(TIỂU LUẬN) TIỂU LUẬN lý LUẬN của TRIẾT học mác LÊNIN về vấn đề GIAI cấp và đấu TRANH GIAI cấp LIÊN hề THỰC TIỄN

Vấn đề giai cấp thể hiện ra ở tất cả các khía cạnh: kinh tế, chính trị và xã hội; thể hiện trong các cuộc đấu tranh tư tưởng, trong chính sách và hành động trước các sự kiện diễn ra trên

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KĨ THUẬT TP.HỒ CHÍ

MINH KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

MÔN HỌC: TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN

TIỂU LUẬN

LÝ LUẬN CỦA TRIẾT HỌC MÁC -LÊNIN VỀ VẤN ĐỀ GIAI CẤP VÀ

ĐẤU TRANH GIAI CẤP LIÊN HỀ THỰC TIỄN.

GVHD: TS PHAN VĂN THÀNH SVTH:

1 Nguyễn Quang Sáng

2 Nguyễn Đình Tân

3 Nguyễn Văn Lộc

4 Nguyễn Tấn Phong Phê

Mã lớp học: LLCT130105_28

TP HỒ CHÍ MINH -12/2020

ĐIỂM :

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN:

GV kí tên

MỤC LỤC

Trang

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài 1

3 Phương pháp thực hiện đề tài 1

PHẦN NỘI DUNG 2

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP 2

1.1 Khái niệm và đặc trưng của giai cấp 2

1.2 Nguồn gốc hình thành giai cấp 2

1.3 Kết cấu giai cấp 3

1.4 Đấu tranh giai cấp 4

1.5 Đấu tranh giai cấp –một trong những động lực phát triển của xã hội có giai cấp 4

CHƯƠNG 2: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP VÔ SẢN NÓI CHUNG VÀ CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP VÔ SẢN Ở NƯỚC TA NÓI RIÊNG 6

2.1 Nguyên nhân của cuộc đấu tranh vô sản 6

2.2 Tính chất, mục tiêu, nội dung của cuộc đấu tranh vô sản 7

2.3 Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản ở nước ta 9

2.4 Ý nghĩa phương pháp luận 11

PHẦN KẾT LUẬN 15

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trước xu thế hoà bình - hợp tác, toàn cầu hóa, khu vực hóa và quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng, nhiều người dường như lãng quên vấn đề giai cấp và đấu tranh giai cấp Nếu như vấn đề giai cấp không còn còn Vấn đề giai cấp thể hiện

ra ở tất cả các khía cạnh: kinh tế, chính trị và xã hội; thể hiện trong các cuộc đấu tranh tư tưởng, trong chính sách và hành động trước các sự kiện diễn ra trên thế giới

2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài

Mục tiêu của bài tiểu luận này là tìm hiểu về lý luận của triết học Mác-Lênin về vấn đề giai cấp và đấu tranh giai cấp Từ đó liện hệ tới vấn đề giai cấp

và đấu tranh giai cấp ở Việt Nam

Để đạt được mục tiêu này, tiểu luận tập trung vào các nhiệm vụ sau:

Phân tích về quan điểm của Triết học Mác- Lênin về giai cấp và đấu tranh giai cấp

Trình bày khái quát về đấu tranh giai cấp của giai cấp vô

sản Nêu lên ý nghĩa của vấn đề đấu tranh giai cấp

Từ đó liên hệ thực tiễn về vấn đề đấu tranh giai cấp của Việt Nam

3 Phương pháp thực hiện đề tài

Tiểu luận được thực hiện dựa trên cơ sở phương pháp luận của môn học Triết học Mác – Lênin, kết hợp kiến thức đã học và các tài liệu có liên quan

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP

1.1 Khái niệm và đặc trưng của giai cấp

Giai cấp xã hội là đề cập đến các thứ bậc khác nhau phân biệt giữa các cá nhân hoặc các nhóm người trong các xã hội hoặc các nền văn hóa Thậm chí ngay cả trong một xã hội, các cá nhân khác nhau hoặc những nhóm người khác nhau cũng có rất nhiều ý tưởng khác nhau về những điều gì làm nên thứ bậc cao hay thấp trong trật tự xã hội

– Các đặc trưng cơ bản của giai cấp:

đoạt lao động tập đoàn khác

1.2 Nguồn gốc hình thành giai cấp

Giai cấp xuất hiện khi nào? Theo C.Mác là người đầu tiên đưa ra quan niệm cho rằng “ Sư tôn tai cua cac giai cấp chỉ gắn vơi những giai đoạn phát triển lich sử nhất định của sản xuất.” Cơ sở tồn tại của giai cấp phải tìm trong sản xuất kinh tế chứ không phải tìm trong hình thái chính trị hay tư tưởng con người C.Mác và Ăngghen chứng minh rằng nguyên nhân căn bản, sâu sa của sự phân chia xã hội thành giai cấp, sự thay thế hệ thống giai cấp này bằng hệ thống khác, nói chung sự tồn tại của giai cấp là lực lượng sản xuất phát triển trong những giai đoạn phát triển nhất định

Giai cấp xuất hiện khi lao động xã hội đã có thể tạo ra sản phẩm thặng

dư tương đối, khiến cho sức lao động đã có một giá trị mà người ta có thể lợi dụng như đối tượng khai thác để chiếm đoạt sản phẩm thặng dư do lao động tạo

ra Khả năng này chưa xuất hiện thì không thể hình thành chế độ người bóc lột

người Đầu tiên, trong xã hội nguyên thuỷ, cuộc sống phụ thuộc hoàn toàn vào

tự nhiên để sống sót họ phải nương tựa vào nhau theo bầy đàn Trong điêu kiên

đo giai cấp chưa xuất hiện

Qua quá trình phát triển, các công cụ lao động nhờ đó tăng lên đáng kể, phân công lao động xã hội to đó được hình thành, xuất hiện của cải dư thừa, những người có quyền trong bộ lạc thị tộc lạm dụng quyền của mình để chiếm thành của riêng, chế độ tư hữu ra đời đánh dấu sự ra đời của giai cấp nô lệ ra đời: do

đó thừa của cải, tù binh bắ́t được sử̉ dụng làm người phục vụ cho những người giàu và có địa vị trong xã hội, họ được gọi là nô lệ, chế độ có giai cấp chính thức được hình thành từ đó

Như vậy, sự xuất hiện tư hữu là nguyên nhân quyết định trực tiếp đến sự ra đời của giai cấp, cái mới ra đời phủ định cái cũ lạc hậu, trong lịch sử̉ đã có chế

độ phong kiến thay thế chế độ nô lệ, chế độ tư bản chủ nghĩa thay thế chế độ phong kiến Chủ nghĩa tư bản phát triển cao lại tạo tiền đề cho sự thủ tiêu chế độ

tư hữu – cơ sở kinh tế của sự đối kháng giai cấp trở thành xu thế khách quan trong sự phát triển xã hội Đo la lô-gic khach quan cua tiên trinh phat triên lich sử

1.3 Kết cấu giai cấp

Mỗi kiểu xã hội có kết cấu giai cấp xã hội riêng nhưng đều bao gồm hai giai cấp cơ bản đối lập nhau Hai giai cấp cơ bản của mỗi chế độ kinh tế – xã hội là sản phẩm đích thực của chế độ kinh tế – xã hội đó, đồng thời là những giai cấp quyết định sự tồn tại, sự phát triển của hệ thống sản xuất trong xã hội đó Giai cấp thống trị là giai cấp tiêu biểu của chế độ kinh tế – xã hội đang tồn tại

Ngoài hai giai cấp cơ bản trên còn có giai cấp không cơ bản (ví dụ là tập đoàn giai cấp tàn dư của phương thức sản xuất cũ hay tập đoàn giai cấp mầm mống của phương thức sản xuất tương lai ), tầng lớp trung gian ( bao gồm tầng lớp bình dân trong xã hội nô lệ; tầng lớp tiểu tư sản thành thị và nông thôn trong

xã hội tư bản) và tầng lớp tri thức nó chỉ được gọi là một tầng lớp chứ không được gọi là giai cấp vì không gắ́n với một phương thức sản xuất nào

1.4 Đấu tranh giai cấp

Đấu tranh giai cấp, hay còn gọi là mâu thuẫn giai cấp, là sự căng thẳng hoặc đối kháng tồn tại trong xã hội do cạnh tranh về lợi ích kinh tế xã hội và mong muốn giữa người dân của các tầng lớp khác nhau Quan điểm cho rằng đấu tranh giai cấp cung cấp đòn bẩy cho sự thay đổi xã hội triệt để cho đa số người dân là hạt nhân các tác phẩm của Karl Marx và triết gia vô chính phủ Mikhail Bakunin Tuy nhiên, lý thuyết của các triết gia trên dựa trên sự tồn tại có sẵn trong xã hội của cuộc đấu tranh giai cấp thời kỳ họ sống

Đấu tranh giai cấp có thể có nhiều hình thức khác nhau:

Bạo lực trực tiếp, chẳng hạn như các cuộc chiến tranh tranh giành các nguồn tài nguyên và lao động rẻ;

Bạo lực gián tiếp, chẳng hạn như tử̉ vong vì nghèo đói, đói khát, bệnh tật hoặc điều kiện làm việc không an toàn;

Ép buộc, chẳng hạn như nguy cơ mất việc làm hoặc một khoản đầu tư

quan trọn

Ngoài ra, có nhiều các hình thức chính trị của đấu tranh giai cấp hợp pháp hoặc bất hợp pháp, thông qua vận động hành lang hoặc hối lộ các nhà lãnh đạo chính phủ thông qua luật cho đảng phái bao gồm luật lao động, mã

số thuế, luật người tiêu dùng, luật Quốc hội hoặc thuế má Các cuộc đấu tranh giai cấp có thể mang tính mở, như công nhân đình công với mục đích nhằm tiêu diệt một công đoàn lao động, hoặc mang tính ẩn, như công nhân

cố tình giảm năng suất lao động nhằm phản đối mức lương thấp hoặc các điều kiện lao động không công bằng

1.5 Đấu tranh giai cấp –một trong những động lựcphát triển của xã hội có giai cấp

Đỉnh cao của cuộc đấu tranh giai cấp tất yếu sẽ dẫn đến cách mạng xã hội, thay thế phương thức sản xuất cũ bằng một phương thức sản xuất mới tiến bộ hơn Phương thức sản xuất mới ra đời mở ra địa bàn mới cho sự phát triển của sản xuất

xã hội Sản xuất phát triển sẽ là động lực thúc đẩy sự phát triển của toàn

bộ đời sống xã hội Dựa vào tiến trình phát triển của lịch sử̉, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chứng minh rằng đỉnh cao của đấu tranh giai cấp là cách mạng

xã hội Cách mạng xã hội như là đòn bẩy thay đổi các hình thái kinh tế xã hội vì vậy “đấu tranh giai cấp là động lực trực tiếp của lịch sử̉ các xã hội có giai cấp” Giai cấp nào đại biểu cho phương thức sản xuất mới, giai cấp đó sẽ lãnh đạo cách mạng Thành tựu mà loài người dạt được trong tiến trình phát triển của lực lượng sản xuất, cách mạng khoa học và công nghệ, cải cách về dân chủ và tiến

bộ xã hội không tách rời cuộc đấu tranh giai cấp giữa các giai cấp tiến bộ chống các thế lực thù địch, phản động Nó là cuộc đấu tranh khác về chất so với so với các cuộc đấu tranh trước đó trong lịch sử̉ Bởi vì, mục tiêu của nó là thay đổi về căn bản sở hữu tư nhân bằng sở hữu xã hội

Trước khi giành được chính quyền, nội dung của đấu tranh giai cấp giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản là đấu tranh kinh tế, đấu tranh tư tưởng, đấu tranh chính trị Sau khi giành chính quyền, thiết lập nền chuyên chính của giai cấp vô sản, mục tiêu và hình thức đấu tranh giai cấp cũng thay đổi Trong cuộc đấu tranh này, giai cấp vô sản phải biết cách sử̉ dụng mọi nguồn lực, vận dụng linh hoạt các hình thức đấu tranh Mục tiêu của cuộc đấu tranh này là giữ vững thành quả cách mạng, xây dựng và củng cố chính quyền của nhân dân; tổ chức quản lý sản xuất, quản lý xã hội, bảo đảm tạo ra một năng suất lao động xã hội cao hơn, trên cơ sở đó thủ tiêu chế độ người bóc lột người, xây dựng một xã hội mới, công bằng, dân chủ, văn minh Đó vừa là mục tiêu, đồng thời vừa là nhân tố bảo đảm thắ́ng lợi cho cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống lại giai cấp tư bản

CHƯƠNG 2 CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP VÔ SẢN NÓI CHUNG VÀ CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP VÔ SẢN Ở NƯỚC TA NÓI RIÊNG

2.1 Nguyên nhân của cuộc đấu tranh vô sản

Theo C.Mác, trong xã hội có giai cấp, giai cấp thống trị chiếm đoạt lao động của các giai cấp và tầng lớp bị trị Lợi ích giai cấp không phải do ý thức giai cấp quy định mà do địa vị kinh tế - xã hội của giai cấp ấy tạo nên một cách khách quan Giai cấp bóc lột bao giờ cũng dùng mọi biện pháp và phương tiện bảo vệ địa vị giai cấp của họ, duy trì củng cố chế độ kinh tế xã hội cho phép họ được hưởng những đặc quyền, đặc lợi giai cấp Lợi ích cơ bản của giai cấp bị trị đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp thống trị Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới đấu tranh giai cấp

Đấu tranh giai cấp có nguyên nhân khách quan: từ chính sự phát triển thường xuyên liên tục của lực lượng sản xuất Khi lực lượng sản xuất đạt tới trình độ xã hội hoá ngày càng cao, mâu thuẫn với quan hệ sản xuất dựa trên sở hữu tư nhân

tư liệu sản xuất Mâu thuẫn đó ngày càng phát triển Để lực lượng sản xuất tiếp tục phát triển để sản xuất xã hội phát triển cần phải xoá bỏ quan hệ sản xuất cũ, thay vào đó là quan hệ sản xuất tiến bộ hơn

Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất biểu hiện về phương diện xã hội là mâu thuẫn giữa giai cấp bị trị và giai cấp thống trị Đó là mâu thuẫn giữa một bên là giai cấp tiến bộ cách mạng, đại diện cho phương thức sản xuất mới với một bên là giai cấp thống trị, bóc lột đại biểu cho những lợi ích gắ́n với quan hệ sản xuất, phương thức sản xuất lỗi thời, lạc hậu Đó chính là mâu thuẫn giữa hai giai cấp cơ bản đối lập trong một phương thức, không thể điều hoà được vì lợi ích kinh tế cơ bản đối lập nhau Dưới góc độ chính trị - xã hội: giai cấp thống trị luôn tìm mọi cách củng cố địa vị thống trị của mình, giai cấp

bị trị luôn tìm mọi cách giải phóng mình Đấu tranh giai cấp là tất yếu

Đấu tranh giai cấp là nói đến đấu tranh của tập đoàn này chống lại tập đoàn khác Những cuộc đấu tranh lẻ tẻ của cá nhân thuộc giai cấp này chống cá nhân một giai cấp khác không được gọi là đấu tranh giai cấp

2.2 Tính chất, mục tiêu, nội dung của cuộc đấu tranh vô

sản Tính chất của cuộc đấu tranh vô sản

Trong xã hội có giai cấp, giai cấp thống trị tiến hành chiếm đoạt lao động của các giai cấp và tầng lớp bị trị, chiếm đoạt của cải xã hội vào tay giai cấp mình Ngược lại, các giai cấp và tầng lớp bị trị không những bị chiếm đoạt lao động

mà còn bị áp bức về chính trị xã hội và tinh thần.Sự bất bình đẳng đó tất yếu dẫn đến đấu tranh giai cấp V.I Lênin đã định nghĩa đấu tranh giai cấp: “là cuộc đấu tranh của một bộ phận nhân dân này chống lại một bộ phận nhân dân khác, cuộc đấu tranh của quần chúng bị tước hết quyền bị áp bức và lao động chống lại bọn

có đặc quyền, đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám, cuộc đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống những người hữu sản hay giai cấp tư sản”

Tính chất của đấu tranh giai cấp: là cuộc đấu tranh để giải quyết mâu thuẫn

về mặt lợi ích giữa quần chúng bị áp bức, vô sản làm thuê chống lại giai cấp thống trị, bóc lột để giải phóng lao động, làm cho sản xuất phát triển

Mục tiêu của cuộc đấu tranh vô sản

Đấu tranh giai cấp trong lịch sử̉ tất yếu dẫn đến cuộc đấu tranh của giai cấp

vô sản chống lại giai cấp tư sản- cuộc đấu tranh giai cấp cuối cùng trong lịch sử̉ Tổng kết thực tiễn cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản khi chưa dành được chính quyền , C.Mác và Ph.Ăngghen đã khái quát và chỉ ra ba hình thức đấu tranh cơ bản:

Đấu tranh kinh tế

Đấu tranh chính trị

Đấu tranh tư tưởng

Tương ứng với từng hình thức đó là các mục tiêu được đề ra:

+ Mục tiêu của đấu tranh kinh tế : có nhiệm vụ trước mắ́t là bảo vệ những lợi ích hàng ngày của công nhân như tăng lương, rút ngắ́n thời gian lao động, cải thiện điều kiện sống ,…Từ đó, bảo vệ được những quyền lợi cơ bản của công nhân, hạn chế được sự bóc lột của giai cấp tư sản, giúp cho giai cấp vô sản thoát khỏi sự nghèo nàn, kiệt kệ

phản động, giành chính quyền, về tay giai cấp vô sản.Từ đó ,nâng cao giác ngộ và bảo vệ lợi ích giai cấp, phát triển lực lượng cách mạng,…

phục những ảnh hưởng của tâm lí, tư tưởng, tập quán lạc hậu trong phong trào cách mạng; vũ trang cho hệ tư tưởng cách mạng và khoa học của giai cấp công nhân, đó là tư tưởng Mác-Lênin Ngoài ra, đấu tranh tư tưởng còn nhằm giáo dục quần chúng nhân dân lao động thấm nhuần đường lối chiến lươc, sách lược của cách mạng đảng, biến đường lối cách mạng của đảng thành hành động cách mạng

chủ nghĩa xã hội chưa hoàn thành

Nội dung của cuộc đấu tranh vô sản

Cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản sau khi giành được chính quyền được diễn ra trong điều kiện mới với những thuận lời rất cơ bản, song cũng có không ít các khó khăn, thách thức đặt ra Khối liên minh công nhân - nông dân – trí thức được củng cố vững chắ́c trở thành nền tảng của chế độ xã hội mới Các lực lượng phản cách mạng ngày càng bị thu hẹp và phân hóa, tiến tới bị xóa bỏ hoàn toàn Bên cạnh những điều kiện thuận lợi rất cơ bản trên, đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản trong thời kỳ quá độ còn diễn ra trong điều kiện có không ít các khó khăn Các khó khăn nổi lên trong thời kỳ này là, kinh nghiệm quản lý xã hội về mọi mặt của giai cấp vô sản còn nhiều hạn chế; giai cấp tư sản và các thế lực thù địch bằng nhiều âm mưu và thủ đoạn chống phá sự nghiệp cách mạng;

8

các tàn dư về tư tưởng, tập quán, tâm lý của xã hội cũ và của giai cấp thống trị, bóc lột còn nhiều

2.3 Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản ở nước ta hiện nay

Đấu tranh trên lĩnh vực kinh tế:

Đảng ta khẳng định các thành phần kinh tế bình đẳng cùng phát triển trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Chủ trương này không ngoài mục đích hướng tới sự phát triển toàn diện mọi tiềm năng hợp tác, đoàn kết các giai cấp,tầng lớp trên phương diện xã hội

Đảng ta cũng đã khẳng định: “Tôn trọng những ý kiến khác nhau mà khôngtrái với lợi ích chung dân tộc, xoá bỏ mặc cảm, định kiến phân biệt đối xử̉

về quá khứ, giai cấp thành phần, xây dưng tinh thần cởi mở, tin cậy lẫn nhau, hướng tới tương lai”

Trước nguy cơ tiềm tàng khả năng phát triển TBCN, Văn kiện Đại hội Đảng lần IX khẳng định: “Đảng và Nhà nước ta chủ trương thực hiện nhất quán

và lâu

dài chính sách phát triển nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN”

Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay, để phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần thị tất cả các giai tầng đều có vai trò nhất định, song để giữ vững định hướng XHCN thì giai cấp công nhân và liên minh của nó phải trở thành lực lượng đại diên cho dân tộc

Đấu tranh trên lĩnh vực văn hoá-xã hội:

Trong giai đoạn hiện nay, hội nhập kinh tế toàn cầu hoá phát triển thì đấu tranh giai cấp được phát triển trên cả lĩnh vực văn hoá-xã hội.Đấu tranh trên lĩnh vực VH-XH là đấu tranh chống lại sự đồng hoá, bài trừnô dịch, củng cố những giá trị truyền thống và tôn trọng những bản sắ́c riêng của dân tộc

Đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng để khắ́c phục những tư tưởng tiêu cực sai trái , gắ́n với cuộc đấu tranh chống tệ quan liêu, tham nhũng