Hoàn thiện công tác quản lý đấu thầu tại ban quản lý các dự án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA – tổng cục giáo dục nghề nghiệp

- Về thời gian: Luận văn giới hạn việc nghiên cứu công tác quản lý đấu thầu... - Về nội dung: Nghiên cứu và đánh giá công tác quản lý đấu thầu các dự án sử... nghiên cứu giữa lý luận và

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG

ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẤU THẦU TẠI

BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP

VỐN ODA THUỘC TỔNG CỤC GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

TRẦN HOÀNG DIỆU

Hà Nội – 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG

ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

-o0o -

LUẬN VĂN THẠC SĨ

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẤU THẦU TẠI

BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP

VỐN ODA THUỘC TỔNG CỤC GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP

Ngành: Kinh doanh

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

Mã số: 8340101

Họ và tên: Trần Hoàng Diệu

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Tuyết Nhung

Hà Nội - 2018

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết

quả nêu trong luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy

và trung thực

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 15 tháng 6 năm 2018

Người viết

Trần Hoàng Diệu

ii

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên, tôi xin được trân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban Giám hiệu

Trường Đại học Ngoại thương đã tạo điều kiện về tinh thần và thời gian cho

học viên; tới Ban chủ nhiệm Khoa Sau Đại học và toàn bộ đội ngũ cán bộ Khoa

Sau Đại học - Trường Đại học Ngoại Thương vì những hỗ trợ, giúp đỡ cần thiết

cho học viên trong thời gian học tập cũng như thực hiện luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn đến Quý thầy cô Trường Đại học Ngoại

thương, đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ cho tôi trong quá trình học tập Tôi xin

gửi lời biết ơn sâu sắc đến TS Nguyễn Thị Tuyết Nhung đã dành nhiều thời

gian và tâm huyết hướng dẫn nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành luận văn tốt

nghiệp Mặc dù tôi đã có nhiều cố gắng nỗ lực, tìm tòi, nghiên cứu để hoàn thiện

luận văn, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được

những ý kiến đóng góp từ phía các nhà khoa học, các bạn đọc và những người

quan tâm tới luận văn này./

Hà Nội, ngày 15 tháng 6 năm 2018

Người viết

Trần Hoàng Diệu

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

i

LỜI CẢM ƠN

ii

DANH MỤC CÁC HÌNH

vi

DANH MỤC CÁC BẢNG vii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT viii

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN ix

LỜI MỞ

ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU THẦU 5

1.1 Lý luận chung về đấu

thầu 5

1.1.1 Một số khái niệm

5

1.1.2 Mục tiêu của đấu thầu

9

1.1.3 Vai trò của đấu thầu

9

1.1.4 Các hình thức lựa chọn nhà thầu

10

1.1.5 Các phương thức đấu thầu

12

1.1.6 Tiêu chí đánh giá hoạt động đấu thầu

15

1.1.7 Quản lý nhà nước về đấu thầu

17

1.1.8 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý đấu thầu 19

1.2 Lý luận chung về công tác quản lý đấu thầu các dự án vốn ODA

28

1.2.1 Khái niệm về quản lý đấu thầu

28

1.2.2 Ý nghĩa, vai trò của công tác quản lý đấu thầu các dự án sử dụng vốn ODA 29

1.2.3 Nội dung công tác quản lý đấu thầu tại các dự án sử dụng vốn ODA

29

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý đấu thầu các dự án sử

dụng vốn ODA

37

iv

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẤU THẦU TẠI BAN

QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP VỐN ODA 40

2.1 Giới thiệu về Tổng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Ban Quản lý các dự án giáo

dục nghề nghiệp vốn ODA

40

2.1.1 Giới thiệu khái quát về Tổng Cục Giáo dục nghề nghiệp 40

2.1.2 Giới thiệu về Ban Quản lý các dự án Giáo dục nghề nghiệp 47

2.2 Thực trạng công tác quản lý đấu thầu các dự án ODA của Ban Quản lý các

dự án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA

52

2.2.1 Khái quát các dự án sử dụng vốn ODA đã và đang thực hiện từ năm

2014 – 2017

52

2.2.2 Công tác quản lý đấu thầu các dự án ODA của Ban Quản lý các dự

án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA

55

2.3 Đánh giá chung về công tác quản lý đấu thầu tại Ban Quản lý các dự án giáo

dục nghề nghiệp vốn ODA

66

2.3.1 Những kết quả đạt được

66

2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân

70

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẤU THẦU

TẠI BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP VỐN ODA 76

3.1 Mục tiêu và phương hướng phát triển của Ban Quản lý các dự án giáo dục

nghề nghiệp vốn ODA trong thời gian tới

76

3.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đấu thầu tại Ban Quản

lý

các dự án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA

77

3.2.1 Giải pháp tăng cường công tác hướng dẫn thực hiện quy chế đấu thầu qua

các hội nghị và lớp tập huấn đấu

thầu 77

3.2.2 Giải pháp rút ngắn thời gian chuẩn bị, thẩm định và phê duyệt hồ sơ

78

v

3.2.3 Giải pháp nâng cao năng lực của cán bộ quản lý và thực hiện đấu

thầu 82

3.2.4 Giải pháp tăng cường tính cạnh tranh công bằng, bình đẳng trong đấu

thầu 85

3.3 Một số kiến nghị

87

3.3.1 Đối với Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và các nhà tài trợ 87

3.3.2 Đối với Nhà nước

87

KẾT LUẬN

89

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 90

vi

DANH MỤC CÁC HÌNH

Ký hiệu Tên Trang

Hình 1.1 Tiến trình của công tác quản lý đấu thầu 31

Hình 2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức Ban QLCDA 50

Hình 3.1 Quy trình đấu thầu điển hình 80

vii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Ký hiệu Tên Trang

Bảng 2.1 Bảng thống kê thông tin các dự án thực hiện (2014-

2017)

53

Bảng 2.2 Bảng thống kê số lượng Kế hoạch lựa chọn nhà thầu

được phê duyệt giai đoạn 2014-2017

57

Bảng 2.3 Bảng tổng hợp số lượng gói thầu theo hình thức đấu

thầu

63

Bảng 2.4 Bảng tỷ lệ tiết kiệm vốn đầu tư 67

viii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Ý nghĩa

ADB Ngân hàng phát triển Châu Á

AFD Cơ quan Phát triển Pháp

ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á

Ban QLCDA Ban Quản lý các dự án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA

EDCF Quỹ hợp tác Phát triển Kinh tế Hàn Quốc

HSDT Hồ sơ dự thầu

HSĐX Hồ sơ đề xuất

HSMT Hồ sơ mời thầu

HSYC Hồ sơ yêu cầu

KfW Ngân hàng tái thiết Đức

KHLCNT Kế hoạch lựa chọn nhà thầu

Bộ LĐ-TB&XH Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội

ODA Hỗ trợ phát triển chính thức

TCGDNN Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp

UBND Ủy ban nhân dân

UNCITRAL Ủy ban Liên Hiệp Quốc về Luật Thương mại Quốc tế

USD Đồng đô la Mỹ

ix

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN

Nghiên cứu này nhằm phân tích thực trạng công tác quản lý đấu thầu tại Ban

Quản lý các dự án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA trong giai đoạn 2014-2017 từ

đó

đưa ra giải pháp giúp hoàn thiện công tác quản lý đấu thầu nói trên

Nghiên cứu đã đưa ra quy trình thực hiện đấu thầu tại Ban QLCDA, phân tích

thực trạng theo từng bước trong quy trình, nêu rõ trách nhiệm của các bên liên quan,

đánh giá kết quả thực hiện và chỉ ra những hạn chế trong công tác quản lý đấu thầu

tại Ban QLCDA Dựa trên kết quả phân tích hạn chế đó, người viết đã đưa ra một

số

đề xuất giải pháp để có thể hỗ trợ được Ban QLCDA quản lý công tác đấu thầu

được tốt hơn trong giai đoạn tiếp theo.

1

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong suốt hơn 20 năm qua, nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA)

đã

hỗ trợ đắc lực cho phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam Nguồn vốn này góp phần

không nhỏ vào tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công

nghiệp hóa, hiện đạo hóa, phát triển xã hội, xóa đói giảm nghèo; rất nhiều các hoạt

động hỗ trợ nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng đào tạo nghề nói

riêng đã và đang được triển khai và phát huy tác dụng tích cực Tuy nhiên, việc

triển khai thực hiện các dự án sử dụng vốn ODA đang gặp nhiều vấn đề như Chính

phủ tiếp nhận nguồn vốn ODA sau đó vừa phải quản lý và sử dụng nguồn vốn ODA

này theo quy định của pháp luật (như: Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đầu tư, Luật

đấu thầu và các luật khác có liên quan); vừa phải theo quy định của Nhà tài trợ theo

điều ước quốc tế được ký kết, đồng thời chịu sự quản lý và giám sát từ cả hai phía

Ban Quản lý các dự án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA trực thuộc Tổng cục

Giáo dục nghề nghiệp (Bộ LĐ-TB&XH), được Bộ LĐ-TB&XH giao giúp

TCGDNN quản lý các dự án sử dụng nguồn vốn ODA trong lĩnh vực giáo dục và

đào tạo nghề Trong quá trình triển khai các hoạt động quản lý dự án, bước đầu tiên

và quan trọng nhất của Ban QLCDA cần thực hiện đó là thực hiện công tác đấu

thầu, quản lý đấu thầu trong đó bao gồm hoạt động xây lắp, mua sắm hàng hóa

và

dịch vụ tư vấn Với mức tổng đầu tư hàng chục triệu USD cho các dự án, thời gian

thực hiện không quá dài, cùng với đó là các tiêu chuẩn, yêu cầu kỹ thuật cao, đòi

hỏi công tác quản lý đấu thầu cần nghiêm túc ngay từ bước lập kế hoạch đến bước

tổ chức thực hiện và cuối cùng là kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện Việc lựa

chọn được nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm tốt giúp đảm bảo được chất lượng

và

hiệu quả của dự án

Trong quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước về quản lý đấu thầu,

Ban QLCDA đã được tiếp cận nguồn vốn ODA vào Việt Nam dành riêng cho lĩnh

vực giáo dục nghề nghiệp, tuy đạt được những kết quả nhất định nhưng vẫn còn tồn

tại nhiều hạn chế cần được khắc phục, nhiều điểm chưa đáp ứng được các yêu cầu

2

của nhà tài trợ và chủ đầu tư, đặc biệt là công tác đấu thầu cần phải hoàn thiện hơn

nữa

Chính vì vậy đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý đấu thầu tại Ban Quản

lý

các dự án Giáo dục nghề nghiệp vốn ODA – Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp”

được người viết chọn làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Trong lịch sử nghiên cứu, đã có nhiều đề tài nghiên cứu liên quan đến quản

lý

dự án nói chung và quản lý đấu thầu nói riêng, các nghiên cứu hầu hết tập trung

xoay quanh công tác quản lý các dự án đầu tư, quản lý công tác đấu thầu các công

trình nói chung, tiêu biểu như một số đề tài sau:

- Đề tài “Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động đấu thầu ở Việt Nam”

(Nguyễn Thị Xuân Thủy, 2014) phân tích những thực trạng hoạt động đấu thầu tại

Việt Nam trong những năm gần đây, luận văn đi sâu phân tích một số giải pháp

đề

xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh chất lượng hoạt động đấu thầu nói chung tại

Việt Nam như: (1) Hoàn thiện các văn bản pháp lý về đấu thầu, (2) Cải tiến kỹ

thuât, quy trình đấu thầu đối với đấu thầu quốc tế, (3) Hỗ trợ của Nhà nước trong

đấu thầu, đẩy nhanh cổ phần hóa doanh nghiệp

- Đề tài “Hoàn thiện quản lý nhà nước về đấu thầu các công trình xây dựng

cơ

bản ở Việt Nam” (Hà Thanh Hải, 2009) đưa ra cơ sở lý luận chung về nội dung

quản lý nhà nước về đấu thầu, thực trạng công tác quản lý đấu thầu tại Công ty

cổ

phần Xây dựng công trình Giao thông 228 và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn

thiện quản lý Nhà nước về đấu thầu các công trình xây dựng cơ bản ở Việt Nam

như: (1) Tăng cường công tác hướng dẫn thực hiện quy chế đấu thầu, (2) Tổ chức

tốt công tác thanh tra kiểm tra, thanh tra về đấu thầu, (3) Tăng cường tính công khai

hóa, minh bạch trong công tác đấu thầu, (4) Tăng cường việc chỉ đạo của các cấp

có thẩm quyền, (5) Cần theo dõi kiểm tra năng lực các nhà thầu, (6) Hoàn thiện quy

chế đấu thầu trong xây dựng ở Việt Nam

Các luận văn đều tập trung khai thác thực trạng công tác quản lý và thực hiện

đấu thầu tại Việt Nam trong thời gian gần đây, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm

3

hoàn thiện hoạt động đấu thầu, đưa ra các kiến nghị đối với các bên liên quan Tuy

nhiên, chưa có bất cứ một đề tài, nghiên cứu nào chuyên về công tác quản lý đấu

thầu Ban Quản lý các dự án Giáo dục nghề nghiệp vốn ODA

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu: Nhu cầu ngày càng tăng về nguồn lao động chất lượng

cao dẫn đến việc nâng cao chất lượng giảng dạy tại các cơ sở giáo dục ngày càng

được chú trọng, đòi hỏi cần có sự đầu tư mạnh mẽ của các cá nhân, tổ chức đặc biệt

là nhà nước Thông qua nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức ODA, rất nhiều các

cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã được đầu tư và phát triển Hiện nay, việc sử dụng

nguồn vốn ODA cho các dự án giáo dục nghề nghiệp làm thế nào để phát huy hiệu

quả tối đa luôn được các nhà tài trợ và xã hội quan tâm Để đạt được điều đó, cách

thức quản lý nguồn vốn ODA thông qua công tác quản lý đấu thầu tại các dự án

sử

dụng nguồn vốn này cần đảm bảo tính minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả Do đó,

đề

tài mở ra một hướng đi cho việc quản lý đấu thầu tại Ban Quản lý các dự án giáo

dục nghề nghiệp vốn ODA nhằm hoàn thiện hơn trong những năm tiếp theo

Từ mục tiêu nghiên cứu nói trên đặt ra nhiệm vụ nghiên cứu như sau:

- Hệ thống các cơ sở lý luận chung về quản lý đấu thầu các dự án sử dụng vốn

ODA bao gồm: các khái niệm, nội dung về công tác quản lý đấu thầu, các nhân tố

thầu

- Thu thập, tổng hợp các nghiên cứu, số liệu để đánh giá thực trạng công quản

lý đấu thầu các dự án có vốn ODA tại Ban Quản lý các dự án giáo dục nghề nghiệp

vốn ODA giai đoạn 2014-2017

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đấu thầu tại Ban

Quản lý các dự án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

4

Công tác quản lý đấu thầu các dự án sử dụng vốn ODA tại Ban Quản lý các

dự

án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý đấu thầu

các

dự án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA tại Ban Quản lý các dự án giáo dục nghề

nghiệp vốn ODA

- Về thời gian: Luận văn giới hạn việc nghiên cứu công tác quản lý đấu thầu

các dự án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA trong giai đoạn 2014 đến

2017

- Về nội dung: Nghiên cứu và đánh giá công tác quản lý đấu thầu các dự án

sử

dụng vốn ODAvới các nội dung như: Lập, trình thẩm định và phê duyệt kế hoạch

lựa chọn nhà thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu; Kiểm tra, giám sát công tác đấu thầu

.5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp thu thập, xử lý và phân tích tài liệu để kết hợp

nghiên cứu giữa lý luận và thực tiễn công tác quản lý đấu thầu trong dự án; phương

pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê nhằm chỉ ra những bất cập giữa thực

tế đấu thầu và những quy định về đấu thầu trong dự

án

6 Bố cục của luận văn

Ngoài Lời mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của

Luận văn được chia làm 03 chương:

Chương 1: Lý luận chung về công tác quản lý đấu thầu

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý đấu thầu tại Ban Quản lý các dự án

giáo dục nghề nghiệp vốn ODA

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đấu thầu tại Ban Quản lý các

dự án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA

5

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU THẦU

1.1 Lý luận chung về đấu thầu

1.1.1 Một số khái niệm

1.1.1.1 Khái niệm về đấu thầu

Thuật ngữ “đấu thầu” đã xuất hiện trong thực tế xã hội từ xa xưa Theo Từ

điển tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học, 1998) thì đấu thầu được giải thích là việc:

“đọ công khai, ai nhận làm, nhận bán với điều kiện tốt nhất thì được giao cho

làm hoặc được bán hàng (một phương thức giao làm công trình hoặc mua

hàng)” Như vậy bản chất của đấu thầu đã được xã hội thừa nhận như là một sự

ganh đua (cạnh tranh) để được thực hiện một việc nào đó, một yêu cầu nào đó

Trên thực tế đã tồn tại một số định nghĩa về thuật ngữ đấu thầu trong các

văn bản khác nhau Tuy nhiên, bản chất của thuật ngữ về đấu thầu dù dưới dạng

Quy chế hay Luật cũng đều sử dụng một thuật ngữ có xuất xứ từ tiếng Anh là

“Procurement” (nghĩa là mua sắm) Như vậy, Quy chế đấu thầu, Luật Đấu thầu

đồng nghĩa với Quy chế Mua sắm (Procurement Regulation) hoặc Luật Mua

sắm (Law on Procurement) Trên góc độ khoa học pháp lý, "đấu thầu" có thể

hiểu dưới các góc độ sau:

Thứ nhất: đấu thầu là một định chế của pháp luật kinh tế nên được hiểu là

toàn bộ các quy phạm pháp luật do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành,

nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội giữa các chủ thể kinh tế trong quá trình

thực hiện chức năng kinh tế của Nhà nước, chẳng hạn chế định về mời thầu, dự

thầu trong đầu tư và xây dựng cơ bản được quy định tại điều 43 Quy chế Quản