Môn các vấn đề toàn cầu nhóm 9 buôn bán người bất hợp pháp

Cần sự hợp tác của các quốc gia và tổ chức quốc tế Buôn bán người có tính quốc gia và có tổ chức, một quốc gia đơn lẻ không thể tự mình ngăn chặn, xử lý được vấn đề.. Do đó các nước láng

HỌC VIỆN NGOẠI GIAO KHOA CHÍNH TRỊ QUỐC TẾ VÀ NGOẠI GIAO

BÀI THUYẾT TRÌNH

MÔN: CÁC VẤN ĐỀ TOÀN CẦU

Đề tài:

BUÔN BÁN NGƯỜI BẤT HỢP PHÁP

Danh sách thành viên

1 Lê Văn Trúc – CT38A

2 Nguyễn Quang Anh – CT38B

3 Phan Phượng Anh – CT38B

4 Trần Thảo Anh – CT38B

5 Vũ Duy Bách – CT38B

6 Nguyễn Thị Minh Hằng – CT38B

Hà Nội, năm 2013

MỤC LỤC

MÔN: CÁC VẤN ĐỀ TOÀN CẦU 1

I VÀI NÉT VỀ TÌNH TRẠNG BUÔN BÁN NGƯỜI BẤT HỢP PHÁP 3

1 Khái niệm 3

2 Lịch sử nạn buôn người 3

3 Tình hình buôn bán người hiện nay 3

II BUÔN BÁN NGƯỜI BẤT HỢP PHÁP LÀ VẤN ĐỀ TOÀN CẦU 4

1 Liên quan đến mọi quốc gia và nhận được sự quan tâm của mọi nước 4

2 Hậu quả mang tính toàn cầu 5

a Đe dọa an ninh quốc gia và an ninh quốc tế 5

b Đe dọa sức khỏe con người 5

c Ảnh hưởng đến cân bằng giới và nhân quyền 5

d Gây khó khăn cho quản lý, điều hành đất nước 5

e Ảnh hưởng xấu đến kinh tế 6

f Cần sự hợp tác của các quốc gia và tổ chức quốc tế 6

III TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆ QUỐC TẾ 6

1 Tích cực 6

a Tăng cường hợp tác chống tội phạm 6

b Thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia về bảo vệ nạn nhân của nạn buôn người 7

2 Tiêu cực 8

a Đe dọa an ninh quốc gia, an ninh quốc tế, gia tăng nghi ngờ trong quan hệ quốc tế 8

b Gây bất ổn trong vấn đề về sức khỏe của công dân giữa các quốc gia 8

IV QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẾT 8

1 Trong nước 8

2 Khu vực và quốc tế 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 12

I VÀI NÉT VỀ TÌNH TRẠNG BUÔN BÁN NGƯỜI BẤT HỢP PHÁP

1 Khái niệm

Theo điều 3a Nghị định thư về ngăn ngừa, trấn áp và trừng trị hành vi buôn bán người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em (được LHQ đưa ra vào năm

2000):

"Việc buôn bán người" nghĩa là việc mua, vận chuyển, chuyển giao, chứa chấp và nhận người nhằm mục đích bóc lột bằng cách sử dụng hoặc đe

doạ sử dụng vũ lực hoặc bằng các hình thức ép buộc, bắt cóc, lừa gạt, man trá hay lạm dụng quyền lực hoặc vị thế dễbị tổn thương, hoặc bằng việc đưa, nhận tiền hay lợi nhuận để đạt được sự đồng ý của một người nhằm kiểm soát những người khác 1

Hành vi bóc lột bao gồm, ít nhất, việc bóc lột mại dâm những người khác hay những hình thức bóc lột tình dục khác, các hình thức lao động hoặc dịch vụ cưỡng bức, nô lệ hoặc những hình thức tương tự nô lệ, khổ sai hoặc việc lấy các bộ phận cơ thể

Đây là định nghĩa về buôn bán người được cộng đồng quốc tế hiện nay chấp nhận làm khuôn khổ cho việc đấu tranh chống tệ nạn buôn bán người trên

cơ sở song phương và đa phương

2 Lịch sử nạn buôn người

Thế kỉ 15 đánh dấu sự khởi đầu của nạn buôn người với việc vận chuyển, buôn bán nô lệ châu Phi vào Bồ Đào Nha Năm 1562, nước Anh cũng tham gia vào việc buôn bán nô lệ Đến thế kỉ 17, các nước còn lại của châu Âu, và Bắc

Mỹ cũng tham gia Mãi đến năm 1807, nước anh ban hành đạo luật về buôn bán

nô lệ Từ đó buôn người trở thành bất hợp pháp

Ngày nay, nạn buôn người đang diễn ra với quy mô ngày càng lớn với nhiều đối tượng phong phú và thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn

3 Tình hình buôn bán người hiện nay

Hiện nay trên thế giới:

- Khoảng 27 triệu người chịu cảnh nô lệ trên khắp thế giới

1 Trang thông tin điện tử về Biên giới lãnh thổ, Uỷ ban Biên giới quốc gia - Bộ Ngoại giao, Nghị định thư về

ngăn ngừa, trấn áp và trừng trị hành vi buôn bán người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em

< http://biengioilanhtho.gov.vn/vie/nghidinhthuvenganngua nd-621b99ab.aspx > [Ngày truy cập: 20/10/2013]

- 800.000 người bị buôn bán qua biên giới quốc tế mỗi năm, trong đó:

 50% số nạn nhân là trẻ em

 80% là phụ nữ và các bé gái

- 161 quốc gia bị ảnh hưởng bởi nạn buôn bán người

- Mỗi năm, việc buôn người mang lại một lượng lợi nhuận khổng lồ, lên tới

32 tỉ USD2

II BUÔN BÁN NGƯỜI BẤT HỢP PHÁP LÀ VẤN ĐỀ TOÀN CẦU

1 Liên quan đến mọi quốc gia và nhận được sự quan tâm của mọi nước

Gần như tất cả các quốc gia đều bị ảnh hưởng bởi nạn buôn người, như là một nước xuất phát, trung chuyển, hay là điểm cuối của quá trình buôn bán người, hoặc cả ba Thường sẽ là buôn bán người từ các nước kém phát triển – nơi mà con người ta đã tuyệt vọng vì nghèo đói, bệnh tật, chiến tranh, sang các nước phát triển hơn Các vụ buôn người có thể là buôn bán người ngay trong nước, sang các nước láng giềng hay thậm chí là xuyên lục địa Theo báo cáo của UNODC, nạn nhân từ 127 quốc gia đã được xác định bị khai thác, lạm dụng tại hơn 130 quốc gia trên khắp thế giới Châu Âu là điểm đến chủ yếu của các nạn nhân từ khắp nơi trên thế giới.3

Dựa trên các yếu tố như nỗ lực ngăn chặn nạn buôn bán người, chính sách cụ thể, sự hợp tác quốc tế… các quốc gia được xếp vào làm bốn hạng như sau theo mức độ tăng dần về mức độ buôn bán người:

- Hạng 1: Anh, Australia, Pháp, Canada, Hà Lan…

- Hạng 2: Nepal, Indonesia, Mexico…

- Hạng 2 Cần theo dõi-2WL: Việt Nam, Malaysia, Cambodia, Trung Quốc

- Hạng 3: Zimbabwe, Cuba, Iran, Lybia…4

2,3 Modern Slavery Statistics <http://abolitionmedia.org/about-us/modern-slavery-statistics > [Ngày truy cập: 20/10/2013]

3

4 Central Intelligence Agency, Trafficking in Persons Report < https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2196.html > [Ngày truy cập: 21/10/2013]

2 Hậu quả mang tính toàn cầu

a Đe dọa an ninh quốc gia và an ninh quốc tế

Khi một đất nước trở thành nơi xuất phát, trung chuyển hay là điểm cuối của quá trình này, biên giới lãnh thổ của mọi quốc gia đều bị xâm phạm Các tổ chức buôn người là một mối đe dọa nguy hiểm đến an ninh của mỗi quốc gia

Đồng thời, việc buôn người giúp các tội phạm xuyên quốc gia kiếm lời, các nạn nhân có thể trở thành thành viên của các tổ chức tội phạm, thậm chí là các nhóm khủng bố quốc tế

b Đe dọa sức khỏe con người

Khi trở thành nạn nhân của nạn buôn bán người, một điều chắc chắn là sức khỏe của những con người này sẽ không được đảm bảo do bị bóc lột theo nhiều cách khác nhau Khoảng 80% số nạn nhân của các vụ buôn bán phụ nữ và trẻ em qua biên giới là bị lạm dụng tình dục.5 Chính việc bị bóc lột sẽ làm suy giảm cả sức khỏe thể chất lẫn sức khỏe tinh thần của họ, khiến họ bị nhiễm các bệnh như HIV, giang mai, sốt rét

Đồng thời, nếu nạn nhân đến từ các nước có nhiều bệnh dịch, họ sẽ là mầm bệnh, gây ra các dịch bệnh cho nước họ đến

c Ảnh hưởng đến cân bằng giới và nhân quyền

Việc những nạn nhân bị xâm phạm, đối xử tệ bạc đã là một tội ác nghiêm trọng đối với nhân quyền (những quyền cơ bản của mỗi con người từ lúc bị sinh ra) như quyền được đi học, quyền bất khả xâm phạm về cơ thể Đồng thời, việc buôn bán phụ nữ cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến việc đảm bảo giới tính với mỗi quốc gia, gây khó khăn trong việc duy trì nòi giống của dân tộc

d Gây khó khăn cho quản lý, điều hành đất nước

Dù là nước xuất phát, trung chuyển, hay là điểm cuối của quá trình buôn bán người, hoặc là cả ba, thì việc đất nước có vấn đề buôn bán người đều để lại hậu quả lớn cho việc quản lý đất nước Với dòng người bị buôn vào nước mình,

họ sẽ là vừa là những người khó kiểm soát vừa là mầm mống cho nhiều tệ nạn

xã hội trong nước như cướp giật, mại dâm, lao động bất hợp pháp, xã hội đen

5 Southern Poverty Law Center, Section Three: Sexual Violence: A Constant Menace <http://www.splcenter.org/ get-informed/publications/injustice-on-our-plates/section-three-sexual-violence-a-constant-menace > [Ngày truy cập: 21/10/2013]

e Ảnh hưởng xấu đến kinh tế

Như đã nói ở trên, buôn bán người là ngành kinh doanh liên quan đến tội phạm thu được lợi rất cao (cao thứ hai sau buôn bán ma túy), lên đên 32 tỉ USD mỗi năm Mỗi nạn nhân đều có “giá cả” từ 4000 – 50000 USD - đủ để chứng minh đây là một ngành kinh doanh béo bở cho bọn tội phạm mà không phải đóng thuế, đồng thời còn có thể kiếm được thêm thông qua việc bóc lột nạn nhân

Ngoài ra, việc một nước có nhiều người bị bán đi cũng làm nước đó bị mất nhiều nguồn lao động và chất xám, ảnh hưởng đến sự phát triển của đất nước đó

f Cần sự hợp tác của các quốc gia và tổ chức quốc tế

Buôn bán người có tính quốc gia và có tổ chức, một quốc gia đơn lẻ không thể tự mình ngăn chặn, xử lý được vấn đề Do đó các nước láng giềng, trong khu vực, cần hợp tác chặt chẽ với nhau, cừng đưa ra các biện pháp ngăn chặn vấn đề, hay truy quét, xử lý các tổ chức buôn bán người, giải cứu nạn nhân

Bên cạnh đó cần tích cực hợp tác với các tổ chức phi chính phủ như Wipe Every Tear, StAT NC, vốn rất tích cực trong các hoạt động chống lại hành vi buôn người và rất cần sự ủng hộ của các nước

III TÁC ĐỘNG ĐẾN QHQT

1 Tích cực

a Tăng cường hợp tác chống tội phạm

Vì tính chất xuyên quốc gia của tội phạm buôn bán người, cần có sự hợp tác song phương và đa phương giữa cơ quan chức năng của các quốc gia, cùng nhau chia sẻ, cập nhật thông tin về nạn buôn bán người, trao đổi kinh nghiệm phòng chống loại tội phạm này, tiếp tục phát huy nội lực của mỗi quốc gia và tranh thủ sự hỗ trợ của các đối tác

Ví dụ:

- Cao uỷ Liên minh châu Âu về các vấn đề nội khối đã thúc giục các nước thành viên tăng cường đối phó với tội phạm buôn người đang ngày càng gia tăng trong khu vực và bảo vệ các nạn nhân của nạn buôn người6

6 Council of the European Union, Revised Draft Council Conclusions on an EU Framework for the Provision of Information on the Rights of Victims of Trafficking in Human Beings

- Hội nghị quan chức cấp cao lần thứ 8 các nước Tiểu vùng sông Mê Kông về phòng, chống mua bán người (COMMIT), đã đưa ra nhiều giải pháp chống lại loại tội phạm này Hội nghị với sự tham dự của 150 đại biểu đến từ 6 nước: Việt Nam, Trung Quốc, Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanma.7

- Liên hợp quốc xây dựng Ủy ban Liên hợp quốc về phòng chống tội phạm và hình sự tư pháp; theo đó, các vấn đề sau đã được đưa ra:

 Khái niệm “buôn người”

 Tội phạm buôn bán người

 Các biện pháp thực thi pháp luật chống lại những kẻ buôn người

 Tăng cường kiểm soát biên giới

b Thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia về bảo vệ nạn nhân của nạn buôn người

- Bảo vệ danh tính và sự riêng tư của các nạn nhân (họ là những nạn nhân bất đắc dĩ, bản thân họ không muốn những điều đó, cho nên họ có quyền được các tố chức giữ bí mật về con người và nhân phẩm)

- Các nạn nhân sau khi được giải thoát được hỗ trợ về nơi cư trú tạm thời, dịch

vụ y tế để khôi phục sức khoẻ cũng như tinh thần trước khi được sắp xếp đoàn tụ với gia đình hay tái hoà nhập cộng đồng

Ví dụ: 27 nước EU có chung luật để giúp nạn nhân của nạn buôn người phục hồi và xây dựng lại cuộc sống mới.8

2 Tiêu cực

a Đe dọa an ninh quốc gia, an ninh quốc tế, gia tăng nghi ngờ trong quan

hệ quốc tế

Các tổ chức buôn người có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng tới an ninh quốc gia và biên giới lãnh thổ của các quốc gia đó

< http://ec.europa.eu/anti-trafficking/entity.action?path=EU+Policy%2FRevised_Draft_Council_Conclusions > [Ngày truy cập: 19/10/2013]

7 United Nations Inter-Agency Project on Human Trafficking, COMMIT: The Coordinated Mekong Ministerial Initiative Against Trafficking <http://www.no-trafficking.org/commit.html > [Ngày truy cập: 19/10/2013]

Information on the Rights of Victims of Trafficking in Human Beings, tài liệu đã dẫn.

Không những thế, lợi dụng những cơ hội này các tổ chức tội phạm và các

tổ chức khủng bố tìm mọi cách để thâm nhập vào các quốc gia, lợi dụng tinh hình rối loạn để thực hiện những mục đích đen tối! những tổ chức này kết hợp buôn người với một loạt các hoạt động khác, ví dụ như buôn bán ma túy, mại dâm, lạm dụng sức lao động của trẻ em… Điều này dẫn đến những hậu quả xấu đến an ninh quốc gia

Ở những nước có chiến tranh thì tình hình chính chi phức tạp (bạo loạn, bạo động…) thì những phụ nữ và trẻ em ở đây thường bị bắt cóc ở các trại tị nan mà chính quyền không các quốc gia đó không thể kiểm soát được hết, càng làm rối loan thêm tình hình an ninh của những quốc gia này

b Gây bất ổn trong vấn đề về sức khỏe của công dân giữa các quốc gia

Lây truyền bệnh tật (trong lúc bị buôn bán có nguy cơ bị thương, hoặc tử vong

do điều kiện ăn uống và vệ sinh, nếu những nạn nhân này mắc các bệnh lênh truyền thì sẽ là một vấn nạn lớn đối với những quốc gia có liên quan) VD: Buôn bán người nhằm mục đích lạm dụng tình dục dẫn đến nguy cơ lây truyền HIV cao

IV QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẾT

1 Trong nước

Chính phủ Việt Nam đã làm được những gì?

TRUY TỐ

- Tháng 3/2011, Quốc hội đã thông qua một luật toàn diện về phòng chống mua bán người, trong đó mở rộng định nghĩa về mua bán người bao gồm những hình thức mua bán người chưa thuộc diện bị điều chỉnh tại điều 190

và 120 Bộ luật Hình sự, bổ sung các điều khoản về chăm sóc nạn nhân và biện pháp phòng ngừa

- Chính phủ Việt Nam cho biết đa số đối tượng mua bán người đã bị truy tố theo điều 119 và 120 của Bộ luật Hình sự

- Tháng 9/2011, các nhà chức trách đã giải cứu 23 trẻ em bị bắt phải làm việc tại một xưởng may tư nhân nhỏ; do hành vi tuyển dụng và bóc lột trẻ em được thực hiện bởi cùng một đối tượng nên chính quyền cho biết không thể truy tố trường hợp này theo Điều 190 hoặc 120 Bộ luật Hình sự và quyết định xử lý trường hợp buôn người này với tội danh vi phạm Luật Lao động,

bị xử phạt hành chính và cảnh cáo Tháng 12/2011, tòa án đã kết án hai cá

nhân từ 30 đến 36 tháng tù cho hưởng án treo do vi phạm Bộ luật Hình sự về tội vận chuyển 33 nạn nhân sang Trung Quốc và có ý định bóc lột họ Các nhà chức trách cho biết không thể truy tố những trường hợp này theo điều

119 và 120 do các đối tượng mua bán người chưa được trả tiền sau khi đưa các nạn nhân sang Trung Quốc Điều này đã cho thấy rõ sự hạn chế khi chỉ dựa vào các điều khoản quy định trong Bộ luật Hình sự9

Theo đánh giá của chúng tôi, Việt Nam cần chú trọng hơn vào việc cung cấp đầy đủ số liệu về việc thực thi pháp luật, phải phân loại được các vụ truy tố

và kết án tội danh mua bán người theo các loại hình mua bán Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao cho biết trong khoảng thời gian từ ngày 1/12/2010 đến ngày 30/11/2011, chính quyền các cấp đã truy tố 153 trường hợp mua bán người và các tội danh liên quan, số lượng này cũng tương tự như số trường hợp được báo cáo trong năm trước đó Tuy không có số lượng chính xác nhưng Ủy ban Ban chỉ đạo Chương trình hành động phòng, chống mua bán người (Ban chỉ đạo 130/CP), cơ quan điều phối hoạt động phòng chống mua bán người của Chính phủ ước tính trong năm chính quyền đã kết án hơn 350 đối tượng theo điều khoản 119 và 120 của Bộ luật Hình sự, so với 274 trường hợp bị kết án trong năm trước đó Chính phủ cho biết đã kết tội 7 đối tượng và kết án tù từ 4 đến 18 năm tù giam theo các điều khoản về mua bán lao động trong năm báo cáo; tuy nhiên, cũng như những năm trước, chính phủ không cung cấp chi tiết bản chất của những trường hợp này để làm căn cứ khởi tố nghi can với tội danh mua bán người Chính phủ chủ yếu vẫn tiếp tục tiến hành truy tố các trường hợp mua bán người vì mục đích tình dục có yếu tố quốc tế Nhìn chung thì các nỗ lực thực thi pháp luật ở Việt Nam vẫn chưa đầy đủ để giải quyết tất cả các hình thức mua bán người tại Việt Nam

BẢO VỆ NẠN NHÂN

Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, phối hợp với các tổ chức phi chính phủ

và các quỹ do nước ngoài tài trợ, tiếp tục điều hành ba nhà tạm lánh cho nạn nhân buôn người ở các khu đô thị lớn nhất đất nước; các nhà tạm lánh này đã tư vấn và đào tạo nghề cho các nạn nhân nữ bị buôn bán vì mục đích tình dục Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và cán bộ biên phòng cũng thành lập các nhà tạm trú nhỏ hơn để hỗ trợ tạm thời cho những lao động di cư cần giúp đỡ tại một số cửa khẩu lớn

< http://vietnamese.vietnam.usembassy.gov/tipreport2012.html > [Ngày truy cập: 19/10/2013]