TIỂU LUẬN môn địa CHÍNH TRỊ THẾ GIỚI đề tài tham vọng địa – chính trị của trung quốc ở biển đông từ 2012 đến nay

Cụ thể là xác định các nước láng giềng , các khu vực có vị trí trọng yếu với những ý đồ và chiến lược có thể là đối tác quan hệ hoặc là đối tượng đấu tranh … Luôn là vấn đề có ý nghĩa hế

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

KHOA : QUAN HỆ QUỐC TẾ _

TIỂU LUẬN

Đề tài : Tham vọng địa – chính trị của Trung Quốc ở biển Đông từ 2012 đến nay.

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN : ThS NGÔ THỊ THUÝ HIỀN

LỚP : TRUYỀN THÔNG QUỐC TẾ K40

Hà Nội, ngày 10 tháng 06 năm 2021

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 3

B NỘI DUNG 4

I TẦM QUAN TRỌNG CỦA BIỂN ĐÔNG ĐỐI VỚI KHU VỰC VÀ THẾ GIỚI 4

1 Tầm quan trọng của tranh chấp Biển Đông 4

2 Các vấn đề và lợi ích tại biển Đông 6

II ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC BÊN TRONG VÀ NGOÀI BIỂN ĐÔNG 9

3 Việc áp dụng chính trị thực tiễn trong giải quyết tranh chấp biển Đông 9 4 Tham vọng của Trung Quốc 11

III NHỮNG DIỄN BIẾN GẦN ĐÂY Ở BIỂN ĐÔNG 18

5 Tác động của những diễn biến gần đây 18

6 Triển vọng trong tương lai 24

IV NHỮNG VẤN ĐỀ VIỆT NAM CẦN GIẢI QUYẾT XUNG QUANH BIỂN ĐÔNG 26

C KẾT LUẬN 27

TÀI LIỆU THAM KHẢO……….29

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

- Trong bối cảnh toàn cầu hóa , thế giới đang có nhiều diễn biến sâu sắc và phức tạp như hiện nay , nghiên cứu địa chính trị địa quốc tế không thể không nghiên cứu địa - chính trị , nghĩa là nghiên cứu sự biến đổi chính trị trong những quy

mô không gian địa lý nhất định với tất cả sự tác động qua lại giữa hai nhân tố

đó Cụ thể là xác định các nước láng giềng , các khu vực có vị trí trọng yếu với những ý đồ và chiến lược có thể là đối tác quan hệ hoặc là đối tượng đấu tranh

… Luôn là vấn đề có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hoạch định chiến lược đối ngoại của mỗi quốc gia sao cho phù hợp với tình hình thế giới và khu vực , để phục vụ kịp thời mục tiêu phát triển đất nước Đặc biệt là sau Chiến tranh lạnh , địa - chính trị đã được sử dụng phổ biến hơn để phân tích các vấn

đề toàn cầu và khu vực

- Thời gian qua, cộng đồng khu vực và thế giới ngày càng quan tâm nhiều hơn tớiBiển Đông bởi ý nghĩa quan trọng của vùng biển này đối với hòa bình, ổn định

và phát triển, không chỉ của khu vực Đông Á mà của toàn Châu Á - Thái Bình Dương

- Trong những năm trở lại đây , tình hình Biển Đông cơ bản vẫn giữ được hòa hình , ổn định nhưng cũng có lúc có nguy cơ xung đột “ nóng đã hiện hữu “ Sau nhiều năm bàn thảo, ASEAN và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận về các Nguyên tắc triển khai Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông Giữa các nước liên quan trực tiếp tới tranh chấp, nhất là giữa Việt Nam, Philippin và Trung Quốc cũng đã có rất nhiều nỗ lực ngoại giao Trên các hội nghị, diễn đàn chính thức của ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác, Biển Đông và việc duytrì hòa bình, ổn định và phát triển ở Biển Đông đã trở thành chủ đề quan trọng được quan tâm và thảo luận với tinh thần xây dựng Từ một chủ đề bị coi là

“nhạy cảm”, Biển Đông đã được bàn thảo chính thức trên tinh thần tôn trọng luật pháp, công khai, minh bạch vì lợi ích của các bên liên quan và lợi ích chung của cả cộng đồng quốc tế

- Đồng hành cùng với những diễn biến tích cực trên, Biển Đông vẫn tiềm ẩn những bất ổn mà nếu không có sự kiềm chế của các bên liên quan, sự tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và những nỗ lực có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế thì xung đột có thể xảy ra bất cứ lúc nào.Biển Đông là một trong những khu vực có tranh chấp phức tạp nhất trên thế giới Sự phức tạp

ấy đang gia tăng gấp bội do những biến chuyển của tình hình kinh tế, chính trị, quân sự và an ninh ở khu vực.

- Chính vì vậy, việc công bố các công trình nghiên cứu về Biển Đông đóng góp rất thiết thực cho việc giữ gìn hòa bình, ổn định và phát triển ở Biển Đông Chính những hoạt động nghiên cứu và thảo luận này đã góp phần đưa Biển Đông vào “ra-đa” kiểm soát của cộng đồng quốc tế; bản chất của tranh chấp trên Biển Đông cũng như các vụ việc xảy ra trên Biển Đông được phân tích, đánh giá trên tinh thần khoa học, khách quan để dư luận trong nội bộ từng bên liên quan đến tranh chấp và dư luận quốc tế có thông tin đầy đủ và nhiều chiều hơn Những nỗ lực hợp tác trên đây mới chỉ là bước đầu trên một con đường vô cùng lâu dài và gian khổ để các bên liên quan đến tranh chấp, trực tiếp và

không trực tiếp, hành động vì lợi ích của mình và tính đến lợi ích của các bên liên quan khác và của cả cộng đồng quốc tế, hướng đến mục tiêu cuối cùng là biến Biển Đông từ khu vực tranh chấp phức tạp, thực sự trở thành một khu vực hòa bình, hợp tác và phát triển

- Đặc biệt là sự tham vọng của Trung Quốc về khu vực này ngày càng lớn và mạnh mẽ bởi Biển Đông có vai trò đă ̣c biê ̣t quan trọng để Trung Quốc hiê ̣n thựchóa tham vọng trở thành cường quốc biển và cường quốc thế giới Nó luôn là vấn đề thời sự , việc tiến hành nghiên cứu một cách có hệ thống và toàn diện vấn đề này là một việc làm cần thiết và có ý nghĩa sâu sắc , góp phần cho công việc giảng dạy , học tập , nghiên cứu của sinh viên

- Với ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn đó chúng tôi thấy rằng vấn đề “ tham vọng của trung quốc tại Biển Đông từ năm 2012 đến nay “ là đề tài lý thú và đem lại những kết quả hữu ích Do đó chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài này làm

đề tài nghiên cứu cho bài tiểu luận cuối kì của mình

2 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung nghiên cứu , tiểu luận nghiên cứu tham vọng của Trung Quốc ở Biển Đông từ 2012 đến nay

- Về không gian nghiên cứu của vấn đề , chủ yếu là ở khu vực Biển Đông với những nước liên quan

B NỘI DUNG

I TẦM QUAN TRỌNG CỦA BIỂN ĐÔNG ĐỐI VỚI KHU VỰC VÀ THẾ GIỚI

1 Tầm quan trọng của tranh chấp Biển Đông.

- Một câu hỏi được đặt ra việc tranh chấp ở Biển đông mang tính khu vực hay toàn cầu ? Vốn hai cách tiếp cận này đã mang nhiều phức tạp và khó khăn này giờ đã sáng tỏ Cách nhìn thứ nhất , được Trung Quốc thể hiện một cách mạnh

mẽ và kiên định , là vấn đề này mang tính khu vực Trên website chính thức của mình , Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì liên tục cảnh báo việc

Mỹ dính líu sâu hơn về vấn đề Biển Đông , cho rằng điều này sẽ làm gia tăng căng thẳng trong khu vực “ Nếu vấn đề này được biến thành vấn đề quốc tế hay đa phương thì hậu quả sẽ như thế nào ? Điều này chỉ làm vấn đề xấu đi và khó đạt được giải pháp … Tốt nhất là nên đạt được sự đồng thuận rằng các tranh chấp sẽ được giải quyết thông qua các cuộc tham vấn thiện chí vì hòa bình , ổn định ở Biển Đông và những mối quan hệ láng giềng hữu hảo ? “ Vấn

đề Biển Đông là một vấn đề khu vực , và nó chỉ có thể được giải quyết bởi các nước trong khu vực Vấn đề đã đủ căng thẳng và nhạy cảm khi có quá nhiều quốc gia yêu sách ở Biển Đông và chống lấn về quyền tài phán cần giải quyết , thế thì , tại sao lại phải làm cho mọi việc xấu hơn bằng cách lôi kéo thêm các nước không có yêu sách chủ quyền ở khu vực vào tranh chấp ?

- Ngược lại , nhà chiến lược đầu thế kỉ 20 Halford Mackinder từ nhiều năm trước

đã đưa ra luận điểm sau này được nhiều người nhìn nhận là một luận điểm quantrọng : “ Sự thống nhất của đại dương là yếu tố tự nhiên đơn giản giúp xác định giá trị vượt trội của sức mạnh biển trong thế giới hiện đại “ Do biển kết nối tất

cả các quốc gia kết nối với nhau , các nước bên ngoài khu vực cũng có lợi ích lớn trong việc quản lý xung đột và kết quả của tranh chấp , đặc biệt khi họ là các quốc gia biển , do đó việc họ muốn thể hiện lợi ích của mình trong các vấn

đề này là dễ hiểu Vì vậy , tranh chấp Biển Đông nên được xem như một vấn

đề toàn cầu và cộng đồng quốc tế có lợi ích trong việc quản lý hòa bình các tranh chấp này với hy vọng một ngày nào đó sẽ tìm ra một giải pháp Ngoại trưởng Mỹ Hilary Clintoncho rằng : “ Cách thức để đo sức mạnh của một cộng đồng các quốc gia là xem xét cộng đồng đó phản ứng lại những mối đe dọa đối với các quốc gia thành viên , láng giềng và khu vực như thế nào “ Bên cạnh đó, tại cuộc đối thoại Shangri - La tháng 6/2011 Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ

Robert Gates cũng đã tiếp tục nhấn mạnh quan điểm rằng tranh chấp Biển Đông

là một vấn đề toàn cầu và những hệ lụy mang tính toàn cầu của nó Theo đó , các vai trò và hệ lụy mang tính toàn cầu cảu tránh chấp đã giúp Mỹ và các nướcbên ngoài trong nỗ lực duy trì việc đảm bảo các lợi ích rộng lớn của những nước tại khu vực Vì vậy , câu hỏi được đặt ra là Mỹ và các quốc gia ngoài khu vực lại có lợi ích như vậy như vậy ở vấn đề Biển Đông và hệ quả của việc này

là gì ? Một vài lý do được đưa ra nhưng có lẽ chủ yếu là vấn đề an ninh : Có quan điểm cho rằng trong thời kỳ toàn cầu hóa vấn đề an ninh quốc tế không thể bị chia nhỏ theo các khu vực địa lý rời rạc Theo đó các quốc gia bên ngoài một khu vực ngày càng quan ngại hơn về việc thỉnh thoảng tranh chấp trong khu vực lại nóng lên không chị bởi vì sự bất ổn này sẽ gửi trực tiếp đến các nước đó Kinh tế thế giới bên ngoài bị ảnh hưởng rất lớn và những sự kiện diễn

ra xung quanh và ngay tại khu vực Đông Nam Á vì vậy đây là một thị trường quan trọng một nguồn hàng hóa dịch vụ phát điểm thu hút chủ yếu của ngành

du lịch Cuộc khủng hoảng tiền tệ châu Á những năm 90 ảnh hưởng tới châu

Âu cũng như tình trạng suy thoái kinh tế thế giới hiện tại đều chứng minh một điều rằng toàn bộ nền kinh tế thế giới là không bị chia cắt Vì những lý do này toàn bộ các quốc gia khác trên thế giới có lợi ích lớn trong việc ổn định và thịnhvượng trong khu vực được tiếp tục duy trì và do đó như người ta thường nói lá

cờ đi sau thương mại thương mại chi phối các chính sách và quan hệ quốc tế những cân nhắc chính trị và chiến lược cũng cho thấy điều này

- Một câu hỏi được đặt ra nữa là - tại sao các cường quốc bên ngoài khu vực có

xu hướng chấp nhận quan điểm rằng họ nên đóng một vai trò nào đó trong tranhchấp biển đông ? Có ít nhất 2 lý do cho vấn đề này :

a Tầm quan trọng về mặt chính trị của tranh chấp

- An ninh là một vấn đề chung và không thể chia cắt , việc giải quyết tranh chấp được xem là quan trọng do kết quả của nó có thể ảnh hưởng đến cấu trúc an ninh tương lai của thế giới , và ít nhất ảnh hưởng đến vai trò tương lai của một nước Trung Quốc ở Biển Đông được theo dõi cẩn thận bởi qua đó các nhà quan sát sẽ nắm bắt được nhận thức của Trung Quốc về chính mình và những ý định sắp tới ở khu vực Tất nhiên , đây chỉ là một trong những yếu tố nhưng lại là yếu tố có khả năng định hướng các quan niệm không chỉ của các quốc gia láng giềng mà còn có xu hướng củng cố lợi ích của các cường quốc ngoài khu vực

- Bởi so với những quốc gia khác , Trung Quốc bị rất nhiều nước coi là thiếu minh bạch trong chính sách đối ngoại , nên người ta tập trung rất nhiều hành động của người Trung Quốc hơn chú ý vào điều nước này nói Tuy vậy , ít nhất

là đối với người nước ngoài , giọng điệu khá diều hâu của Thời báo Hoàn Cầu lại rất khác với những nhận xét công khai mang tính xoa dịu của lãnh đạo nước này và được dẫn chứng minh họa của những trường hợp xấu nhất của những hành động đó

b Yếu tố hàng hải mang tính chiến lược

- Vấn đề Biển Đông có yếu tố chiến lược rất lớn bởi ngay từ đầu đây là cuộc tranh chấp về quyền tài phán trên biển và khu vực này là tuyến đường lưu thôngquan trọng của các tàu buôn , một bộ phận không thể thiếu trong hệ thống thương mại Thế giới

2 Các vấn đề và lợi ích tại biển Đông.

- Biển Đông với diện tích: khoảng 3,5 triệu km2, diện tích bề mặt khoảng

3.939.245 km2 Độ sâu trung bình: 1464 km, là đại dương trong biển cấu trúc nước sâu, khối nước dày.Vị trí địa lí: nằm ở rìa Tây Thái Bình Dương, trải rộng

từ vĩ độ 30 đến vĩ độ 260 Bắc và từ kinh độ 1000 đến 121o Đông, được bao bọc bởi 10 quốc gia và vùng lãnh thổ Là con đường hàng hải đi qua biển đông đượccoi là tuyến đường vận tải quốc tế nhộn nhịp thứ hai thế giới (Trung bình mỗi ngày có 150- 200 tàu các loại qua Biển đông, trong đó các tàu có trọng tại trên

5000 tấn chiếm khoảng 50%).Đây là đường huyết mạch thiết yếu vận chuyển dầu và các nguồn tài nguyên thương mại từ Trung cận Đông và ĐNÁ tới Nhật

Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc ( Hơn 90% thương mại quốc tế của thế giới thực hiện bằng đường biển và 45% trong số đó phải đi qua biển Đông)

- Chiếm 5 trên 16 eo biển có ý nghĩa chiến lược trên thế giới và có 5 trong số 10 đường giao thông trên biển của thế giới, nằm ở khu vực ngã ba đường nối Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương, có vị thế chiến lược về kinh tế, quân sự quam trọng, là vùng biển đa kinh tế

- Lượng khoáng sản rất dồi dào và phong phú Đặc biệt là dầu khí, khí gas,

photpho,… (Vùng này đã được xác định có trữ lượng dầu mỏ khoảng 1,2 km³ (7,7 tỷ thùng), với ước tính tổng khối lượng là 4.5 km³ (28 tỷ thùng) Trữ

lượng khí tự nhiên được ước tính khoảng 7.500 km³)

- Đây là vùng biển có vị trí vô cùng quan trọng đối với địa lý chính trị kinh tế củanhiều quốc gia, nước lớn trên thế giới Đồng thời là nơi chứa nhiều tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên sinh học,… Những tiềm năng, ưu thế này gây ra nhữngvấn đề phức tạp do các yêu sách chủ quyền đối với các vùng các đảo trên Biển Đông

- Theo bà Clinton thì “ Mỹ có lợi ích quốc gia đối với tự do hàng hải tự do tiếp cận các tài nguyên biển Trung ở châu Á và tôn trọng luật quốc tế ở biển Đông” Điều này tóm lại thành hai vấn đề cụ thể Vấn đề thứ nhất liên quan đến tuyến đường lưu thông không bị cản trở của các tuyến thương mại mà cả hệ thống thương mại Thế giới hoàn toàn phụ thuộc vào Ngoài ra đối với Mỹ cũng như các nước khác khái niệm tự do ở các vùng biển còn có khía cạnh văn hoá Trước đây tư tưởng này đã thâm nhập vào đến chính sách Mỹ kể từ khi thành lập nên Cộng hòa , thậm chí dẫn đến xung đột Trọng tâm vấn đề này là khi tự

do của các tuyến đường lưu thông thông lại trên biển bị cản trở, cộng đồng thương thuyền quốc tế chắc chắn sẽ ngay lập tức trở nên lo ngại Tuy nhiên, có

lẽ khu vực này sự tự do hàng hải sẽ không bị cản trở bởi Trung Quốc đã liên tụctìm cách nói rõ ràng sự di chuyển tự do của tàu bè thương mại ở Biển Đông không phải là vấn đề gây tranh cãi

- Nhưng trên thực tế , Trung Quốc hiện nay có nhiều lợi ích trong việc đảm bảo

an toàn cho hơn 74.000 tàu thuyền thương mại qua lại ở eo Malacca và qua biểnĐông mỗi năm Do đó mối lo ngại quốc tế về sự quan tâm lớn hơn và có tính mâu thuẫn của Trung Quốc đối với các hoạt động thăm dò thương mại Của Việt Nam và Philippines trở nên rõ ràng hơn và khoảng thời gian đầu năm 2011

- Vấn đề bất đồng thực sự nằm ở khía cạnh thứ hai của tự do hàng hải , đó là việc

di chuyển và hoạt động của các tàu chiến Bảo vệ điều này là điều rõ ràng là vấn đề ưu tiên chiến lược đối với Mỹ Đô đốc hải quân Mike Mullen nói “ Chúng ta phải tiếp tục có khả năng phản ứng nhanh trong các cuộc khủng hoảngnhân đạo và quyết liệt trong những lúc xảy ra xung đột” Hình thức hiện diện tích cực phụ thuộc vào điều kiện của từng khu vực cụ thể “Các lực lượng hoạt động theo sứ mệnh, phân bổ trên toàn cầu” được hình thành nhằm đối phó với

hàng loạt các nhiệm vụ có yêu cầu thấp hơn, góp phần “ duy trì sự ổn định , ngăn chặn khủng hoảng , và chống lại chủ nghĩa khủng bố” Mặt khác, “các lựclượng chiến đấu tinh nhuệ tập trung theo khu vực” được yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ khó khăn như bảo vệ lợi ích sống còn của Mỹ , bảo vệ đồng minh; …

và để cản trở, ngăn chặn và nếu cần thiết thì đánh bay các kẻ thù tiềm ẩn Tuy nhiên, điểm chung của hai loại sứ mệnh này là sự cần thiết của các vùng duyên hải Tầm quan trọng của khái niệm này trong tư duy chiến lược hải quân của

Mỹ lý giải tại sao trước đây Mỹ tham gia diễn tập tự do hàng hải, thái độ cương quyết trong quá khứ như các cuộc tuần tra ở vịnh Sirte từ giữa những năm 1980

và vụ va chạm có liên quan tới USS Caron với tàu chiến của Liên Xô ở Việt Nam năm 1988

- Theo đó , tự do hàng hải đã và đang trở thành vấn đề đau đầu giữa Trung Quốc

và Mỹ Theo cách Trung Quốc hiểu về các điều khoản UNCLOS , nước này cho rằng tự do hàng hải trong vùng đặc quyền kinh tế của nước khác thì bị hạn chế và có điều kiện hơn so với cách nhìn của Mỹ , đặc biệt là khi các tàu chiến tìm cách dử dụng các quyền đó

- Các sự kiện gần đây cũng cho thấy rằng Trung Quốc cũng có điểm yếu như các nước khác , nhất là các hoạt động trái phép của Vệ binh Cách mạng Iran ở vùngVịnh , sự cướp bóc của hải tặc Xômali hay như sự mất ổn định và trật tự ở các vùng biển ngoài khơi khác Là một cường quốc hàng hải đang lớn mạnh và các lợi ích quốc gia ngày càng được mở rộng và cộng đồng người Hoa kiều ngày càng phát triển , Trung Quốc ngày càng có một mối lo ngày càng lớn đối với tự

do hàng hải , đại dương của thế giới như một “ nguồn tài nguyên vô hạn” trong việc bảo vệ hệ thống toàn cầu Nếu tính thêm yếu tố văn hóa chiến lược đặc trưng của Trung Quốc , một quốc gia trong lịch sử dễ bị tổn thương trước các nguy cơ từ biển , không chỉ riêng ở khu vực này và xét đến các hệ quả nghiêm trọng cho Trung Quốc , thì sự nhạy cảm của người Trung Quốc đối với các hoạtđộng và sự xuất hiện trái phép trong “ các khu vực biển của Trung Quốc” là điều hoàn toàn có thể hiểu được

- Trung Quốc vẫn cho rằng hoạt động hàng hải trái phép của các nước khác trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này , kể cả cái nước Anh gọi là “ thu nhập dữ liệu quân sự” đều là các hành vi chuản bị cho chiến tranh , và sẽ gây tổn hại đến

an ninh của Trung Quốc Trung Quốc cho rằng , đều này vi phạm điều 301 UNCLOS , yêu cầu các bên kiềm chế việc đe dọa đến chủ quyền của bất kì nước nào khi thực hiện các quyền của nước đó trên biển

- Tuy nhiên, điểm mấu chốt trong cuộc tranh cãi nói trên, đó là xét về góc độ tự

do hàng hải, người Mỹ cảm thấy họ bị ảnh hưởng lớn từ kết quả của các sự kiệndiễn ra trên biển Đông Rốt cuộc, nếu như những yêu sách về tất cả các điểm đảo ở biển Hoa Đông và biển Đông của người Trung Quốc được chấp nhận, nếunhững điểm đạo này được phép tạo ra trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý,

gần như tương tự "đường chín đoạn" Và nêu cách hiểu của Trung Quốc về những hoạt động quân sự nước ngoài được cho phép trong vùng đặc quyền kinh

tế được chấp thuận, thì các hoạt động hải quân của Mỹ trong tám vùng này sẽ bịhạn chế tối đa khi đó một phần lớn ở phía Tây Thái Bình Dương là khu vực cấmhải quân Mỹ xâm phạm đến nhất là theo cách nhìn của người Trung Quốc Nếu người Trung Quốc thống nhất với Đài Loan viễn cảnh này càng trầm trọng thêm Tóm lại đối với hải quân Mỹ các nhu cầu với cán sự hải quân đa quốc gia,nhận diện phạm vi hàng hải và sự hiện diện tích cực phút đều phụ thuộc vào rất nhiều vào tự do hàng hải Tự do hàng hải là khái niệm cốt yếu trong phong cáchhiểu của phương Tây về sức mạnh hàng hải và vai trò của lực lượng hải quân

Do đó, hải quân Mỹ cực kỳ nhạy cảm đối với bất kỳ vấn đề nào có thể giới hạn

sự tự do đó, cho dù bắt nguồn từ cách giải thích không như ý về luật hàng hải quốc tế, hay sự xuất hiện của một môi trường không cho phép cũng như các chiến lược ngăn chặn tiếp cận, cấm tiếp cận mà Mỹ cho là PLA đang chuẩn bị

- Cũng vì lý do này, Mỹ gần đây đã thay đổi chính sách, nhấn mạnh rằng việc duy trì các lợi ích an ninh của Mỹ ở khu vực châu Á vẫn là ưu tiên hàng đầu

 Tất cả những điều này cùng với những diễn biến gần đây cho thấy rằng Biển Đông ngày càng trở thành trọng tâm chiến lược của các cường quốc bên ngoài cho dù là các cường quốc trong khu vực có thích hay không , và điều này khó lòng giúp giải quyết hay quản lý tình hình ở Biển Đông

II ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC BÊN TRONG VÀ NGOÀI BIỂN ĐÔNG.

3 Việc áp dụng chính trị thực tiễn trong giải quyết tranh chấp biển Đông

- Trong việc giải quyết các vấn đề ở biển Đông, quan trọng nhất là ta cần phải có cái nhìn khách quan và tỉnh táo

- Với vấn đề chủ quyền lãnh thổ nói chung và vấn đề Biển Đông nói riêng, lập

trường nhất quán của Việt Nam là giải quyết mâu thuẫn thông qua thương lượnghòa bình trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, phù hợp vớiluật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982 và Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) Bất kể hành vi nào có nguy cơ dẫn đến mâu thuẫn, xung đột và chiến tranh cần được nỗ lực để ngăn chặn, dù còn cơ hội nhỏ nhoi nhất cho hòa bình chúng ta cũng phải tận dụng Trên thực tế, mỗi khi chủ quyền

và quyền chủ quyền quốc gia bị đe doạ thì Đảng và Nhà nước luôn thể hiện tinhthần đấu tranh kiên quyết bằng việc sử dụng các biện pháp hoà bình, cụ thể là thông qua các diễn đàn, các cuộc gặp gỡ trong các lĩnh vực chính trị, ngoại giao… Việt Nam đã dựa vào chỗ đứng ngày càng nâng cao của mình trên

trường quốc tế để cất tiếng nói khẳng định chủ quyền ở biển Đông Một trong những ví dụ điển hình nhất cho lập luận trên là sự kiện Việt Nam đảm nhiệm vaitrò chủ tịch ASEAN năm 2020 và Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021 Trong thời gian đó, Việt Nam đã nhiều lần nêu vấn đề Biển Đông để cộng đồng quốc tế có cái nhìn khách quan, đúng đắn

về vấn đề này Tuy vậy, Việt Nam luôn ở trong tình thế chuẩn bị, sẵn sàng để phòng cho tình huống xấu nhất, đó là việc sử dụng biện pháp quân sự khi “ không còn đường nào khác” Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh, Việt Nam đấu tranh bằng mọi biện pháp hòa bình, kể cả đấu tranh pháp lý, dù Việt Nam không mong muốn chiến tranh, xung đột xảy ra nhưng phải chuẩn bị tất cảmọi phản ứng Chủ tịch nước Trương Tấn Sang khẳng định, Việt Nam không chấp nhận bất cứ ai, bất cứ nước nào, dù mạnh đến đâu, bắt phải nhượng bộ chủquyền, lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trên diễn đàn quốc tế đã phát biểu Việt Nam không chấp nhận đánh đổi chủ quyền thiêng liêng để nhận lấy một thứ hòa bình, hữu nghị viển vông, lệ thuộc

- Vụ hạ giàn khoan Hải Dương 981 và biện pháp giải quyết tranh chấp của Việt Nam

- Không ai có thể quên được sự kiện Trung Quốc đưa giàn khoan di động

HD981, với tổng độ dài là 114 m, rộng 90 m, cao 137,8 m và nặng 31.000 tấn, hoạt động tại tọa độ 15o29’ vĩ Bắc, 111o12’ kinh Đông Đây là sự xâm phạm trắng trợn của Trung Quốc đối với quyền chủ quyền Việt Nam, đe doạ an ninh

và an toàn hàng hải Theo Luật biển năm 1982, vị trí Trung Quốc đặt giàn khoan đã nằm sâu trong vùng thềm lục địa và đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam Nước ta đã yêu cầu Trung Quốc lập tức chấm dứt ngay hành động của mình và cho rút giàn khoan ra khỏi vùng biển Việt Nam Tuy vậy, Trung Quốc đã đáp lại và cho rằng đây là hoạt động khai thác tài nguyên bình thường trên vùng biển Trung Quốc và tố cáo ngược lại Việt Nam là bên gây hấn Trước

sự ngang ngược của Trung Quốc, 12 tàu kiểm ngư của Việt Nam đã kiên quyết ngăn cản hành vi trắng trợn nhưng Trung Quốc đã liên tục tăng số lượng tàu hộ tống, tàu hải quân, tàu hải cảnh, đâm va, bắn vòi rồng vào các lực lượng chấp pháp biển Việt Nam Việc tập trung một số lượng lớn tàu hải giám, tàu cá, tàu

và máy bay quân sự, chủ động đâm hỏng, đâm chìm tàu đối phương là sự vi phạm Luật Phòng chống đâm va trên biển COLREG 1972, làm ảnh hưởng đến

an toàn hàng hải quốc tế và trực tiếp vi phạm Điều 2 Hiến chương Liên hợp quốc về không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế Trước những tranh chấp biển Đông với Trung Quốc vốn tồn tại nhiều thập kỷ, Việt Nam đã và đang kiên trì theo đuổi các biện pháp giải quyết tranh chấp mang tính ngoại giao, cụ thể là đàm phán song phương, đàm phán đa phương Bên cạnh đấu tranh thực địa, Việt Nam đã rất coi trọng đấu tranh ngoại giao, đấu tranh công luận, tuyên truyền Đấu tranh ngoại giao là công cụ hữu hiệu trong thời bình Đối ngoại Việt Nam đã có nhiều hình thức phong phú, kết hợp ngoại giao Nhà nước, ngoại giao nhân dân, đoàn thể, đối thoại quốc phòng, phốihợp trong và ngoài nước Lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã tận dụng mọi cơ hội đăng đàn trong nước và quốc tế lên án hành động ngang ngược, bất chấp luật pháp quốc tế và kêu gọi giải quyết hòa bình các tranh chấp Các Đại sứ, các cơ quan đại diện Việt Nam tại các nước trên thế giới đều được huy động vào cuộc viết bài, tuyên truyền, vận động bạn bè quốc tế ủng hộ Không chỉ vậy, sự kiện trên đã châm ngòi cho cuộc biểu tình lớn của cộng đồng người Việt trong và ngoài nước, với 4 triệu đồng bào ở hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới đều đồng lòng hướng về Tổ quốc Trước sự đấu tranh kiên quyết của Việt Nam và sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế, ngày 15/7/2014, HD 981 buộc phải di chuyển ra khỏi vùng biển Việt Nam trước thời hạn

4 Tham vọng của Trung Quốc

- Một vài nét về Trung Quốc

- Trước khi tìm hiểu về tham vọng của Trung Quốc, ta sẽ bắt đầu bằng những

thông tin cơ bản và các nét đặc trưng về quốc gia này

- Trung Quốc với tên chính thức là nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, là một

quốc gia có chủ quyền nằm tại Đông Á Đây là quốc gia đông dân nhất trên thế giới và có diện tích lục địa lớn thứ nhì trên thế giới và là quốc gia có tổng diện tích lớn thứ ba hoặc thứ tư trên thế giới Tổng diện tích của Trung Quốc thường được tuyên bố là khoảng 9.600.000 km2 Trung Quốc có tổng chiều dài đường biên giới trên bộ lớn nhất thế giới, với 22.117 km từ cửa sông Áp Lục đến vịnh

Bắc Bộ Trung Quốc có biên giới với 14 quốc gia khác, giữ vị trí số một thế giớicùng với Nga

- Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa được cả thế giới biết đến là một trong những

cái nôi của nền văn hóa nhân loại bên cạnh những danh lam đẹp và nổi tiếng trên thế giới Hơn nữa, quốc gia này có nền kinh tế phát triển khá mạnh và đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể Đặc biệt là sau khi tiến hành cuô ̣c cải cách

mở cửa, thị trường không ngừng được mở rô ̣ng, môi trường đầu tư không

ngừng được cải thiê ̣n, cải cách thể chế tiền tê ̣ tiến triển vững chắc, những điều này đã đảm bảo vững chắc cho nền kinh tế Trung Quốc tiếp tục phát triển Tínhđến năm 2016, kinh tế Trung Quốc lớn thứ hai thế giới xét theo GDP danh nghĩa, tổng giá trị khoảng 11.391.619 tỉ USD theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế Trung Quốc ngày nay đã vươn lên trở thành cường quốc kinh tế lớn mạnh, chỉ đứng sau Mỹ Quốc gia này được mệnh danh là “công xưởng của thế giới” với hàng loạt các nhà máy, trụ sở của rất nhiều tập đoàn trên toàn cầu Trung Quốc có mối quan hệ giao dịch thương mại khắng khít với các quốc gia Châu Á Đồng thời, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế của toàn khu vực Đó cũng là lý do khiến cho Trung Quốc trở thành một trong những điểm đến lý tưởng để học tập về khối ngành kinh tế, sản xuất, logistics, khoa học kỹ thuật, công nghệ,…

- Về văn hoá, ngày nay Trung Quốc được xem là cái nôi của văn hóa nhân loại

với bề dày lịch sử và kho tàng văn hóa đồ sộ Bản sắc văn hóa đậm đà được bảotồn và phát triển từ hàng nghìn năm đến nay Việt Nam cũng là quốc gia có nhiều điểm văn hóa tương đồng với Trung Quốc

- Về quan hệ đối ngoại, tính đến tháng 6 năm 2017, nước Cộng hòa Nhân dân

Trung Hoa có quan hệ ngoại giao với 175 quốc gia (trong đó có Palestine, quần đảo Cook và Niue) Tính hợp pháp của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là vấn đề tranh chấp đối với Trung Hoa Dân Quốc và một vài quốc gia khác (tính đến tháng 6 năm 2017 có 20 quốc gia có quan hệ ngoại giao chính thức với Trung Hoa Dân Quốc) Năm 1971, nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thay thế Trung Hoa Dân Quốc trong vị thế là đại diện duy nhất của Trung Quốc tại Liên Hiệp Quốc và vị thế là một trong năm thành viên thường trực của Hội

đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc Trung Quốc là một cựu thành viên và cựu lãnh đạo của Phong trào không liên kết, và vẫn nhìn nhận bản thân là nước bênh vực cho những quốc gia đang phát triển Trung Quốc là một thành viên trong nhóm BRICS cùng với Brazil, Nga, Ấn Độ và Nam Phi Trung Quốc thường được tán tụng là một siêu cường tiềm năng, một số nhà bình luận cho rằng phát triển kinh

tế nhanh chóng, phát triển năng lực quân sự, dân số rất đông, và ảnh hưởng quốc tế gia tăng là những dấu hiệu cho thấy Trung Quốc sẽ giữ vị thế nổi bật trên toàn cầu trong thế kỷ XXI

- Quân sự ở Trung Quốc cũng là một lĩnh vực cần được nhắc đến, đặc biệt khi mà

vấn đề chủ quyền đang là chủ đề nóng giữa Việt Nam và quốc gia này Khoa học và kỹ thuật trong Công nghiệp quốc phòng của Cộng hòa nhân dân Trung Hoa hầu hết được đặt nền móng khi Liên Xô đầu tư mạnh mẽ vào Trung Quốc vào những năm 1950 Và phần lớn các vũ khí quan trọng của Liên Xô đã được cấp giấy phép để sản xuất tại Trung Quốc Cũng như Liên Xô đã giúp đỡ phát triển công nghệ hạt nhân và vũ khí nguyên tử tại Trung Quốc Cộng hoà nhân dân Trung Hoa cũng đã có được một số công nghệ của Hoa Kỳ khi mối quan hệgiữa hai nước trở nên nồng ấm vào những năm 1970 Cũng như Trung Quốc bắtđầu sao chép những vũ khí mà mình mua được từ phương Tây nhưng không nhiều do các nước phương Tây thận trọng hơn trong việc mua bán vũ khí với Trung Quốc cũng như bị cấm vận vũ khí vào năm 1989 Đến những năm 1990 thì Trung Quốc bắt đầu sao chép quy mô lớn các vũ khí hiện đại mua được từ Nga Còn khi Nga từ chối bán các loại vũ khí của mình thì Trung Quốc chuyển sang mua của Ukraina vốn cũng sở hữu nhiều loại vũ khí hiện đại từ thời Liên

Xô Hiện tại thì Trung Quốc đang tích cực sao chép các loại vũ khí của phương Tây mua được từ Israel Trung Quốc được công nhận là một quốc gia vũ khí hạtnhân, được nhìn nhận là một cường quốc quân sự lớn trong khu vực và có tiềm năng trở thành một siêu cường quân sự Trung Quốc đã phát triển các tài sản phục vụ viễn chinh, hàng không mẫu hạm đầu tiên của Trung Quốc bắt đầu phục vụ từ năm 2012, và duy trì một hạm đội tầm ngầm đáng kể, gồm cả một sốtàu ngầm tấn công hạt nhân và tên lửa đạn đạo Ngoài ra, Trung Quốc còn thiết lập một mạng lưới gồm các quan hệ quân sự hải ngoại dọc những tuyến đường 13

biển then chốt.

- Tham vọng của Trung Quốc và lí do tại sao Trung Quốc muốn độc chiếm biển Đông

- Đã từ lâu, Trung Quốc nhen nhóm trong mình ý định làm bá chủ thế giới, thiết

lập lại trật tự thế giới Theo Giáo sư Cổ Học Vũ nói: "Trung Quốc hy vọng thiếtlập được một trật tự thế giới đa cực về chính trị, đa phương về chức năng và đa nguyên về ý thức hệ" Chuyên gia này đã đưa ra những giải thích về lý tưởng của Trung Quốc; Đa cực hóa: một thế giới được chi phối bởi mấy trung tâm quyền lực gồm Trung Quốc, Hoa Kỳ, Châu Âu, Nga và có thể cả Ấn Độ; Chủ nghĩa đa phương: một thế giới bị chi phối bởi mấy trung tâm quyền lực, bao gồm Trung Quốc, Hoa Kỳ, Châu Âu, Nga và có thể cả Ấn Độ Trong thế giới này, không một quốc gia nào có thể một mình quyết định chương trình nghị sự toàn cầu, mà tất cả các trung tâm quyền lực đều phải đàm phán với nhau; Đa nguyên hóa: thế giới phải chấp nhận các hình thức quản trị khác nhau, chứ không chỉ là dân chủ tự do của phương Tây

- Không chỉ vậy Trung Quốc còn có tham vọng trở thành cường quốc không gian.

Năm nay, Ngày Vũ trụ Trung Quốc tập trung vào sứ mệnh Mặt trăng Thường Nga 5 (Chang'e-5), trưng bày một số mẫu vật tàu thăm dò mang về từ Mặt trăng, và tên của tàu thám hiểm sao Hỏa đầu tiên của Trung Quốc mang tên Chúc Dung (Zhurong) - sẽ hạ cánh trên hành tinh đỏ vào cuối tháng này Bên cạnh đó, một điểm nhấn thú vị khác của sự kiện là đoạn video do Học viện Công nghệ thiết bị phóng Trung Quốc (CALT) - một trong những nhà sản xuất tên lửa chủ chốt của Trung Quốc - trình bày cho thấy họ đang phát triển một tênlửa tương tự như Starship Một trong những cột mốc lớn trong tham vọng trở thành siêu cường vũ trụ của Trung Quốc là sự kiện phóng module lõi của trạm

vũ trụ Trung Quốc tương lai hôm 29.4 vừa qua Tân Hoa Xã cho hay, sau khi hoàn thành vào cuối năm 2022, trạm vũ trụ của Trung Quốc sẽ có dạng hình chữ T với module lõi ở trung tâm và một khoang thí nghiệm ở mỗi bên Trạm

vũ trụ có ba cổng để tàu vũ trụ chở hàng hoặc phi hành đoàn và các phương tiệntham quan khác có thể cập bến Tổng chiều dài của module lõi mang tên Thiên

Hà là 16,6 mét, bằng chiều cao của một tòa nhà năm tầng Với đường kính tối 14

đa là 4,2 mét, nó rộng hơn một toa tàu hoặc tàu điện ngầm Thiên Hà sẽ cung cấp cho các phi hành gia sáu khu vực để làm việc, ngủ, vệ sinh, ăn uống, chăm sóc sức khỏe và tập thể dục.

- Vì cớ gì mà Trung Quốc lại dám ngang nhiên đem giàn khoan HD981 hoạt

động ở biển Đông và lí do gì khiến Trung Quốc thèm khát biển Đông đến như vậy ? Trước hết Đầu tiên, qua giấc mộng làm bá chủ thế giới của quốc gia này,

có thể hiểu được rằng tham vọng khống chế khu vực biển Đông và buộc các quốc gia nhỏ ở Đông Nam Á phải chịu sự chi phối chỉ là một mục tiêu trước mắt cho giấc mơ Trung Hoa Hiện tại, cả ba hướng Đông, Tây và Bắc, Trung Quốc phải đối mặt với ba đối thủ lớn là Nhật Bản, Ấn Độ, Nga nên việc mở rộng kiểm soát xuống phía Nam với những quốc gia nhỏ, tiềm lực kinh tế hạn chế là mục tiêu phù hợp với khả năng hiện tại của Trung Quốc Ngoài ra, biển Đông còn có ý nghĩa vô cùng to lớn không chỉ đối với Việt Nam mà còn mở rộng ra toàn thế giới

- Biển Đông là biển nửa kín, có diện tích khoảng 3,5 triệu km, trải rộng từ 3 độ vĩ

Bắc đến 26 độ vĩ Bắc và 100 độ kinh Đông đến 121 độ kinh Đông; là một trong những biển lớn nhất trên thế giới Có 9 nước tiếp giáp với biển Đông là: Việt Nam, Trung Quốc, Philippin, Indonesia, Brunei, Malaysia, Singapo, Thái Lan, Campuchia và một vùng lãnh thổ là Đài Loan Biển Đông có ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống của khoảng 300 triệu dân các nước và vùng lãnh thổ Biển Đông không chỉ là địa bàn chiến lược quan trọng đối với các nước trong khu vực mà còn của cả châu Á- Thái Bình Dương và châu Mỹ Biển Đông có nguồntài nguyên biển dồi dào, đặc biệt là nguồn tài nguyên sinh vật, khoáng sản, du lịch Đây là một trong năm bồn trũng chứa dầu khí lớn nhất thế giới Theo đánh giá của Bộ Năng lượng Mỹ thì trữ lượng dầu ở biển Đông là khoảng 7 tỷ thùng với khả năng sản xuất là 2,5 triệu thùng/ ngày Theo đánh giá của Trung Quốc, trữ lượng dầu khí của biển Đông là khoảng 213 tỷ thùng, trong đó trữ lượng dầutại quần đảo Trường Sa có thể lên tới 105 tỷ thùng Theo các chuyên gia, khu vực biển Đông còn chứa đựng lượng lớn tài nguyên khí đốt đóng băng Biển Đông nằm trên tuyến đường giao thông biển huyết mạch nối liền Thái Bình Dương - Ấn Độ Dương, châu Âu – Á, Trung Đông – châu Á Đây được coi là 15