Xét về mặt kinh tế, Việt Nam là quốố́c giathành viên của Liên Hiệp Quốố́c, Tổ chức Thương mại Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốố́c tế,Nhóm Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển Châu Á, Diễ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Tp Hồ Chí Minh, tháng 06 năm 2021 TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KĨ THUẬT TPHCM
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
MÔN HỌC: KINH TẾ CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN
LÝ LUẬN CỦA MÁC – LÊNIN VỀ ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN
GVHD: Ths Ninh Bá Vinh
Lớp: Sáng thứ 4, tiết 3-4 Nhóm sinh viên thực hiện: MSSV
Trần Bùi Tú Anh
Võ Duy Khang Lương Trần Quốc Thống Phan Nhật Thùy Trang
Võ Văn Trãi
Võ Thị Việt Trinh Huỳnh Võ Gia Tuyền
Học kì II, tháng 06/2021
Trang 2NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
Điểm: ………
KÝ TÊN
Trang 3MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 1
3 Phương pháp nghiên cứu 2
4 Kết cấu của đề tài 2
PHẦN NỘI DUNG 3
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CỦA MÁC- LÊNIN VỀ ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 3
1.1 Khái niệm và nguyên nhân hình thành độc quyền 3
1.1.1 Khái niệm độc quyền 3
1.1.2 Nguyên nhân hình thành độc quyền 3
1.2 Tác động của độc quyền trong nền kinh tế thị trường 4
1.2.1 Tác động tích cực của độc quyền 4
1.2.2 Tác động tiêu cực của độc quyền 5
1.3 Những đặc điểm kinh tế cơ bản của độc quyền trong chủ nghĩa tư bản6 1.3.1 Sự kết hợp về nhân sự giữa tổ chức độc quyền và nhà nước 7
1.3.2 Sự hình thành, phát triển sở hữu nhà nước 7
1.3.3 Độc quyền nhà nước trở thành công cụ để nhà nước điều tiết nền kinh tế 9 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐỘC QUYỀN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG ĐỘC QUYỀN 10
2.1 Nguyên nhân dẫn đến tình trạng độc quyền điện ở nước ta hiện nay: 10
2.1.1 Chính sách của nha nước 10
2.1.2 Nha máy hoạt đông chậm tiến đô: 10
2.1.3 Mất cân bằng cung cầu: 11
2.1.4 Phụ thuôc quá nhiều vao thủy điện: 12
2.2 Thực trạng độc quyền điện ở nước ta hiện nay: 12
2.2.1 Đôc quyền trong sản xuất: 13
2.2.2 Đôc quyền trong truyền tải va phân phối: 13
2.2.3 Đôc quyền trong định giá: 14
Trang 42.3 Giải pháp khắc phục tình trạng độc quyền ở nước ta 14
2.3.1. Mục tiêu của việc khắc phục tình trạnh độc quyền điện của EVN ở nước ta hiện nay : 14
2.3.2 Giải pháp khắc phục tình trạng độc quyền điện ở nước ta hiện nay 15
a Xây dựng thị trường điện cạnh tranh ở Việt Nam 15
b Giảm sự phụ thuộc vào thuỷ điện 15
PHẦN KẾT LUẬN 16
TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 5PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Kinh tế Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cho tới năm 1986 đã chuyển sang kinh tếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Đây là nền kinh tế hỗn hợp, phụ thuộc cao vàoxuất khẩu thô và đầu tư trực tiếp nước ngoài Xét về mặt kinh tế, Việt Nam là quốố́c giathành viên của Liên Hiệp Quốố́c, Tổ chức Thương mại Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốố́c tế,Nhóm Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển Châu Á, Diễn đàn Hợp tác Kinh tếchâu Á - Thái Bình Dương, ASEAN,…Kinh tế Việt Nam dưới sự điều hành của chínhphủ đặt biệt là về vấn đề độc quyền trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam còn nhiềuvấn đề tồn tại cần giải quyết, các vấn đề tồn tại gắn liền với gốố́c rễ của bất ổn kinh tế vĩ
mô đã ăn sâu, bám chặt vào cơ cấu nội tại của nền kinh tế nước này, cộng với việc điềuhành kém hiệu quả, liệu dẫn đến liên tục gặp lạm phát cũng như nguy cơ đình đốố́n nềnkinh tế Và do những nguyên nhân sâu xa do những tác động như là sự phát triên lựclượng sản xuất của khoa học – công nghệ xuât hiên những lĩnh vực và ngành nghê mới
mà tư nhân không muốn, không thê và không được phép kinh doanh, quy mô và phạm
vi tô chức sản xuất kinh doanh lớn đòi hỏi có những thê chê điêu hành trên phạm vinên kinh tê, nhu câu mở rông kinh tê đối ngoại (tài trợ, ký hiêp định, vân đông hànhlang) Yêu câu giải quyêt câc mâu thuân kinh tê - xã hôi, chống phá phong trào cáchmạng thê giới và các nước xã hội chủ nghĩa
Chính vì thế, chúng ta cần nghiên cứu về độc quyền trong nền kinh tế thị trường,tìm hiểu vai trò và tác động của nó tới nền kinh tế, đặc biệt trong nền kinh tế thị trườnghiện nay, để có thể vận dụng nó khắc phục những nhược điểm của nền kinh tế và phát
triển đất nước Vì vậy em đã quyết định lựa chọn đề tài “Lý luận của Mác Lênin về
độc quyền trong nền kinh tế thị trường từ đó liên hệ đến thực tiễn” làm đề tài nghiêncứu
2. Mục tiêu nghiên cứu
Bên cạnh những lợi nhuận khổng lồ khi các doanh nghiệp độc quyền về kinh tếthì có những hạn chế rất lớn, và ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế của quốố́c gia,
Trang 6qua đó chúng ta nghiên cứu lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin để có thể chỉ rõ ra nhữngcái hạn chế cần khắc phục cũng như tuyên truyền cho mọi người để người dân có thểnâng cao tầm nhận thức về nền kinh tế thị trường độc quyền và sẽ có những quyết địnhđúng đắn trong quá trình đầu tư của cá nhân hay doanh nghiệp Từ đó sẽ thúc đẩy kinh
tế thị trường trong nước đi lên, và sẽ có những phát triển vượt bậc
3 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài được thực hiện trên cơ sở vận dụng những cơ sở lý luận của giáo trìnhđang học kết hợp với tình hình kinh tế ở Việt Nam hiện tại cũng như nền kinh tế thếgiới từ đó rút ra những nhận định, đánh giá, nghiên cứu sốố́ liệu, tham khảo quan điểmkinh tế học của các nhà quản trị hiện đại
4 Kết cấu của đề tài
Tiểu luận gồm phần mở đầu, nội dung, kết luận và tài liệu tham khảo Tên củacác chương nội dung cụ thể như sau:
Chương 1: Lý luận của Mác - Lênin về độc quyền trong nền kinh tế thị trường Chương2: Thực trạng độc quyền ở Việt Nam hiện nay và giải pháp khắc phục tình trạng độc quyền
Trang 7PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CỦA MÁC- LÊNIN VỀ ĐỘC QUYỀN TRONG
NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
1. Khái niệm và nguyên nhân hình thành độc quyền
1.1.1 Khái niệm độc quyền
Nghiên cứu chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh, C.Mác và Ph.Ăngghen dự báorằng: Tự do cạnh tranh sẽ dẫn đến tích tụ và tập trung sản xuất, tích tụ và tập trung sảnxuất đến một mức độ nào đó sẽ dẫn đến độc quyền Độc quyền là sự liên minh giữacác doanh nghiệp lớn, có khả năng thâu tóm việc sản xuất và tiêu thụ một sốố́ loại hànghóa, có khả năng định ra giá cả độc quyền, nhằm thu lợi nhuận độc quyền cao Hay ởkhía cạnh khác, như P.Samuelson khi bàn về độc quyền: “Độc quyền là hiện tượng cáchãng cam kết lại, thỏa thuận cùng nhau quy định mức giá và sản phẩm làm ra, chianhau thị trường hoặc cùng nhau vạch ra quyết định kinh doanh.”
1.1.2 Nguyên nhân hình thành độc quyền
Trong nền kinh tế thị trường, các tổ chức độc quyền xuất hiện ở các nước tư bảnchủ nghĩa Từ cuốố́i thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, việc sử dụng nguồn năng lượng mớicùng những tiến bộ kĩ thuật đã tạo ra khả năng xây dựng các ngành công nghiệp trênquy mô lớn Để tập trung nguồn vốố́n lớn đủ sức cạnh tranh, các nhà tư bản thành lậpcác công ti độc quyền Chính vì vậy, nhiều tổ chức độc quyền ra đời bởi các nguyênnhân chủ yếu:
Một là, sự phát triển của lực lượng sản xuất thúc đẩy các tổ chức độc quyền.
Dưới tác động của những tiến bộ khoa học kỹ thuật, sự phát triển của lực lượng sảnxuất đòi hỏi các doanh nghiệp phải ứng dụng những thành tựu đó của cuộc các mạngkhoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh Điều đó dẫn đến việc đòi hỏi các doanhnghiệp cần phải có sốố́ vốố́n lớn mà mỗi doanh nghiệp khó có thể đáp ứng được Vì vậy,các doanh nghiệp phải đẩy nhanh quá trình tích tụ và tập trung sản xuất, hình thànhcác doanh nghiệp có quy mô lớn
Hai là, do cạnh tranh Độc quyền xuất hiện là kết quả của quá trình cạnh tranh.
Quá trình cạnh tranh sẽ làm cho những doanh nghiệp nào kém hiệu quả, có những
Trang 8quyết định kinh doanh sai lầm sẽ bị những doanh nghiệp khác làm ăn hiệp quả hơnthôn tính, chiếm lĩnh thị phần và rốố́t cuộc bị đào thải khỏi cuộc chơi Trong trường hợpcực đoan nhất, nếu tất cả doanh nghiệp khác đều bị một doanh nghiệp duy nhất đánhbại thì rốố́t cuộc, cạnh tranh tự do đã để lại một doanh nghiệp duy nhất trên thươngtrường và doanh nghiệp đó đương nhiên có được vị thế độc quyền giốố́ng như V.I.Lênin
đã khẳng định: “Tự do cạnh tranh đẻ ra tập trung sản xuất và sự tập trung sản xuất này,khi phát triển đến mức độ nhất định, lại dẫn đến độc quyền.”
Ba là, do khủng hoảng sự phát triển của hệ thốố́ng tín dụng Toàn bộ thế giới tư
bản chủ nghĩa phá sản hàng loạt các doanh nghiệp vừa và nhỏ bởi cuộc khủng hoảngkinh tế lớn năm 1873 Các doanh nghiệp quy mô lớn vẫn tồn tại, tuy nhiên, họ phảithúc đẩy nhanh quá trình tích tụ và tập trung sản xuất để có thể tiếp tục phát triểnđược Sự phát triển của hệ thốố́ng tín dụng trở thành đòn bẩy mạnh mẽ thúc đẩy việctập trung sản xuất, nhất là việc hình thành các công ty cổ phần, tạo tiền đề cho sự rađời của các tổ chức độc quyền Khi các tổ chức độc quyền xuất hiện mới có thể ấnđịnh giá cả độc quyền mua, độc quyền bán để thu lợi nhận độc quyền cao Giá cả độcquyền là giá cả áp đặt trong mua và bán hàng hóa Do chiếm được vị trí độc quyền vềsản xuất và tiêu thụ hàng hóa nên các tổ chức độc quyền áp đặt được giá cả độc quyền
2. Tác động của độc quyền trong nền kinh tế thị
trường 2.1.1 Tác động tích cực của độc quyền
Nhà độc quyền có thể đặt giá độc lập cho sản phẩm của mình, bất kể khả năngcủa người tiêu dùng, vi phạm cân bằng giá Vì độc quyền là nhà cung cấp duy nhất nên
họ có thể đặt bất kỳ giá nào họ muốố́n Đó gọi là ấn định giá Họ có thể làm điều nàybất kể nhu cầu người dùng vì họ biết người tiêu dùng không có lựa chọn nào khác.Điều này đặc biệt đúng khi nhu cầu không đổi đốố́i với hàng hóa và dịch vụ Đó là khimọi người không có nhiều sự lựa chọn Xăng là một ví dụ Một sốố́ lái xe có thểchuyển sang phương tiện giao thông đại chúng hoặc xe đạp, nhưng hầu hết không thể
Độc quyền không chỉ vừa có thể tăng giá mà lại vừa có thể cung cấp các sản phẩmkém hơn Điều đó đã xảy ra ở một sốố́ khu vực đô thị, nơi các cửa hàng tạp hóa biết cư dânnghèo có ít lựa chọn thay thế Mức độ thấp hoặc thiếu hoàn toàn cạnh tranh làm ức chếquá trình phát triển, làm giảm đáng kể nhu cầu cải tiến và hiện đại hóa sản
Trang 9phẩm Độc quyền khiến doanh nghiệp mất mọi động lực để đổi mới hoặc cung cấp cácsản phẩm "mới và cải tiến" Một nghiên cứu năm 2017 của Cục nghiên cứu kinh tếquốố́c gia cho thấy các doanh nghiệp Hoa Kỳ đã đầu tư ít hơn dự kiến kể từ năm 2000
do sự cạnh tranh giảm sút Điều đó đúng với các công ty cáp cho đến khi các ăng-tenđĩa vệ tinh và dịch vụ phát trực tuyến phá vỡ sự nắm giữ của họ trên thị trường
Độc quyền tạo ra lạm phát Vì họ có thể đặt bất kỳ giá nào họ muốố́n, họ sẽ tăngchi phí cho người tiêu dùng Nó được gọi là lạm phát do chi phí đẩy Một ví dụ điểnhình về cách thức hoạt động của nó là Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ 12 quốố́cgia xuất khẩu dầu trong OPEC hiện kiểm soát giá 46% lượng dầu sản xuất trên thếgiới Khó khăn trong việc gia nhập thị trường của các doanh nghiệp mới với các sảnphẩm tương tự
2.1.2 Tác động tiêu cực của độc quyền
Một nhà sản xuất lớn (hoặc kết hợp nhiều công ty) có đủ khả năng tài chính và kỹthuật để nghiên cứu, phát triển và triển khai các công nghệ mới để giảm chi phí sảnxuất Các công ty độc quyền, do quy mô của họ, có khả năng chốố́ng lại các biến động
cơ hội trong ngành hoặc toàn bộ thị trường, trước các cuộc khủng hoảng tài chính vàkinh tế, v.v
Đôi khi một sự độc quyền là cần thiết Nó đảm bảo phân phốố́i nhất quán một sảnphẩm hoặc dịch vụ có chi phí trả trước rất cao Một ví dụ là các tiện ích điện và nước.Việc xây dựng các nhà máy điện hoặc đập mới rất tốố́n kém, vì vậy điều hợp lý là chophép các nhà độc quyền kiểm soát giá để trả cho các chi phí này
Chính phủ liên bang và địa phương quy định các ngành công nghiệp này để bảo
vệ người tiêu dùng Các công ty được phép đặt giá để thu lại chi phí của họ và lợinhuận hợp lý Người đồng sáng lập PayPal, Peter Thiel ủng hộ lợi ích của sự độcquyền sáng tạo Đó là một công ty "rất giỏi trong những gì nó làm mà không công tynào khác có thể cung cấp một sự thay thế chặt chẽ." Họ cung cấp cho khách hàngnhiều sự lựa chọn hơn "bằng cách thêm các danh mục hoàn toàn mới cho thế giới."Ông tiếp tục nói, "Tất cả các công ty thành công đều khác nhau: Mỗi người kiếmđược độc quyền bằng cách giải quyết một vấn đề của riêng mình Tất cả các công tythất bại đều giốố́ng nhau: Họ thất bại trong việc thoát khỏi cạnh tranh" Ông đề nghị cácdoanh nhân tập trung vào "Công ty có giá trị nào không ai xây dựng?"
Trang 10Cạnh tranh đảm nhận một sốố́ chức năng quan trọng như cạnh tranh đảm bảo điềuchỉnh giữa cung và cầu hướng việc sử dụng các nhân tốố́ sản xuất vào những nơi cóhiệu quả nhất; tạo môi trường thuận lợi để sản xuất thích ứng với sự biến động của cầu
và công nghệ sản xuất; cạnh tranh tác động một cách tích cực đến phân phốố́i thu nhập,cạnh tranh sẽ hạn chế hành vi bóc lột trên cơ sở quyền lực thị trường và việc hìnhthành thu nhập không tương ứng với năng suất và là động lực thúc đẩy đổi mới Có thểthấy, tầm quan trọng của những chức năng này có thể thay đổi theo từng thời kì Tùytheo từng thời kì, tùy theo việc đánh giá tầm quan trọng của mỗi chức năng, người taxây dựng mô hình chính sách cạnh tranh khác nhau
Cạnh tranh điều chỉnh cung cầu hàng hóa trên thị trường Khi cung một mặt hàngnào đó lớn hơn cầu, cạnh tranh giữa những người bán làm cho giá cả thị trường giảmxuốố́ng, chỉ những cơ sở kinh doanh nào đủ khả năng cải tiến công nghệ, trang bị kĩthuật, phương thức quản lí và hạ được giá bán sản phẩm mới có thể tồn tại Với ýnghĩa đó, cạnh tranh là nhân tốố́ quan trọng kích thích việc ứng dụng khoa học, côngnghệ tiên tiến trong sản xuất Cạnh tranh buộc các chủ thể kinh doanh luôn luôn quantâm đến việc cải tiến công nghệ, trang bị sản xuất và phương thức quản lí nhằm nângcao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành và trên cơ sở đó, hạ giá bán của hàng hóa.Trong cạnh tranh tất yếu sẽ có doanh nghiệp ngày càng lớn mạnh nhờ làm ăn hiệu quả,đồng thời có doanh nghiệp bị phá sản Đốố́i với xã hội, phá sản doanh nghiệp khônghoàn toàn mang ý nghĩa tiêu cực vì các nguồn lực của xã hội được chuyển sang chonhà kinh doanh khác tiếp tục sử dụng một cách hiệu quả hơn Vì vậy, phá sản khôngphải là sự hủy diệt hoàn toàn mà là sự hủy diệt sáng tạo Việc duy trì doanh nghiệpkém hiệu quả còn gây ra nhiều lãng phí cho xã hội hơn là phá sản
3 Những đặc điểm kinh tế cơ bản của độc quyền trong chủ nghĩa tư bản
Sự thốố́ng trị và bành trướng sức mạnh của độc quyền tư nhân trong nền kinh tế tưbản chủ nghĩa, một mặt thúc đẩy nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa phát triển,mặc khác, kìm hãm và đe dọa tới sự ổn định của chế độ chính Sự phát triển của lựclượng sản xuất, trong tình hình đó, thúc đẩy trình độ độc quyền lên trạng thái cao hơn– độc quyền nhà nước.Độc quyền nhà nước trong chủ nghĩa tư bản có các đặc trưng kinh tế chủ yếu sau:
Trang 113.1.1 Sự kết hợp về nhân sự giữa tổ chức độc quyền và nhà nước
V.I.Lênin đã từng nhấn mạnh rằng sự liên minh cá minh cá nhân của các ngânhàng với công nghiệp được bổ sung bằng sự liên minh cá nhân của các ngân hàng vàcông nghiệp với chính phủ: “Hôm nay là bộ trưởng, ngày mai là chủ ngân hàng; hômnay là chủ ngân hàng, ngày mai là bộ trưởng”.Sự kết hợp về nhân sự được thực hiệnthông qua các đảng phái Chính các đảng phái này đã tạo cho tư bản độc quyền một cơ
sở xã hội để thực hiện sự thốố́ng trị và trực tiếp xây dưng đội ngũ công chức cho bộmáy nhà nước
Đứng đằng sau các đảng phái này là lực lượng có quyền lực rất hùng hậu, đóchính là các hội chủ xí nghiệp đọc quyền, như: Hội công nghiệp toàn quốố́c Mỹ, TổngLiên đoàn công nghiệp Italia, Liên đoàn các nhà kinh tế Nhật Bản, Liên minh Liênbang công nghiệp Đức, Hội đồng quốố́c gia giới chủ Pháp, Tổng liên đoàn công thươngAnh, …Chính cách Hội chủ xí nghiệp này trở thành lực lượng chính trị, kinh tế to lớn,
là chỗ dựa cho nhà nước tư sản Các Hội chủ này hoạt đông thông qua các đảng pháicủa giai cấp tư sản, cung cấp kinh phí cho các đảng, quyết định về mặt nhân sự vàđường lốố́i chính trị, kinh tế của các đảng, tham gia vào việc thành lập bộ máy nhà nước
ở các cấp Vai trò của các hội lớn đến mức mà dư luận thế giới gọi chúng là “nhữngchính phủ đằng sau chính phủ” , “một quyền lực thực tế đằng sau quyền lực” của chínhquyền Thông qua các Hội chủ, một mặt của các đại biểu của các tổ chức độc quyềntham gia vào bộ máy nhà nước với cương vị khác nhau Mặt khác, các quan chức vànhân viên chính phủ được “cài cấm” vào ban quản trị của các tổ chức độc quyền, giữnhững chức vụ trọng yếu chính thức hoặc danh dự hoặc trở thành con người đỡ đầucho các tổ chức độc quyền Sự thâm nhập lẫn nhau này (còn gọi là sự kết hợp) đã tạo
ra những biểu hiện mới trong mốố́i quan hệ giữa các tổ chức độc quyền và cơ quan nhànước từ trung ương đến địa phương
3.1.2 Sự hình thành, phát triển sở hữu nhà nước
Sở hữu trong độc quyền nhà nước là sở hữu tập thể của giai cấp tư sản, của tưbản độc quyền có nhiệm vụ ủng hộ và phục vụ lợi ích của tư bản độc quyền nhằm duytrì sự tồn tại, phát triển của chủ nghĩa tư bản Nó biểu hiện không những ở chỗ sở hữunhà nước tăng lên mà còn sự tăng cường mốố́i quan hệ giữa sở hữu nhà nước và độc
Trang 12quyền tư nhân Hai loại sở hữu này đan kết với nhau trong quá trình tuần hoàn củatổng tư bản xã hội Sở hữu nhà nước không chỉ bao gồm những động sản và bất độngsản cần cho hoạt động của bộ máy nhà nước, mà gồm cả những doanh nghiệp nhànước trong công nghiệp và trong các lĩnh vực kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, như:giao thông vận tải, giáo dục, y tế, bảo hiểm xã hội, …Sở hữu nhà nước được hìnhthành với nhiều hình thức khác nhau: Xây dựng doanh nghiệp nhà nước bằng vốố́n củangân sách; quốố́c hữu hóa các doanh nghiệp tư nhân bằng cách mua lại; nhà nước mua
cổ phần của các doanh nghiệp tư nhân; mở rộng doanh nghiệp nhà nước bằng vốố́n tíchlũy của các doanh nghiệp tư nhân…
Sở hữu nhà nước thực hiện được các chức năng cơ bản sau:
Thứ nhất, mở rộng sản xuất tư bản chủ nghĩa, bảo đảm địa bàn rộng lớn cho sự
phát triển của độc quyền
Thứ hai, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc di chuyển tư bản của các tổ chức
độc quyền đầu tư vào các ngành sản xuất kinh doanh khác nhau, chuyển từ nhữngngành ít lãi sang những ngành kinh doanh có hiệu quả hơn một cách dễ dàng, thuậnlợi
Thứ ba, làm chỗ dựa cho sự điều tiết kinh tế của nhà nước theo những chương
trình nhất định
Cùng với sự phát triển của sở hữu nhà nước thì thị trường độc quyền cũng hìnhthành và phát triển Sự hình thành thị trường nhà nước thể hiện ở việc nhà nước chủđộng mở rộng thị trường trong nước bằng việc bao mua sản phẩm của các doanhnghiệp độc quyền thông qua những hợp đồng được ký kết Việc ký kết các hợp đồnggiữa nhà nước và các tổ chức độc quyền tư nhân đã giúp các tổ chức độc quyền tưnhân khắc phục được một phần khó khăn trong thời kỳ khủng hoảng thừa, góp phầnbảo đảm cho quá trình tái sản xuất được diễn ra bình thường Các hợp đồng ký kết vớinhà nước giúp cho các tổ chức độc quyền tư nhân vừa tiêu liệu được hàng hóa vừađảm bảo lợi nhuận ổn định, vừa khắc phục được tình trạng thiếu nhiên liệu, nguyênliệu chiến lược Sự tiêu thụ của nhà nước được thực hiện qua những đơn đặt hàng củanhà nước với độc quyền tư nhân, quan trọng hơn cả là các đơn đặt hàng quân sự dongân sách chi mỗi ngày một tăng Các hợp đồng này bảo đảm cho các độc quyền tư