩn, biết phân tích xét đoán và sáng tạo để có thể vận dụng được các kiến thức trong các tình huống công việc cụ thể
- Trong công việc làm Nguội thì ngoài một số việc được cơ khí hóa ( dùng máy để gia công ) còn lại hầu hết được sử dụng bằng tay
Chất lượng gia công sản phẩm có ổn định hoặc thẩm mỹ hay không thì tất cả phụ thuộc vào tay nghề của người thợ
2 Phân loại nghề Nguội:
- Nghề Nguội có thể được chia thành 4 loại sau đây:
+ Nguội chế tạo : là gia công nguội nhằm tạo ra những chi tiết máy mới
+ Nguội sửa chữa : là công việc sửa chữa làm lại hoặc làm bổ sung những chi tiết máy bị hỏng, đồng thời điều chỉnh lại máy móc để làm việc ở trạng thái bình thường
+ Nguội sửa chữa dụng cụ : chuyên sửa chữa, thay thế, phục hồi các dụng cụ như:dụng cụ cắt gọt, dụng cụ đo,…
+ Nguội lắp ráp : là công việc nguội nhằm tập hợp những chi tiết máy thành máy móc và thiết bị hoàn chỉnh
3 Các công việc nguội cơ bản:
- Các công việc cơ bản của nghề Nguội có thể được chia thành 3 loại sau đây:
+ Các công việc chuẩn bị : bao gồm lấy dấu, uốn nắn kim loại
+ Các công việc gia công : bao gồm đục, dũa, cưa, khoan, khoét, doa , cắt ren, cạo
rà, đánh bóng
Tùy thuộc vào lượng dư trên phôi nhiều hay ít mà chọn các phương pháp gia công thích hợp Nếu lượng kim loại cần cắt bỏ nhiều thì đục, ít thì dũa; vật cần
có lỗ thì phải khoan, khoét, doa ; và cần có độ bóng thì phải cạo rà
+ Các công việc lắp ráp : bao gồm các công việc lắp ghép các chi tiết máy hay bộ phận máy để được một sản phẩm hoàn chỉnh
CHƯƠNG 1 : PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG DỤNG CỤ KIỂM TRA
- Quan sát phía sau trước khi vung búa để tránh bị thương: Nếu bạn vung búa mà
không kiểm tra kĩ trước , bạn có thể làm bị thương chính mình hoặc những người khác đi ngang qua bạn Trước khi bắt đầu tác động lực búa, hãy nhìn xung quanh đảm bảo không có ai ở phía sau và không có vật dụng nào nhô ra ngoài Ví dụ, hãy quan sát phía sau bạn để đảm bảo rằng không có dây treo nào từ phía trên mà búa của bạn có thể mắc vào dây Nếu không nhìn phía sau, thì bạn có thể vô tình đánh
ai đó trong khi chuẩn bị vung búa
Trang 7- Nắm chặt búa vào cuối tay cầm: Nắm búa bằng toàn bộ các ngón tay của bạn quanh
tay cầm để ngón tay cái của bạn nằm trên đầu tay cầm Bằng cách này, bạn có thể kiểm soát tốt nhất chiếc búa của mình Đặt ngón tay cái lên trên giúp bạn kiểm soát được lượng lực dùng để di chuyển vật phẩm của mình
- Giữ chặt chiếc búa để nó không bị tuột khỏi tay bạn: Nếu tay cầm của bạn bị lỏng,
búa có thể bay ra khi bạn vung nó, điều này có thể làm bị thương bản thân hoặc vật bạn đang làm việc Bóp chặt tay cầm khi bạn sử dụng để búa nằm đúng vị trí đã xácđịnh
- Xếp búa và vật dụng trước khi tác động lực để ra đòn chính xác: Để tránh đánh
nhầm các ngón tay của bạn trong khi thực hiện , hãy đặt đầu búa thẳng vào vật phẩm trước khi bạn thực hiện cú vung đầu tiên Làm điều này sẽ giúp bạn tập trung mục tiêu, đẩm bảo một cú đánh thẳng và chắc chắn Sau khi bạn thẳng hàng búa và vật phẩm, hãy dùng lực đập đều Ví dụ, giữ đinh lên tường và đưa đầu búa lên trên đầu đinh
- Bắt đầu tác động bằng một cú đập nhẹ trước khi tăng sức mạnh của búa: Nếu banh
đang đóng một chiếc đinh vào tường hoặc bảng, hãy giữ chiếc đinh trên bề mặt và dùng búa gõ nhẹ vào chiếc đinh cho đến khi nó đính cố định vào mặt phẳng Dùng lực nhẹ và đều đặn khi đóng đinh Sau khi đinh đã cố định vào vị trí, bạn có thể dùng lực vừa phải và đều để đẩy đinh đi sâu vào mặt phẳng Sau khi đinh đã được đính tương đối chặt vào tường, bạn có thể di chuyển tay của bạn ra khỏi vị trí tác động Bằng cách này, bạn có thể tránh được việc làm các ngón tay của mình bị thương hoặc dùng quá nhiều lực Khi phải dùng lực lớn tác động vào vật phẩm, hoặc những đồ có độ cứng cao Bạn nên dùng cả cánh tay và khuỷu tay để vung búa với lực vừa phải, đều đặn Ví dụ: làm điều này nếu bạn đang phá vỡ tường thạch cao hoặc làm việc trên một bộ phận ô tô
Như vậy qua những cách thức trên đã nói rõ về vấn đề an toàn trong lao động , chúng ta cần phải hiểu rõ về cách thức hoạt động của dụng cụ mà chúng ta đã
và đang sử dụng Có như vậy , chúng ta mới tránh được những rủi ro ngoài ý muốn Hãy an toàn và giữ cho thân thể chúng ta thật lành lặn
CHƯƠNG 2: THAO TÁC KHOAN KIM LOẠI BẰNG MÁY KHOAN BÀN
- Máy khoan bàn là dòng máy khoan công nghiệp có thiết kế dạng trụ đứng, với cấutrúc và đặc điểm như: Được trang bị động cơ vận hành bằng motor sử dụng điệngắn ngay trên đỉnh đầu của trụ đứng, thân trụ có kết cấu là vật liệu sắt, thép hoặchợp kim nung nấu thành khối tròn được si mạ bóng, và một chân đế bằng sắt códạng hình vuông hoặc hình chữ nhật giúp giữ máy có thể đứng thẳng trên bề mặtphẳng
Trang 8- Sở dĩ nó được gọi là máy khoan bàn, là vì thiết kế của nó được trang bị một bànnâng đỡ vật liệu nằm gần chân đế của máy Tuy nhiên một số dòng máy khoan bàn
có bàn làm việc chính là mặt trên của chân đế Bàn nâng đỡ của máy khoan bànđược gọi bằng thuật ngữ trong nghành là bàn làm việc, nó thường có thiết kế rất đadạng tùy vào model, nhưng điển hình chỉ tồn tại 3 dạng chính là hình tròn, hìnhvuông hoặc hình chữ nhật, có kết cấu thường được chế tạo bằng sắt đúc hoặc hợpkim hỗn hợp - Máy khoan bàn có chức năng chính là chuyên dùng để khoan lỗtrên các vật liệu như: Sắt, Thép, Nhôm và các vật liệu hỗn hợp khác Ngoài ramột số model dòng máy khoan bàn khác còn có khả năng taro hoặc cắt, và đượcchia làm nhiều loại
1 Công dụng của máy khoan bàn:
+ Máy khoan bàn khác với máy khoan cầm tay mà mọi người thường thấy trong
sinh hoạt hằng ngày Máy khoan bàn này là 1 loại máy thường được sử dụng máy khoan có chức năng tạo và gia công lỗ, taro trên bề mặt kim loại, bề mặt gỗ,… Vì
nó yêu cầu kỹ thuật và thao tác của người dùng cao hơn, vì vậy người dùng cần nắm vững cách sử dụng máy trước khi thao tác
2 Cấu tạo máy khoan bàn :
+ Máy khoan bàn được ưu tiên sản xuất và lắp ráp từ những chất liệu có chất lượng cao Gồm các bộ phận chính như sau:
Trang 9Cách sử dụng máy khoan bàn
3 Hướng dẫn cách sử dụng máy khoan bàn:
+ Việc đầu tiên trước khi vận hành máy thì phải kiểm tra xem máy móc có bị trục trặc gì không ? Đã gắn mũi khoan đúng chiều hay chưa ? Kiểm tra vị trí đặt máy đã vững chắc chưa ? Và có trang bị đồ bảo hộ khi sử dụng hay không ? Sau đó bạn mới tiến hành khởi động máy theo các bước sau :
+ Bước 1: Kiểm tra sơ qua lặp đặt các phụ kiện máy khoan đi kèm, tất nhiên sẽ có những dòng như máy khoan bàn vì nó đã lắp đặt sẵn rồi
+ Bước 2: Nhìn sơ các chi tiết khi khởi động vận hành và kết nối máy với nguồn điện chuẩn chưa
+ Bước 3: Tháo lỏng ốc khóa bàn làm việc và dùng tay quay để điều chỉnh cho phù hợp với độ dày vật liệu khoan
+ Bước 4: Tùy vào mục đích sử dụng để chỉnh độ sâu của khoan thêm Sau đó nới lỏng
ốc trên cần điều khiển khoan và di chuyển tới độ sâu cần thiết theo vạch chia trên cần điều khiển
+ Bước 5: Tốc độ khoan nhanh hay chậm bằng cách nới lỏng 2 ốc giữ Pully trung gian
Và kéo dây đai để lựa chọn tốc độ phù hợp Đối với điều chỉnh độ sâu và tốc độ người dùng cần dừng máy rồi mới tiến hành thao tác
- Tùy vào đường kính mũi khoan từ người dùng sẽ chọn tốc độ phù hợp:
+ 5mm: Tốc độ nhanh nhất
+ 5 – 8mm: Tốc độ thứ 2, chậm hơn chút
Trang 10+ 8 – 11mm: Tốc độ vừa phải
+ 11mm: Tốc độ chậm nhất
+ 17mm: Thì nên khoan mồi mũi nhỏ với tốc độ nhanh và sau đó khoan mũi lớn hơn với tốc độ chậm
+ Bước 6: Bước cuối cùng lắp đặt mũi khoan vào đúng vị trí tâm sau đó tiến hành khoan
4 Những lưu ý cần thiết khi sử dụng máy khoan bàn:
+ Nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng đi kèm theo máy, các khuyến cáo của nhà sản xuất.+ Luôn để ý tới công tắc off hay chưa trước khi cắm điện
+ Luôn quan sát máy, không để máy tự hoạt động
+ Trang bị đầy đủ đồ bảo hộ lao động khi vận hành máy
+ Các phụ kiện máy khoan cần được lấy ra khỏi máy sau khi làm việc
+ Luôn cất gọn đồ phụ kiện sau mỗi lần khoan
+ Không dùng máy sai mục đích nhà sản xuất công bố, không tự chế máy
CHƯƠNG 3 : THAO TÁC CƯA KIM LOẠI BẰNG CƯA TAY
1 Khái niệm:
- Cắt kim loại bằng cưa tay là một dạng gia công thô nhằm chia phôi ra thành từng phần, cắt bỏ phần thừa hoặc tạo thành các hình dáng nhất định trên chi tiết Tùy theo hình dáng và kính thước của chi tiết gia công mà người ta cắt những tấm hay thanh kim loại thành những phôi có kích thước gần giống với chi tiết gia công hoặc tạo thành hình dáng nhất định
2 Cấu tạo và phân loại cưa cầm tay :
- Khung cưa: là một thanh thép dẹt hoặc ống, uốn thành hình chữ U để mắc lưỡi cưa Khung cưa có 2 loại: khung cưa liền và khung cưa rời
- Lưỡi cưa: được chế tạo bằng thép cacbon dụng cụ Y10,Y12, hoặc bằng thép gió, thép hợp kim dụng cụ Hai đầu lưỡi có 2 lỗ nhỏ để luồn chốt khi mắc lên khung cưa Lưỡi cưa có 2 loại: loại 1 hàng răng và loại 2 hàng răng
Trang 11Cưa cầm tay hiện nay
3 Kĩ thuật cưa:
a) Chuẩn bị:
- Lắp 2 lỗ trên lưỡi cưa vào 2 chốt trên khung cưa sao cho hướng răng của lưỡi cưa hướng về phía trước
- Vặn chặt đai ốc tai hồng để kéo căng lưỡi cưa
- Kiểm tra độ căng của lưỡi cưa bằng cách ấn nhẹ ngón tay vào từng bên của lưỡi cưa,
độ căng của lưỡi cưa được coi là đạt yêu cầu nếu lưỡi cưa không bị uốn cong
- Lấy dấu vật cần cưa
- Chọn và lắp êtô vừa tầm vóc người đứng
- Kẹp chặt vật cưa (phôi) cần cưa vào má êtô
b) Tư thế đứng và thao tác cưa:
Trang 12- Người cưa đứng thẳng, thoải mái, khối lượng cơ thể phân đều lên 2 chân, chân phải hợp với chân trái 1 góc 75o, chân phải hợp với trục của êtô 1 góc 45o.
- Cầm cưa theo tay thuận tay kia cầm vào khung cưa
- Thao tác: Kết hợp hai tay và một phần khối lượng cơ thể để đẩy và kéo cưa Khi đẩy thì ấn lưỡi cưa và đẩy từ từ để tạo lực cắt, khi kéo cưa về, tay trái không ấn, tay phải rút cưa về nhanh hơn lúc đẩy, quá trình lặp đi lặp lại như vậy cho đến khi kết thúc
4 An toàn khi cưa:
- Kẹp vật cưa phải đủ chặt Lưỡi cưa căng vừa phải, không dùng cưa không có tay nắm hoặc tay nắm bị vỡ Khi cưa gần đứt phải đẩy cưa nhẹ hơn và đỡ vật để vật không rơi vào chân Không dùng tay gạt mạt cưa hoặc thổi mạnh vào cưa vì mạt cưa
dễ bắn vào mắt
CHƯƠNG 4: THAO TÁC DŨA KIM LOẠI
Một trong những phương pháp gia công cơ bản của nghề nguội, là dùng dũa để hớt đimột lượng dư mỏng trên phôi (0.025 0.5mm), tạo cho chi tiết có hình dạng, kích thước, độ bóng và độ chính xác bề mặt theo yêu cầu Trong nghề nguội, nếu đục là phương pháp gia công thô thì dũa là phương pháp gia công bán tinh hoặc tinh Độ chính xác và kích thước có thể đạt tới 0.05mm khi dũa bán tinh và 0.01mm khi dũa tinh Dũa chỉ gia công được kim loại mềm chưa qua nhiệt luyện; các bề mặt chai cứng không thể gia công được bằng phương pháp dũa
Trang 13Hình ảnh các loại dũa kim loại trong cơ khí.
1 Chọn Ê-tô
* Chọn loại Ê-tô: vì lực cắt khi dũa không lớn, nên không cần chọn Ê-tô có lực
cặp lớn như khi đục Nhưng cần phải chọn Ê-tô có 2 má thật song song để vật cặp không bị kênh, nhất là khi dũa các mặt phẳng song song, nên chọn Ê-tô song hành hơn Ê-tô chân
* Độ cao của Ê-tô: chọn độ cao của Ê-tô dựa trên nguyên tắc khi người thợ đặt
dũa lên mặt vật gia công, dũa ở vị trí nằm ngang thì cánh tay trên và dưới hợp thành một góc 90
2 Tư thế dũa:
- Tư thế chân của chúng ta phải chếch sang thẳng một góc để dễ dàng đẩy cây dũa
theo hướng chúng ta định sẵn Ví dụ , nếu chúng ta thuận tay phải thì chúng ta nên đừng chếch sang bên trái hướng từ 45-60 độ ( tùy vào mỗi cá nhân ) Khi chúng ta
có một tư thế đứng thoải mái thì việc dũa sẽ không tốn nhiều sức
Trang 14Tư thế cầm tay khi dũa kim loại
3 Phân loại dũa:
* Phân loại theo mật độ răng: căn cứ vào độ dài của bước răng t để tính số đường răng cơ sở trên một đơn vị chiều dài hay tổng số răng có trong một đơn vị diện tích
Downloaded by Quang Tran (quangvaytiennhanh1994@gmail.com)
Trang 15* Phân loại theo tính chất công nghệ: căn cứ vào hình dạng tiết diện thân dũa , nó quyết định tính chất công nghệ gia công của từng loại dũa.
c) Dũa tam giác:
- Có tiết diện là tam giác đều, dùng để gia công các lỗ tam giác đều các rãnh có góc bằng 60
d) Dũa bán nguyệt ( lòng mo ) :
Downloaded by Quang Tran (quangvaytiennhanh1994@gmail.com)