đề cương tư tưởng hồ chí minh

1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh? Nội hàm khái niệm và đối tượng nghiên cứu của môn học tư tưởng Hồ Chí Minh Vì sao trong quá trình học tập, nghiên cứu môn tư tưởng Hồ Chí Minh cần phải kết hợp giữa p.

1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh? Nội hàm khái niệm và đối tượng nghiên cứu của môn học tư tưởng Hồ Chí Minh Vì sao trong quá trình học tập, nghiên cứu môn tư tưởng Hồ Chí Minh cần phải kết hợp giữa phương pháp lịch sử và phương pháp logic?

Khái niệm

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi

Khái niệm trên đây chỉ rõ nội hàm cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh, cơ sở hình thành cũng như ý nghĩa của tư tưởng đó Cụ thể là:

- Một, khái niệm này đã nêu rõ bản chất khoa học và cách mạng cũng như nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là hệ thống quan điểm toàn diện vàsâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ đó phản ánh những vấn đề có tính quy luật của cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống những quan điểm về: Mục tiêu, con đường phát triển của dân tộc Việt Nam là chủ nghĩa cộng sản, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; xây dựng một nước Việt Nam độc lập, thống nhất và giàu mạnh, đi lên chủ nghĩa xã hội Mục tiêu và con đường này hoàn toàn theo lý luận Mác-Lênin; khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự quản lý của Nhà nước Việt Nam mới; xác định lực lượng cách mạng là toàn thể nhân dân Việt Nam yêu nước, xây dựng con người Việt Nam có năng lực và phẩm chất đạo đức cách mạng; kết hợp sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc và đoàn kết quốc

tế với quan hệ quốc tế hòa bình, hợp tác, hữu nghị cùng phát triển; với phương pháp cách mạng phù hợp…

- Hai, nêu lên cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa Lênin – giá trị cơ bản nhất trong quá trình hình thành và phát triển của tư tưởngđó; đồng thời tư tưởng Hồ Chí Minh còn bắt nguồn từ việc Hồ Chí Minh tiếp thu các giá trị truyền thống của dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại

Mác Ba, khái niệm đó đã nêu lên ý nghĩa của tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định

tư tưởng Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng

và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta Cùng với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là một bộ phận cấu thành làm nên nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam

Đối tượng nghiên cứu của môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm hệ thống các quan điểm, quan niệm, lý luận về cách mạng Việt Nam trong dòng chảy củathời đại mới mà cốt lõi là tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã

hội Được Đảng Cộng Sản Việt Nam vận dụng, phát triển sáng tạo qua các giaiđoạn cách mạng.

Như vậy, đối tượng của môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là bản thân

hệ thống các quan điểm, lý luận được thể hiện trong toàn bộ di sản của Hồ ChíMinh mà còn là quá trình vận động, hiện thực hóa các quan điểm, lý luận đótrong thực tiễn cách mạng Việt Nam Đó là quá trình mang tính quy luật, baogồm hai mặt thống nhất biện chứng: sản sinh tư tưởng và thực hiện hóa tưtưởng theo các mục tiêu độc lập dân tộc, dân chủ, chủ nghĩa xã hội, giải phóngdân tộc giải phóng giai cấp, giải phóng con người

Phương pháp lôgíc, phương pháp lịch sử và sự kết hợp hai phương pháp này Nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh, ngoài việc sử dụng riêng rẽ hainghiên cứu trên đây, rất cần thiết phải kết hợp sử dụng kết hợp một cách chặtchẽ phương pháp lôgíc và phương pháp lịch sử

+ Phương pháp logic nghiên cứu một cách tổng quát nhằm tìm ra được bản chấtvốn có của sự vật, hiện tượng và khái quát thành lý luận

+ Phương pháp lịch sử nghiên cứu sự vật và hiện tượng theo trình tự thời gian,quá trình diễn biến đi từ phát sinh, phát triển đến hệ quả của nó

- Tư tưởng HCM là sản phẩm của lịch sử, mang tính lịch sử - cụ thể Một mặt,

tư tưởng ấy là sự kết tinh giá trị truyền thống của dân tộc, tinh hoa văn hoá thờiđại và sự vận dụng sáng tạo, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vàohoàn cảnh cụ thể của Việt Nam; mặt khác, trong quá trìn hoạt động và chỉ đạocách mạng, chủ tịch Hồ Chí Minh đã khái quát thực tiễn, đúc kết thành lý luận+ Lí luận (logic) cách mạng, khoa học về cơ bản đều đi ra từ thực tiễn (lịch sử)

và quay trở lại phục vụ thực tiễn Vì vậy, khi nghiên cứu, học tập Tư tưởng HồChí Minh, cần đặt đối tượng trong bối cảnh xuất hiện và quá trình phát triển;đồng thời, khái quát hoàn cảnh hiện tại để vận dụng tư tưởng ấy một cách phùhợp và sáng tạo

2 Nêu các nhân tố tác động đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh? Phân tích ảnh hưởng của giá trị truyền thống dân tộc và chủ nghĩa Mác – Lênin tới sự hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh? Theo anh chị, trong các cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, cơ sở nào đóng vai trò quyết định?

Nhân tố chủ quan Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh được kế thừa và phát triển vốn trí tuệ của cha ông; thông minh

trong học tập, ứng xử và ứng đối thơ văn từ nhỏ Người có lý tưởng cao cả vàhoài bão lớn cứu dân, cứu nước thoát khỏi cảnh lầm than, cơ cực để đuổi kịpcác nước tiên tiến trên thế giới Người có ý chí, nghị lực to lớn, một mình dám

tự đi khắp thế giới rộng lớn, xa lạ để khảo sát thực tế các nước đế quốc giàu cócũng như các dân tộc thuộc địa nghèo nàn, lạc hậu, mà chỉ với 2 bàn tay trắng;người đã làm nhiều nghề nghiệp khác nhau để kiếm sống, biết rất nhiều ngoạingữ, tự học hỏi và hoạt động cách mạng

Kết hợp học ở nhà trường, học trong sách vở, học trong thực tế hoạt động cáchmạng, học ở nhân dân khắp những nơi Người đã đến, và đã có vốn học thứcvăn hoá sâu rộng Đông Tây kim cổ để vận dụng vào hoạt động cách mạng Đặcbiệt là Hồ Chí Minh là người có bản lĩnh tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, giàutính phê phán, đổi mới và cách mạng; đã vận dụng đúng quy luật chung của xãhội loài người, của cách mạng thế giới vào hoàn cảnh riêng, cụ thể của ViệtNam, đề xuất tư tưởng, đường lối cách mạng mới đáp ứng đúng đòi hỏi thựctiễn; có năng lực tổ chức biến tư tưởng, đường lối thành hiện thực

Hồ Chí Minh là người có tầm nhìn chiến lược, bao quát thời đại, đã đưa cáchmạng Việt Nam vào dòng chảy chung của cách mạng thế giới Là người cónăng lực tổng kết thực tiễn, năng lực tiên tri, dự báo tương lai chính xác và kỳdiệu để dẫn dắt toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta đi tới bến bờ thắng lợi vinhquang

Hồ Chí Minh là người suốt đời tận trung với nước, tận hiếu với dân, Là ngườisuốt đời đấu tranh cho sự nghiệp cách 43 mạng của Đảng cộng sản Việt Nam

và của cách mạng thế giới Những phẩm chất cá nhân đó là một nhân tố quyếtđịnh những thành công sáng tạo của Hồ Chí Minh trong hoạt động lý luận vàthực tiễn không vì cho sự nghiệp riêng mình mà vì cả dân tộc Việt Nam vànhân loại

2.1.3.2 Tài năng hoạt động thực tiễn Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh là người có vốn sống và thực tiễn cách mạng phong phú, phithường Trước khi trở thành Chủ tịch nước, Hồ Chí Minh đã sống, học tập, hoạtđộng, công tác ở gần 30 nước trên thế giới Người hiểu sâu sắc chủ nghĩa đếquốc, chủ nghĩa thực dân và chế độ thực dân không chỉ qua tìm hiểu trên cácloại tài liệu, sách, báo, đài mà còn hiểu biết sâu sắc về chúng qua cuộc sống vàhoạt động thực tiễn tại các cường quốc đế quốc như Anh, Pháp, Mỹ, Đức, Ý,Nhật Bản, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, v,v,

Người đặc biệt xác định rõ bản chất, thủ đoạn của chủ nghĩa đế quốc, thực dân;thấu hiểu tình cảnh người dân ở nhiều nước thuộc hệ thống thuộc địa của chủnghĩa đế quốc ở châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ latinh Người thấu hiểu vềphong trào giải phóng dân tộc, về xây dựng chủ nghĩa xã hội, về xây dựng đảngcộng sản, v,v, không chỉ qua nghiên cứu lý luận mà còn qua việc tham giasáng lập Đảng Cộng sản Pháp, qua hoạt động trong Đảng Cộng sản TrungQuốc, qua tham gia phong trào cộng sản quốc tế ở nhiều nước, qua nghiên cứu

đời sống xã hội ở Liên Xô – nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới,v,v

Hồ Chí Minh là nhà tổ chức vĩ đại của cách mạng Việt Nam

Người đã hiện thực hóa tư tưởng, lý luận cách mạng thành hiện thực sinhđộng; đồng thời tổng kết thực tiễn cách mạng, bổ 44 sung, phát triển lý luận, tưtưởng cách mạng Cùng với việc tìm thấy mục tiêu, phương hướng cách mạngViệt Nam ở chủ nghĩa Mác - Lênin, Người tham gia sáng lập Đảng Cộng sảnPháp; chuẩn bị về tư tưởng, lý luận và tổ chức cho việc ra đời Đảng Cộng sảnViệt Nam – tổ chức lãnh đạo cách mạng Việt Nam theo chủ nghĩa Mác-Lênin.Người sáng lập Mặt trận dân tộc thống nhất; sáng lập Quân đội nhân dân ViệtNam; khai sinh Nhà nước kiểu mới ở Việt Nam Những phẩm chất cá nhâncùng những hoạt động thực tiễn phong phú trên nhiều lĩnh vực khác nhau ởtrong nước và trên thế giới là nhân tố chủ quan hình thành nên tư tưởng Hồ ChíMinh

Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

+ Giá trị truyền thống dân tộc

Chủ nghĩa yêu nước : Tinh thần dựng nước, tinh thần đấu tranh kiên cường , bất khuất vì độc lập tự do, tinh thần phát triển đất nước cường thịnh, lòng tự hào , tự tôn dân tộc, lòng căm thù giặc ngoại xâm…

Tinh thần đoàn kết : Đoàn kết trong gia đình ,làng nước, thuuyr chung , yêu thương nhau , giúp đỡ nhau Đoàn kết để chế ngự thiên nhiên, đoàn kết để chống giặc ngoại xâm, đoàn kết để xây dựng , phát triển đất nước Đạo đức dân tộc, tinh thần nhân nghĩa , nhân văn, yêu thương con người , yêu hòa bình

Trí tuệ dân tộc : Người Việt Nam rất ham học, cầu thị, thông minh và sáng tạo trong mọi lĩnh vực.

Tin thần vượt khó : người VN cần cù , chăm chỉ , chịu khó và có ý chí vươn lên.

+ Tinh hoa văn hóa nhân loại

Tinh hoa văn hóa phương Đông : HCM chịu ảnh hưởng sâu sắc từ những giá trị của Phật giáo, Nho giáo , Đạo giáo, Chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn.

Tinh hoa văn hóa phương Tây : HCM đã từng đi rất nhiều nơi trên thế giới , làm nhiều nghề để sống, hoạt động cách mạng và tiếp xúc với nhiều hạng người và các nền văn hóa khác nhau Ở phương Tây, ngoài những giá trị nhân văn, bác ái của Thiên Chúa giáo, như Người từng nói : Điểm tốt của tôn giáo chúa Giê-su là “lòng nhân ái cao cả” và “cũng như Khổng Tử,Mác,Tôn Dật Tiên, Giesu cũng muốn mưu cầu hạnh phúc cho loài người , mưu cầu phúc lợi cho xã hội” , Người còn ảnh hưởng bởi những giá trị của nền Văn hóa Phục Hưng , tư tưởng khai sáng Pháp , nhất là tư tưởng “bình đẳng- tự do- bác ái” , tinh thần của bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của cách mạng tư sản Pháp năm 1779, Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ năm 1776.

Chủ nghĩa Mác-Lênin

Chủ nghĩa Mác – Lênin là nguồn gốc lí luận trực tiếp , quyết định bản chất cách mạng , khoa học tư tưởng HCM Nó trang bị thế giới quan và phương pháp khoa học cho tư tưởng HCM “ Chủ nghĩa Lênin là cái cẩm nang thần kì” Trong cuộc đấu tranh , vừa nghiên cứu lí luận Mác – Lenin vừa làm công tác thực tế , dần dần HCM hiểu được rằng , chỉ có CNXH, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng đc các dân tộc bị áp bức và giai cấp công nhân thế giới “ Bây giờ học thuyết nhiều , chủ nghĩa nhiều , nhưng chủ nghĩa chân chính nhất , chắc chắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Lenin” và “Chính do cố gắng vận dụng những lời dạy của Lenin một cách sáng tạo , phù hợp với thực tế VN mà chúng tôi đã chiến đấu và giành thắng lợi to lớn ”

Như vậy, HCM đã kế thừa những tinh hoa tư tưởng, triết học, văn hóa

cả cổ Kim , Đông Tây, làm giàu cho tư tưởng của mình Tất cả những tri thức ấy đã góp phần quan trọng vào việc hình thành tư tưởng HCM sau này.

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh khôngnhững đã vận dụng sáng tạo, mà còn bổ sung, phát triển và làm phong phú chủnghĩa Mác - Lênin trong thời đại mới Trong các vấn đề dân tộc và cách mạnggiải phóng dân tộc; chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam;các vấn đề xây dựng Đảng, Nhà nước, văn hóa, con người, đạo đức,v,v…HồChí Minh đều có những luận điểm bổ sung, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác -Lênin Tư tưởng Hồ Chí Minh là một bước nhảy vọt trong lịch sử tư tưởng ViệtNam

=> Nhân tố quan trọng nhất Nh nh ng y u t ch quan trên, H Chíờ ữ ế ố ủ ồMinh nhanh chóng hi u và n m b t để ắ ắ ược nh ng tín hi u chuy n mìnhữ ệ ể

c a th i đ i khi nghe tin Cách m ng tháng Mủ ờ ạ ạ ười Nga thành công năm

1917; đ ng th i, đ nh hồ ờ ị ướng cho dân t c đi theo tín hi u đúng đ n, kháchộ ệ ắquan đó Đó là đi u khác bi t gi a H Chí Minh v i các nhà yêu nề ệ ữ ồ ớ ước

trước và cùng th i v i Ngờ ớ ười Đi u đó có nghĩa là, nhân t ch quan là cề ố ủ ơ

s quy t đ nh vi c hình thành t tở ế ị ệ ư ưởng H Chí Minh và gi i thích choồ ảchúng ta rõ vì sao y u t ch quan l i quy t đ nh t i vi c hình thành tế ố ủ ạ ế ị ớ ệ ư

tưởng c a Ngủ ười

3 Nêu các giai đoạn hình thành, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh? Phân

tích giai đoạn anh/ chị cho là quan trọng nhất? Giải thích nhận định

«Tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam”?

Giai đoạn hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh

- Thời gian trước năm 1911: Hình thành ở Hồ Chí Minh tư tưởng yêu nước vàtìm phương hướng cứu nước

- Từ năm 1911 đến năm 1920: Hình thành ở Hồ Chí Minh phương hướng cứunước, giải phóng dân tộc Việt Nam theo con đường cách mạng vô sản

- Từ ngày 31-12-1920 đến năm 1930: Hình thành ở Hồ Chí Minh những nộidung cơ bản tư tưởng về cách mạng Việt Nam

- Từ năm 1930 đến năm 1941: Hồ Chí Minh vượt qua sóng gió, thử thách, kiênđịnh giữ vững đường lối, phương pháp cách mạng Việt Nam đúng đắn, sáng tạo

- Từ năm 1941 đến năm 1969: Tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục hoàn thiện, pháttriển, soi đường cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta

Giai đoạn quan trọng nhất: Thời gian trước năm 1911: Hình thành ở Hồ Chí Minh tư tưởng yêu nước và tìm phương hướng cứu nước

Trong thời gian này, Hồ Chí Minh tiếp thu truyền thống tốt đẹp của quê hương,gia đình và của dân tộc hình thành nên tư tưởng yêu nước và tìm đường cứunước

Nghệ An là vùng đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống yêu nước, lắm nhântài và anh hùng yêu nước nổi tiếng trong lịch sử dân tộc Hồ Chí Minh sinh ratrong một gia đình khoa bảng Cụ Nguyễn Sinh Sắc đỗ phó bảng Cụ NguyễnSinh Sắc thường tâm sự: "Quan trường là nô lệ trong những người nô lệ, lạicàng nô lệ hơn" Cụ thường dạy các con: "Đừng lấy phong cách nhà quan làm

phong cách nhà ta" Tinh thần yêu nước, thương dân và nhân cách của cụNguyễn Sinh Sắc có ảnh hưởng lớn lao đến tư tưởng, nhân cách Hồ Chí Minhthuở niên thiếu

Hồ Chí Minh cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc tình cảm của người mẹ, cụ HoàngThị Loan, người mẹ Việt Nam điển hình về tính cần mẫn, tần tảo, đảm đang,hết mực thương yêu chồng, thương yêu các con và ăn ở nhân đức với mọingười, được bà con láng giềng mến phục Cụ Hoàng Thị Loan có ảnh hưởnglớn đến các con bằng tấm lòng nhân hậu và mẫn cảm của người mẹ

Tiếp thu truyền thống tốt đẹp của quê hương, gia đình, được theo học các vịtúc nho và tiếp xúc với nhiều loại sách báo tiến bộ ở các trường, lớp tại Vinh,tại kinh đô Huế, hiểu rõ tình cảnh nước nhà bị giặc ngoại xâm đô hộ, Hồ ChíMinh sớm có tư tưởng yêu nước và thể hiện rõ tư tưởng yêu nước trong hànhđộng Hồ Chí Minh đã tham gia phong trào chống thuế ở Trung Kỳ (năm1908) Là thày giáo ở Trường Dục Thanh, Phan Thiết, khi dạy học cũng nhưtrong trong sinh hoạt, Hồ Chí Minh thường đem hết nhiệt tình truyền thụ chohọc sinh lòng yêu nước và những suy nghĩ về vận mệnh nước nhà (năm 1910)

Điểm đặc biệt của tuổi trẻ Hồ Chí Minh là suy ngẫm sâu sắc về Tổ quốc vàthời cuộc Tuy rất khâm phục tinh thần yêu nước của các vị tiền bối cách mạngnổi tiếng như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Hoàng Hoa Thám, v.v nhưngNgười sáng suốt phê phán, không tán thành, không đi theo các phương pháp,khuynh hướng cứu nước của các vị đó.Hồ chí Minh muốn tìm hiểu những gì ẩngiấu sau sức mạnh của kẻ thù và học hỏi kinh nghiệm cách mạng trên thế giới.Ngày 5-6- 1911, Hồ Chí Minh đi ra thế giới tự kiếm sống, học hỏi, tìm phươnghướng cứu nước, cứu dân

Giải thích nhận định «Tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam”

Đây là một luận điểm cực kỳ quan trọng được khái quát rút ra từ thực tiễnphong phú, sinh động của cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cuộccách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta, nó chỉ ra nguồn gốc sâu xa của mọithắng lợi của cách mạng Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức, lãnhđạo được lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường, chỉ lối

Từ thực tiễn thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong các cuộc chiến tranh giảiphóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và trong công cuộc xây dựng đất nước, nhất là

từ thực tiễn phong phú, sinh động và những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử

mà Đảng ta đã lãnh đạo nhân dân giành được trong sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc, nhất là trong công cuộc đổi mới đất nước vì độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng tiếp tục khẳngđịnh: "Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam theo conđường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng HồChí Minh"

Ngày nay khi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, sự nghiệp đổi mới đấtnước vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng đi vào chiềusâu, những biến đổi trên thế giới nhanh chóng, phức tạp, khó lường; những vấn

đề mới đặt ra trong đời sống xã hội ngày càng nhiều, càng đòi hỏi phải cónhững lời giải đáp thuyết phục, có cơ sở lý luận và thực tiễn Trong lúc đó thìcác thế lực thù địch lại đang tìm mọi thủ đoạn hòng xuyên tạc, phủ nhận từngluận điểm trong học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh để đi tới xoá

bỏ nền tảng tư tưởng, lý luận của Đảng ra khỏi đời sống tinh thần của xã hội

Vì vậy, hơn lúc nào hết, việc tiếp tục đi sâu nghiên cứu nhằm khẳng định, bảo

vệ, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, thực tiễn của sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới đang trở thànhnhiệm vụ quan trọng, cấp bách trong công tác tư tưởng, lý luận của Đảng hiệnnay

Trong thời đại ngày nay, chủ nghĩa Mác - Lênin không những không lỗi thời,lạc hậu như những ai đó vẫn rêu rao, mà chủ nghĩa Mác - Lênin đã, đang và sẽtiếp tục đóng vai trò là kim chỉ nam cho phong trào cộng sản và công nhânquốc tế, phong trào đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ

xã hội của nhân dân các dân tộc trên thế giới

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng vàphát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kếthừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoavăn hóa nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn của Đảng và dân tộc ta,mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi

4 Nêu và phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc? Vì sao Hồ Chí Minh cho rằng: việc tiến hành chiến tranh chỉ là giải pháp bắt buộc cuối cùng? Liên

hệ tới thực tiễn Việt Nam

Quan điểm của Hồ Chí Minh về phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc

Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản

Hồ Chí Minh được chứng kiến các phong trào cứu nước của ông cha Ngườinhận thấy con đường của Phan Bội Châu chẳng khác gì "đuổi hổ cửa trước,rước beo cửa sau” Con đường của Phan Chu Trinh cũng chẳng khác gì “xingiặc rủ lòng thương” Con đường của Hoàng Hoa Thám tuy có phần thực tếhơn nhưng vẫn mang nặng cốt cách phong kiến

Chính vì thế, mặc dù rất khâm phục tinh thần cứu nước của ông cha, nhưng HồChí Minh không tán thành các con đường của họ, mà quyết tâm ra đi tìm mộtcon đưòng mới.

+ Cách mạng tư sản là không triệt để

Người đọc Tuyên ngôn độc lập của nuớc Mỹ tìm hiểu thực tiễn cuộc cáchmạng tư sản Mỹ: đọc Tuyên ngôn dân quyền và nhân quyền của cách mạngPháp, tìm hiểu cách mạng tư sản Pháp Người nhận thấy: Cách mạng Phápcũng như cách mạng Mỹ là không triệt để Bởi lẽ đó Người không đi theo conđường cách mạng tư sản

+ Con đường giải phóng dân tộc

Hồ Chí Minh thấy được Cách mạng Tháng Mười không chỉ là một cuộc cáchmạng vô sản, mà còn là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc Nó nêu tấmgương sáng về sự giải phóng các dân tộc thuộc địa Người cho rằng: “Trong thếgiới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công và thành công đến nơi,nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng thật, khôngphải tự do và bình đẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoe khoang bên

An Nam….Nói tóm lại là phải theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư và Lênin”

Năm 1920, sau khi đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đềdân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin, Hồ Chí Minh tìm thấy ở đó con đườngcứu nước, giải phóng dân tộc: con đường cách mạng vô sản, như sau nàyNgười khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có conđường nào khác con đường cách mạng vô sản”2 Đây là con đường cách mạngtriệt để nhất phù hợp với yêu cầu của cách mạng Việt Nam và xu thế phát triểncủa thời đại

Người vận dụng một cách sáng tạo trong điều kiện cách mạng Việt Nam

+ Giải phóng dân tộc gắn với giải phóng giai cấp, trong đó giải phóng dân tộc

+ Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Trong Chánh cương vắn tắtcủa Đảng năm 1930, Hồ Chí Minh đã khẳng định phương hướng chiến lượccách mạng Việt Nam: làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng

Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải do Đảng cộng sản lãnh đạo

+ Cách mạng trước hết phải có Đảng

Nguyễn Ái Quốc phân tích: Muốn làm cách mạng thì Phải bền gan, đồng lòng

và quyết tâm “lại phải biết cách làm thì làm mới chóng”

“Sửa cái xã hội cũ đã mấy ngàn năm làm xã hội mới ấy là rất khó Nhưng biếtcách làm biết đồng tâm hiệp lực mà làm thì chắc làm được, thế thì không khó.Khó dễ cũng tại mình, mình quyết chí thì làm được".

Nhưng muốn làm cách mạng, “trước hết phải làm cho dân giác ngộ”, "phảigiảng giải lý luận và chủ nghĩa cho dân hiểu”

Người khẳng định: Trước hết phải có đảng cách mạng để trong thì vận động và

tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc VỚI dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấpmọi nơi Đảng có vững cách mạng mới thành công, cũng như ngưòi cầm lái cóvững thuyền mới chạy

+ Đảng Cộng sản Việt Nam là người lãnh đạo duy nhát

Đầu năm 1930 Người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, một chính đảng củagiai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin “làm cốt”,

có tổ chức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm minh và mật thiết liên lạc với quần chúng.Theo Hồ Chí Minh Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng của giai cấp công nhân,của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam

Hồ Chí Minh đã xây dựng được một đảng cách mạng tiên phong, phù hợp vớithực tiễn Việt Nam, gắn bó với nhân dân, với dân tộc, một lòng một dạ phụng

sự Tổ quốc, phung sự nhân dân, được nhân dân, được dân tộc thừa nhận là độitiên phong của mình

Ngay từ khi mỏi ra đời, Đảng do Hồ Chí Minh sáng lập đã quy tụ được lựclượng và sức mạnh của toàn bộ giai cấp công nhân và cả dân tộc Việt Nam Đó

là một đặc điểm và đồng thời là một ưu điểm của Đảng Nhờ đó ngay từ khimới ra đời Đảng đã nắm ngọn cờ lãnh đạo duy nhất đối với cách mạng ViệtNam và trở thành nhân tố hàng đầu bảo đảm mọi thắng lợi của cách mạng

Cách mạng giải phóng dân tộc phải dựa trên lực lượng đại đoàn kết toàn dân, lấy liên minh công - nông làm nền tảng

Các nhà lý luận kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định rằng: cáchmạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân; quần chúng nhân dân là chủ thểsáng tạo ra lịch sử V.I.Lênin viết: “Không có sự đồng tình ủng hộ của đại đa sốnhân dân lao động đối với đội tiền phong của mình tức là đối với giai cấp vôsản, thì cách mạng vô sản không thể thực hiện được”

Hồ Chí Minh quan niệm: có dân là có tất cả, trên đời này không gì quí bằngdân, được lòng dân thì được tất cả, mất lòng dân thì mất tất cả Người khẳngđịnh: “cách mệnh là việc chung cả dân chúng chứ không phải việc một haingười”

Năm 1930, trong Sách lược vắn tắt của Đảng, Hồ Chí Minh xác định lực lượngcách mạng bao gồm toàn dân: Đảng phải thu phục đại bộ phận giai cấp côngnhân, tập hợp đại bộ phận dân cày và phải dựa vào dân cày nghèo làm thổ địacách mạng; liên lạc với tiểu tư sản, trí thức, trung nông …để lôi kéo họ về phía

vô sản giai cấp; còn đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản Việt Nam

mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít ra cũng làm cho họ trunglập

Trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (12-1946), Người viết: “Bất kỳ đànông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dântộc Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổquốc”

Trong khi xác định lực lượng cách mạng là toàn dân, Hồ Chí Minh lưu ý rằng,không được quên “công nông là chủ cách mệnh…là gốc cách mệnh”

Cách mạng giải phóng dân tộc cần chủ động, sáng tạo, có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc

+ Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo

Khi chuyển sang giai đoạn độc quyền (đế quốc chủ nghĩa), nền kinh tế hànghóa phát triển mạnh, đặt ra yêu cầu bức thiết về thị trường Đó là nguyên nhânsâu xa dẫn

tới những cuộc chiến tranh xâm lược thuộc địa Các nước thuộc địa trở thànhmột trong những nguồn sống của chủ nghĩa đế quốc

Trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân, cách mạngthuộc địa có tầm quan trọng đặc biệt Nhân dân các dân tộc thuộc địa có khảnăng cách mạng to lớn

Trong khi yêu cầu Quốc tế Cộng sản và các Đảng Cộng sản quan tâm đến cáchmạng thuộc địa, Hồ Chí Minh vẫn khẳng định công cuộc giải phóng nhân dânthuộc địa chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực tự giải phóng

Người đánh giá rất cao sức mạnh của một dân tộc vùng dậy chống đế quốc thựcdân Người chủ trương phát huy nỗ lực chủ quan của dân tộc, tránh tư tưởng bịđộng trông chờ vào sự giúp đỡ bên ngoài

+ Quan hệ của cách mạng thuộc địa với cách mạng vô sản ở chính quốc

Theo Hồ Chí Minh, giữa cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa và cáchmạng vô sản ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động qua lạilẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc Đó là

mối quan hệ bình đẳng chứ không phải là quan hệ lệ thuộc, hoặc quan hệ chính

- phụ

Nhận thức đúng vai trò, vị trí chiến lược của cách mạng thuộc địa và sức mạnhdân tộc, Nguyễn Ái Quốc cho rằng cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa

có thể giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc

Đây là một luận điểm sáng tạo, có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn; một cốnghiến rất quan trọng của Hồ Chí Minh vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác –Lênin, đã được thắng lợi của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc trêntoàn thế giới trong gần một thế kỷ qua chứng minh là hoàn toàn đúng đắn

- Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực

+ Tính tất yếu của bạo lực cách mạng Các thế lực đế quốc sử dụng bạo lực đểxâm lược và thống trị thuộc địa, đàn áp dã man các phong trào yêu nước Vìthế, con đường để giành và giữ độc lập dân tộc chỉ có thể là con đường cáchmạng bạo lực

Đánh giá đúng bản chất cực kỳ phản động của bọn đế quốc và tay sai, Hồ ChíMinh vạch rõ tính tất yếu của bạo lực cách mạng Quán triệt quan điểm cua chủnghĩa Mác - Lênin Coi sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp của quần chúng HồChí Minh cho rằng bạo lực cách mạng là bạo lực của quần chúng

Hình thức của bạo lực cách mạng bao gồm cả đấu tranh chính trị và đấu tranh

vũ trang, nhưng phải tùy tình hình cụ thể mà quyết định những hình thức đấutranh cách mạng thích hợp Sử dụng đúng và khéo léo kết hợp các hình thứcđấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị để giành thắng lợi cho cách mạng

+ Tư tưởng bạo lực cách mạng gắn bó hữu cơ với tư tưởng nhân đạo và hòabình Tư tưởng Hồ Chí Minh về bạo lực cách mạng khác hẳn tư tưởng hiếuchiến của các thế lực đế quốc xâm lược Xuất phát, từ tình yêu thương conngười, quý trọng sinh mạng con người, Người tìm mọi cách ngăn chặn xungđột vũ trang, tận dụng mọi khả

năng giải quyết xung đột bằng biện pháp hòa bình, chủ động đàm phán, thươnglượng, chấp nhận nhượng bộ có nguyên tắc

Việc tiến hành chiến tranh chỉ là giải pháp bắt buộc cuối cùng Chỉ khi khôngcòn khả năng hòa hoãn, khi kẻ thù ngoan cố bám giữ lập trường thực dân, chỉmuốn giành thắng lợi bằng quân sự thì Hồ Chí Minh mới kiên quyết phát độngchiến tranh

+ Hình thái bạo lực cách mạng

Theo Hồ Chí Minh, trong sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc “lực lượng chính là

ở dân” Người chủ trương tiến hành khởi nghĩa toàn dân và chiến tranh nhândân

Toàn dân khởi nghĩa, toàn dân nổi dậy là nét đặc sắc trong tư tưởng Hồ ChíMinh về hình thái của bạo lực cách mạng

Mục đích cách mạng và chiến tranh chính nghĩa - vì độc lập, tự do làm cho khảnăng tiến hành chiến tranh nhân dân trở thành hiện thực, làm cho toàn dân tựgiác tham gia kháng chiến

Trước những kẻ thù lớn mạnh Hồ Chí Minh chủ trương sử dụng phương châmchiến lược đánh lâu dài

Tự lực cánh sinh cũng là một phương châm chiến lược rất quan trọng, nhằmphát huy cao độ nguồn sức mạnh chủ quan, tránh tư tưởng bị động trông chờvào sự giúp đỡ bên ngoài Mặc dù rất coi trọng sự giúp đỡ quốc tế nhưng HồChí Minh luôn đề cao sức mạnh bên trong, phát huy đến mức cao nhất mọi nộilực, nỗ lực của dân tộc, đề cao tinh thần độc lập tự chủ

Hồ Chí Minh cho rằng: việc tiến hành chiến tranh chỉ là giải pháp bắt buộc cuối cùng?

Chỉ khi không còn khả năng hoà hoãn, khi kẻ thù ngoan cố bám giữ lập trườngthực dân, chỉ muốn giành thắng lợi bằng quân sự, thì Hồ Chí Minh mới kiên

Trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến 1946 của Người có đoạn: “Chúng tamuốn hoà bình, chúng ta đã nhân nhượng Nhưng chúng ta càng nhân nhượng,thực dân Pháp càng lấn tới vì chúng quyết tâm cướp nước ta một lần nữa.Không! Chúng ta thà hi sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất

– Trong khi tiến hành chiến tranh, Người vẫn tìm mọi cách vãn hồi hoà bình.Trong kháng chiến chống Pháp cũng như chống Mỹ, Người đã nhiều lần gửithư cho Chính phủ và nhân dân hai nước này đề nghị đàm phán hoà bình để kếtthúc chiến tranh Điều này thể hiện trong chiến lược ngoại giao “vừa đánh vừađàm” của Người Tư tưởng bạo lực cách mạng và tư tưởng nhân đạo, hòa bìnhthống nhất biện chứng với nhau Yêu thương con người, yêu chuộng hòa bình,

tự do, công lý, tranh thủ mọi khả năng hòa bình để giải quyết xung đột, nhưngmột khi không thể tránh khỏi chiến tranh thì phải kiên quyết tiến hành chiếntranh, kiên quyết dùng bạo lực cách mạng, dùng khởi nghĩa và chiến tranh cáchmạng để giành, giữ và bảo vệ hòa bình, vì độc lập, tự do Đánh giặc không phải

là tiêu diệt hết lực lượng, mà chủ yếu là đánh bại ý chí xâm lược của chúng, kếthợp giành thắng lợi về quân sự với giải pháp ngoại giao để kết thúc chiến tranh.

Liên hệ tới thực tiễn Việt Nam

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, quân và dân ta anh dũng đứng lên vớitinh thần "thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ" và niềm tin "kháng chiến nhất định thắng lợi"; thực hiện mỗi người dân là một người lính, mỗi làng xã là một pháo đài, mỗi khu phố là một trận địa; vừa kháng chiến vừa kiến quốc, vừa chiến đấu vừa xây dựng hậu phương và vận động quốc tế; kết hợp chiến tranh du kích với chiến tranh chínhquy, đánh địch ở cả mặt trận chính diện và sau lưng chúng, từng bước làm thay đổi so sánh lực lượng giữa ta và địch, tiến lên giành thắng lợi quyết định trong cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953 - 1954 và chiến dịch Điện Biên Phủ, làm xoay chuyển cục diện chiến tranh và tạo cơ sở thực lực về quân sự cho cuộc đấu tranh ngoại giao tại Hội nghị Giơnevơ, kết thúc cuộc kháng chiến.

Trong cuộc đụng đầu lịch sử giữa dân tộc Việt Nam với đế quốc Mỹ xâm lược, quân và dân ta đã nêu cao tinh thần dám đánh Mỹ và quyết thắng Mỹ, với tinh thần: "Không có gì quý hơn độc lập, tự do!"; quán triệt tư tưởng chiến lược tiếncông, phương châm chiến lược đánh lâu dài và nghệ thuật giành thắng lợi từng bước; vừa xây dựng hậu phương miền Bắc, vừa đẩy mạnh cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và chiến tranh cách mạng ở miền Nam; bằng chiến lược tổng hợp của chiến tranh nhân dân: sử dụng bạo lực cách mạng dựa vào hai lực lượng: lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang; kết hợp đấu tranh chính trị vớiđấu tranh vũ trang; đi từ khởi nghĩa từng phần, tiến lên làm chiến tranh cách mạng

Trong công cuộc đổi mới hiện nay, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đềdân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc, chúng ta phải biết khơi dậy sức mạnhcủa chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, nguồn động lực mạnh mẽ để xâydựng và bảo vệ đất nước; nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên lậptrường giai cấp công nhân; chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, giảiquyết tốt mối quan hệ giữa các dân tộc anh em và trong cộng đồng dân tộc ViệtNam

5 Nêu và phân tích nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội? Vì sao trong tư tưởng Hồ Chí Minh, vấn đề độc lập dân tộc bao gồm cả nội dung dân tộc và dân chủ? Liên hệ tới thực tiễn Việt Nam

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

- Độc lập dân tộc là cơ sở, tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội

+ giải phóng dân tộc, giành độc lập dân tộc sẽ là mục tiêu đầu tiên của cách mạng, là cơ sở ,tiền đề cho mục tiêu tiếp theo - chủ nghĩa cộng sản

+ Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc bao gồm cả nội dung dân tộc và dân chủ, độc lập phải gan liền với thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, và hơn nữa độc lập dân tộc cũng phải gắn liền với tự do, cơm no,

áo ấm, hạnh phúc cho nhân dân => khi nêu lên mục tiêu giải phóng dân tộc,Người cũng đã định hướng đến mục tiêu chủ nghĩa xã hội

+ Khi đề cao mục tiêu độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh không coi đó là mục tiêu cuối cùng của cách mạng, mà là tiền đề cho một cuộc cách mạng tiếp theo - cách mạng xã hội chủ nghĩa

=>cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân càng sâu sắc, triệt để thì càng tạo ra những tiền đề thuận lợi, sức mạnh to lớn cho cách mạng xã hội chủ nghĩa.+ cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam ngay từ đầu đã đi theo con đườngcách mạng vô sản, vì vậy bản thân cuộc cách mạng này đã mang tính định hướng xã hội chủ nghĩa

=>Độc lập dân tộc vì vậy không những là tiền đề mà còn là nguồn sức mạnh

to lớn cho cách mạng xã hội chủ nghĩa

Tư tưởng trên của Hồ Chí Minh đúng đắn và sáng tạo vì không chỉ đáp ứng được yêu cầu khách quan, cụ thể của cách mạng Việt Nam mà còn phù hợp với qui luật phát triển của thời đại

- Chủ nghĩa xã hội là điều kiện để bảo đảm nền độc lập dân tộc vững chắc

+ Chủ nghĩa xã hội là xu thế tất yếu của thời đại và phù hợp với lợi ích của nhân dân Việt Nam => cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàn toàn và triệt để

+ Ở Việt Nam, theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội trước hết là một chế độ dân chủ, do nhân dân làm chủ, dưới sự lãnh đạo của Đảng

Được thể hiện trong mọi mặt của đời sống xã hội và thể chế được thể chế hoá bằng pháp luật

ð đây là điều kiện quan trọng nhất để đảm bảo nền độc lập dân tộc, tạo ra nền tảng ý thức xã hội bảo vệ chủ quyền dân tộc, kiên quyết đấu tranh chốnglại mọi âm mưu thôn tính, đe doạ nền độc lập, tự do của dân tộc

+ Chủ nghĩa xã hội, theo Hồ Chí Minh còn là một xã hội tốt đẹp, không còn chế độ áp bức bóc lột Đó còn là một xã hội có nền kinh tế phát triển cao, gắn liền với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, bảo đảm đời sống vật chất

và tinh thần cho nhân dân

+ Như vậy, theo Hồ Chí Minh, xây dựng chủ nghĩa xã hội là xây dựng tiềm lực, khả năng phát triển của đất nước trên tất cả các lĩnh vực

ð Chủ nghĩa xã hội có khả năng đất nước phát triển hoàn thiện, sẽ tạo nền tảng vững chắc để bảo vệ nền độc lập dân tộc và hơn thế nữa, sẽ là một tấm gương cho các quốc gia trên thế giới, nhất là các dân tộc đang phát triển đi theo con đường xã hội chủ nghĩa Và hạn chế các cuộc chiến tranh phi nghĩa

Để bảo đảm độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, theo Hồ Chí Minh, cần có những điều kiện cơ bản sau:

+ Một là, phải bảo đảm vai trò lãnh đạo tuyệt đối của đảng cộng sản trong suốt tiến trình cách mạng

+ Hai là, phải củng cố và tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc mà nền tảng

là khối liên minh công - nông – trí

+ Ba là, phải đoàn kết, gắn bó chặt chẽ với cách mạng thế giới Đoàn kết quốc tế

trong tư tưởng Hồ Chí Minh, vấn đề độc lập dân tộc bao gồm cả nội dung dân tộc và dân chủ

Độc lập dân lộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội thể hiện sự nhất quán trong tư duy lý luận và hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh Từ khi trở thành ngườicộng sản cho đến khi trở thành lãnh tụ, nguyên thủ quốc gia, mối quan tâm hàng đầu của Hồ Chí Minh là gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội phù hợp với từng thời kỳ của cách mạng Việt Nam Hồ Chí Minh chỉ rõ các bài viết của Người chỉ có một “đề tài” là: chống thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội thể hiện một cách tập trung những luận điểm sáng tạo lớn về lý luận của Hồ Chí Minh Những luận điểm đó có giá trị lâu dài chỉ đạo đường lối cách mạng Việt Nam và đóng góp quan trọng vào việc phát triển lý luận về cách mạng vô sản Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: “Trong khi giải quyết những vấn đề của cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã góp phần phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trên nhiều vấn đề quan trọng, đặc biệt là lý luận về cách mạng

giải phóng dân tộc và tiến lên chủ nghĩa xã hội ở các nước thuộc địa và phụ thuộc”

Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội phản ánh tính triệt để cách mạng của tư tưởng Hồ Chí Minh Tư tưởng đó đặt vấn đề giải phóng con người, hạnh phúc của con người ở mục tiêu cao nhất của sự nghiệp cách mạng

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, nhà nước của dân, do dân, vì dân phải là một nhà nước pháp quyền có hiệu lực mạnh, được quản lý bằng pháp luật và phải làm cho pháp luật có hiệu lực trong thực tế Trong một nhà nước dân chủ, dân chủ và pháp luật phải luôn đi đôi với nhau, có mối quan hệ chặt chẽmới bảo đảm cho chính quyền trở nên mạnh mẽ Không thể có dân chủ ngoài pháp luật, pháp luật là bà đỡ của dân chủ Mọi quyền dân chủ của người dân phải được thể chế hóa bằng hiến pháp và pháp luật, ngược lại hệ thống pháp luật phải bảo đảm cho quyền tự do, dân chủ của người dân được tôn trọng trong thực tế

-Ý thức sâu sắc vai trò quan trọng đặc biệt của dân chủ trong sự nghiệp kiến thiết chế độ mới XHCN ở Việt Nam Hồ Chí Minh đã xác định phải thực hành dân chủ: đảm bảo cho nhân dân có quyền làm chủ, thực sự là người chủ, tham gia trực tiếp vào các công việc quản lý Nhà nước, quản lý kinh tế

và xã hội Người còn nhấn mạnh: nhân dân đã có quyền làm chủ thì đồng thời cũng phải thực hiện nghĩa vụ của người chủ

-Tư tưởng dân chủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ phản ánh tầm nhìn bao quát, sâu rộng về giá trị phổ quát này, mà còn là tư tưởng để thực hành trong thực tiễn nhằm xây dựng chế độ dân chủ trên một đất nước vừa được giải phóng khỏi sự xâm lược của chủ nghĩa thực dân và chủ nghĩa đế quốc

-Hồ Chí Minh Từ khi trở thành người cộng sản cho đến khi trở thành lãnh

tụ, nguyên thủ quốc gia, mối quan tâm hàng đầu của Hồ Chí Minh là gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội phù hợp với từng thời kỳ của cách mạng Việt Nam Hồ Chí Minh chỉ rõ các bài viết của Người chỉ có một “đề tài” là: chống thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền độclập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

-Độc lập dân tộc phải là độc lập thật sự, hoàn toàn và triệt để trên tất cả các lĩnh vực Người nhấn mạnh: độc lập mà người dân không có quyền tự quyết

về ngoại giao, không có quân đội riêng, không có nền tài chính riêng… , thìđộc lập đó chẳng có ý nghĩa gì Trên tinh thần đó và trong hoàn cảnh đất nước ta sau cách mạng Tháng Tám còn gặp nhiều khó khăn, nhất là nạn thù trong giặc ngoài bao vây tứ phía, để bảo vệ nền độc lập thật sự mới giành được

Liên hệ thực tiễn

Hiện nay, cuộc đấu tranh vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam vẫn đang tiếp diễn Đảng ta khẳng định: "Trong giai đoạn đổi mới, phải giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội”(4) Trong bất kỳ tình huống nào cũng phải thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa

Trong quan hệ quốc tế phức tạp, chằng chéo như hiện nay, để thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng nước ta, đòi hỏi phải có nhận thức sâu sắc các yếu tố tác động đến độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Trong bối cảnh hiện nay, quan niệm về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội phải được chú ý toàn diện từ độc lập về lãnh thổ, về chủ quyền an ninh quốc gia đến độc lập, tự do về kinh tế, chính trị, văn hóa, lối sống và đạo đức xã hội Không thể có và không thể chấp nhận quan niệm nhân quyền cao hơn chủ quyền quốc gia Việc rêu rao nhân quyền của các nước tư bản, trước hết là Mỹ, thực chất là một hình thức mỵ dân, lấy cớ nhân quyền đề can thiệp vào công việc nội bộ nước khác Không thể có độc lập tự do về chính trị nếu bị lệ thuộc

về kinh tế Không thể giữ vững độc lập tự chủ nếu lối sống, đạo đức xã hội bị suy thoái, văn hoá dân tộc bị coi rẻ hoặc bị biến dạng Để thực hiện tốt hai nhiệm vụ chiến lược hiện nay cần chú ý một số nguyên tắc có tính chất phươngpháp luận:g lệ thuộc vào bên ngoài, nhưng phải biết tranh thủ các điều kiện quốc tế thuận lợi để gia tăng nguồn lực phát triển quốc gia Kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại theo tư tưởng Hồ Chí Minh để thực hiện thành công hai nhiệm vụ chiến lược

Ngày nay, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội chỉ có thể có được nếu Đảng và nhân dân ta giải quyết thành công hàng loạt vấn đề trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, đối nội và đối ngoại theo định hướng xã hội chủ nghĩa, trung thành với con đường Hồ Chí Minh đã vạch ra Đảng ta khẳng định trong bất kỳ tình huống nào, cũng phải giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, kiên quyết đề phòng và chống nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa

Trong công cuộc đổi mới hiện nay con đường cách mạng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội đang bị chi phối, tác động mạnh mẽ của rất nhiều yếu

tố khách quan và chủ quan; thách thức rất lớn, nhưng cũng rất nhiều thời cơ, vận hội Trên cơ sở quan niệm đúng đắn của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội, lại có kinh nghiệm thực tiễn hơn 70 năm qua, đặc biệt là thực tiễn của gần 20 năm đổi mới, cho phép chúng ta hiểu được thực chất con đường độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội trong bối cảnh hiện nay Độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội là nhu cầu sống còn, là sự lựa chọn duy nhất đúng của Việt Nam

6 Nêu và phân tích các yêu cầu chủ yếu về xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh? Vì sao Hồ Chí Minh

cho rằng:“cán bộ là gốc của mọi công việc” “công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” ? Ý nghĩa của vấn đề này đối

với công tác cán bộ của Đảng hiện nay?

Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên

Hồ Chí Minh lưu ý phải xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa có đức vừa cótài, trong sạch, vững mạnh Người đề cập những yêu cầu chủ yếu sau đây đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên:

(1) Phải trung thành tuyệt đối với Đảng, với sự nghiệp cách mạng của Đảng, suốt đời phấn đấu cho lợi ích của cách mạng, vì mục tiêu lý tưởng của Đảng, những người “đặt lợi ích của Đảng lên trên hết, lên trước hết, vì lợi ích của Đảng tức là lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc Vô luận lúc nào, vô luận việc gì, đảng viên và cán bộ phải đặt lợi ích của Đảng ra trước, lợi ích của cá nhân lại sau…Nếu gặp khi lợi ích chung của Đảng mâu thuẫn với lợi ích riêng của cá nhân, thì phải kiên quyết hy sinh lợi ích của cá nhân cho lợi ích của Đảng Khicần đến tính mệnh của mình cũng phải vui lòng hy sinh cho Đảng”

(2) Phải là những người nghiêm chỉnh thực hiện cương lĩnh, đường lối, quan điểm, chủ trương, nghị quyết của Đảng và các nguyên tắc xây dựng Đảng

(3) Phải luôn luôn tu dưỡng, rèn luyện, trau đồi đạo đức cách mạng (4) Phải luôn luôn học tập nâng cao trình độ về mọi mặt

5.Phải có mối liên hệ mật thiết với nhân dân, làm đầy tớ thật trung thành cho nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; tiên phong, gương mẫu, chịu khổ trước nhân dân và vui sau nhân dân, “đảng viên đi trước, làng nước theo sau”

6.Không bao giờ thụ động, không bao giờ lười biếng mà phải là những người

“thắng không kiêu bại không nản”, luôn luôn có tinh thần sáng tạo, hăng hái, nêu cao trách nhiệm, dám chịu trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân

(7) Cán bộ, đảng viên phải là những người luôn luôn phòng và chống những tiêu cực, đặc biệt là tham ô, lãng phí, quan liêu mà Hồ Chí Minh cho đó là giặc nội xâm, là những kẻ địch bên trong, “mỗi kẻ địch bên trong là một bạn đồng minh của kẻ địch bên ngoài Địch bên ngoài không đáng sợ Địch bên trong đáng sợ hơn, vì nó phá hoại từ trong phá ra”

Trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng công tác cán bộ, vì Người cho rằng: “Cán bộ là những người đem

chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ

và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng”1; cán bộ

là gốc của mọi công việc, “muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém”

Phân tích quan đi m ể

- H Chí Minh luôn nh n th c r t rõ v trí, vai trò và t m quan tr ng c aồ ậ ứ ấ ị ầ ọ ủcán b , công tác cán b trong s nghi p cách m ng.ộ ộ ự ệ ạ

- Theo H Chí Minh, cán b là ồ ộ cái dây chuy n c a b máy ề ủ ộ , là m t khâu ắ trung gian n i li n gi a Đ ng, Nhà nố ề ữ ả ước v i nhân dân M i công vi cớ ọ ệthành công hay th t b i là ph thu c vào cán b t t hay kém Vì v y, theoấ ạ ụ ộ ộ ố ậ

Người, người cán b luôn ph i có đ đ c và đ tài, ph m ch t và năng l c,ộ ả ủ ứ ủ ẩ ấ ựtrong đó đ o đ c là cái g c c a ngạ ứ ố ủ ười cách m ng.ạ

- V n đ cán b luôn là v n đ tr ng y u và c n kíp Ngấ ề ộ ấ ề ọ ế ầ ười nh n m nh,ấ ạ

đ i v i v n đ này, Đ ng c n ph i: hi u rõ cán b ; ph i cân nh c cán bố ớ ấ ề ả ầ ả ể ộ ả ắ ộcho đúng; ph i khéo léo dùng cán b ; ph i phân ph i cán b cho đúng ả ộ ả ố ộ

- V n đ cán b luôn đi li n v i công tác cán b Mu n có cán b t t, Đ ngấ ề ộ ề ớ ộ ố ộ ố ả

ph i th t s quan tâm t i công tác cán b N i dung c a công tác cán bả ậ ự ớ ộ ộ ủ ộbao g m: tuy n ch n, đào t o, rèn luy n cán b ; b i dồ ể ọ ạ ệ ộ ồ ưỡng cán b ; đánhộgiá đúng cán b ; th c hi n các chính sách đ i v i cán b …ộ ự ệ ố ớ ộ

- V n đ cán b luôn đi li n v i công tác cán b Cán b t t thì đ ng msấ ề ộ ề ớ ộ ộ ố ả

t t.ố

Ý nghĩa c a quan đi m ủ ể

Trong công tác đ i m i cán b hi n nay, c n ti n hành đ i m i trên t t cổ ớ ộ ệ ầ ế ổ ớ ấ ảcác khâu c a công tác cán b : đào t o, tuy n ch n, đánh giá, cân nh c,ủ ộ ạ ể ọ ắtuy n d ng, s p x p, b trí, th c hi n chính sách cán b ể ụ ắ ế ố ự ệ ộ

Ý nghĩa của vấn đề này đối với công tác cán bộ của Đảng hiện nay

Cán bộ và công tác cán bộ luôn là nhân tố đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa quyếtđịnh thắng lợi của sự nghiệp cách mạng Thấu hiểu sâu sắc lời Chủ tịch Hồ ChíMinh “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, trong tiến trình lãnh đạo cáchmạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn chú trọng công tác cán bộ, xây dựng, đàotạo đội ngũ cán bộ, trong đó lấy “cái đức làm gốc” Trong tình hình mới, Đảng

ta tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò đặc biệt của công tác cán bộ và xây dựngđội ngũ cán bộ Công tác cán bộ được Trung ương Đảng nhận định là then chốtcủa mọi then chốt, hệ trọng nhất trong những việc hệ trọng Phát hiện, bồi

dưỡng, rèn luyện và sử dụng đúng cán bộ, đúng người, đúng việc là gốc củamọi "gốc".

Trong bất cứ giai đoạn cách mạng nào, ở bất kỳ lĩnh vực, địa phương nào, cán

bộ bao giờ cũng đóng vai trò quyết định; công tác cán bộ không chỉ là khâuthen chốt trong công tác xây dựng Đảng mà còn là mắt xích trọng yếu trongtoàn bộ hoạt động của Đảng, nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng.Không phải ngẫu nhiên mà Bác Hồ bắt đầu chuẩn bị thành lập Đảng bằng việcđào tạo và huấn luyện cán bộ Bác khẳng định: "Cán bộ là cái gốc của mọicông việc Muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém";

"Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng"

Muốn phát hiện, chọn được cán bộ tốt, mỗi cán bộ trước hết phải sửa mình nhưlời Bác dạy: "Muốn biết rõ cán bộ, muốn đối đãi một cách đúng đắn các hạngngười, trước hết phải sửa những khuyết điểm của mình Mình càng ít khuyếtđiểm thì cách xem xét cán bộ càng đúng" thì chúng ta mới có thể giới thiệucho Đảng những người có đủ đức, đủ tài, có văn hóa lãnh đạo, hành xử nhânvăn khi họ gánh vác việc quản trị quốc gia

Công tác cán bộ là một trong những nhiệm vụ chiến lược quan trọng của Đảng,nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của công tác cán bộ đối với sự nghiệp cáchmạng, trong những năm qua, Tỉnh ủy, các cấp ủy, chính quyền các cấp luônbám sát nhiệm vụ chính trị, quán triệt sâu sắc, vận dụng sáng tạo và triển khaithực hiện những quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, tư tưởng của HồChí Minh về cán bộ và công tác cán bộ của Đảng; coi công tác cán bộ là mộttrong những nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của tỉnh, thực hiện khá đồng bộ

ở tất cả các khâu, đảm bảo dân chủ, khách quan

Công tác nhận xét, đánh giá cán bộ dần đi vào nền nếp, đúng thực chất; Tỉnh ủychỉ đạo xây dựng quy chế đánh giá cán bộ gắn với tiêu chuẩn, trách nhiệm,chuẩn mực đạo đức ở mỗi chức danh nhằm đánh giá cán bộ một cách đúng đắn,khách quan

Công tác tuyển dụng được đổi mới thông qua thi tuyển cạnh tranh, đảm bảongành, lĩnh vực đào tạo phù hợp với yêu cầu, vị trí việc làm

Công tác đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho đội ngũ cán bộ, công chứcđược đẩy mạnh với nhiều hình thức, toàn diện trên các mặt Quan tâm củng cố

hệ thống các trường, trung tâm đào tạo, thường xuyên chỉ đạo đổi mới nộidung, chương trình, phương pháp giảng dạy, góp phần từng bước nâng cao chấtlượng đào tạo, bồi dưỡng

7 Nêu và phân tích quan niệm của Hồ Chí Minh về Nhà nước

của dân, do dân và vì dân? Vì sao Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Nếu

không có nhân dân thì Chính phủ không đủ lực lượng Nếu không có chính phủ, thì nhân dân không ai dẫn đường? Liên hệ thực tiễn xây

dựng nhà nước Việt Nam hiện nay?

Nhà nước của dân, do dân, vì dân

.- Nhà nước của dân

+ Tất cả mọi quyền lực của nhà nước đều thuộc về nhân dân, Hồ Chí Minh nói: “ Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ”

+ Dân là chủ và làm chủ Dân là chủ, có nghĩa là nhà nước thuộc sở hữu của nhân dân, quyền lực tối cao của nhà nước thuộc về nhân dân, mọi lợi ích đều thuộc về nhân dân và nhân dân cũng phải có trách nhiệm, nghĩa

vụ với nhà nước

Trong mối quan hệ giữa nhân dân và nhà nước, khi nhân dân là chủ thì

“Chủ tịch, bộ trưởng, thứ trưởng, ủy viên này khác làm gì? Làm đầy tớ Làm đầy tớ cho nhân dân chứ không phải làm quan cách mạng.”

Trách nhiệm của nhân dân đối với nhà nước thể hiện ở chỗ: “ Đã là chủ thì phải biết tự mình lo toan, gánh vác, không ỷ lại, không ngồi chờ Mọi người phải ra sức góp công, góp của để xây dựng nhà nước Chớ nên: Ăn

cỗ đi trước, lội nước theo sau Đã là người chủ nhà nước thì phải chăm lo việc nước như việc nhà Người công nhân phải yêu quý máy móc như yêu quý con mình, người nông dân phải yêu quý trâu bò của hợp tác xã như bạn thân của mình.”

Trách nhiệm của nhân dân đối với nhà nước còn thể hiện ở chỗ: “ làm tròn bổn phận công dân, giữ đúng đạo đức công dân, tức là: tuân theo pháp luật nhà nước, tuân theo kỉ cương lao động, giữ gìn trật tự chung, đóng góp đúng kì, đúng số để xây dựng lợi ích chung Hăng hái tham gia công việc chung: bảo vệ công cộng, bảo vệ Tổ quốc”

Trách nhiệm của nhân dân đối với nhà nước còn thể hiện ở chỗ: Nhà nước sai, nhân dân phải góp ý, phê bình để tốt hơn “ Nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi Chính phủ Nhưng khi dân dùng đày tớ để làm việc cho mình thì phải giúp đỡ Chính phủ Nếu Chính phủ sai thì phải phê bình, phê bình nhưng không phải là chửi”

Nhân dân làm chủ nhà nước qua hai hình thức: trực tiếp và gián tiếp

+ Hình thức dân chủ trực tiếp là hình thức mà trong đó nhân dân trực tiếp quyết định mọi vấn đề liên quan đến đất nước

+ Hình thức dân chủ gián tiếp là hình thức mà trong đó nhân dân thực hiện quyền lợi của mình thông qua những đại diện do mình lựa chọn, bầu

ra và những thiết chế do mình xây dựng nên ( điển hình là cơ quan Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp) Chính vì vậy, cán bộ nhà nước từ trung ương đến địa phương, chỉ là những người thay mặt nhân dân, sử dụng quyền mà nhân dân ủy thác để giải quyết các công việc của Nhà nước Hồ Chí Minh nói: “ Chúng ta hiểu rằng, các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh vác việc chung cho dân, chứ không phải để đè đầu dân như trong thời kì dưới quyền thống trị của Pháp, Nhật Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh Chúng ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta.”

- Nhà nước do dân

+ Nhà nước do nhân dân hi sinh tính mạng, của cải, công sức,…để giành

từ tay đế quốc, thực dân và phong kiến tay sai Trong “ Cương lĩnh chính trị” đầu tiên của Đảng do Hồ Chí Minh soạn thảo đã nêu ra chủ trương đoàn kết rộng rãi nhân dân và dựa vào nhân dân để “ đánh đổ đế quốc Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập, dựng ra chính phủ công nông binh” Người luôn nhắc nhỏ, lưu ý cán bộ không được quên, Nhà nước của nhân dân ra đời (Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa) do có sự hy sinh xương máu của các tầng lớp nhân dân trong cả nước.

+ Nhà nước do nhân dân làm chủ Dân là chủ, đó là quyền sở hữu nhà nước thuộc về nhân dân Dân làm chủ, thể hiện hành vi, hành động của người sở hữu đối với nhà nước (làm chủ nhà nước) Hồ Chí Minh nói:

“…chính quyền dân chủ có nghĩa là chính quyền do người dân làm chủ”’ Nhân dân làm chủ qua hai hình thức: trực tiếp và gián tiếp (như đã trình bày ở trên)

+ “Nhà nước do nhân dân ủng hộ, đóng thuế để có nguồn thu duy trì hoạt động và phát triển.” Người khẳng định rằng: “Lực lượng bao nhiêu là nhờ dân hết.”, “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân” Vì vật phải,

“đem hết sức dân, tài dân, của dân làm cho dân Trước kia, sức dân, của dân làm lợi cho đế quốc, nay đem làm lợi cho dân.”

- Nhà nước vì dân