Tiểu luận cao học, TTHCM, về tư tưởng chủ tịch hồ chí minh về xây dựng đảng cộng sản việt nam qua các tác phẩm “đường cách mệnh, sửa đổi lối làm việc, di chúc”

cứu, vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí minh vào thực tiễn và lý luậnđang trở thành nhiệm vụ quan trọng mà đặc biệt là công tác xây dựng Đảng.Trên cơ sở tiếp thu bài giảng trên lớp,

Mở Đầu

Nguyễn Ái Quốc – Nhà cách mạng lỗi lạc, lãnh tụ thiên tài của ĐảngCộng sản Việt Nam Người là tấm gương tiêu biểu trong việc tiếp thu và vậndụng chủ nghĩa Mác – Lênin vào hoàn cảnh cụ thể ở nước ta với tinh thầnsáng tạo, kế thừa và phát huy chủ nghĩa yêu nước, truyền thống tốt đẹp củadân tộc với tinh hoa của nhân loại Người đã để lại những tư tưởng quý báutrên nhiều lĩnh vực, tư tưởng của Người trở thành nền tảng tư tưởng củaĐảng, là kim chỉ nam cho mọi hành động của Cách mạng Việt Nam, là căn

-oOo -cứ, cơ sở quan trọng trong tư duy lý luận của Đảng

Đảng cộng sản Việt Nam ra đời trong quy luật chung của cách mạng

vô sản thế giới; từ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trên toàn thếgiới chống lại giai cấp tư sản; từ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc củanhân dân Việt Nam; từ những đóng góp quan trọng của nhà Cách mạngNguyễn Ái Quốc Trong từng thời điểm của Cách mạng Việt Nam, Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã đóng góp và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin vào nhiều lĩnhvực quan trọng Đặc biệt là tư tưởng về xây dựng Đảng cộng sản của Người

đã góp phần xác định rõ vị trí, vai trò, mục đích, nội dung, phương thức lãnhđạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; khẳng định độc lập dân tộc phải gắn liềnvới chủ nghĩa xã hội và tính cách mạng triệt để; xác định rõ mối quan hệ gắn

bó giữa Đảng với quần chúng nhân dân có ý nghĩa sống còn đối với quá trìnhhoạt động của Đảng

Ngày nay, trong sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước trong bối cảnh thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, đất nước và nhândân ta có rất nhiều thuận lợi nhưng cũng đứng trước không ít khó khăn đã đặt

ra cho Đảng ta hàng loạt các vân sđề cần được giải đáp Từ đó, việc nghiên

cứu, vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí minh vào thực tiễn và lý luậnđang trở thành nhiệm vụ quan trọng mà đặc biệt là công tác xây dựng Đảng.

Trên cơ sở tiếp thu bài giảng trên lớp, qua nghiên cứu tác phẩm, tàiliệu tham khảo, người viết xin trình bày những hiểu biết khái quát về tư tưởngChủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam qua các tácphẩm: “Đường Cách Mệnh, sửa đổi lối làm việc, Di chúc” và ý nghĩa thựctiễn của việc nghiên cứu

I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM.

Để thực hiện quyền lãnh đạo của Đảng đối với các giai cấp trong xãhội, thực hiện vai trò tiên phong thì Đảng phải không ngừng được củng cố vàphát triển Ba tác phẩm “Đường cách mệnh, Sửa đổi lối làm việc,Di chúc” củaChủ tịch Hồ Chí Minh đã tập trung chủ yếu vào lĩnh vực xây dựng nội bộĐảng

1.1 Xây dựng Đảng về chính trị

1.1.1 Về cương lĩnh, đường lối chính trị.

Tác phẩm “Đường cách mệnh”, Hồ Chí Minh đã xây dựng lập trườngquan điểm của giai cấp công nhân, vạch ra được đường hướng cơ bản củacách mạng Việt Nam, làm cơ sở cho việc xây dựng Cương lĩnh chính trị củaĐảng Trên cơ sở xác định và phân tích “Tư bản cách mệnh”, “Dân tộc cáchmệnh”, Người đã chỉ rõ nguyên nhân sinh ra các loại cách mệnh ấy và đồngthời đã phân tích mâu thuẩn dân tộc, mâu thuẫn giai cấp, xác định rõ tính chấtcách mệnh… đã chỉ rõ dân tộc cách mệnh là dân tộc nô lệ cần đồng tâm hiệplực đánh đuổi tụi áp bức mình để giành độc lập tự do Giai cấp cách mệnh làgiai cấp bị áp bức, cách mệnh để đạp đổ giai cấp đi áp bức mình; Người chỉrõ: “Cách mệnh tư bản Pháp cũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tưbản, cách mệnh không đến nơi đến chốn, tiếng là cộng hoà và dân chủ kỳ thực

trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa” (Hồ Chí

Minh, Toàn tạp, tập 2, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000, tr 274) Từ

đó, Người phân tích sâu sắc lịch sử cách mạng Nga để quán triệt bài học kinhnghiệm về xây dựng Đảng vô sản kiểu mới ở Việt Nam, Người chỉ rõ :

“Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công, và thànhcông đến nơi nghĩa là dân chúng được hưởng ứng cái hạnh phúc, tự do, bình

đẳng thật sự” (Hồ Chí Minh, Toàn tạp, tập 2, NXB Chính trị Quốc gia, Hà

Nội 2000, tr 280)

1.1.2 Về phương diện cách mệnh :

Để lãnh đạo cách mạng thì nội dung lãnh đạo và các hình thức biểuhiện phải phù hợp nhau trong từng thời kỳ cách mạng Khi nội dung đã thayđổi nhất thiết hình thức phải biến đổi theo Lênin dạy chúng ta là “Đấu tranhgiữa nội dung và hình thức, thay đổi nội dung, vứt bỏ hình thức”

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ phương pháp cách mạng giữ vai trò hếtsức quan trọng : “Sửa cái xã hội cũ đã mấy ngàn năm làm xã hội mới, ấy làrất khó Nhưng biết cách làm, biết đồng tâm hiệp lực mà làm thì chắc làmđược” Đó là: Phải làm cho dân giác ngộ; phải giảng giải lý luận và chủ nghĩacho dân hiểu; phải hiểu phong trào thế giới, phải trình bày sách lược cho dân;phải đoàn kết toàn ân “Cách mệnh là việc chung cả dân chúng chứ không phảiviệc của một hai người”… “đàn bà, trẻ con cũng giúp làm việc cách mệnhđược nhiều Dân khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chốnglại được”

- Phải biết tổ chức dân chúng lại, Người nhấn mạnh vai trò của tổchức: cách mạng phải có tổ chức rất vững bền thì mới thành công Người đãđưa ra cách tổ chức quần chung như công hội, nông hội, dân cày, hợp tác xã,thanh niên, phụ nữ, quốc tế cứu tế đỏ…

- Phải giành chính quyền bằng bạo lực cách mạng của quần chúng,phải biết chọn thời cơ

Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” Hồ Chí Minh đã tổng kết lãnhđạo đúng nghĩa là :

1 Phải quyết định mọi vấn đề một cách cho đúng Mà muốn thế thìnhất định phải so sánh kinh nghiệm của dân chúng là người chịu trách nhiệmcái kết quả của sự lãnh đạo của ta

2 Phải tổ chức sự thi hành cho đúng Mà muốn vậy, không có dânchúng giúp sức thì không xong

3 Phải tổ chức sự kiểm soát Mà muốn kiểm soát đúng thì cũng phải

có quần chúng giúp mới được

Như vậy, nội dung của sự lãnh đạo chính là giải quyết những mâuthuẩn cơ bản và chủ yếu trong từng giai đoạn cách mạng Nếu như ở thời kỳcách mạng giải phóng dân tộc, nội dung đó giải quyết mâu thuẩn giữa dân tộcViệt Nam và đế quốc xâm lược, giữa giai cấp nông dân với giai cấp địa chủphong kiến thì trong giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa, công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nước hiện nay, nội dung của sự lãnh đạo chính là giải quyếtmâu thuẫn giữa sự nghèo nàn, lạc hậu với sự tiến bộ, giàu có, mâu thuẫn giữacon đường tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa, mà lẽ dĩ nhiên những nộidung của những mâu thuẫn đó luôn luôn biến động và phát triển cùng với sựphát triển của lực lượng sản xuất Do đó, những hình thức biểu hiện nó cũngphải luôn luôn biến đổi của những nội dung Tuy nhiên, tư tưởng chỉ đạotrong cách lãnh đạo mà Bác Hồ đã chỉ cho chúng ta từ những năm 1947 đểđổi mới cách lãnh đạo (phương thức lãnh đạo) chính là phát huy quyền làmchủ của dân “Bác nói” : Chẳng những phải lãnh đạo quần chúng mà lại phảihọc hỏi quần chúng, “phải dùng cách từ trong quần chúng ra và trở lại nơiquần chúng” vì “lực lượng của dân chúng nhiều vô cùng”, “muốn dân chúngthành thật bày tỏ ý kiến, cán bộ phải thành tâm, phải chịu khó, phải khéo léokhêu gợi cho họ nói, như vậy vừa nâng cao trình độ của dân chúng, mà cũng

nâng cao kinh nghiệm của mình” (Hồ Chí Minh, Toàn tạp, tập 5, NXB Chính

trị Quốc gia, Hà Nội 2000, tr 295)

Tư tưởng Hồ Chí Minh trong các tác phẩm trên đặc biệt là tác phẩm

“Đường Cách mệnh” đã chỉ ra cương lĩnh, đường lối của cách mạng ViệtNam; là cơ sở cốt yếu cho việc ra đời của Đảng, lãnh đạo và dẫn dắt phongtrào cách mạng Việt Nam giành thắng lợi Những tư tưởng về con đường cáchmạng Việt Nam, về phương pháp cách mạng của Người là những phác thảo,

cơ sở cho việc xây dựng đường lối chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam.Trong Di chúc, Người đã dặn dò “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để pháttriển nền kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân

dân” (Hồ Chí Minh, Toàn tạp, tập 12, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000,

tr 511)

1.2 Xây dựng Đảng về tư tưởng

Hồ Chí Minh đã nhận thức rõ, để lãnh đạo cách mạng : “Đảng muốnvững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, ai cũngphải theo chủ nghĩa ấy Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không

có trí khôn, tàu khôngc ó bàn chỉ nam” (Hồ Chí Minh, Toàn tạp, tập 2, NXB

Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000, tr 268) Nếu không có lý luận dẫn đường,

Đảng chỉ là một tập hợp ngẫu nhiên, rời rạc thiếu thống nhất và không có sứcmạnh Chủ nghĩa Mác – Lênin chính là học thuyết “chân chính nhất”, “cáchmệnh nhất”, vì nó chỉ ra cho Đảng mục tiêu con đường thực hiện sứ mệnhgiải phóng dân tộc, xóa bỏ áp lực, bất công, xây dựng một chế độ xã hội mớitốt đẹp hơn

Lấy chủ nghĩa Mác – Lênin làm cốt, không có nghĩa là giáo điều, máymóc theo từng câu, từng chữ mà chính là phải nắm vững tinh thần của chủnghĩa Mác-Lênin, trong đó linh hồn sống là phép biện chứng duy vật Theocách nói của Hồ Chí Minh là phải nắm vững lập trường, quan điểm vàphương pháp của chủ nghĩa Mác-Lênin Đồng thời phải thấu thái những tinh

hoa của văn hóa dân tộc và nhân loại, tham khảo những kinh nghiệm của cácĐảng anh em, vận dụng sáng tạo và hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam để hoạchđịnh đường lối đúng đắn.

Bằng việc chỉ rõ con đường cứu nước, cứu dân tộc của nhân dân ViệtNam, Hồ Chí Minh đã thông qua tác phẩm “Đường cách mệnh” để truyền bá,giáo dục chủ nghĩa Mác-lênin vào quần chúng nhân dân, nhằm xây dựng sựthống nhất về tư tưởng, chuẩn bị cho việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam.Người khẳng định : “Sức mạnh phải tập trung, muốn tập trung phải có Đảng

cách mệnh” (Hồ Chí Minh, Toàn tạp, tập 5, NXB Chính trị Quốc gia, Hà

Nội 2000, tr 267) Tác phẩm này Hồ Chí Minh đã khắc phục được tư tưởng

sai lầm về đường lối, về việc dùng ám sát cá nhân, chủ nghĩa cải lương, chủnghĩa quốc gia Đồng thời đã xác lập nên hệ tư tưởng mới – tư tưởng của giaicấp công nhân

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luônnhắc nhở Đảng ta phải luôn nắm vững và phải biết vận dụng sáng tạo hệ tưtưởng của Chủ Nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, mỗi cán

bộ, đảng viên phải hiểu rõ tư tưởng, hiểu rõ đường lối, chính sách của Đảng

để : “giải thích cho dân cùng hiểu rõ và thi hành”, Người chỉ rõ : “Lý luận cốt

để áp dụng vào công việc thực tế Lý luận mà không áp dụng vào thực tế là lýluận suông… Mỗi cán bộ, mỗi đảng viên phải học lý luận, phải đem lý luận

áp dụng vào công việc thực tế… dù xem được hàng ngàn, hàng vạn quyển lýluận, nếu không biết đem ra thực hành, thì khác nào một cái hòm đựng sách,

chúng ta phải cố gắng học, đồng thời học thì phải hành” (Hồ Chí Minh, Toàn

tạp, tập 5, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000, tr 234)

1.3 Xây dựng Đảng về tổ chức.

Trong xây dựng Đảng về tổ chức, Hồ Chí Minh đặc biệt chú trọng đếnviệc đào tạo lớp cán bộ cách mạng kiểu mới chuẩn bị cho việc thành lập

Đảng, Tác phẩm đã phân tích, làm rõ về công tác cán bộ, tư cách đạo đứcngười cách mạng, nguyên tắc tự phê bình và phê bình, đoàn kết trong Đảng.

1.3.1 Về công tác cán bộ.

Lênin từng khẳng định : “Trong lịch sử chưa hề có một giai cấp nàogiành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo ra được trong hàng ngũ củamình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổchức và lãnh đạo phong trào” Trong giai đoạn xây dựng đất nước, Lênin nói :

“Nghiên cứu con người, tìm những cán bộ có bản lĩnh hiện nay đó là thenchốt Nếu không thế thì tất cả mọi mệnh lệnh và quyết định sẽ chỉ là mớ giấylộn”

Vận dụng tư tưởng của Lênin, ý thức được tầm quan trọng của vấn đềcán bộ trong công tác xây dựng Đảng, Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâmđến vấn đề cán bộ

- Trong “Đường cách mệnh” Người đã thể hiện rất rõ việc xây dựngđội ngũ cán bộ, đảng viên, tổ chức đào tạo ra một lớp cán bộ cách mạng kiểumới chuẩn bị cho việc thành lập Đảng Đó là những cán bộ phải có tư cáchcủa người cách mệnh là : Đối với mình thì phải cần, kiệm, liêm chính, vị côngvong tư Phải giữ chủ nghĩa cho vững…; đối với người thì phải biết khoanthứ, với đoàn thể thì phải nghiêm…; đối với việc thì phải biết xem xét hoàncảnh kỹ càng, quyết toán, dũng cảm… Tư cách người cách mệnh như vậy sẽtrở thành cơ sở, làm cho dân chúng tin cậy đi theo Đảng để từ đó “Việc gì khómấy quyết tâm làm thì làm chắc được, ít người làm không nổi, nhiều người

đồng tâm hiệp lực mà làm thì phải nôi” (Hồ Chí Minh, Toàn tạp, tập 2, NXB

Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000, tr 261).

- Khi nắm được chính quyền rồi, công việc của người cán bộ, đảngviên càng nặn nề hơn bởi giành chính quyền đã khó, giữ chính quyền càngkhó hơn Theo Hồ Chí Minh, người cán bộ, đảng viên phải là những conngười tiên phong, nắm vững mọi mặt hơn quần chúng, trong “Sửa đổi lối làm

việc”, Người đã khẳng định : “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc” và “công

việc thành công hay thất bại đều cán bộ tốt hay kém” (Hồ Chí Minh, Toàn

tạp, tập 5, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000, tr 269) Để cán bộ hiểu

được công việc là cái gốc của mọi công việc thì Đảng ta phải:

1 Huân luyện cán bộ, “huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”.Cán bộ cần cái gì phải huấn luyện cái đó, học đi đôi với hành, lý luận gắn liềnvới thực tiễn Cần phải : huấn luyện nghề nghiệp, huấn luyện chính trị, huấnluyện văn hóa, huấn luyện lý luận cho cán bộ

2 Dạy cán bộ và dùng cán bộ, phải “trọng nhân tài, trọng cán bộ,trọng mỗi người có ích cho công việc của chúng ta”, “phải nuôi dạy cán bộnhư làm vườn vun trồng cây cối quý báu” Phải biết rõ cán bộ, cất nhắc cán

bộ cho đúng, khéo dùng cán bộ, phân phối cán bộ cho hợp lý, giúp cán bộ chođúng, giữ gìn cán bộ

3 Lựa chọn cán bộ : phải chọn những người rất trung thành và hănghái trong công việc, luôn luôn quan hệ mật thiết với dân chúng, có thể phụtrách giải quyết các vấn đề trong những hoàn cảnh khó khăn, luôn giữ đúng

cán bộ, cất nhắc cán bộ, yêu thương cán bộ, phê bình cán bộ”(Hồ Chí Minh,

Toàn tạp, tập 5, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000, tr 277); phải hiểu

cán bộ một cách sâu sắc từ hoàn cảnh sống đến nỗi niềm, tâm tư, tình cảm, từmặt mạnh đến mặt yếu của riêng từng cán bộ; phải dùng cán bộ theo kiểu đadạng, đa năng, đa tài chứ không được dùng cán bộ theo kiểu êkip, cánh hẩu,gia đình, địa phương chủ nghĩa Để làm tốt vấn đề cán bộ và công tác cán bộthì bản thân “mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách

mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư” (Hồ Chí Minh, Toàn tạp,

tập 12, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000, tr 510)

1.3.2 Về tư cách và đạo đức cách mạng.

Trong tác phẩm “Đường cách mệnh” đã đưa ra hệ thống tổ chức củaĐảng và các tổ chức quần chúng như Công hội, Nông hội, Thanh niên, Phụnữ để Đảng tập hợp quần chúng, chuẩn bị về mặt tổ chức cho sự ra đời củaĐảng Hồ Chí Minh nhận thức rất rõ để làm tốt vai trò lãnh đạo cách mạng thìĐảng cộng sản phải có những con người cách mệnh Người đã đưa tư cáchngười cách mệnh lên vị trí hàng đầu của tác phẩm và chỉ rõ người cáchmệnh : “tự mình phải cần kiệm – liêm chính – chí công vô tư Giữ chủ nghĩacho vững ”

- Đối người phải: Với từng người thì khoan thứ Trực mà không táobạo Hãy xem xét người

- Làm việc phải: Xem xét hoàn cảnh kỹ càng Quyết đoán, dũng cảm,phục tùng đoàn thể”

Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” Hồ Chí Minh đã đặc biệt chú ýđến vấn đề tư cách và đạo đức cách mạng, Người đã phân tích 12 điều thuộc

về tư cách của Đảng chân chính cách mạng, nêu rõ phận sự của đảng viên vàcán bộ đó là:

- Một là, trọng lợi ích của Đảng hơn hết.

- Hai là, coi trọng đạo đức cách mạng : nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm.

- Ba là, phải giữ kỷ luật: “ Bất kỳ ở hoàn cảnh nào, đảng viên và cán

bộ cần phải luôn luôn ra sức phấn đấu, ra sức làm việc, cố gắng học tập đểnâng cao trình độ văn hóa, tri thức và chính trị của mình Luôn luôn giữ gìn

kỷ luật”

- Bốn là, đối với các hạng đảng viên thì số đông là vì dân, vì nước mà

vào Đảng, nhưng cũng có một số vì lẽ khác mà vào Đảng Vì thế phải cảmhóa họ, dạy dỗ họ, nâng cao sự hiểu biết và lòng phu trách của họ “Đất vớinhững người không chịu nổi khó nhọc, không chịu nổi kỷ luật nghiêm khắc

mà xin ra khỏi Đảng, thì Đảng vẫn bằng lòng…” “Đảng viên và cán bộ cũng

là người Ai cũng có tính tốt và tính xấu Song đã hiểu biết, đã tình nguyệnvào một Đảng vì dân, vì nước, đã là người cách mạng thì phải cố gắng phát

triển những tính tốt và sửa bỏ tính xấu” ” (Hồ Chí Minh, Toàn tạp, tập 5,

NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000, tr 254).

- Năm là, trong Đảng vì có những người chưa học được, làm được bốn

chữ “Chí công vô tư” cho nên mắc phải chứng “Chủ nghĩa cá nhân” Đó làthứ vi trùng rất độc gây ra các bệnh tham lam, bệnh lười biếng, bệnh kiêungạo, bệnh hiếu danh, thiếu bí mật, óc hẹp hòi, óc địa phương, óc lãnh tụv.v ,bệnh hữu danh vô thức, kéo bè, kéo cánh, bệnh cận thị, bệnh cá nhân(trong sách còn nêu rõ lo biểu hiện căn bệnh này), bệnh lười biếng

- Sáu là, Đảng ta không phải từ trên rơi xuống, Đảng ta trong xã hội

mà ra Nói chung, đảng viên phần nhiều là tốt, nhưng vẫn còn một số chưa bỏhết thói xấu mang từ xã hội vào đảng, Đảng phải làm công việc giải phòngdân tộc to lớn, phức tạp Vì vậy, phải cố sức sửa chữa cho tiệt nọc các chứngbệnh để cho Đảng càng mạnh khoẻ, bình an

- Bảy là, những khuyết điểm sai lầm vì sao mà có và từ đâu đến? Mỗi

đảng viên, mỗi cán bộ cần phải thật thà tự xét đồng chí mình, ai có khuyếtđiểm nào thì phải thật thà cố gắng tự sửa chữa và giúp nhau sửa chữa “thang