SKKN Hình thành tư duy phát triển nền nông nghiệp hàng hóa ở huyện Anh Sơn cho học sinh thông qua dạy học trải nghiệm sáng tạo chủ đề Một số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp Địa lí 12 THPT

PPDH và KTDH tích cực được sử dụng trong thiết kế và tổ chức hoạt động TNST trong dạy học chủ đề " Một số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp" Địa lí 12_ THPT.. Đồng thời hình thành

SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT ANH SƠN 2

TÊN ĐỀ TÀI SKKN:

HÌNH THÀNH TƯ DUY PHÁT TRIỂN NỀN NÔNG NGHIỆP HÀNG HÓA Ở HUYỆN ANH SƠN CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CHỦ ĐỀ “MỘT SỐ VẤN

ĐỀ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NÔNG NGHIỆP” ĐỊA LÍ 12_

MỤC LỤC

1 Lý do chọn đề tài 1

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 3

1.1 Một số khái niệm liên quan 3

1.2 Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm sáng tạo 3

1.3 Các hình thức hoạt động TNST theo định hướng chương trình

giáo dục phổ thông mới

3

1.4 Các bước xây dựng và tổ chức hoạt động TNST 4

1.5 Yêu cầu phẩm chất, năng lực và xác định các chỉ số đối với yêu

2.2 Khảo sát thực trạng dạy học gắn với giáo dục bảo vệ môi trường

tài nguyên và phòng chống thiên tai cho học sinh tại các trường THPT

trên địa bàn miền núi Tây Nghệ An

9

2.2.1 Từ phía chương trình sách giáo khoa môn Địa lí hiện nay 9

2.2.3.1 Đối tượng tìm hiểu 10

2.2.3.3 Kết quả triều tra thực trạng dành cho học sinh 11

ĐỘNG TNST TRONG DẠY HỌC CHỦ ĐỀ “MỘT SỐ VẤN ĐỀ

PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NÔNG NGHIỆP” ĐỊA LÍ 12-

THPT

14

1 PPDH và KTDH tích cực được sử dụng trong thiết kế và tổ chức

hoạt động TNST trong dạy học chủ đề " Một số vấn đề phát triển và

phân bố nông nghiệp" Địa lí 12_ THPT

14

2 Các phương pháp và công cụ sử dụng để đánh giá hoạt động TNST

trong dạy học chủ đề " Một số vấn đề phát triển và phân bố nông

2 Phương pháp và kĩ thuật dạy học được sử dụng trong chủ đề 18

4 Xây dựng nội dung hoạt động TNST trong chủ đề "Một số vấn đề

phát triển và phân bố nông nghiệp" Địa lí 12_ THPT 18

9 Tổ chức hoạt động dạy học chủ đề theo kế hoach 30

9.1 Bài học triển khai nội dung hoạt động TNST (dự án) 30

9.2 Nhật ký theo dõi, hướng dẫn học sinh thực hiện nội dung hoạt

10 Tổ chức dạy học bài học nghiệm thu hoạt động TNST 33

11 Đánh giá kết quả dạy học 36

V VIỆC ÁP DỤNG SKKN TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG THPT

Ở HUYỆN ANH SƠN

40

1 Hiệu quả của đề tài 41

PHẦN 4: TÀI LIỆU THAM KHẢO

Phụ lục 1 Phiếu học tập – giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm

Phụ lục 2: Thiết kế phiếu đánh giá sản phẩm nội dung hoạt động TNST

DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT

PH ẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

Chương trình giáo dục phổ thông mới hiện nay không chỉ là tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất và năng lực công dân cho học sinh mà còn phải biết giúp học sinh vận dụng các kiến thức, các phương pháp vào thực tiễn, liên hệ thực tiễn kết hợp lí thuyết với thực hành như hơn 2000 năm trước, Khổng

Tử (551-479) đã nói: “Những gì tôi nghe, tôi sẽ quên Những gì tôi thấy, tôi sẽ nhớ Những gì tôi làm, tôi sẽ hiểu” Tư tưởng này thể hiện tinh thần chú trọng học tập từ trải nghiệm và việc làm Đây được coi là những nguồn gốc tư tưởng đầu tiên

thức tổ chức giáo dục nhằm phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo và tiềm năng của mỗi học sinh hết sức cần thiết Đổi mới PPDH là một giải pháp được xem

là then chốt, có tính đột phá cho việc thực hiện chương trình GDPT mới

học đi đôi với hành, học qua làm, học cách giải quyết các vấn đề thực tiển trong cuộc sống ngay trong lớp học, trong trường Đây là phương pháp ưu việt cho sự phát triển năng lực sáng tạo, giúp các em tự chiếm lĩnh kiến thức, hình thành các kĩ năng, giá trị và phẩm chất của bản thân

ưu tiên phát triển nông nghiệp, nông thôn Để nông nghiệp phát triển toàn diện, nâng cao đời sống người nông dân thì nông nghiệp phải phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa Sản xuất nông nghiệp hàng hóa sẽ là nền tảng vững chắc tạo nên sự thay đổi toàn diện đời sống kinh tế - xã hội ở khu vực nông thôn, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội của đất nước Muốn phát triển nông nghiệp xứng với tiềm năng, giải pháp đầu tiên cần tính đến chính là thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hàng hóa Có thể bắt đầu từ việc hình thành tư duy phát triển nền nông nghiệp hàng hóa cho học sinh thông qua dạy học trải nghiệm sáng tạo

Anh Sơn là một huyện miền núi nằm ở phía Tây của tỉnh Nghệ An, có diện tích hơn 2.267 ha, dân số năm 2020 là 6.397 người Trong phát triển kinh tế sản xuất nông nghiệp là ngành đang giữ vai trò quan trọng đối với huyện nhà Trên địa bàn huyện đã hình thành, phát triển các vùng cây trồng tập trung, chuyên canh gắn với chế biến công nghiệp như: cây chè, cây mía, cây sắn, cây nguyên liệu giấy Phát triển chăn nuôi đã theo hướng tập trung, ứng dụng công nghệ, kỹ thuật hiện đại, hợp tác liên kết với đầu ra sản phẩm; chủ động nguồn giống tại chỗ

Với mục đích tăng tính liên kết giữa lí thuyết với thực tiễn trong giáo dục, nhằm nâng cao nhận thức và có tư duy, hành động của học sinh về vấn đề phát triển nông nghiệp hàng hóa ở huyện nhà Đồng thời hình thành kiến thức, phát triển phẩm chất, năng lực, rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh chúng tôi mạnh dạn

chọn đề tài: Hình thành tư duy phát triển nền nông nghiệp hàng hóa ở huyện

Anh Sơn cho học sinh thông qua dạy học trải nghiệm sáng tạo chủ đề "Một số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp" Địa lí 12_ THPT

2 Đối tượng nghiên cứu

- Nghiên cứu hoạt động TNST của học sinh THPT

- Nghiên cứu tâm lý học lứa tuổi

- Nghiên cứu xây dựng và tổ chức hoạt động TNST trong dạy học chủ đề "Một

số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp" Địa lí 12_ THPT góp phần hình thành tư duy phát triển nền nông nghiệp hàng hóa ở huyện Anh Sơn cho học sinh

- Nghiên cứu tổ chức hoạt động TNST đối với học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn huyện Anh Sơn

3 Nhiệm vụ của sáng kiến kinh nghiệm

Trình bày sơ lược về hoạt động TNST trong dạy học môn Địa Lí 12 tại trường THPT trên địa bàn huyện Anh Sơn trên tinh thần đổi mới căn bản toàn diện Giáo dục và Đào tạo chú trọng đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực nhằm giúp học sinh phát triển hài hòa về thể chất và tinh thần, có phẩm chất cao đẹp, có các năng lực chung và phát huy các tiềm năng của bản thân, làm

cơ sở cho việc lựa chọn nghề nghiệp và học tập suốt đời

Mạnh dạn đưa ra một số đổi mới trong xây dựng và tổ chức hoạt động TNST

trong chủ đề dạy học "Một số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp" Địa lí 12_ THPT nhằm hình thành tư duy phát triển nền nông nghiệp hàng hóa ở huyện Anh Sơn cho học sinh đồng thời hình thành kiến thức, rèn luyện kĩ năng, phát triển các năng lực cần thiết và vận dụng các kiến thức đã học vào cuộc sống Hơn hết là khơi gợi tình yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào dân tộc

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp thu thập, xử lý và tổng hợp tài liệu

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

5 Đóng góp của đề tài

- Nêu lên một số kinh nghiệm của bản thân trong phương pháp tổ chức dạy học chủ đề thông qua hoạt động TNST ở bậc THPT nhằm hình thành tư duy phát triển nông nghiệp hàng hóa, nâng cao kiến thức bộ môn, đóng góp một phần nhỏ bé vào việc đổi mới đổi mới PPDH tại nhà trường, nâng cao được chất lượng dạy học

- Phát triển năng lực phẩm chất cho người học, giáo dục và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh đồng thời vận dụng kiến thức, kĩ năng vào đời sống thực tiễn

- Phát huy tính tích cực, sáng tạo, hứng thú và tăng cường ứng dụng CNTT, trải nghiệm thực tế trong quá trình học tập của học sinh

PHẦN 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

I CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lý luận

1.1 Một khái niệm liên quan

1.1.1 Dạy học trải nghiệm sáng tạo

Hoạt động TNST là hoạt động giáo dục trong đó từng học sinh được trực tiếp hoạt động thực tiễn trong nhà trường hoặc trong xã hội dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, các kĩ năng và tích lũy kinh nghiệm riêng của cá nhân

TNST là hoạt động được coi trọng trong từng môn học; đồng thời trong kế hoạch giáo dục cũng bố trí các hoạt động TNST riêng, mỗi hoạt động này mang tính tổng hợp của nhiều lĩnh vực giáo dục, kiến thức, kĩ năng khác nhau

1.1.2 Dạy học chủ đề

Dạy học theo chủ đề là sự kết hợp giữa mô hình dạy học truyền thống và hiện đại, ở đó giáo viên không dạy học chỉ bằng cách truyền thụ kiến thức mà còn hướng dẫn học sinh tự lực tìm kiếm thông tin, sử dụng kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ có ý nghĩa thực tiễn

1.1.3 Tư duy hàng hóa

Tư duy hàng hoá là kiểu tư duy mà sản xuất ra những sản phẩm tiêu chuẩn sau

đó bán ra thị trường để thu lợi nhuận

Tư duy hàng hoá là lối tư duy chủ động sản xuất ra hàng hoá và đưa hàng hoá đến tận tay người tiêu dùng, đây là lối tư duy độc lập không phụ thuộc, mang tính chủ động, tự chủ, khách quan Tư duy hàng hoá thuộc loại tư duy suy nghĩ thuần tuý thông qua sự phân tích kỹ về nhu cầu thị trường vì thế mang tính mạo hiểm và rủi ro cao hơn, nhưng lối tư duy này là lối tư duy phát triển và sẽ đưa chúng ta lên tầm cao hơn, giới hạn xa hơn

1.2 Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm sáng tạo

- Hoạt động TNST mang tính tích cực và phân hóa cao

- Hoạt động TNST được thực hiện dưới nhiều hình thức đa dạng

- Trải nghiệm là quá trình học tích cực, hiệu quả, sáng tạo

- Hoạt động TNST đòi hỏi sự phối hợp liên kết nhiều lĩnh vực giáo dục trong và ngoài nhà trường

- Hoạt động TNST giúp lĩnh hội những kinh nghiệm mà các hình thức học tập khác không thực hiện được

1.3 Các hình thức hoạt động TNST theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới

Hoạt động TNST được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau Dựa trên

khảo sát thực tiễn các hình thức tổ chức hoạt động trong các nhà trường Việt Nam, cùng với nghiên cứu chương trình của một số nước trên thế giới, có thể phân loại các hình thức tổ chức hoạt động TNST thành các nhóm sau:

1.3.2 Hình thức có tính tham gia lâu dài

- Dự án và nghiên cứu khoa học

- Thực hành lao động việc nhà, việc trường

- Các hoạt động xã hội/ tình nguyện

1.4 Các bước xây dựng và tổ chức hoạt động TNST

Việc xây dựng kế hoạch HĐTNST được gọi là thiết kế hoạt động TNST cụ thể Đây là một việc quan trọng, quyết định tới một phần sự thành công của hoạt động Việc thiết kế các hoạt động TNST cụ thể được tiến hành theo các bước: Bước 1: Xác định nhu cầu tổ chức HĐTNST

Bước 2: Đặt tên cho hoạt động

Bước 3: Xác định mục tiêu của hoạt động

Bước 4: Xác định nội dung và phương pháp, phương tiện, hình thức của hoạt động Bước 5: Lập kế hoạch

Bước 6: Thiết kế chi tiết hoạt động trên bản giấy

Bước 7: Kiểm tra, điều chỉnh và hoàn thiện chương trình hoạt động

Bước 8: Lưu trữ kết quả hoạt động vào hồ sơ của học sinh

1.5 Yêu cầu phẩm chất, năng lực và xác định các chỉ số đối với yêu cầu cần đạt của hoạt động TNST

1.5.1 Chỉ số về phẩm chất và năng lực chung mà hoạt động TNST cần đạt

Phẩm chất và

năng lực chung Yêu cầu cần đạt

S ống yêu

thương Tích cực tham gia vào các hoạt động chính trị xã hội, các hoạt động từ thiện, các hoạt động bảo vệ môi trường, di sản

văn hóa; tham gia các hoạt động lao động, sinh hoạt trong gia đình, nhà trường

Sống tự chủ Thực hiện các hành vi phù hợp với các yêu cầu hay quy

định đối với người học sinh và không vi phạm pháp luật trong quá trình tham gia hoạt động TNST cũng như ngoài cuộc sống

Sống trách

nhiệm Thực hiện được các nhiệm vụ được giao; biết giúp đỡ các bạn trong hoạt động; thể hiện sự quan tâm lo lắng tới kết quả

của hoạt động

Năng lực tự học Có thái độ học hỏi thầy cô và các bạn trong quá trình hoạt

động và có những kĩ năng học tập như: quan sát, ghi chép,

tổng hợp, báo cáo những gì thu được từ hoạt động

Năng lực giải

quyết vấn đề

và sáng tạo

Phát hiện và giải quyết vấn đề một cách sáng tạo, hiệu quả

nảy sinh trong quá trình hoạt động về nội dung hoạt động cũng như quan hệ giữa các cá nhân và vấn đề của chính bản thân

Năng lực giao

tiếp Thể hiện kĩ năng giao tiếp phù hợp với mọi người trong quá trình tác nghiệp hay tương tác; có kĩ năng thuyết phục,

thương thuyết, trình bày theo mục đích, đối tượng và nội

dung hoạt động

Năng lực hợp

tác; Phối hợp với các bạn cùng chuẩn bị, xây dựng kế hoạch, tổ

chức triển khai hoạt động và giải quyết vấn đề Thể hiện sự

giúp đỡ, hỗ trợ, chia sẻ nguồn lực để hoàn thành nhiệm

vụ chung

Năng lực tính

toán Lập được kế hoạch hoạt động, định lượng thời gian cho

hoạt động, xây dựng kế hoạch kinh phí, xác định nguồn lực, đánh giá cho hoạt động

Năng lực

CNTT và

truyền thông

Sử dụng ICT trong tìm kiếm thông tin, trình bày thông tin

và phục vụ cho hoạt động trải nghiệm, cho định hướng

nghề nghiệp Có kĩ năng truyền thông hiệu quả trong

hoạt động và về hoạt động

Tham gia tích cực Hiệu quả đóng góp Mức độ tuân thủ Tinh thần trách nhiệm Tinh thần hợp tác

Năng lực tổ chức hoạt động

Thiết kế hoạt động Quản lý thời gian Quản lý công việc

Xử lý tình huống Đánh giá hoạt động Lãnh đạo

Năng lực tổ chức

và quản lí cuộc

sống gia đình

Năng lực tổ chức cuộc sống gia đình

Tự phục vụ Thực hiện vai trò của nam (nữ) Chia sẻ công việc gia đình Xây dựng bầu không khí tích cực

Năng lực quản lý tài chính

Lập kế hoạch chi tiêu

Sử dụng hiệu quả, hợp lý tài chính Phát triển tài chính

Nhận ra một số phẩm chất và năng lực chính của bản thân

Thay đổi hoàn thiện bản thân

Năng lực tích cực hóa bản thân

Suy nghĩ tích cực Chấp nhận sự khác biệt Tìm kiếm nguồn lực hỗ trợ Vượt khó

Hiểu biết thế giới nghề nghiệp yêu cầu của nghề

Đánh giá được năng lực và phẩm chất của bản thân

Đánh giá nhu cầu thị trường lao động Xác định hướng lựa chọn nghề

Hoàn thiện năng

lực và phẩm chất

theo yêu cầu nghề nghiệp đã định hướng hoặc lựa chọn

Lập kế hoạch phát triển bản thân Tham gia các hoạt động phát triển bản thân (liên quan đến yêu cầu của nghề) Tìm kiếm các nguồn lực hỗ trợ phát triển

năng lực cho nghề nghiệp Đánh giá được sự tiến bộ của bản thân

Di chuyển nghề nghiệp

Tuân thủ kỷ luật

và đạo đức của người lao động

Tuân thủ

Tự chịu trách nhiệm

Tự trọng Cống hiến xã hội

Năng lực khám phá, phát hiện cái

Tính tò mò Quan sát

Tư duy linh hoạt và mềm dẻo Tính độc đáo của sản phẩm

1.6 Những quan điểm và cơ sở khi áp dụng

Thứ nhất, theo các quan điểm và văn bản chỉ đạo đổi mới giáo dục của Bộ

và của Sở giáo dục đào tạo (Tập trung vào đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đẩy mạnh phân luồng sau trung học cơ sở; định hướng nghề nghiệp ở trung học phổ thông, thể hiện rõ nét trong dạy học theo hướng nghiên cứu bài học, dạy học theo chủ đề, dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học, mở rộng hoạt động học tập ra bên ngoài lớp học, nhằm phát triển năng lực và phẩm chất người học, hài hoà đức, trí, thể, mỹ; dạy người, dạy chữ và dạy nghề)

Thứ hai, theo định hướng đổi mới nội dung giáo dục theo hướng tinh giản, hiện đại, thiết thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ, tăng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Trong đề tài này đã có sự đổi mới hình thức dạy học tạo cơ hội cho học sinh được thực hành, được trải nghiệm qua đó rèn luyện kĩ năng sống và phát triển toàn diện các năng lực cho người học cũng như vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống

Thứ ba, theo quan điểm của tâm lý học dạy học và tâm lý học lứa tuổi Học sinh THPT bước vào thời kỳ đầu của tuổi thanh niên về sinh học, cấu trúc não đã phát triển tương đối hoàn thiện, các khả năng tư duy, phân tích, đánh giá, cảm giác, tri giác, cũng dần hoàn thiện Khả năng tự ý thức phát triển, hình thành thế giới quan, có xu hướng nghề nghiệp, hoạt động giao tiếp phát triển Giáo viên cần nắm được những điểm này để chỉ dẫn, khuyến khích các em thể hiện bản thân, phát huy hết khả năng trong học tập, có định hướng nghề nghiệp rõ ràng và đúng hướng Thứ tư, căn cứ vào điều kiện hoàn cảnh thực tiễn, tình hình thực tế ở địa phương nơi trường đóng để tiến hành xây dựng, thiết kế và tổ chức hoạt động TNST phong phú, đa dạng các hình thức… phù hợp với các đối tượng học sinh, phù hợp với vùng miền

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu

Anh Sơn là huyện miền núi thấp nằm về phía Tây tỉnh Nghệ An, có diện tích

tự nhiên tương đối lớn với 60.441,88 ha, chiếm 3,7% diện tích toàn tỉnh Nghệ An Trong tổng diện tích đất tự nhiên, đất nông nghiệp chiếm 52.036,38 ha, tương đương 86,1% Năm 2020, dân số toàn huyện là 118.120 người, dân số hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp chiếm 93,39%

Như vậy, đối với huyện Anh Sơn, nông nghiệp đang là ngành giữ vị trí quan trọng trong mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng Thực tế, trong những năm qua, giá trị sản xuất nông nghiệp đã góp phần đáng kể đưa giá trị sản xuất của huyện tăng lên nhanh chóng Thực hiện có hiệu quả đề án phát triển cây con chủ lực, đề án kinh tế vườn, kinh tế trang trại Phát triển hình thức tổ chức

sản xuất gắn liền với liên kết sản xuất, quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn VietGap, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chế biến và tiêu thụ Có 03

sản phẩm được UBND tỉnh công nhận đạt 3 sao OCOP Đã hình thành, phát triển các vùng nguyên liệu tập trung tại một số địa phương (Thành - Bình - Thọ, Đỉnh Sơn, Hùng Sơn, Phúc Sơn, Long Sơn, Cao Sơn ) gắn với các nhà máy chế biến và tiêu thụ sản phẩm như chè, mía, sắn và cây lâm nghiệp Chăn nuôi phát triển cả về

số lượng và chất lượng, thị trường tiêu thụ ngày càng mở rộng, từng bước chuyển dịch theo hướng tập trung, ứng dụng công nghệ, kỹ thuật hiện đại Vì vậy, tổ chức hoạt động TNST nhằm hình thành tư duy hàng hóa nông nghiệp ở huyện Anh Sơn cho học sinh thông qua chủ đề “Một số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp”

là phù hợp với các đối tượng học sinh, phù hợp với vùng miền

2.2 Khảo sát thực trạng dạy học trải nghiệm sáng tạo ở các trường THPT trên địa bàn huyện Anh Sơn

2.2.1 Từ phía chương trình sách giáo khoa của môn Địa lí hiện nay

Sách giáo khoa Địa lí 12 được soạn thảo cách đây gần 15 năm do đó một số kiến thức không còn mới, số liệu không còn phù hợp với tình hình thực tế hiện nay

dẫn đến việc dạy và học còn nhiều bất cập, không có hiệu quả cao hoặc không thực

hiện được

Đối với từng bài trong chương trình Địa lí 12 chưa chú trọng vào việc trải nghiệm, thực hành và vận dụng kiến thức vào đời sống thực thực tiễn cho học sinh Các tài liệu tham khảo thiết kế giáo án chưa có sự đổi mới về phương pháp dạy học, chưa chú trọng vào hình thành kĩ năng sống và phát triển năng lực cho người học

Nhìn chung, chương trình SGK và các tài liệu tham khảo môn Địa lí 12 hiện nay kiến thức nặng lý thuyết Chưa xây dựng, thiết kế và tổ chức hoạt động TNST bằng các PPDH và KTDH tích cực cho nên thực hiện không có hiệu quả cao hoặc không thực hiện được

2.2.2 Từ phía giáo viên

Chúng tôi đã tiến hành tìm hiểu một số giáo viên đã giảng dạy môn Địa lí 12

tại 3 trường THPT trên địa bàn huyện Anh Sơn: Trường THPT Anh Sơn 1,

Trường THPT Anh Sơn 2, Trường THPT Anh Sơn 3 với các câu hỏi phỏng vấn sau: Ai dạy học môn Địa lí 12? Giáo viên thực hiện chương trình dạy học như thế nào? Giáo viên đã tổ chức hoạt động TNST trong chương trình học hay chưa? Tổ chức hoạt động TNST với mức độ nào? Kiến thức đã liên hệ với tình hình kinh tế của địa phương hay chưa? Đã sử dụng các phương pháp, phương tiện dạy học ra

sao, đã phát huy được hiệu quả, đạt được mục tiêu dạy học chưa?

Qua tìm hiểu chúng tôi nhận thấy: các giáo viên đã có sự đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh nhưng chưa đáng

kể Ngoài ra nhận thấy học sinh không thích thú với bộ môn của mình nên giáo viên chỉ dạy hết nội dung bộ môn mà thôi Đã có tổ chức hoạt động TNST môn Địa lí 12 nhưng còn sơ sài và hời hợt và chưa có sự chú trọng Chưa có sự liên hệ với thực tế tại địa phương và chưa phù hợp với từng đối tượng học sinh Chưa tạo được sự hứng thú cho học sinh trong học tập bộ môn Để phát huy hơn nữa vai trò của môn Địa lí 12 trong giảng dạy cho học sinh thì giáo viên cần đổi mới phương pháp dạy học, liên hệ với tình hình sản xuất, kinh tế tại địa phương qua đó giúp học sinh được trải nghiệm, phát triển phẩm chất, kĩ năng và các năng lực cần thiết cho bản thân Qua hoạt động TNST tại địa phương học sinh sẽ nhận thấy môn Địa

lí là bổ ích, thiết thực, gắn liền với cuộc sống của các em

2.2.3 Từ phía các em học sinh

Tháng 09 năm học 2021 – 2022, tôi tiến hành khảo sát 124 học sinh lớp 12 tại các trường trên địa bàn Anh Sơn (Trường THPT Anh Sơn 1, Trường THPT Anh Sơn 2, Trường THPT Anh Sơn 3) Với mục đích tìm hiểu hứng thú học tập của học sinh đối với môn Địa lí như thế nào? Hứng thú của học sinh đối với vấn đề TNST trong dạy học Địa lí 12 như thế nào? Phương pháp học tập của học sinh ở lớp, ở nhà và kết quả học ra sao?

Phiếu khảo sát thực trạng dành cho học sinh

(Dành cho học sinh trường lớp 12 THPT)

Để biết được bạn suy nghĩ như thế nào về công tác tổ chức hoạt động TNST tại trường THPT hiện nay vui lòng khoanh tròn vào đáp án lựa chọn của phiếu sau:

Họ và tên:………Năm sinh:………….Nam/Nữ:…

Địa chỉ: Điện thoại: … Trường THPT……… …

(Phần họ tên, năm sinh, Nam/nữ, Địa chỉ, Điện thoại bạn có thể không ghi )

Lưu ý: Các câu hỏi dưới đây có thể chọn nhiều hơn một đáp án Những thông tin này chỉ có tính chất tham khảo, không ảnh hưởng đến đánh giá quá trình học tập của các em

1/- Em có hứng thú như thế nào đối với các tiết học có tổ chức hoạt động TNST trong dạy học môn Địa lí 12?

A Rất thích B Bình thường C không thích

2/- Em có sẵn sàng tham gia các hoạt động TNST mà giáo viên tổ chức trong tiết học của môn Địa lí 12?

A Luôn sẵn sàng B Tùy thuộc hoàn cảnh C Không bao giờ

3/- Em có thể vận dụng kiến thức đã học trong hoạt động TNST Địa lí 12 vào đời sống thực tiễn

A Có thể vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn

B Còn tùy C Không thể vận dụng được

4/- Theo em, tầm quan trọng của hoạt động TNST trong môn Địa lí 12 như thế nào?

A Rất quan trọng B Không quan trọng

C Có cũng được, không cũng được

5/- Em đánh giá như thế nào về hoạt động TNST hiện nay của nhà trường?

A Đa dạng B Không đa dạng C Không quan tâm

* Học sinh ở trường THPT Anh Sơn 3: 12C

* Học sinh ở trường THPT Anh Sơn 2: Lớp 12D

Qua kết quả điều tra bằng phiếu và bằng nhiều nguồn thông tin khác về xây dựng và tổ chức hoạt động TNST thông qua Địa lí 12, chúng tôi nhận thấy: Học sinh vẫn còn xem nhẹ môn Địa lí và ít đầu tư thời gian vào việc học môn này ở trường cũng như ở nhà

Đồng thời các em chưa quan tâm nhiều đến các hoạt động TNST, chưa vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn Thậm chí có nhiều em chưa từng nghĩ đến việc tham gia hoạt động TNST chưa thấy được sự cần thiết và quan trọng khi tham TNST trong quá trình học tập

II ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP

Những hạn chế trên của học sinh cũng là trăn trở về phương pháp dạy học của giáo viên khi giảng dạy Địa lí 12 như ít chú ý đến đổi mới PPDH, dạy học chủ

đề chưa chú trọng rèn luyện kĩ năng sống, định hướng phát triển năng lực và hơn hết là vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn hoặc đã có chú ý nhưng chưa có tính

hệ thống Vì vậy chúng ta cần khắc phục thực trạng này Cụ thể là:

Thứ nhất, Địa lí là một môn học ứng dụng kiến thức của Toán, Vật lí, Sinh

học, Hoá học,Văn học, GDCD vào sản xuất và đời sống Môn Địa lí góp phần hình thành nhân cách công dân trên cơ sở phát triển hài hòa về thể chất và tinh thần; duy trì, tăng cường và định hướng các phẩm chất và năng lực đã hình thành ở cấp trung học cơ sở; có kiến thức, kĩ năng phổ thông cơ bản được định hướng theo lĩnh vực nghề nghiệp phù hợp với năng khiếu và sở thích; phát triển năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học lên hoặc bước vào cuộc sống lao động Cho nên, chúng tôi thấy cần xây dựng nội dung hoạt động TNST cho chủ đề

“Một số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp” trong chương trình Địa lí 12 hiện hành

Thứ hai, Thông qua chủ đề chúng tôi còn muốn học sinh thực sự có những

hiểu biết sâu sắc về truyền thống, văn hóa, tình hình kinh tế, chính trị, xã hội tại địa phương nơi các em sống, từ đó bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường sống, bảo vệ sức khỏe, sống yêu thương, có trách nhiệm với chính bản thân các em, với gia đình và xã hội Cho nên, trong nội dung hoạt động TNST trong chủ đề “Một số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp”, chúng tôi đã lựa chọn các hoạt động TNST phù hợp với điều kiện của trường, phù hợp với điều kiện kinh tế tại huyện Anh Sơn

Thứ ba, Các hoạt động TNST nhằm hình thành và phát triển phẩm chất nhân

cách, các năng lực tâm lý-xã hội,…; giúp học sinh tích lũy kinh nghiệm riêng cũng như phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân mình, làm tiền đề cho mỗi cá nhân tạo dựng được sự nghiệp và cuộc sống hạnh phúc sau này Chính vì vậy việc đổi mới PPDH và kiểm tra đánh giá là rất cần thiết Vì thế chúng tôi đã đề xuất các PPDH- KTDH tích cực và phương pháp, công cụ sử dụng để đánh giá hoạt động TNST trong dạy học môn Địa lí 12 nhằm giúp học sinh được trải nghiệm, giải quyết các tình huống trong cuộc sống hàng ngày Qua các hoạt động trải nghiệm

đó đã cung cấp cho học sinh nhiều đơn vị kiến thức và rèn luyện được nhiều kĩ năng, vừa tạo hứng thú học tập tích cực, tự giác, sáng tạo, chủ động ở các em Điều

ấy cũng đồng nghĩa với việc góp phần nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên

Thứ tư, Chúng tôi căn cứ vào điều kiện hoàn cảnh, tình hình thực tế ở địa

phương, trường học, lớp học cụ thể xin mạnh dạn thiết kế và tổ chức dạy thể

nghiệm giáo án chủ đề: “Một số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp” ở hai

lớp của 2 trường có đối tượng học sinh tương đồng nhau về điều kiện Ở lớp Trường THPT Anh Sơn 2 và lớp 12D4- Trường THPT Anh Sơn 1 do có điều kiện

12D-về cơ sở vật chất (ở gia đình đều có máy tính và nối mạng internet), nên hầu hết các giờ dạy sẽ tiến hành ở phòng máy, sản phẩm của HS sẽ chủ yếu trình bày trên Powerpoint

TNST TRONG DẠY HỌC CHỦ ĐỀ “MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NÔNG NGHIỆP” ĐỊA LÍ 12- THPT

1 PPDH và KTDH tích cực được sử dụng trong thiết kế và tổ chức hoạt động TNST trong dạy học chủ đề "Một số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp" Địa lí 12_ THPT

Với kế hoạch giảng dạy chủ đề "Một số vấn đề phát triển và phân bố

nông nghiệp" Địa lí 12_ THPT, trong quá trình thiết kế giáo án và triển khai giáo

án chủ đề dạy học giáo viên có thể sử dụng phối hợp các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực hiện nay như: dạy học dự án, dạy học theo nhóm nhỏ, , kĩ thuật sử dụng bản đồ tư duy, kĩ thật phân tích video, để học sinh rèn luyện các kĩ năng, thái độ và hướng đến phát triển năng lực Giúp tiết học trở nên sinh động, lôi cuốn

Từ đó thêm hứng thú và yêu thích môn Địa lí 12 hơn Cụ thể như sau:

Tác dụng cho người học

1

Hợp tác trong nhóm

- Mỗi nhóm nhận một nhiệm vụ học tập và cùng hợp tác để thực hiện

- Quy trình:

+ Bước 1: Làm việc chung cả lớp

+ Bước 2: Làm việc theo nhóm

+ Bước 3: Thảo luận, tổng kết trước

toàn lớp

- Giáo dục cho học sinh các kĩ năng sống như: hợp tác, tư duy phê phán, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, quản lý thời gian, ra quyết định vŕ giải quyết vấn

đề

lí thuyết với thực tiễn, thực hành

Nhiệm vụ này được học sinh thực hiện với tính tự lực cao trong toàn

bộ quá trình học tập

Giáo dục cho học sinh kĩ năng tìm kiếm

và xử lí thông tin, kĩ năng hợp tác, kĩ năng

tư duy phê phán, tư duy

lược đồ tư

duy hoặc sơ

đồ tư duy)

- Chú trọng đến cơ chế ghi nhớ, dạy cách học, cách tự học nhằm tìm tòi, đào sâu, mở rộng một ý tưởng, hệ thống hoá một chủ đề, hay một mạch kiến thức,

- Quy trình:

+ Lập bản đồ tư duy + Báo cáo thuyết minh về bản đồ tư duy

+ Thảo luận, chỉnh sửa, hoàn thiện bản đồ tư duy

Giúp học sinh biết hệ thống hoá kiến thức, tìm ra mối liên hệ giữa các kiến thức; phát triển kĩ năng tư duy lôgic, tư duy phê phán cho học sinh

5 Kĩ thuật đặt

câu hỏi

- Giáo viên sử dụng câu hỏi để gợi

mở, dẫn dắt học sinh tìm hiểu, khai thác thông tin, khám phá kiến thức,

kĩ năng

- HS cũng sử dụng câu hỏi để hỏi lại, hỏi thêm giáo viên và các hs

- Kĩ năng giao tiếp

- Kĩ năng tư duy sáng tạo

- Kĩ năng tư duy phê phán

6 Kĩ thuật chia

nhóm

- GV chia nhóm học sinh bằng nhiều cách: chia nhóm theo sổ điểm danh, theo ngày sinh, theo sở

thích,

- Gây hứng thú cho học sinh Tạo cơ hội cho các em được học hỏi, giao lưu rộng rãi với bạn bè trong lớp

- Học sinh xem phim sau đó trả lời các câu hỏi trên cơ sở cá nhân hoặc nhóm

- Giao tiếp đa truyền thông

Trong quá trình tổ chức hoạt động TNST giáo viên chủ yếu là người tổ chức,

hỗ trợ học sinh tự lực và tích cực lĩnh hội tri thức, chú trọng sự rèn luyện các kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng giao tiếp,… Đồng thời sử dụng các quan điểm, phương pháp và KTDH tích cực Trong quá trình triển khai đã chú trọng đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong dạy và học đúng như đặc trưng cơ bản của chương trình giáo dục định hướng phát triển năng lực cho người học

2 Các phương pháp và công cụ sử dụng để đánh giá hoạt động TNST trong dạy học chủ đề "Một số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp" Địa

lí 12_ THPT

Trong hoạt động TNST, đánh giá học sinh và đánh giá chương trình TNST

là vô cùng quan trọng Kết quả này giúp giáo viên đánh giá đúng được năng lực của học sinh, từ đó có thể hỗ trợ, thúc đẩy sự tiến bộ của từng cá nhân học sinh Thông qua việc đánh giá chương trình hoạt động TNST, nhà trường có thể đánh giá kết quả thực hiện chương trình giáo dục của trường, cấp lớp, xem xét kế hoạch thực hiện có mang tính thực tiễn không, nội dung hoạt động cũng như quá trình thực hiện có thích hợp không, hiệu quả thu được trên học sinh có cao không Điều này giúp cải tiến, đổi mới phương pháp chỉ đạo thực hiện chương trình TNST trong nhà trường đạt hiệu quả hơn

Bảng tiêu chí phân tích việc thực hiện kế hoạch hoạt động

Bảng tiêu chí phân tích bài viết, bài phát biểu cảm nghĩ của học sinh

Trao đổi ý kiến của GV

(Moderation)

Bảng tiêu chí đánh giá các nội dung liên quan

IV THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TNST TRONG DẠY HỌC CHỦ ĐỀ “MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NÔNG NGHIỆP” ĐỊA LÍ 12- THPT

1 Mục tiêu dạy học

Học sinh chủ đề này, học sinh sẽ:

- Biết được đặc điểm cơ cấu ngành nông nghiệp ở nước ta

- Trình bày được sự chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi)

và sự phát triển, phân bố nông nghiệp thông qua atlat địa lí Việt Nam, bảng số liệu,

tư liệu,

- Chứng minh được xu hướng chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp

- Phân tích được sự chuyển dịch cơ cấu ngành trồng trọt

- Hiểu và trình bày được điều kiện, tình hình phát triển, phân bố ngành thủy

sản và một số phương hướng phát triển ngành thủy sản của nước ta:

+ Những thuận lợi và khó khăn trong khai thác và nuôi trồng thủy sản

+ Hiểu được đặc điểm phát triển và phân bố ngành thủy sản (đánh bắt và nuôi trồng)

- Hiểu và trình bày được vai trò, tình hình phát triển và phân bố ngành lâm nghiệp, một số vấn đề lớn trong phát triển lâm nghiệp:

+ Vai trò của ngành lâm nghiệp về kinh tế và sinh thái

+ Tình hình phát triển và phân bố ngành lâm nghiệp (trồng rừng, khai thác chế biến gỗ và lâm sản) Chú ý vấn đề suy thoái rừng và biện pháp bảo vệ tài nguyên rừng

- Có ý thức trong quá trình tham gia hoạt động TNST

- Có ý thức trong lao động sản xuất, bảo vệ môi trường tài nguyên

- Kĩ năng hợp tác và làm việc nhóm để hoàn thành sản phẩm của hoạt động TNST

- Kĩ năng giải quyết vấn đề

- Kĩ năng giao tiếp: được thể hiện qua quá trình điều tra tìm hiểu tình hình phát triển nông nghiệp tại huyện Anh Sơn

- Kĩ năng thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, xử lí thông

tin về tình hình phát triển nông nghiệp tại huyện Anh Sơn

- Kĩ năng lắng nghe tích cực và trình bày suy nghĩ ý tưởng

- Sống yêu thương và có trách nhiệm

- Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp năng lực sử dụng CNTT, năng lực sử dụng ngôn ngữ, …

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ; NL sử dụng bảng số liệu thống kê; NL sử dụng lược đồ, bản đồ, hình ảnh, video, Năng lực thực đia

2 Phương pháp và kĩ thuật dạy học được sử dụng

- Dạy học theo dự án

- Dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ

- Kĩ năng hợp tác và làm việc nhóm để hoàn thành sản phẩm của hoạt động TNST

- Kĩ thuật sử dụng bản đồ tư duy

3 Phương pháp kiểm tra đánh giá (Trình bày ở phụ lục 1)

Sử dụng các phương pháp đánh giá:

+ Công cụ bảng kiểm

+ Phân tích sản phẩm của học sinh

+ Quan sát các tình huống hoạt động

4 Xây dựng nội dung hoạt động TNST trong chủ đề "Một số vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp" Địa lí 12_ THPT

Qua nghiên cứu, tìm hiểu nội dung, mục tiêu chủ đề "Một số vấn đề phát

triển và phân bố nông nghiệp" trong chương trình sách giáo khoa môn Địa lí 12,

chúng tôi lựa chọn các hoạt động TNST mỗi hoạt động tương ứng với một dự án

Cụ thể là:

- Nội dung 1: Hoạt động TNST (Dự án 1): Vấn đề phát triển nông nghiệp

- Nội dung 2: Hoạt động TNST (Dự án 2): Chuyển dịch cơ cấu ngành trồng trọt

- Nội dung 3: Hoạt động TNST (Dự án 3): Vấn đề phát triển thủy sản và lâm nghiệp

Mục tiêu cần đạt theo hướng tới phát triển năng lực cho Học sinh

Bài 22: Vấn đề

phát triển nông

nghiệp

Nội dung TNST 1 (Dự

án 1): Vấn đề phát triển nông nghiệp

- Biết được đặc điểm cơ cấu ngành nông nghiệp ở nước ta

- Trình bày được sự chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi) và sự phát triển, phân bố nông nghiệp thông qua atlat địa lí Việt Nam, bảng số liệu, tư liệu,

- Chứng minh được xu hướng chuyển dịch

cơ cấu nông nghiệp

- Xác định được trên bản đồ các vùng trọng điểm trồng cây lương thực và cây công nghiệp

- Giải thích được đặc điểm phân bố của ngành chăn nuôi ở nước ta

- Điều tra về tình hình phát triển nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi) ở địa phương

- Tham quan mô hình trồng cây công gắn với xí nghiệp công nghiệp chế biến

- Tham quan trang trại chăn nuôi, trồng cây lương thực ở địa phương

án 2): Phân

tích sự chuyển dịch cơ cấu ngành trồng trọt

- Rèn luyện kĩ năng tính toán

- Phân tích số liệu để rút ra các nhận xét cần thiết

- Phân tích được mối quan hệ giữa tốc độ tăng trưởng và sự chuyển dịch cơ cấu ngành trồng trọt

- Điều tra số liệu về sự chuyển dịch cơ cấu ngành trồng trọt ở huyện Anh Sơn Để thấy

xu hướng chuyển dịch phù hợp với xu hướng chung của cả nước

- Tham quan mô hình trồng cây công gắn với xí nghiệp công nghiệp chế biến

án 3): Vấn đề phát triển thủy sản và lâm

nghiệp

- Hiểu và trình bày được điều kiện, tình hình phát triển, phân bố ngành thủy sản và

một số phương hướng phát triển ngành

thủy sản của nước ta:

+ Biết được những thuận lợi và khó khăn trong khai thác và nuôi trồng thủy sản

+ Hiểu được đặc điểm phát triển và phân

bố ngành thủy sản (đánh bắt và nuôi trồng)

- Hiểu và trình bày được vai trò, tình hình phát triển và phân bố ngành lâm nghiệp, một số vấn đề lớn trong phát triển lâm nghiệp:

+ Vai trò của ngành lâm nghiệp về kinh tế

và sinh thái + Tình hình phát triển và phân bố ngành lâm nghiệp (trồng rừng, khai thác chế biến

gỗ và lâm sản) Chú ý vấn đề suy thoái rừng và bảo vệ tài nguyên rừng

- Điều tra về tình hình phát triển thủy sản

và lâm nghiệp ở địa phương

- Tham quan một số trang trại rừng – vườn- ao- chuồng

- Viết báo cáo họăc đoạn văn ngắn tuyên truyền về vai trò của rừng và biện pháp bảo

vệ tài nguyên rừng tại địa phương

5 Bộ câu hỏi định hướng HS tạo sản phẩm nội dung hoạt động TNST (dự án)

* Câu hỏi khái quát: Trong suốt quá trình đổi mới đất nước, Đảng ta luôn xác

định phải tập trung ưu tiên phát triển nông nghiệp, nông thôn Việc hình thành các vùng nông nghiệp hàng hóa lớn phù hợp với nhu cầu của thị trường, điều kiện sinh thái của từng vùng luôn được đặt ra Vậy ngành nông nghiệp nước ta phát triển và phân bố như thế nào? Em có hiểu biết gì về sự phát triển ngành và phân bố ngành nông nghiệp ở huyện Anh Sơn?

* Câu hỏi chung:

Câu 1: Nông nghiệp là gì?

Câu 2: Ngành nông nghiệp có vai trò như thế nào?

*Câu hỏi riêng

N ội dung TNST 1 (Dự án 1): Vấn đề phát triển nông nghiệp

Câu 1: Đặc điểm cơ cấu ngành nông nghiệp ở nước ta hiện nay như thế nào?

Câu 2: Sự thay đổi cơ cấu ngành nông nghiệp ra sao?

Câu 3: Nước ta có những điều kiện thuận lợi, khó khăn gì đề phát triển cây lương thực, cây công nghiệp và phát triển ngành chăn nuôi?

Câu 4: Hiện trạng phát triển và phân bố sản xuất cây lương thực, cây công nghiệp

và các vật nuôi chủ yếu ở nước ta như thế nào?

Câu 5: Việc hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp có ý nghĩa gì?

Câu 6: Tai sao ở nước ta lại phát triển các vùng chuyên canh cây công nghiệp kết hợp công nghiệp chế biến?

Câu 7: Tại sao các cây công nghiệp lâu năm ở nước ta lại đóng vai trò quan trọng nhất trong cơ cấu sản xuất cây công nghiệp?

biến…để thấy được sự phát triển của nông nghiệp huyện Anh Sơn

N ội dung TNST 1 (Dự án 2): Phân tích sự chuyển dịch cơ cấu ngành trồng trọt

Câu 1: Tính được tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất ngành trồng trọt theo từng nhóm cây

Câu 2: Nhận xét về mối quan hệ giữa tốc độ tăng trưởng và sự thay đổi cơ cấu giá trị sản xuất ngành trồng trọt

Câu 3: Sự thay đổi trên phản ảnh điều gì trong trong sản xuất lương thực, thực phẩm và trong phát huy thế mạnh của nông nghiệp nhiệt đới?

Câu 4: Phân tích xu hướng biến động diện tích gieo trồng cây công nghiệp hàng năm và cây công nghiệp lâu năm

Câu 5: Sự thay đổi trong cơ cấu diện tích cây công nghiệp có liên quan như thế đến sự thay đổi trong phân bố sản xuất cây công nghiệp?

Câu 6: Tại sao các caay công nghiệp lâu năm ở nước ta lại đóng vai trò quan trọng nhất trong cơ cấu sản xuất cây công nghiệp?

+ C âu hỏi mở rộng- Vận dụng

Liên hệ sự thay đổi cơ cấu một số cây trồng ở địa phương nơi em đang sinh

sống Thông qua việc điều tra số liệu và trải nghiệm thực tế

N ội dung TNST 3 (Dự án 3): Vấn đề phát triển thủy sản và lâm nghiệp

Câu 1: Trình bày được những điều khiện thuận lợi và khó khăn để phát triển ngành thủy sản

Câu 2: Đặc điểm phát triển và phân bố ngành thủy sản

Câu 3: Nêu được vai trò của ngành lâm nghiệp về kinh tế và sinh thái môi trường?

Câu 4: Sự phát triển và phân bố ngành lâm nghiệp như thế nào?

Câu 5: Tại sao trồng rừng lại là biện pháp duy trì sự cân bằng sinh thái của môi trường tự nhiên?

+ C âu hỏi mở rộng- vận dụng

Câu 1: Liên hệ thực tế địa phương: Hiện trạng phát triển và phấn ngành thủy sản

và lâm nghiệp ở huyện Anh Sơn? (Thông qua điều tra số liệu và tham quan thực tế)

Câu 2: Sự cần thiết phải bảo vệ vốn rừng và nâng cao độ che phủ rừng ở địa phương?

* Bài tập thu hoạch cho mỗi nhóm sau khi kết thúc chủ đề:

Câu 1: Vẽ bản đồ tư duy về chủ đề một số vấn đề phát triển và phân bố nông

nghiệp?

Câu 2: Viết bài thu hoạch: Thông qua hoạt động TNST chủ đề “Một số vấn đề

phát triển và phân bố nông nghiệp” Em có đánh giá như thế nào về hiện trạng

phát triển và phân bố nông nghiệp của huyện Anh Sơn

Căn cứ vào kế hoạch giảng dạy môn Địa lý 12 tại trường THPT Anh Sơn 2

và Trường THPT Anh Sơn 1, chúng tôi lập kế hoạch thực hiện như sau: Hai chúng

tôi thống nhất dành 10 phút của tiết ppct 24 (Chủ đề: Việt Nam trên đường đổi

mới, hội nhập và chuyển dịch cơ cấu kinh tế - tiết 2) để triển khai kế hoạch các

hoạt động đến Học sinh (chủ yếu bằng phiếu học tập) Thực hiện nhiệm vụ trong

khoảng 2 tuần, còn nghiệm thu sản phẩm tiết ppct 28, 29 và 30

TT Nội dung Thời gian Người thực hiện Ghi chú

Tại phòng máy chiếu số 2- Trường THPT Anh Sơn 2

Tại phòng Tivi tổ TDQPAN - Trường THPT Anh Sơn 1

Tại phòng máy chiếu số 2- Trường THPT Anh Sơn 2

Tại phòng Tivi tổ TDQPAN - Trường THPT Anh Sơn 1

KHXH-Kế hoạch dạy học chủ đề do tôi và đồng chí Luận xây dựng, được đồng

nghiệp góp ý và cùng áp dụng Cụ thể:

- Đồng chí Nguyễn Thị Thương áp với học sinh lớp 12D THPT Anh Sơn 2

- Đồng chí Nguyễn Thị Luận áp dụng với học sinh lớp 12D4 THPT Anh Sơn 1

- Đồng chí Lê Thị Đông áp dụng với học sinh lớp 12C THPT Anh Sơn 3

8 Tổ chức hoạt động dạy học chủ đề

Giáo án 1

TRIỂN KHAI NỘI DUNG CHỦ ĐỀ

Giáo án 1 được 2 chúng tôi thực hiện như sau:

Giáo viên: Nguyễn Thị Luận thức hiện tại lớp 12D4-Trường THPT Anh Sơn 1:

Thực hiện vào tuần 12, tiết 2, thứ 2 ngày 22/ 11/2021 "Một số vấn đề phát triển

và phân bố nông nghiệp" Địa lí 12_ THPT Dành 10 phút của tiết ppct 24 (Chủ

đề: Việt Nam trên đường đổi mới, hội nhập và chuyển dịch cơ cấu kinh tế - tiết 2)

để triển khai kế hoạch các hoạt động đến Học sinh tại phòng Tivi tổ TDQPAN - Trường THPT Anh Sơn 1

Giáo viên: Nguyễn Thị Thương thực tại lớp 12D-Trường THPT Anh Sơn 2:

Thực hiện vào tuần 25, tiết 4, thứ 2 ngày 21 tháng 02 năm 2022: "Một số vấn đề

phát triển và phân bố nông nghiệp" Địa lí 12_ THPT Tôi dành 10 phút của tiết

ppct 24 (Chủ đề: Việt Nam trên đường đổi mới, hội nhập và chuyển dịch cơ cấu kinh tế - tiết 2) để triển khai kế hoạch các hoạt động đến Học sinh tại phòng máy chiếu số 2 - Trường THPT Anh Sơn 2

1 Mục tiêu

- Đưa ra được các nội dung hoạt động TNST

- Thành lập được các nhóm

- Phổ biến nhiệm vụ cho các nhóm

- Rèn kĩ năng làm việc cho các nhóm

1 Chuẩn bị

- GV: Giáo án, bài giảng Powerpoint, phòng học có máy chiếu, giấy A0 và bút dạ

- HS: SGK Địa lý 12; Atlat Địa lí Việt Nam

2 Phương pháp/kĩ thuật dạy học

- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại

- Kĩ thuật đặt câu hỏi, khai thác phương tiện trực quan

- Kĩ thuật sử dụng video, tranh ảnh

Hoạt động 1 Đặt vấn đề Tiếp nhận nội dung hoạt động TNST

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung đạt được

- GV: Em có những hiểu biết gì về ngành

nông nghiệp ở nước ta và địa phương em?

Tình hình phát triển, phân bố ngành nông

nghiệp hiện nay như thế nào? Ở địa phương

em nông nghiệp hiện nay phát triển ra sao?

- HS: Chăm chú theo

slide 1 đến

slide 7

- GV: Chiếu các slide về hoạt động sản

xuất và các sản phẩm nông nghiệp

- GV: Các em có nhận xét gì về các hình ảnh

nghiệp đa dạng

- GV: Giới thiệu chủ đề cần nghiên cứu

và nhiệm vụ sẽ thực hiện 3 nội dung hoạt

động TNST (Dự án) sau theo mục tiêu

kiến thức cần đạt của chủ đề (Có trong

PHT giao cho HS)

Vấn đề phát triển và phân bố nông nghiệp hiện nay ở nước ta như thế nào? Xu hướng chuyển dịch

cơ cấu đã hợp lí chưa? Ở đia phương

em có những sản phẩm nông nghiệp nào chủ lực? Chúng

ta cùng tìm hiểu HS: Chăm chú theo dõi

HS tiếp nhận nội dung hoạt động TNST (dự án)

Chiếu Slide 8

Hoạt động 2: Thành lập nhóm- Giao hoạt động TNST (Dự án)

GV: Thông báo cơ cấu nhóm: 3 nhóm,

nhóm lên bốc thăm đã ghi sẵn tên 3 dự

án trên, đặt tên nhóm theo dự án GV:

Đọc danh sách HS các nhóm đã lập,

cho HS ngồi theo nhóm

Trình chiếu các Slide Nêu vai trò của

từng thành viên của nhóm

- Lắng nghe

Các nhóm trưởng

sẽ phân chia nhóm và thông báo các thành viên nhóm vào cuối giờ học

- Bốc thăm, nhận nhiệm vụ của nhóm

Chiếu Slide 9

Báo cáo các thành viên nhóm với GV bằng phiếu

Chiếu Slide 10,11

Hoạt động 3 Thông báo kế hoạch

- Thông báo kế hoạch triển khai dự án

- GV : Yêu cầu sau 1 ngày nhóm

Thư ký ghi nhận

các mốc thời gian Thông báo kế hoạch triển khai dự án

bằng phiếu học tập

trưởng phải phân công được nhiệm vụ

Slide 12 đến 15

Chiếu slide 16

Hoạt động 4 Hướng dẫn và Thông báo tài liệu tham khảo

- Thông báo tài liệu tham khảo và địa

chỉ email hoặc Zalo của GV để tiện

cho việc trao đổi thông tin

- HS ghi nhận Thông báo bằng

PHT được phát cho các nhóm trưởng

Slide 17, 18

Một số hình ảnh triển khai nội dung hoạt động TNST (Dự án) tại lớp 12D-

Trường THPT Anh Sơn 2

GV hướng dẫn học

sinh xây d ựng chủ đề H dung ho ọc sinh bốc thăm nội ạt động TNST GV hướng dẫn HS thực hi ện nội dung TNST

Hình ảnh triển khai nội dung hoạt động TNST tại lớp 12D4 -

Trường THPT Anh Sơn 1

Giáo án 2

BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

(Thời gian: 45 phút)

Chủ đề: Một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp (tiết PPCT 28,29,30)

Giáo án 2 được 2 chúng tôi thực hiện như sau:

- Giáo viên: Nguyễn Thị Luận thức hiện tại lớp 12D4 - Trường THPT Anh Sơn 1: Thực hiện vào tuần 14, tiết 2, thứ 2 ngày 06/12/2021 tại phòng Tivi tổ

KHXH-TDQPAN - Trường THPT Anh Sơn 1

- Giáo viên: Nguyễn Thị Thương thực hiện tại lớp 12D - Trường THPT Anh Sơn 2: thực hiện vào tuần 27, tiết 4, thứ 2 ngày 07/03/2022 tại phòng học tại

- Hợp thức hóa các kiến thức chuẩn qua nội dung dự án

- Đánh giá nội dung dự án, rút kinh nghiệm

Hoạt động 1 Quy trình buổi báo cáo sản phẩm

GV: Sau 2 tuần thực hiện dự án

Hôm nay các nhóm sẽ báo cáo và

trình bày sản phẩm của nhóm

mình, các em theo dõi và nhận xét

kết quả mỗi nhóm đã làm được,

chưa làm được, ghi những vấn đề

cần hỏi vào giấy để góp ý, đánh

giá sản phẩm Cô quy định quy

trình buổi nghiệm thu sản phẩm

- Chăm chú lắng nghe,

- Ghi nhận quy trình báo cáo sản phẩm

Slide 1đến slide 6

- Nội dung 1: Hoạt động TNST (Dự án 1): Vấn đề phát triển nông nghiệp

- Nội dung 2: Hoạt động TNST (Dự án 2): chuyển dịch cơ

như sau:

1/ Lần lượt từng nhóm báo cáo

sản phẩm, sau khi mỗi nhóm báo

cáo các em sẽ chất vấn và góp ý

(nếu có) Khi mỗi nhóm báo cáo

xong, các nhóm trưởng khác phải

cấu ngành trồng trọt

- Nội dung 3: Hoạt động TNST (Dự án 3): Vấn đề phát triển thủy sản và lâm nghiệp

=>Mời nhóm 1 lên trình bày sản phẩm

Hoạt động 2 Báo cáo trình bày sản phẩm hoạt động TNST nhóm 1 (20 phút)

GV: Mời nhóm 1 lên

báo cáo sản phẩm

- Ghi nhận diễn biến

buổi báo cáo

HS: Nhóm trưởng của nhóm 1 đại diện lên báo cáo

HS: theo dõi, nhận xét, nhóm 1 đã làm, chưa làm được, ghi vấn đề cần hỏi vào giấy

- Các thành viên phối hợp nhịp nhàng theo sự phân công của nhóm trưởng để hoàn thành báo cáo sản phẩm đúng thời gian quy định

(Các Slide của nhóm 1- phần phụ lục)

Hoạt động 3 GV nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm, hợp thức hóa kiến

và đặt câu hỏi chất vấn về sản phẩm của nhóm bạn

- GV nhận xét bài thuyết trình của nhóm

1, chỉnh sửa một số câu trả lời chất vấn, bổ sung các câu hỏi mang tính ứng dụng thực tiến

và hợp thức hóa kiến

Sôi nổi đóng góp ý kiến xây dựng và tự tin với kiến thức tự chiếm lĩnh

Chiếu slide 9 đến slide 18

- HS ý thức hơn về quá trình học của bản thân, tự điều chỉnh cách học để nâng cao kết quả học tập (tự đánh giá việc học

GV: Yêu cầu các nhóm

thảo luận, thống nhất

đánh giá theo phiếu và

cho điểm GV tổng hợp

các loại phiếu đánh giá

và thông báo kết quả

thức

GV: Yêu cầu các nhóm thảo luận, thống nhất đánh giá theo phiếu và cho điểm

GV tổng hợp các loại phiếu đánh giá và thông báo kết quả

của chính mình, của bạn, chỉ ra khó khăn trong quá trình học, đưa ra những gợi ý khắc phục)

- Thông qua trao đổi phản hồi từ

HS, GV điều chỉnh cách dạy cho phù hợp đối tượng và rút kinh nghiệm cho các dự án tiếp theo

Hoạt động 4: Luyện tập (10 phút), Định hướng tìm tòi mở rộng kiến thức

- Phối hợp nhóm đưa ra câu trả lời nhanh nhất

- Lắng nghe

- Lắng nghe

Thi đua các nhóm, đây là một phần điểm trong đánh giá hoạt động nhóm

+ Nhanh và đúng 10 điểm + Chậm và đúng 9 điểm (Trừ 1 điểm)

+ Sai không có điểm

Gồm 7 câu hỏi (Từ Slide 19

- Lắng nghe

- HS ý thức hơn về quá trình học của bản thân

- HS tự điều chỉnh cách học để nâng cao kết quả học tập

- HS tự đánh giá việc học của chính mình, thành quả học tập của bạn, chỉ ra khó khăn trong quá trình học, đưa ra những gợi ý khắc phục

- Thông qua trao đổi phản hồi

từ học sinh, GV điều chỉnh