(TIỂU LUẬN) TIỂU LUẬN học phần lý THUYẾT tài CHÍNH TIỀN tệ đề tài TIỀN ảo – BITCOIN

thuật số về giá trị không được phát hành bởi ngân hàng trung ương hoặc cơ quan côngquyền, cũng không nhất thiết phải gắn với tiền tệ fiat, nhưng được chấp nhận bởi các thểnhân hoặc pháp

UST

TAILIEUHUST

TA

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

VIỆN KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ

Mã số sinh viên TAILIEUHUST : 20202989

.COM

.COM

TAILIEUHUST

ILI E U H U ST

TA

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

COM

(Chương trình phòng chống rửa tiền)

TAILIEUHUST

(Báo cáo giao dịch tiền tệ)

TAILIEUHUS

(Công ty dịch vụ tiền t ệ)NHNN

.COM

.COM

ILIEUHUST

ĐẶT VẤN ĐỀ TAILIEUHUST 1

TA

MỤC LỤC

NỘI DUNG

.COM 2 TAILIEUHUST II TIỀN ẢO BITCOIN 3 I LÝ THUYẾT CHUNG VỀ TIỀN ẢO 2

1 Định nghĩa về tiền ảo 2

COM3 Đặc điểm của tiền ảo 3

2 Phân loại tiền ảo 2

TAILIEUHUST

3 4 Các chủ thể tham gia giao dịch tiền ảo 1 Tổng quan về tiền ảo Bitcoin 3

1.1 Giới thiệu chung về Bitcoin 3

1.3 Lịch sử hình thành và phát triển TAILIEUHUS 4

1.5 Ưu điểm và nhược điể Bitcoin . m COM của đồng 6 1.4 Đặc điểm và cơ chế giao dịch 5

1.6. TAILIEUHUST

7 Rủi ro khi sử dụng đồng Bitcoin 1.7 Tiền ảo Bitcoin và rủi ro rửa tiền, tài trợ khủng bố 8

2 Thực trạng Bitcoin trên Thế Giới 8

2.1 Thực tiễn sử dụng 8

2.2 Khuôn khổ pháp lý quản lý tiền ảo trên thế giới 8

1 Thực trạng khuôn khổ pháp lý quản lý tiền ảo ở Việ t Nam COM 10

UST III THỰC TIỄN SỬ DỤNG VÀ QUẢN LÝ TIỀN ẢO Ở VIỆT NAM 10

TAILIEUHUST COM 2 Khuyến nghị về chính sách quản lý và sử dụng Bitcoin ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế 11 2.1 Cơ sở hạ tầng ở Việt Nam 11

2.2 Quan điểm đối với việc chấp nhận và sử dụng Bitcoin ở Việt Nam 11

2.3 Giải pháp quản lý Bitcoin ở Việt Nam 12

2.4 Đối với người dùng cá nhân và tổ chức tài chính COM 12 KẾT LUẬN 15

16

ILIEUHUST

.giaoCOMdịch tài chính và an ninh của hệ thống ngân hàng Nội dung bài viết sẽ phân tích, đánh

Để nghiên cứu đề tài, tôi sử dụng kết quả của phương pháp nghiên cứu định lượng

để kiểm tra tính hiệu quả của thị trường, được coi là cách tốt nhất để kiểm định một thịtrường bằng cách sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian

UST

.COM TAILIEUHUST

.COM

.COM

ILIEUHUST

phát hành và thường được kiểm soát bởi các nhà phát triển của nó, đồng thời được sử dụng

và chấp nhận giữa các thành viên của một cộng đồng ảo cụ thể

Vào năm 2014, Cơ quan Ngân hàng Châu Âu định nghĩa tiền ảo là “một đại diện kỹTAILIEUHUSTphát hành được định nghĩa là “tiền tệ kỹ thuật số của ngân hàng trung ương”

thuật số về giá trị không được phát hành bởi ngân hàng trung ương hoặc cơ quan côngquyền, cũng không nhất thiết phải gắn với tiền tệ fiat, nhưng được chấp nhận bởi các thểnhân hoặc pháp nhân như một phương tiện thanh toán và có thể được chuyển nhượng, lưutrữ hoặc giao dịch điện tử ” Ngược lại, một loại tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương

TAILIEUHUST

a)Theo loại

Ta có các loại tiền ảo như hình minh hoạ dưới đây:

COM UST

.TAILIEUHUST

.COM

b) Theo cách thức hình thành: được chia làm 2 loại: tiền ảo mật mã và tiền ảo

thông thường

c) Theo khả năng kiểm soát: được chia thành 2 loại: tiền ảo tập trung và tiền ảo

TAILIEUHUST

d) Theo chức năng và mục đích sử dụng: được chia làm 4 loại: tiền ảo giá trị trả

COM

trước, tiền ảo thân thiết, ti ền ảo trong game, và tiền ảo lưu hành

e)Theo khả năng chuyển đổi: được chia làm 2 loại: Tiền ảo không có khả năng

ILIEUHUST

TA

chuyển đổi và tiền ảo có khả năng chuyển đổi

3 Đặc điểm của tiền ảo

- Tính được chấp nhận rộng rãi: Mỗi đồng tiền ảo được chấp nhận và sử dụng trong

- Tính đồng nhất: Mỗi đồng tiền ảo có giá trị giống nhau dù nó được phát hành haytạo ra ở các thời điểm khác nhau

COM

- Tính lưu động: tiền ảo được lưu chuyển với tốc độ nhanh, dễ dàng với các giaodịch chuyển và nhận tiền ngay lập tức đến các địa điểm khác nhau thông qua máy tính hay

TAILIEUHUST

các thiết bị điện tử khác, không cần qua trung gian như ngân hàng, chính phủ…

- Tính thanh khoản cao và chi phí thấp: giao dịch tiền ảo thường có tính thanhkhoản cao hơn ngân hàng với chi phí giao dịch và phí tham gia thị trường ảo là rất thấp

TAILIEUHUST - Tính đầy đủ: Hệ thống luôn luôn có sẵn và đảm bảo cung cấp bất cứ lúc nào cho

hoặc tổ chức phát hành ra chúng, không chịu sự giám sát của nhà nước Do đó các loại tiền

4 Các chủ thể tham gia giao dịch tiền ảo

.COM

Trong nền kinh tế ảo, tiền ảo được tạo ra và lưu hành thông qua sự tham gia của 3thành phần: người dùng (users), người môi giới (exchangers) và người quản trị(adminstrators)

UST

Tuy nhiên với loại tiền ảo cao cấp như Bitcoin thì không có sự tham gia của người

.COM

II TIỀN ẢO BITCOIN

1 Tổng quan về tiền ảo Bitcoin

1.1 Giới thiệu chung về Bitcoin

Bitcoin, trước hết là một đồng tiền ảo lưu chuyển mở (open-flow currency), có

ILIEUHUST

điểm và chức năng của tiền tệ, cũng như một loại tài sản (gần giống như vàng).

Tuy nhiên, điểm đặc biệt của Bitcoin so với các loại tiền ảo khác là nó là đồng tiền

đề lớn nhất trong lịch sử, đó là sự tin cậy và bảo mật khi thanh toán Cấu trúc minh bạch và

TAILIEUHUS

phi tập trung của Bitcoin cũng giúp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả của hình thức thanh

Được biết đến lần đầu tiên vào vào năm 2008 bởi Satoshi Nakamotom và bắt đầu

TAILIEUHUST

đưa vào sử dụng năm 2009, đến nay, Bitcoin đã có bước phát triển đáng kể, trở thành đồngtiền ảo thành công nhất đến thời điểm này Thông thường chữ in hoa “BITCOIN” đề cậpđến công nghệ và mạng lưới, trong khi chữ thường “Bitcoin” đề cập đến khía cạnh tiền tệcủa nó

Bitcoin được kí hiệu là: BTC, hay ฿, Ƀ

.COM

1.2 Khái niệm Bitcoin

Bitcoin là loại hình tiền ảo, có thể dùng để giap dịch Bitcoin không chịu sự quản lý

.COM của bất cứ ngân hàng trung ương nào và hoàn toàn không chịu ảnh hưởng của chính sách

tiền tệ và chính sách tài khoá

khủng hoảng vì nợ nần…Lòng tin vào những đồng tiền của chính phủ bắt đầu suy giảm

Đây là thời điểm hoàn hảo nhất cho sự bắt đầu của một kỷ nguyên tiền tệ mới – đồng

ILIEUHUST

TA

5

Bitcoin (tiền mã hoá dựa vào niềm tin)

Giai đoạn 1 (2009): Khởi thủy.

.COM

Giai đoạn 2 (2010): Phát triển nhanh chóng và rộng rãi trên thế giới, vốn hóa thị

trường vượt 1 triệu USD

TAILIEUHUST

Giai đoạn 3 (2011-2012): Tiếp tục phát triển mạnh trong khi phải đối mặt với

COM

những khó khăn trong công tác bảo mật, chống tin tặc và các hoạt động phi pháp khác

Giai đoạn 4 (2013-2014): Phát triển nhanh đột biến

TAILIEUHUST Giai đoạn 5 (2018- nay): Lập đỉnh, quay đầu và bất ổn định

1.4 Đặc điểm và cơ chế giao dịch

Giao địch tiền ảo Bitcoin được thực hiện qua các bước 4 bước như sau:

Bước 1: Bitcoin được đưa vào hệ thống thống qua quá trình mining.

Bước 2: Tạo lập ví và tài khoản Bitcoin

Tính ẩn danh và minh bạch của Bitcoin:

Tính đối ngẫu của hệ thống Bitcoin nằm ở hai mặt ẩn danh và minh bạch Tính ẩndanh của Bitcoin được phản ánh trong các đặc điểm sau:

- Ngoài địa chỉ Bitcoin dễ tạo, người dùng có thể hoàn thành giao dịch mà khôngcần bất kỳ thông tin cá nhân nào khác

.COM

- Người sử dụng có thể sở hữu số lượng địa chỉ Bitcoin tùy ý Nếu mỗi giao dịchcủa người dùng sử dụng một địa chỉ Bitcoin khác nhau thì không có cách nào để biết các

TAILIEUHUST

giao dịch và địa chỉ đó thuộc về cùng một chủ sở hữu

.COM Ngược lại, hệ thống Bitcoin cũng có tính minh bạch rất cao:

- Sổ cái blockchain ghi lại các giao dịch công khai và được lưu trữ trên toàn bộ mạng

UST Bitcoin Bất kỳ ai cũng có thể xem và kiểm tra các giao dịch và thậm chí là xem số dư của

bất kỳ địa chỉ Bitcoin nào

.COM

- Vì mọi giao dịch đều được ghi lại công khai trong blockchain, nên khi ai đó bịđánh cắp Bitcoin, hoàn toàn có thể xác minh và theo dõi được quá trình luân chuyển của số

- Người dùng ch ỉ được ẩn danh khi giao dịch hàng hóa ảo Khi người dùng sử dụng

COM

Bitcoin để đổi ra tiền mặt hoặc mua hàng hóa thực, họ cần tiết lộ tài khoản chuyển tiền

hoặc địa chỉ gửi hàng, từ đó tiết lộ chủ sở hữu địa chỉ tham gia giao dịch.

ILIEUHUST

ví Bitcoin là gì? Ví BitcoinTAILIEUHUSTgiống như 1 tài khoản ngân hàng bao gồm địa chỉ Bitcoin công

Mỗi tài khoản Bitcoin được biểu diễn dưới dạng 1 ví Bitcoin Trước hết cần hiểukhai (hash của public key) và khoá riêng tư (private key) bạn có thể nhận Bitcoin, lưu trữ

nhưng vấn đề là bạn cần có sự tin tưởng tuyệt đối vớiTAILIEUHUSTbên cung cấp để duy trì mức

TAILIEUHUST

+Ví web: là ví của bên trung gian Ưu điểm là dễ dàng cho người dùng sử dụngmật đối với Bitcoin của bạn trong quá trình giao dịch

đặc điểm này, chưa có bất kì ngân hàng hay tổ chức tài chính trung gianTAILIEUHUSnào làm

1.5 Ưu điểm và nhược điểm của đồng Bitcoin

và không giới hạn là bao nhiêu, không giới hạn ở bất kì đâu trên thế giới với những

được Họ quy định mức rút và chuyển khoản một ngày với những con số tối đa

Điều này đac là cản trở những mong muốn trải nghiệm các dịch vụ của khách hàng

Nên khách hàng hướng đến chọn những dịch vụ của BTC đem lại lợi thé hơn cả

Độ an toàn và bảo mật: Mỗi giao dịch với bitcoin đều được thực hiện và hoàn

UST thành mà không cần bất cứ thông tin nào Thông tin giao dịch được hiển thị nhưngTAILIEUHUST

• Không lo giả mạo: có một sự thật đó là đồng bitcoin không thể làm giả được vì

nó không hiện hữu dưới dạng vật chất Bạn không cần lo lắng bị làm giả giống nhưvàng hay các hóa mỹ phẩm khác, hoàn toàn yên tâm

• Tiết kiệm chi phí: Việc giao dịch đồng tiền Bitcoin không qua bất kì giao dịch

COM

trung gian nào, chỉ có phí xử lí giao dịch, nhưng nó cũng không đáng bao nhiêu

• Bảo vệ môi trường: với đồng tiền bitcoin bạn không phải tốn mực in hhay giấy

TAILIEUHUST

để in ra giống như các loại tiền khác Hệ thống máy tính xử lí giao dịch Bitcoin

COM

cũng tốn ít điện hơn so với nhiều hệ thống tài chính hiện tại

• Tiềm năng thương mại điện tử: Mọi giao dịch của bitcoin hoàn toàn ẩn danh và

ILIEUHUST

• kiểm soát nó, chính vì thế, tội phạm có thể sử dụng đồng tiền này như một phươngKhó sử dụng: Để sử dụng được Bitcoin, bạn phải tạo được ví lưu trữ Bitcoin và mọi

thao tác đều được tực hiện trên máy tính Với những người không thông thạo máytính thì việc này đối với hộ là rất khó, còn có nhiều nguy cơ dẫn đến bị lừa đảo

• Các vấn đề xã hội nảy sinh: Vì việc sử dụng đồng Bitcoin là ẩn danh và không ai

TAILIEUHUS

.COMtiện giao dịch Các hacker có thể xâm nhập nhiều sàn Bitcoin đánh cắp một lượnglớn tiền và có thể dễ dàng xảy ra nạn rửa tiền

TAILIEUHUST

(*) Giảm phát - Khi tổng số Bitcoin đạt mức 21 triệu, nó sẽ gây ra giảm phát Mỗi Bitcoin

sẽ có giá trị hơn và tổng số Bitcoin đạt cực đại Điều này tạo 1 cú shock cho nền kinh tếkhi mà nền kinh tế bị thiếu vốn luân chuyển và các ngành kinh doanh phải đấu tranh vìchuyện này Với viễn cảnh phải tốn nhiều tiền để trả lại số tiền đã vay mượn do đồng tiền

1.6 Rủi ro khi sử dụng đồng Bitcoin

Hiện nay, hầu hết các quốc gia vẫn đang nỗ lực và từng bước hoàn thiện khung

pháp lý của BTC.

ILIEUHUST

TA

8

d) Rủi ro hoạt động

Rủi ro trong quá trình lưu trữ BTC: Hệ thống ví điện tử E-Wallet có thể bị tấn công

và khóa bí mật ( private key) có thể bị mất hoặc bị đành cắp COM

Rủi ro trong quá trình sử dụng BTC: Giá Bitcoin thay đổi nhanh chóng và không

Bitcoin là một loại tiền ảo được lưu trữ dưới dạng kỹ thuật số nên có nhiều nguy cơ

bị tấn công, đánh cắp, thay đổi dữ liệu hoặc bị ngừng giao dịch Giao dịch bằng BTC cótính ẩn danh cao, không có địa chỉ của người mua và người bán, không có bên thứ ba(không có hệ thống thanh toán và giám sát bởi tổ chức tài chính uy tín), do đó, không có

chính phủ Trung Quốc đã ban hành một số chính sách nhằm hạn chế sự phát triển của

.COM Bitcoin tại quốc gia này Châu Phi, Trung Đông và khu vực Nam Á chưa phổ biến Bitcoin,

trong khi ở Châu Âu và khu vực đồng tiền chung EU, Bitcoin cũng không được sử dụng

UST rộng rãi như ở các khu vực kinh tế phát triền khác.

2.2 Khuôn khổ pháp lý quản lý tiền ảo trên thế giới

quyết định chính thức cũng như khung pháp lý chặt chẽ và đồng nhất về việc quản lý tiêu dùng

ILIEUHUST

.COM

UST

.C TAILIEUHUST

TA

9

trong giao dịch tiền ảo nói chung và Bitcoin nói riêng

Biểu đồ : Tính hợp pháp của Bitcoin trên thế giới (tính đến năm 2019)

Độ rủi ro của thị trường

Ngoài ra thì rủi ro thị trường cũng có thể là một trong các yếu tố tác động đến chế

độ pháp lý ở từng nước với Bitcoin vì chấp nhận Bitcoin là chấp nhận một loại hình tiền ảo

tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là rủi ro hệ thống Theo đó cac thị trườ ng chấp nhận Bitcoin như

Mỹ, Canada hay Singapore có độ rủi ro thị trường là 0.00%COM- một con số rất thấp, trongkhi các thị hạn chế lưu hành Bitcoin có độ rủi ro khá.cao, như Trung Quốc là 0.9%

Nhìn chung, với các nước có độ rủi ro thị trường cao,chính phủ thường không chấp nhận Bitcoin vì lo ngại thị trường sẽkhông thể điều tiết và kiểm soát đồng tiền này, và có thể gây nguyhiểm cho cả thị trường

Sự phát triển của thương mại điện tử. COM Các nước càng phát triển mạnh phương thức thanh toán không dùng tiền mặt càng

.COM

ILIEUHUST COM

TAILIEUHUST

chấp nhập h

ợp pháp Bitcoin ( như

US, EU, so với Trung

TAILIEUHU

STQuốc và

Nga).

.C TAILIEUHUST

TA

10

III THỰC TIỄN SỬ DỤNG VÀ QUẢN LÝ TIỀN ẢO Ở VIỆT NAM

1 Thực trạng khuôn khổ pháp lý quản lý tiền ảo ở Việt Nam

dùng tiền mặt, trong đó có Điều 15 và Điều 16 quy định về các dịch vụ trung gian thanh toán

và điều kiện cung ứng, cũng như quy định về quy trình thủ tục, hồ sơ, cấp giấy phép hoạt

.động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán Tuy nhiên, đến nay những quy định này vẫn

toán hợp pháp tại Việt Nam..DoCOMvậy, vi ệc sử dụng Bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự

“Theo các quy định của pháp lu ật hiện hành về tiền tệ và ngân hàng, Bitcoin (và

các loại tiền ảo tương tự khác) không phải là tiền tệ và không phải là phương tiện thanh

TAILIEUHUST

khác) làm phương tiện thanh toán không được pháp luật thừa nhận và bảo vệ Các tổ chức tín dụng không được phép sử dụng Bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự khác) như một loại tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán khi cung ứng dịch vụ cho khách hàng.

Việc sở hữu, mua bán, sử dụng Bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự khác) như là

COM

một loại tài sản tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho người dân và không được pháp luật bảo vệ.

Do vậy, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khuyến cáo các tổ chức, cá nhân không nên đầu

phủ ban hành các quy định để quản lý TAILIEUHUST các hoạt động liên quan đến tiền điện tử Dự kiến

tư, nắm giữ, thực hiện các giao dịch liên quan đến Bitcoin và các loại tiền ảo tương tự

T ỷ trọng thanh toán không dùng tiền mặt

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt so với tổngphương tiện thanh toán đã giảm dần qua các năm Đây là một tiền đề quan trọng cho việc

COM

phát triển các dịch vụ thanh toán điện tử tại Việt Nam

Các hình thức thanh toán trực tuyến

TAILIEUHUST

Theo khảo sát của cục TMĐT và CNTT năm 2019, hình thức thanh toán chủ yếuđược sử dụng trên mạng internet được người dân sử dụng nhiều nhất vẫn là thanh toántiền mặt (74%) Tuy nhiên các hình thức thanh toán khác bắt đầu được người dungquan tâm đến như Ví điện tử bắt đầu xuất hiện và có tiềm năng phát triển rất lớn trong

TAILIEUHUST

tương lai Xu hướng này cho thấy người dung bắt đầu có sự quan tâm đến những hìnhthức thanh toán trực tuyến đơn COMgiản thuận tiện hơn Sự xuất hiện của Bitcoin cũng các

sàn giao dịch bắt đầu có hoạt động nhất định của người dung trên internet dự báo về

TAILIEUHUS

một loại hình thanh toán thuận tiện, không mất phí giao dịch, nhanh gọn và có tính bảomật cao (như đã phân tích ở các phần trước) sẽ đáp ứng được nhu cầu của người dùngngày càng có thói quen sử dụng internet để trao đổi dịch vụ, hàng hóa

hị trường dịch vụ di động và viễn thông

UST

triển đáng kể Do đó, đứng trước thời đại toàn cầu hóa kinh tế, chúng ta cần tận dụngnhững thách thức, khó khăn để biến nóTAILIEUHUSTthành cơ hội, đưa đất nước phát triển vượt bậc

.COM

2.2 Quan điểm đối với việc chấp nhận và sử dụng Bitcoin ở Việt Nam

Về tính pháp lý: tài sản ảo là những tài nguyên trên mạng máy tính được xác định

giá trị bằng tiền và có th ể chuyển giao trong các giao dịch dân sự

Về bản chất: Dù chỉ là hình ảnh trên các thiết bị máy tính, về bản chất, Bitcoin tồn

tại dưới dạng các đoạn mã máy tính và được nhận biết thông qua các địa chỉ công khai (là