(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang

(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang(Luận văn thạc sĩ) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang

iii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TP Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 11 năm 2020

Nguyễn Ngọc Phương Thảo

iv

CẢM TẠ

Kính thưa Quý Thầy/ Cô Trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM Trước hết xin chân thành gửi đến Ban Giám Hiệu Trường Đại học Sư Phạm

Kỹ Thuật TP.HCM lời cảm ơn trân trọng nhất

Đặc biệt xin gởi lời cảm ơn sâu sắc đến Thầy TS Nguyễn Thành Long đã tận tâm hướng dẫn trong suốt quá trình thực hiện luận văn này

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện luận văn, do thời gian ngắn và kiến thức còn hạn hẹp, đề tài có thể còn nhiều thiếu sót Kính mong thầy góp ý để bài viết được hoàn thiện hơn

Kính chúc Thầy TS Nguyễn Thành Long cùng Quý Thầy Cô khoa Kinh tế trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM dồi dào sức khỏe và công tác tốt

Một lần nữa chân thành cảm ơn!

TP Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 11 năm 2020

Nguyễn Ngọc Phương Thảo

v

TÓM TẮT

Cuộc đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại ở nước ta hiện nay đang đặt ra những vấn đề hết sức cấp thiết, đòi hỏi cơ quan Quản lý thị trường phải có những chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa cả về nhận thức và hành động Hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của cơ quan Quản lý thị trường đã đạt được những thành công to lớn góp phần đầy lùi nạn buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên thị trường Tuy nhiên hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường nói chung và hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường trên địa bàn tỉnh Tiền Giang nói riêng vẫn còn có những hạn chế nhất định, đòi hỏi phải được nghiên cứu nhằm cải tiến, đổi mới và nâng cao chất lượng đáp ứng yêu cầu thực tiễn đang đặt ra

Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường

trên địa bàn tỉnh Tiền Giang, luận văn nghiên cứu về: "Nâng cao hiệu quả quản lý

nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang" sẽ giúp cho cơ quan Quản lý thị trường có những căn cứ

và định hướng trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại

Luận văn đi sâu phân tích cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu; đánh giá thực trạng về chất lượng hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang, chủ yếu tập trung phân tích chất lượng bộ máy, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và chất lượng thực hiện hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại Bên cạnh đó, luận văn đã thực hiện khảo sát các doanh nghiệp, người tiêu dùng nhằm đánh giá hiệu quả quản

lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang, từ đó, rút ra những ưu điểm, tồn tại và vướng mắc cần phải tháo gỡ để đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường trong giai đoạn mới

Luận văn đã kiến nghị, đề xuất một số giải pháp vừa mang tính tổng thể, toàn diện, đồng thời đã xác định những giải pháp có tính cấp bách nhằm nâng cao hiệu

vi quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Cục Quản

lý thị trường tỉnh Tiền Giang

vii

ABSTRACT

The current struggle against smuggling, counterfeiting and trade fraud in our country is posing very urgent problems, requiring the Market Control agencies to make stronger changes both in cognition and action Market inspection and control activities of the market management agencies have achieved great success, contributing to reverse smuggling, counterfeiting and commercial fraud in the markets However, the market inspection and control activities in general and the market inspection and control activities in Tien Giang Province in particular still have certain limitations, requiring research to improve, to innovate and to upgrade the quality to meet current practical requirements

Recognizing the importance of market inspection and control activities in

Tien Giang Province, the thesis on: "Improving the efficiency of state

management in market inspection and control activities of the Market Management Department in Tien Giang Province" will help the Market

Management Agencies in getting its foundations and orientations in the operations

of inspection and control of the market against smuggling, counterfeiting and commercial fraud

Thesis deeply analyzes the scientific basis of the research problems; assessing the status of the quality of market inspection and control activities at the Market Management Department in Tien Giang Province, mainly focusing on analyzing the quality of the apparatus, human resources, facilities and quality of implementation of inspecting and controlling the market against smuggling, counterfeiting and commercial fraud In addition, the thesis has conducted a survey

of business sectors and consumers to evaluate the effectiveness of state management

in market inspection and control activities of the Market Management Department

in Tien Giang Province, since then, drawing out the advantages, shortcomings and problems that need to be removed to meet the requirements of improving the efficiency of state management in market inspection and control activities in the new period

viii

The thesis has proposed a number of popular and comprehensive and urgent solutions to improve the efficiency of state management in market inspection and control activities of the Market Management Department in Tien Giang Province

ix

MỤC LỤC

TRANG

Trang tựa

Quyết định giao đề tài

Biên bản chấm của Hội đồng

Nhận xét của 02 phản biện

LÝ LỊCH KHOA HỌC i

LỜI CAM ĐOAN iii

CẢM TẠ iv

TÓM TẮT v

ABSTRACT vii

MỤC LỤC ix

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT xvi

DANH SÁCH CÁC BẢNG xvii

MỞ ĐẦU 1

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3

2.1.Mục tiêu chung 3

2.2.Mục tiêu cụ thể 3

3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 3

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3

4.1 Đối tượng 3

4.2 Phạm vi nghiên cứu 4

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 4

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 4

6.1 Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu 4

6.2.Phương pháp xử lý và phân tích số liệu 5

6.2.1 Phương pháp xử lý số liệu 5

6.2.2 Phương pháp phân tích số liệu 6

6.2.2.1 Phương pháp tiếp cận 6

x

6.2.2.2 Phương pháp phân tích tổng hợp 6

6.2.2.3 Phương pháp thống kê 6

6.2.2.4 Phương pháp đánh giá cho điểm 7

7 Ý NGHĨA CỦA LUẬN VĂN 7

8 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 7

9 KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN 9

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT 10

1.1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT THỊ TRƯỜNG 10

1.1.1 Một số vấn đề cơ bản về hiệu quả 10

1.1.2 Quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường 11 1.1.2.1 Khái niệm thị trường 11

1.1.2.2 Quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường 12

1.1.2.3 Lực lượng Quản lý thị trường 16

1.1.2.4 Mục tiêu của quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường 16

1.1.2.5 Tính chất và đặc điểm của quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường 18

1.1.3 Vai trò của nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường 19

1.1.3.1 Hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường góp phần hoàn thiện cơ chế chính sách pháp luật 19

1.1.3.2 Hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường là phương tiện phòng ngừa hành vi vi phạm pháp luật và tội phạm nảy sinh trong hoạt động kinh doanh thương mại trên thị trường 20

1.1.3.3 Hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường đóng vai trò quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính 21

1.2 NỘI DUNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC; CÁC BIỆN PHÁP NGHIỆP VỤ VÀ QUY TRÌNH CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT THỊ TRƯỜNG 21

xi

1.2.1 Nội dung công tác quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm

soát thị trường 21

1.2.1.1 Công tác quản lý phòng ngừa trong việc tuyên truyền 21

1.2.1.2 Công tác đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ 22

1.2.1.3 Công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm 23

1.2.1.4 Công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng 23

1.2.1.5 Công tác trang bị cơ sở vật chất, cơ sở dữ liệu thông tin 24

1.2.2 Các biện pháp nghiệp vụ trong công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường 25

1.2.2.1 Quản lý theo địa bàn đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thương mại 25

1.2.2.2 Thu thập, thẩm tra, xác minh thông tin phục vụ kiểm tra, thanh tra chuyên ngành, xử lý vi phạm hành chính 26

1.2.2.3 Giám sát hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thương mại có dấu hiệu vi phạm pháp luật của tổ chức, cá nhân 26

1.2.2.4 Xây dựng cơ sở cung cấp thông tin để phục vụ hoạt động của lực lượng Quản lý thị trường 27

1.2.3 Quy trình quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường 27

1.2.3.1 Chuẩn bị kiểm tra: 28

1.2.3.2 Thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát 31

1.2.3.3 Tổ chức kiểm tra 32

1.2.3.4 Xử lý vi phạm hành chính 33

1.3 HỆ THỐNG CÁC CHỈ TIÊU NGHIÊN CỨU 33

1.3.1 Nhóm chỉ tiêu phản ánh số lượng, chất lượng nguồn nhân lực phục vụ 33

1.3.1.1 Chỉ tiêu cơ cấu công chức của Cục theo giới tính, độ tuổi, trình độ, mức độ tăng giảm qua các năm: 33

1.3.1.2 Chỉ tiêu phân bổ công chức QLTT trên địa bàn: 33

xii

1.3.2 Nhóm chỉ tiêu phản ánh hiệu quả công tác kiểm tra, kiểm soát thị

trường 33

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT THỊ TRƯỜNG TẠI CỤC QLTT TỈNH TIỀN GIANG GIAI ĐOẠN 2017 – 2019 35

2.1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ CỤC QLTT TỈNH TIỀN GIANG 35

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 35

2.1.2 Chức năng của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang: 36

2.1.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 37

2.1.4 Cơ cấu tổ chức của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 39

2.1.4.1 Lãnh đạo Cục 39

2.1.4.2 Các phòng tham mưu tổng hợp và chuyên môn, nghiệp vụ: 40

2.1.4.3 Các đội Quản lý thị trường 40

2.1.5 Yêu cầu hoạt động của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 43

2.1.5.1 Tăng cường sự hiểu biết của người dân: 43

2.1.5.2 Tuân thủ pháp luật: 44

2.1.6 Địa bàn hoạt động của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 45

2.2 THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT THỊ TRƯỜNG TẠI CỤC QLTT TỈNH TIỀN GIANG 46

2.2.1 Thực trạng về bộ máy tổ chức, nguồn nhân lực và cơ sở vật chất phục vụ hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 46

2.2.1.1 Thực trạng về bộ máy tổ chức phục vụ hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 46

2.2.1.2 Thực trạng về nguồn nhân lực phục vụ hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 50

2.2.1.3 Thực trạng về cơ sở vật chất, cơ sở dữ liệu phục vụ hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 52

2.2.2 Thực trạng về hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 54

xiii

2.2.2.1 Thực trạng về công tác chuẩn bị kiểm tra, kiểm soát thị trường (Thu

thập, xử lý thông tin và xây dựng kế hoạch kiểm tra) 54

2.2.2.2 Thực trạng về hiệu quả thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát thị trường 56

2.2.2.3 Thực trạng về hiệu quả của việc tổ chức kiểm tra 60

2.2.2.4 Thực trạng về hiệu quả của việc xử lý vi phạm hành chính 63

2.2.2.5 Thực trạng về hiệu quả hoạt động sau xử lý vi phạm hành chính 65

2.2.2.6 Đánh giá của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang và của các cơ sở sản xuất kinh doanh về hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 65

2.3 KHẢO SÁT, ĐÁNH GIÁ SỰ HÀI LÕNG CỦA CÁC CƠ SỞ SẢN XUẤT, KINH DOANH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TIỀN GIANG VỀ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT THỊ TRƯỜNG CỦA CỤC QLTT TỈNH TIỀN GIANG 68

2.4 NHẬN XÉT CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT THỊ TRƯỜNG TẠI CỤC QLTT TỈNH TIỀN GIANG 72

2.4.1 Các kết quả đạt được 72

2.4.2 Các hạn chế 74

2.4.2.1 Về công tác chuẩn bị kiểm tra, kiểm soát thị trường: 74

2.4.2.2 Về tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra, kiểm soát thị trường: 75

2.4.2.3 Về công tác thông tin, tuyên truyền 75

2.4.2.4 Khó khăn và tồn tại về chất lượng nguồn nhân lực thực hiện hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường 75

2.4.2.5 Cơ chế chính sách 76

2.4.2.6 Phối hợp trao đổi thông tin giữa các ngành các cấp 76

2.4.3 Nguyên nhân của các hạn chế 78

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG 80

3.1 PHƯƠNG HƯỚNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT THỊ TRƯỜNG TẠI CỤC QLTT TỈNH TIỀN GIANG 80

xiv

3.1.1 Chuyển từ cơ chế kiểm tra, kiểm soát thị trường một cách thụ động sang chủ động 80 3.1.2 Chuyển từ kiểm tra, kiểm soát thị trường trên diện rộng sang kiểm tra, kiểm soát thị trường một cách chuyên sâu chuyên nghiệp 80 3.1.3 Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra, kiểm soát thị trường

có chất lượng nhằm đáp ứng tình hình diễn biến phức tạp của thị trường hiện nay 81

3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT THỊ TRƯỜNG TẠI CỤC QLTT TỈNH TIỀN GIANG 82

3.2.1 Cơ sở hình thành các giải pháp 82

3.2.1.1 Những thuận lợi và khó khăn trong công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường 82 3.2.1.2 Những quan điểm trong kiểm tra, kiểm soát thị trường 82

3.2.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, kiểm soát thị

trường tại Cục QLTT tỉnh Tiền Giang 83

3.2.2.1 Giải pháp về nâng cao hiệu quả của đội ngũ công chức làm công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường 83 3.2.2.2 Giải pháp tuyên truyền, giáo dục pháp luật về kiểm tra, kiểm soát thị trường 85 3.2.2.3 Giải pháp về xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kiểm tra, kiểm soát thị trường một cách chi tiết và sâu rộng 87 3.2.2.4 Giải pháp tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, đảm bảo hiệu quả cao, thường xuyên tổng kết đánh giá hiệu quả, chất lượng kiểm tra, kiểm soát thị trường 89 3.2.2.5 Phối hợp các ban ngành có liên quan trong việc cung cấp thông tin, điều tra, xử lý và giải quyết các vụ việc liên quan tới QLTT 91 3.2.2.6 Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ tốt công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường 94

xv

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 96

TÀI LIỆU THAM KHẢO 98

PHỤ LỤC 1 100

PHỤ LỤC 2 102

xvi

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

GLTM : Gian lận thương mại

QLTT : Quản lý thị trường

TM-DL : Thương mại - Du lịch

SHTT : Sở hữu trí tuệ

UBND : Ủy ban nhân dân

VSATTP : Vệ sinh an toàn thực phẩm

VPPL : Vi phạm pháp luật

XPVPHC : Xử phạt vi phạm hành chính

xvii

DANH SÁCH CÁC BẢNG

Bảng 1 Ý nghĩa của điểm số trong thang đo 5

Bảng 2.1 Biên chế số lượng công chức QLTT tại Cục QLTT tỉnh Tiền

Giang 51

Bảng 2.2 : Tình hình lao động tại Cục QLTT tỉnh Tiền Giang từ năm

2017 – 2019 53

Bảng 2.3 : Tình hình phân bổ và sử dụng lao động tại Cục QLTT tỉnh

Tiền Giang từ năm 2017 – 2019 56

Bảng 2.4 Tiến độ thực hiện kế hoạch theo số vụ kiểm tra, kiểm soát thị

trường 60

Bảng 2.5 Tiến độ thực hiện kế hoạch theo số tiền thu, phạt nộp ngân

sách 60

Bảng 2.6 Kết quả lấy mẫu test nhanh thực phẩm giai đoạn 2017-2019 63

Bảng 2.7:Kết quả thực hiện công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường

giai đoạn 2017-2019 64

Bảng 2.8: Thực trạng tổ chức kiểm tra tại Cục QLTT tỉnh Tiền Giang

trong giai đoạn từ năm 2017- 2019 66

Bảng 2.9 Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật giai đoạn từ năm

2017- 2019 66

Bảng 2.10: Thực trạng tổ chức kiểm tra, kiểm soát tại Cục QLTT tỉnh

Tiền Giang theo từng loại hình vi phạm trong giai đoạn từ năm 2017-

2019 67

Bảng 2.11: Kết quả xử lý vi phạm hành chính tại Cục QLTT tỉnh Tiền

Giang trong giai đoạn từ năm 2017- 2019 69

Bảng 2.12 Đánh giá của công chức về chất lượng việc thực hiện và chấp

hành pháp luật trong hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính và 71

chức, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất 75

Bảng 2.16 Ý kiến đánh giá của cơ sở sản xuất, kinh doanh về công tác

chuẩn bị kiểm tra, kiểm soát thị trường 75

Bảng 2.17 Ý kiến đánh giá của cơ sở sản xuất, kinh doanh về công tác

thực hiện kiểm tra, kiểm soát thị trường 76

Bảng 2.18 Ý kiến đánh giá của cơ sở sản xuất, kinh doanh về công tác

lập các biên bản và lập quyết định XPVPHC 76

Bảng 2.19 Ý kiến đánh giá của cơ sở sản xuất, kinh doanh về công tác

thực hiện quyết định XPVPHC 77

1

MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Kinh tế thị trường và những đặc trưng của nó đã tạo ra những điều kiện thuận lợi cho Việt Nam nói chung và tỉnh Tiền Giang nói riêng trong tiến trình hội nhập với các quốc gia trên khu vực và trên thế giới, đồng thời thúc đẩy nền kinh tế phát triển không ngừng, đời sống của nhân dân ngày càng được nâng cao

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu to lớn do nền kinh tế thị trường mang lại thì kinh tế thị trường cũng có không ít những tiêu cực gây ra những tác hại nghiêm trọng tới đời sống của người tiêu dùng và tổn thất nặng nề cho nền kinh tế, đặc biệt có thể kể đến như: nạn buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng, GLTM, VSATTP … đang ngày một gia tăng và với các thủ đoạn tinh vi phức tạp đã gây ra những tác hại nghiêm trọng đến sản xuất trong nước, gây thất thu cho ngân sách, ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân, làm mất trật tự an toàn xã hội và tác động xấu tới môi trường kinh doanh và đầu tư của tỉnh

Chống buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng và GLTM, đảm bảo VSATTP nhằm bảo vệ và góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, bảo vệ người tiêu dùng, tác động tích cực đến quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta

Tiền Giang có vị trí địa lý kinh tế - chính trị thuận lợi, nằm trải dài trên bờ Bắc sông Tiền với chiều dài trên 120 km và trên các trục giao thông - kinh tế quan trọng như quốc lộ 1A nối TP.Hồ Chí Minh – Tiền Giang - Vĩnh Long – Cần Thơ; quốc lộ 50 nối TP.Hồ Chí Minh – Long An – Tiền Giang; quốc lộ 60 nối Tiền Giang – Bến Tre – Trà Vinh; quốc lộ 30 nối Tiền Giang – xuyên tỉnh Đồng Tháp; đường cao tốc TP.Hồ Chí Minh - Trung Lương (Mỹ Tho) nối thành phố Hồ Chí Minh, vùng Đông Nam Bộ với các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, tạo cho Tiền Giang vị thế của một cửa ngõ của các tỉnh miền Tây về thành phố Hồ Chí Minh và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam Mặt khác, Tiền Giang còn có 32 km bờ biển và

hệ thống các sông Tiền, sông Vàm Cỏ Tây, sông Soài Rạp, kênh Chợ Gạo nối liền các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long với thành phố Hồ Chí Minh và là cửa ngõ ra

2

biển Đông của các tỉnh ven sông Tiền và Campuchia Mặt khác, Tiền Giang ở gần đường hàng hải quốc tế, cách Vũng Tàu 40 km, có lợi thế để trở thành đầu mối khu vực Bắc đồng bằng sông Cửu Long về giao thương vận tải biển với cả nước và khu vực Đông Nam Á thuận lợi cho giao thương hàng hoá trong nước và quốc tế Do

đó, nhiều đối tượng xấu đã lợi dụng những lợi thế về địa lý, tiềm năng này để thực hiện các hành vi buôn lậu, trung chuyển hàng giả hàng nhái tới nhiều nơi khác nhau

Sự phát triển của các đối tượng vi phạm ngày càng gia tăng về số lượng và mức độ

vi phạm

Với tình hình diễn biến khó lường của những đối tượng vi phạm đòi hỏi hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường phải phát hiện và ngăn chặn kịp thời những hành vi VPPL cũng như đảm bảo nền kinh tế thị trường phát triển ổn định

Cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang là tổ chức trực thuộc Tổng cục Quản

lý thị trường, Cục có chức năng giúp Tổng cục trưởng Tổng cục QLTT quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về phòng, chống, xử lý các hành vi kinh doanh hàng hoá nhập lậu; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng hoá không rõ nguồn gốc xuất xứ; hành vi xâm phạm quyền SHTT ; hành vi VPPL về chất lượng,

đo lường, giá, an toàn thực phẩm; hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các hành vi GLTM theo quy định pháp luật trên địa bàn tỉnh Tiền Giang; thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành theo quy định của pháp luật

Trong những năm qua, Cục QLTT tỉnh Tiền Giang đã chú trọng thực hiện

hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường, đạt được những thành công to lớn góp

phần đầy lùi nạn buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng, GLTM và vấn đề

VSATTP trên thị trường, song tình hình thị trường vẫn còn diễn biến phức tạp, hoạt

động kiểm tra, kiểm soát thị trường gặp không ít khó khăn, thách thức do hoạt động buôn lậu với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi của các đối tượng khác nhau

trên thị trường, đòi hỏi phải được nghiên cứu nhằm cải tiến, đổi mới và nâng cao

hiệu quả đáp ứng yêu cầu thực tiễn đang đặt ra

3

Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường

trên địa bàn tỉnh Tiền Giang, luận văn nghiên cứu về: "Nâng cao hiệu quả quản lý

nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang" sẽ giúp cho cơ quan QLTT có những căn cứ và định hướng trong hoạt

động kiểm tra, kiểm soát thị trường

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

2.1.Mục tiêu chung

Đánh giá thực trạng hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang

3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

1 Quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường dựa trên

cơ sở nền tảng lý luận, pháp lý nào ?

2 Quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang có hiệu quả không ?

3 Cần làm những gì để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang?

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

4.1 Đối tượng

Đối tượng nghiên cứu là hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang

+ Về mặt thời gian, luận văn giới hạn nghiên cứu trong giai đoạn 2017-2019

và đề xuất giải pháp đến năm 2021

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường

- Đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang

- Đề xuất những giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang nhằm ngăn chặn, chấm dứt kịp thời các hành vi VPPL trong hoạt động thương mại

ở thị trường trong tỉnh

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

Đề tài sử dụng kết hợp giữa nghiên cứu định tính và định lượng:

6.1 Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu

- Nguồn số liệu sơ cấp:

Số liệu sơ cấp được thu thập chủ yếu thông qua quan sát; điều tra; phỏng vấn

cơ sở sản xuất, kinh doanh thông qua Phiếu khảo sát dạng bảng hỏi nhằm đánh giá

5

về chất lượng bộ máy tổ chức, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất phục vụ hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường; đánh giá chất lượng lập kế hoạch, công tác chuẩn bị kiểm tra, thực hiện kiểm tra, xử lý sau kiểm tra tại Cục QLTT tỉnh Tiền Giang

Nội dung các câu hỏi đáp ứng yêu cầu: rõ ràng, cụ thể, dễ hiểu

Phương pháp điều tra, khảo sát:

Phỏng vấn trực tiếp thông qua các câu hỏi được thiết kế trong Phiếu khảo sát Sau khi thu thập được 120 phiếu khảo sát, tiến hành phân tích bằng phần mềm excel

Thiết kế Phiếu khảo sát dạng bảng hỏi: bao gồm ba phần chính:

- Phần đầu : là phần cảm ơn và nêu lý do, ý nghĩa của việc thực hiện trả lời khảo sát của cơ sở sản xuất kinh doanh

- Phần 1: thông tin chung của người đại diện cơ sở sản xuất kinh doanh trả lời khảo sát như: giới tính, độ tuổi, trình độ,

- Phần 2: bao gồm 22 câu hỏi liên quan đến thang đo hiệu quả công tác kiểm tra kiểm soát thị trường, bảng khảo sát sử dụng thang điểm Likert từ 1 đến 5 :

Bảng 1 Ý nghĩa của điểm số trong thang đo

Ý nghĩa Rất không tốt Không tốt Trung lập Tốt Rất tốt

Tổng hợp điểm số bình quân sẽ phản ánh với 5 mức đánh giá theo thang điểm như sau:

6.2.Phương pháp xử lý và phân tích số liệu

6.2.1 Phương pháp xử lý số liệu

6

Từ số liệu thu thập được qua các nguồn, trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả đã loại bỏ những tài liệu, số liệu không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng hoặc không đáng tin cậy Sau đó dùng công cụ phân tổ thống kê để phân loại, sắp xếp số liệu, tài liệu phục vụ cho việc phân tích thông tin

6.2.2 Phương pháp phân tích số liệu

So sánh cũng được sử dụng ở các dạng như: so sánh giữa thực tế với kế hoạch, so sánh giữa các giai đoạn khác nhau, so sánh các đối tượng tương tự nhau, so sánh các yếu tố hiện tượng khác biệt Các yếu tố định lượng được so sánh với nhau thông qua các chỉ tiêu tuyệt đối hoặc tương đối Các yếu tố định tính được đánh giá thông qua các quan điểm của người phân tích

7

6.2.2.4 Phương pháp đánh giá cho điểm

Nghiên cứu sử dụng phương pháp đánh giá cho điểm để đánh giá chất lượng hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường; trong đó điểm 1 là mức điểm thấp nhất thể hiện kết quả đánh giá là rất không tốt, điểm 5 là mức điểm cao nhất thể hiện kết quả đánh giá là rất tốt về từng chỉ tiêu chất lượng trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường

7 Ý NGHĨA CỦA LUẬN VĂN

Luận văn góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về kiểm tra, kiểm soát thị trường nói chung; kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Cục QLTT tỉnh Tiền Giang nói riêng

Kết quả nghiên cứu của luận văn giúp Cục QLTT tỉnh Tiền Giang nâng cao

hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại đơn vị

phù hợp hơn với tình hình và nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường, đấu tranh chống các VPPL trong hoạt động thương mại, công nghiệp và các lĩnh vực khác trên địa bàn tỉnh Tiền Giang

8 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

Ở Việt Nam đã có nhiều nghiên cứu về kiểm tra, kiểm soát thị trường nói chung; kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT nói riêng Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, tác giả đã tìm hiểu được một số công trình nghiên cứu sau:

Phan Nguyễn Minh Mẫn (2006), Nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra giám sát chống buôn lậu hàng hóa nhập khẩu của Chi cục QLTT thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn Thạc sỹ kinh tế, Đại Học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh Nghiên

cứu của tác giả đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động kiểm tra kiểm soát thị trường nói chung, kiểm tra, giám sát chống buôn lậu hàng hóa nhập khẩu nói riêng Qua phân tích thực trạng hoạt động kiểm tra giám sát chống buôn lậu hàng hóa nhập khẩu của Chi cục QLTT thành phố Hồ Chí Minh, tác giả đã đề xuất được các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này tại Chi cục QLTT thành phố Hồ Chí Minh

Ngô Quang Tuấn (2014), Nâng cao chất lượng hoạt động kiểm tra kiểm soát thị trường tại Chi cục QLTT Thanh Hóa, Luận văn Thạc sỹ kinh tế, Đại Học Kinh

tế Huế Nghiên cứu của tác giả đã làm rõ những vấn đề lý luận về chất lượng hoạt động kiểm tra kiểm soát thị trường; Đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Chi cục QLTT Thanh Hóa; Đề xuất những giải pháp, kiến nghị cơ bản nâng cao chất lượng hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Chi cục QLTT Thanh Hóa nhằm ngăn chặn, chấm dứt kịp thời các hành vi VPPL trong họat động thương mại

Bùi Văn Điền (2019), Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Chi cục QLTT tỉnh Ninh Bình, Luận văn Thạc sỹ kinh tế, trường Đại học Mỏ - Địa

chất Nghiên cứu của tác giả đã làm rõ những vấn đề lý luận về chất lượng hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường; Đánh giá thực trạng, đề xuất những giải pháp, kiến nghị cơ bản nâng cao chất lượng hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Chi cục QLTT Ninh Bình nhằm ngăn chặn, chấm dứt kịp thời các hành vi VPPL trong họat động thương mại ở thị trường trong tỉnh

Nhận xét: Qua tổng quan các nghiên cứu ở trên cho thấy các nghiên cứu đã hệ thống hóa được những vấn đề lý luận về kiểm tra, kiểm soát thị trường; đã phân tích

9

được thực trạng công tác kiểm tra kiểm soát thị trường tại Chi cục QLTT (nay là Cục Quản lý thị trường) các địa bàn nghiên cứu và đưa ra một số giải pháp giải quyết phần nào những khó khăn trong công tác phòng, chống buôn lậu, hàng giả, GLTM và vấn đề VSATTP Tuy nhiên qua tổng quan các nghiên cứu cũng cho thấy chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến công tác QLTT của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang Bài luận hiện tại đang nghiên cứu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường trong thời điểm hiện tại có nhiều thay đổi về cơ cấu tổ chức, các

hệ thống văn bản pháp luật, đây chính là những nội dung chủ yếu được tác giả nghiên cứu trong luận văn này

9 KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN

Luận văn gồm 3 phần: Phần mở đầu, phần kết luận và phần chính của luận văn gồm ba chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của lực lượng quản lý thị trường

Chương 2: Thực trạng hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2017 – 2019

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường của Cục QLTT tỉnh Tiền Giang

1.1.1 Một số vấn đề cơ bản về hiệu quả

Hiệu quả là khả năng tạo ra kết quả mong muốn hoặc khả năng sản xuất ra sản lượng mong muốn Khi cái gì đó được coi là có hiệu quả, nó có nghĩa là nó có một kết quả mong muốn hoặc mong đợi, hoặc tạo ra một ấn tượng sâu sắc, sinh động (Theo Dictionary.com, LLC)

Hiệu quả là một trong những biểu hiện của chất lượng, nó phản ánh chất lượng của các hoạt động Đó là khả năng cung ứng phù hợp với yêu cầu phát triển của các mục tiêu kinh tế xã hội và nhu cầu của khách hàng

Vì vậy, hiệu quả là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh khả năng thích nghi của đối tượng với sự thay đổi của các nhân tố chủ quan (khả năng quản lý, trình độ quản lý …) Do đó hiệu quả là kết quả của mối quan hệ biện chứng giữa doanh nghiệp – khách hàng

Hai khái niệm chất lượng và hiệu quả tương đối giống nhau, nhưng hiệu quả thì chú ý tới kết quả nhiều hơn quá trình, còn chất lượng thì chú ý tổng thể từ quá trình đến kết quả

Gần đây, các thuật ngữ “hiệu quả” và “chất lượng” thường được sử dụng cùng với nhau như là một khái niệm Sự nhầm lẫn này dẫn đến nhiều khó khăn trong việc tiếp tục hoàn thiện và nâng cao công tác quản lý chất lượng Những thách thức từ thực tiễn “mang tính chất sự cố” xảy ra ngày càng nhiều, chính vì vậy bàn về khái niệm “hiệu quả” và “chất lượng” về mặt lý luận là một vấn đề cấp bách

11

Về khái niệm “hiệu quả”, mặc dù còn nhiều tranh luận, song theo các tài liệu mới nhất đó là “mức độ đạt được các mục tiêu đặt ra” Nói đến mục tiêu, người ta luôn đề cập đến các chỉ số cụ thể về số lượng, thời gian và nguồn lực Các chỉ số về hiệu quả thường có các đặc trưng đó là:

1) Tính toán dựa trên cơ sở các chỉ số về số lượng;

2) Thiên về các giá trị đầu ra Khi xét hiệu quả, người ta phân biệt hiệu quả bên trong và hiệu quả bên ngoài Nếu như ưu điểm của việc sử dụng khái niệm hiệu quả để đánh giá các hoạt động là sự đơn giản, tiện dụng và dễ tính toán thì nhược điểm chủ yếu thường có xu hướng quá tập trung vào mục tiêu của các nhà quản lý

hơn là tập trung vào mục tiêu của các đơn vị liên quan khác

Khái niệm hiệu quả hiện nay đang chịu nhiều thách thức của đòi hỏi mới

1.1.2 Quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường

1.1.2.1 Khái niệm thị trường

Theo C.Mác: “Hàng hoá là sản phẩm được sản xuất ra không phải cho người sản xuất tiêu dùng mà người sản xuất ra để bán Thị trường xuất hiện đồng thời với

sự ra đời và phát triển của nền sản xuất hàng hoá và được hình thành trong lĩnh vực lưu thông Người có hàng hoá hoặc dịch vụ đem ra trao đổi gọi là bên bán, người mua có nhu cầu chưa thoả mãn và có khả năng thanh toán được gọi là bên mua.” (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2006)

Trong kinh tế học và kinh doanh, thị trường là nơi người mua và người bán (hay người có nhu cầu và người cung cấp) tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với nhau để trao đổi, mua bán hàng hóa và dịch vụ Thị trường là nơi chuyển giao quyền sở hữu sản phẩm, dịch vụ hoặc tiền tệ, nhằm thỏa mãn nhu cầu của hai bên cung và cầu về một loại sản phẩm nhất định theo các thông lệ hiện hành, từ đó xác định rõ số lượng và giá

cả cần thiết của sản phẩm, dịch vụ Thực chất, thị trường là tổng thể các khách hàng tiềm năng cùng có một yêu cầu cụ thể nhưng chưa được đáp ứng và có khả năng tham gia trao đổi để thỏa mãn nhu cầu đó Thị trường là một tập hợp những người mua và người bán tác động qua lại lẫn nhau, dẫn đến khả năng trao đổi

Thị trường là nơi diễn ra các hoạt động mua và bán một thứ hàng hóa nhất

12

định nào đó Theo định nghĩa này, thị trường bao gồm nhiều loại hàng hóa khác nhau như: thị trường gạo, thị trường cà phê, thị trường chứng khoán, thị trường vốn, v.v Cũng có một nghĩa hẹp khác của thị trường là một nơi nhất định nào đó, tại đó diễn ra các hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ Với nghĩa này, có thị trường

Hà Nội, thị trường miền Trung… Còn trong kinh tế học, thị trường được hiểu rộng hơn, là nơi có các quan hệ mua bán hàng hóa, dịch vụ giữa vô số những người bán

và người mua có quan hệ cạnh tranh với nhau, bất kể là ở địa điểm nào, thời gian nào Thị trường trong kinh tế học được chia thành ba loại: thị trường hàng hóa - dịch vụ (còn gọi là thị trường sản lượng), thị trường lao động, và thị trường tiền tệ

Dựa trên các khái niệm có thể rút ra khái niệm về thị trường: Thị trường là nơi diễn ra hoạt động trao đổi hàng hóa, dịch vụ, tiền tệ … nhằm thỏa mãn nhu cầu của hai bên cung và cầu ở bất kỳ thời gian và địa điểm nào

1.1.2.2 Quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường

 Khái niệm quản lý nhà nước

“Quản lý nhà nước là sự chỉ huy, điều hành để thực thi quyền lực nhà nước;

là tổng thể về thể chể, pháp luật, quy tắc về tổ chức và cán bộ của bộ máy nhà nước

có trách nhiệm quản lý công việc hàng ngày của nhà nước do tất cả các cơ quan nhà nước (lập pháp, hành pháp và tư pháp) có tư cách pháp nhân công pháp (công quyền) tiến hành bằng các văn bản quy phạm pháp luật để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn nhà nước giao cho trong việc tổ chức và điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi của công dân.” (Ủy ban thường vụ Quốc Hội, 2016)

Như vậy, có thể hiểu rằng:

Quản lý nhà nước là sự tác động của nhà nước lên các đối tượng quản lý của nhà nước, bao gồm: Các tổ chức, cơ quan, các cán bộ, công chức, viên chức của nhà nước và các tổ chức, cá nhân khác trong xã hội một cách thường xuyên, liên tục để đạt được mục tiêu mà nhà nước đề ra đó là duy trì an ninh trật tự, ổn định và phát triển xã hội

 Khái niệm kiểm tra, kiểm soát thị trường

 Khái niệm kiểm tra thị trường

13

Theo Đại Từ Điển Tiếng Việt do Bộ Giáo Dục và Đào Tạo – Trung Tâm

Ngôn Ngữ và Văn Hoá Việt Nam do Nguyễn Như Ý chủ biên (1999) thì Kiểm tra là

“xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét”, để chỉ hoạt động của chủ thể tác động vào đối tượng kiểm tra (có thể trực thuộc hoặc không trực thuộc) Tuy nhiên, khái niệm kiểm tra (control) có thể được hiểu theo 2 nghĩa: Theo nghĩa rộng, để chỉ hoạt động của các tổ chức xã hội, các đoàn thể và của công dân kiểm tra hoạt động

bộ máy của nhà nước Theo nghĩa hẹp hơn, kiểm tra là hoạt động của chủ thể nhằm tiến hành xem xét, xác định một việc gì đó của đối tượng bị quản lý xem có phù hợp hay không phù hợp với trạng thái định trước (kiểm tra mang tính nội bộ của người đứng đầu cơ quan, kiểm tra phương tiện giao thông…)

Xét về chủ thể thì phạm vi chủ thể tiến hành hoạt động kiểm tra rất đa dạng

và phức tạp Chủ thể tiến hành kiểm tra có thể là Nhà nước hoặc cũng có thể là một chủ thể phi Nhà nước, chẳng hạn như hoạt động kiểm tra của một tổ chức chính trị,

tổ chức chính trị - xã hội (Đảng, Công đoàn, Mặt trận, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ…), hoạt động kiểm tra trong nội bộ một doanh nghiệp: kiểm tra của Giám đốc đối với các phòng, ban, kiểm tra của Quản đốc đối với người lao động Trên một bình diện rộng hơn nữa, kiểm tra có thể là sự xem xét thực tế để đánh giá, nhận xét của bất kỳ một cá nhân nào trong xã hội trong bất cứ một hoạt động nào Khi con người biết lao động một cách có ý thức thì đã xuất hiện yêu cầu tất yếu là phải kiểm tra Ăng ghen đã nói “mỗi hoạt động có ý thức, có tổ chức của con người đều chứa đựng trong đó những yếu tố của kiểm tra” và “đối với mỗi con người tự nhiên, mỗi cộng đồng nguyên thuỷ, kiểm tra được xem như là phương thức hành động để thực hiện mục đích” Như vậy, kiểm tra xuất hiện trước khi có sự ra đời của Nhà nước đầu tiên trong lịch sử Có thể nói, kiểm tra sẽ tồn tại cùng với loài người Khi Nhà nước tự tiêu vong, thì kiểm tra vẫn còn tồn tại cùng với “chức năng quản lý đơn thuần là chăm lo đến lợi ích của xã hội” như Ăng ghen đã chỉ ra (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2006)

Kiểm tra gắn liền với công việc của một tổ chức, một cán bộ, công chức nhất định và thường theo một số hướng sau:

14

1) Theo dõi để cho hoạt động của tổ chức phù hợp với chức năng, nhiệm vụ

và sự phân công giữa các đơn vị;

2) Quan sát để đảm bảo rằng nhiệm vụ được giao có đủ điều kiện thực hiện, phù hợp với thực tế Hướng dẫn và điều chỉnh kịp thời để đảm bảo hiệu suất công việc của từng đơn vị;

3) Kiểm tra kết quả cuối cùng, đánh giá hiệu quả thực tế của các hoạt động theo kế hoạch đặt ra

Trong quản lý hành chính nhà nước, kiểm tra có mục tiêu là tìm kiếm động

cơ, nguyên nhân cán bộ làm tốt (hay không làm tốt) nhiệm vụ được giao Một sự kiểm tra như vậy có thể được thực hiện trong nội bộ của bộ máy quản lý, nhưng cũng có thể ở ngoài hệ thống đó mà người ta có thể gọi là kiểm soát ngoại lai

Đối với thị trường, kiểm tra là hoạt động nhằm kiểm tra mọi hoạt động xảy

ra trên thị trường bao gồm: các hoạt động mua bán, quy trình sản xuất, chế biến… Mọi hoạt động kiểm tra được căn cứ trên quy định mà Nhà nước đã đề ra

 Khái niệm kiểm soát thị trường

Kiểm soát là hoạt động dựa trên những thông tin sẵn có từ đó đánh giá nhằm phát hiện, ngăn chặn những gì trái với quy định và được đặt trong phạm vi quyền hành của đối tượng nào đó

Kiểm soát được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau bởi những nguồn khác nhau Trong nguyên tắc quản trị cổ điển, “control” mang ý nghĩa kiểm soát Chữ kiểm soát bao hàm ý nghĩa “bạo lực” trong đó Theo Đại Từ Điển Tiếng Việt do Bộ Giáo Dục và Đào Tạo – Trung Tâm Ngôn Ngữ và Văn Hoá Việt Nam do Nguyễn Như Ý chủ biên (1999) thì “kiểm soát” là kiểm tra, xem xét, nhằm ngăn ngừa những sai phạm các qui định Giải thích một cách tường tận hơn là nếu công tác không hoàn tất chu đáo, người chịu trách nhiệm sẽ bị trừng phạt, bị khiển trách hay bị khai trừ tùy theo mức độ vi phạm Trong nguyên tắc quản trị hiện đại, cũng là chữ

“control” nhưng ý nghĩa nhẹ nhàng hơn Tiếng Việt gọi là kiểm tra Cũng theo Đại

Từ Điển trên, “kiểm tra” được định nghĩa là xem xét thực chất, thực tế Kiểm tra, như vậy, bao hàm sự hướng dẫn và huấn luyện nhiều hơn là trừng phạt (Nguyễn

15

Như Ý,1999)

Chức năng kiểm soát bao hàm tất cả mọi hoạt động mà một quản trị viên có trách nhiệm có thể thực hiện để đạt kết quả tổ chức đã hoạch định Công tác kiểm soát được gọi là đạt hiệu năng khi các tiêu chuẩn (standards) được thiết lập, các thông tin (information) cần thiết để đo lường tiêu chuẩn được cung cấp đầy đủ, và các quản trị viên có hành động sửa sai (corrective action) khi cần thiết

Kiểm tra, kiểm soát là quá trình điều khiển đánh giá các hoạt động tác nghiệp thông qua kỹ thuật, phương tiện, phương pháp và các hoạt động nhằm đảm bảo chất lượng theo đúng yêu cầu Nhiệm vụ chính của kiểm tra, kiểm soát là :

- Tổ chức các hoạt động đánh giá các sản phẩm có đạt theo yêu cầu hoặc đánh giá việc thực hiện chất lượng trong thực tế của tổ chức, doanh nghiệp

- So sánh giữa chất lượng thực tế và chất lượng kế hoạch để phát hiện những sai lệch không phù hợp và đưa ra những biện pháp khắc phục sai lệch đó

- Khi thực hiện kiểm tra, kiểm soát các kết quả thực hiện kế hoạch cần đánh giá một cách độc lập những vấn đề sau:

+ Liệu kế hoạch có được tuân theo một cách trung thành không?

+ Liệu bản thân kế hoạch đã được chưa?

Nếu mục tiêu không đạt được có nghĩa là một trong hai hoặc cả hai điều trên đều không được thoả mãn

Theo Luật Thương mại thì kiểm tra, kiểm soát thị trường chính là hoạt động phòng chống buôn lậu, hàng giả, hàng cấm, vi phạm SHTT , VSATTP và GLTM (Quốc hội, 2005)

Theo pháp lệnh Quản lý thị trường năm 2016 thì "Hoạt động kiểm tra của lực lượng Quản lý thị trường là việc tiến hành xem xét, đánh giá việc chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân trong kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thương mại và lĩnh vực khác khi được Chính phủ giao" và "Hoạt động thanh tra chuyên ngành của lực lượng Quản lý thị trường là hoạt động thanh tra của cơ quan Quản lý thị trường đối với tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật liên quan đến quản lý thị trường" (Ủy ban thường vụ Quốc Hội, 2016)

16

Từ những phân tích trên, ta có khái niệm kiểm tra, kiểm soát thị trường là

hoạt động xem xét tình hình thực tế thị trường để đánh giá, nhận xét về thị trường, qua đó phát hiện, ngăn chặn những gì trái với quy định về quản lý thị trường nhằm đáp ứng các yêu cầu của cơ quan QLTT và các bên liên quan, và là một chức năng thiết yếu và quan trọng nhất trong công tác QLTT

Trên thực tế hai khái niệm kiểm tra và kiểm soát không tách rời nhau, chúng

ta thường dùng chung một cụm từ kiểm tra, kiểm soát thị trường để chỉ một hoạt động giám sát của cơ quan QLTT đối với các hoạt động, giao dịch trên thị trường như sản suất, kinh doanh mua bán, trao đổi hàng hóa, giao dịch thương mại , nhằm bảo đảm những quy định về pháp luật thương mại, thị trường được thực thi nghiêm minh trong đời sống kinh tế - xã hội

1.1.2.3 Lực lượng Quản lý thị trường

Lực lượng QLTT là lực lượng chuyên trách của Nhà nước thực hiện chức năng phòng, chống, xử lý các hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ; hành vi xâm phạm quyền SHTT ; hành vi VPPL về chất lượng, đo lường, giá, an toàn thực phẩm và GLTM; hành vi VPPL về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (Ủy ban thường vụ Quốc Hội, 2016)

1.1.2.4 Mục tiêu của quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường

Phát triển nền kinh tế thị trường, mở rộng hội nhập với thế giới bên ngoài, bên cạnh mặt được (thị trường hàng hoá phong phú, sống động, mua-bán thuận tiện, sức mua tăng,…) chúng ta phải đương đầu với hàng loạt các vấn đề thuộc về mặt trái của nền kinh tế thị trường: đó là tình trạng buôn lậu, làm hàng giả, kinh doanh trái phép, GLTM… và một số tệ nạn xã hội khác Đây là những vấn đề nhức nhối chung của mọi quốc gia và mặt trái này còn tồn tại lâu dài và song hành với quá trình phát triển nền kinh tế thị trường

Nhà nước ta chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có sự quản lý của nhà nước nhằm mục đích phát huy tính ưu việt của

17

nền kinh tế thị trường, phát huy tiềm năng sẵn có của đất nước và nội lực của nền kinh tế, tranh thủ kinh nghiệm và vốn của các nước phát triển để đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế cao QLTT là một trong những nội dung của Quản lý nhà nước, trong đó tổ chức QLTT là bộ phận cấu thành trong hệ thống tổ chức nhà nước, là công cụ thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong việc xây dựng và bảo vệ nền kinh tế thị trường nước ta phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Thông qua vai trò kiểm tra, kiểm soát thị trường, ngăn chặn và hạn chế mặt trái của nền kinh tế thị trường; QLTT góp phần cùng các cơ quan chức năng của bộ máy nhà nước đấu tranh chống các hành vi: đầu cơ, buôn lậu, làm hàng giả, kinh doanh trái phép; bảo vệ nền sản xuất trong nước, quyền lợi chính đáng của người sản xuất, kinh doanh hợp pháp và của người tiêu dùng; góp phần chống thất thu cho ngân sách nhà nước

Khi đề ra đường lối đổi mới và chủ trương chuyển nền kinh tế sang cơ chế thị trường như một chiến lược lâu dài, Đảng ta đã thấy rõ tính hai mặt của cơ chế này: vừa có những tác dụng tích cực to lớn đối với sự phát triển kinh tế xã hội, vừa có những tác động tiêu cực mâu thuẫn với bản chất của chủ nghĩa xã hội Từ đó, một trong những quan điểm cơ bản của Đảng ta là: vận dụng cơ chế thị trường đòi hỏi phải nâng cao năng lực quản lý vĩ mô của Nhà nước, nhằm phát huy tác dụng tích cực đi đôi với ngăn ngừa, hạn chế và khắc phục những mặt tiêu cực của cơ chế này

Ngay từ những năm đầu của thời kỳ đổi mới, Trung ương Đảng đã nhận xét, đánh giá và chỉ rõ các hiện tượng tiêu cực này Trong báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương khoá VI trước Đại hội đại biểu lần thứ VII (tháng 6/1991) đã ghi: "Công tác quản lý thị trường có nhiều sơ hở, nạn buôn lậu, làm hàng giả trầm trọng và kéo dài…" "… trong quá trình chuyển sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận động theo cơ chế thị trường, bên cạnh những mặt tích cực đã xuất hiện nhiều hiện tượng tiêu cực mới mà chúng ta chưa lường hết, chậm phát hiện và chưa xử lý tốt Đó là lối làm ăn chạy theo lợi nhuận bất kể giá nào, dẫn đến vi phạm luật, lừa đảo, hối lộ, làm hàng giả, buôn lậu, trốn thuế …" (Ban chấp hành Trung ương khoá VI, 6/1991)

Chính vì vậy, mục tiêu của hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường đó là: Kiểm tra, phát hiện và xử lý các vi phạm quy định về thương nhân và hoạt động thương mại theo Luật Thương mại;

Xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra, kiểm soát thị trường từng thời kỳ báo cáo Tổng cục QLTT quyết định; tổ chức thực hiện kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành pháp luật thương mại đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh; áp dụng các biện pháp ngăn chặn, xử lý các vi phạm hành chính

Tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật thương mại; kiến nghị với UBND tỉnh, thành phố các biện pháp đảm bảo việc thi hành pháp luật thương mại

và ngăn ngừa các hành vi VPPL; kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền sửa đổi,

bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác quản lý thị trường

Phối hợp hoạt động giữa các ngành, các cấp ở địa phương chống buôn lậu, chống hàng giả, hàng cấm và các hoạt động kinh doanh trái pháp luật diễn ra ở địa phương

1.1.2.5 Tính chất và đặc điểm của quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường

Hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường thường xuyên đụng chạm đến lợi ích kinh tế của thương nhân và mọi tầng lớp dân cư, kể cả dân nghèo được bọn “đầu nậu” thuê mướn để mang thuê, vác mướn; có những trường hợp đã va chạm đến lợi ích của bạn bè, người thân… Cuộc đấu tranh này không giống như cuộc đấu tranh

vệ quốc (ranh giới địch – ta không rõ ràng), do vậy không dễ dàng nhận được sự đồng tình ủng hộ của mọi người, kể cả của chính quyền ở một số địa phương (vì lợi

Hoạt động của QLTT không theo thời gian hành chính: vì bọn buôn lậu hoạt động không theo một quy luật nào, chúng thường tận dụng mọi kẽ hở về không gian, thời gian, theo dõi chặt chẽ, nắm bắt quy luật hoạt động của các lực lượng kiểm tra, kiểm soát để vận chuyển hàng lậu; và để đối phó lại với hoạt động của bọn buôn lậu, cán bộ QLTT phải luân phiên thay nhau kiểm tra, kiểm soát, hoạt động không kể giờ giấc, ngày đêm, các ngày thứ bảy, chủ nhật, lễ, tết cũng không được nghỉ; công việc khá vất vả và ít có thời gian để chăm sóc gia đình, con cái…

Vì mục tiêu lợi nhuận, người sản xuất, kinh doanh tìm mọi kẽ hở của luật pháp để khai thác nhằm mang lại lợi ích cho bản thân, đồng thời trong quá trình hội nhập, trên thị trường nước ta không chỉ có các thương nhân, doanh nghiệp trong nước mà còn có cả thương nhân và doanh nghiệp nước ngoài, do đó yêu cầu công tác QLTT đòi hỏi các kiểm soát viên thị trường không chỉ am hiểu sâu sắc về luật pháp, tinh thông về nghiệp vụ mà còn phải hiểu biết các kiến thức về kinh tế, xã hội,

kể cả thông lệ quốc tế để thích ứng với công tác QLTT trong điều kiện nước ta mở cửa, hội nhập với thế giới bên ngoài

1.1.3 Vai trò của nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường

1.1.3.1 Hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường góp phần hoàn thiện cơ chế chính sách pháp luật

Cơ chế chính sách, pháp luật về kinh tế nói chung và thương mại nói riêng ở nước ta một mặt tạo sự vận hành thúc đẩy nền kinh tế thị trường phát triển; mặt khác ngăn chặn, hạn chế những mặt trái của kinh tế thị trường Tuy nhiên, trong quá

1.1.3.2 Hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường là phương tiện phòng ngừa hành vi vi phạm pháp luật và tội phạm nảy sinh trong hoạt động kinh doanh thương mại trên thị trường

Xuất phát từ mục đích và động cơ chiếm đoạt lợi nhuận, bọn buôn lậu, hàng giả và GLTM không từ bất cứ thủ đoạn nào nhằm che giấu hành vi vi phạm, ngoài

ra chúng còn mua chuộc, lôi kéo, đe dọa, thậm chí dùng cả vũ lực để thực hiện Mặt khác do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan làm cho buôn lậu, hàng giả và GLTM là một quá trình với nhiều khó khăn Để tổ chức tốt cuộc đấu tranh này yêu cầu đặt ra là chúng ta phải kiên trì, kiên quyết sử dụng đồng bộ các biện pháp trên

cơ sở phát huy sức mạnh của cả nước Chỉ thị số 853/TTg ngày 11/10/1997 của Thủ tướng Chính phủ khẳng định rõ thái độ của Nhà nước ta trong việc " Xử lý nghiêm minh các vụ buôn lậu, GLTM; điều tra, kết luận và xử ngay một số vụ buôn lậu điển hình để răn đe và giáo dục chung Các đơn vị kinh doanh xuất, nhập khẩu nếu có hành vi GLTM để trốn thuế thì hải quan áp dụng ngay việc ngưng làm thủ tục xuất, nhập khẩu đối với đơn vị đó, không chấp nhận việc đổ lỗi cho phía nước ngoài gửi nhầm để xin lại hàng sau khi bị phát hiện"

Với tư cách là công cụ thực hiện chức năng quản lý nhà nước, kiểm tra, kiểm soát thị trường chính là việc xem xét tại chỗ việc làm của các tổ chức, cơ quan và các cá nhân có đúng quy định của chính sách, pháp luật về hoạt động kinh doanh thương mại trên thị trường hay không? Qua đó sử dụng các biện pháp chế tài bằng

1.2 NỘI DUNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC; CÁC BIỆN PHÁP NGHIỆP VỤ VÀ QUY TRÌNH CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT THỊ TRƯỜNG

1.2.1 Nội dung công tác quản lý nhà nước trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường

Kiểm tra, kiểm soát thị trường là nội dung cơ bản nhất của công tác QLTT Theo quy định của pháp luật, các cơ sở sản xuất, kinh doanh thương mại, các cá nhân buôn bán trên thị trường phải thực hiện đầy đủ các quy định về đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế, hóa đơn chứng từ, không được buôn bán hàng lậu hàng giả, hàng cấm Tuy nhiên trên thực tế vẫn còn rất nhiều đối tượng vi phạm các quy định trên, gây rối loạn thị trường, ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế thị trường, vì vậy phải tăng cường hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường nhằm xem xét, đánh giá, phát hiện, ngăn chặn và xử lý những hành vi sai phạm

Theo Quốc hội, Khoản 1 Điều 4 Pháp lệnh Quản lý thị trường năm 2016 thì công tác quản lý nhà nước của lực lượng QLTT gồm các nội dung sau:

1.2.1.1 Công tác quản lý phòng ngừa trong việc tuyên truyền

Hướng dẫn, thực hiện và tuyên truyền pháp luật liên quan đến hoạt động của lực lượng QLTT

Công tác tuyên truyền luôn được các cơ quan chức năng coi là một nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng trong việc nâng cao ý thức chấp hành các quy định của pháp luật của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh; có vai trò

tổ chức, đoàn thể chính trị xã hội, các đảng viên, ban quản lý các chợ, các trung tâm thương mại, bộ phận phát thanh của các xã, phường, thị trấn tuyên truyền pháp luật trong hoạt động thương mại đến các tổ chức, cá nhân tham gia kinh doanh và các tầng lớp nhân dân tại địa phương

1.2.1.2 Công tác đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ

Công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường cho cán bộ, công chức Cục QLTT tại các địa phương có vai trò vô cùng quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, kiểm soát Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi các hành vi vi phạm diễn biến phức tạp với các thủ đoạn ngày càng tinh vi đòi hỏi người cán bộ, công chức Cục QLTT ngày càng phải được đào tạo một cách chính quy, bài bản và được trang bị những kiến thức về nghiệp vụ cần thiết để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao

Nhận thức được tầm quan trọng của công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho công chức, Cục QLTT thường xuyên tạo điều kiện và khuyến khích công chức học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, đồng thời phối hợp với Tổng cục QLTT, các doanh nghiệp tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho công chức thông qua các lớp tập huấn, bồi dưỡng, hội thảo; tổ chức hội nghị

do Cục QLTT tổ chức hoặc đi trao đổi, học tập kinh nghiệm kiểm tra, kiểm soát tại các tỉnh có hoạt động thương mại phát triển, các tỉnh giáp biên giới nơi có lĩnh vực

vi phạm phức tạp

23

1.2.1.3 Công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm

Công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm là hoạt động có vai trò quan trọng trong việc duy trì kỷ cương pháp luật, phát hiện và kịp thời ngăn chặn các hành vi buôn lậu, hàng giả, GLTM và VSATTP nhằm hạn chế tác hại cũng như nâng cao tính răn đe đối với các đối tượng buôn lậu, hàng giả và GLTM Trước tình trạng buôn lậu, hàng giả, GLTM và VSATTP ngày càng diễn biến phức tạp, ảnh hưởng xấu đến tâm lý của người tiêu dùng và hoạt động sản xuất, kinh doanh của các tổ chức, cá nhân kinh doanh lành mạnh, Cục QLTT cần chỉ đạo các Đội QLTT trực thuộc, đẩy mạnh công tác quản lý địa bàn, nắm bắt thông tin, chủ động phối hợp với các Doanh nghiệp, các hãng sản xuất có hàng hoá đang bị làm giả (VD: Công ty Honda, bộ ngọt AJINOMOTO, máy tính nhãn hiệu CASIO, Công ty UNILEVER…) và thông tin của người tiêu dùng để xây dựng kế hoạch tổ chức kiểm tra, kiểm soát, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về buôn lậu, hàng giả, GLTM và VSATTP; đồng thời chủ trì và phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng trong Ban chỉ đạo chống buôn lậu, hàng giả và GLTM trên địa bàn tỉnh tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát chống buôn lậu, hàng giả và GLTM vào các dịp cao điểm tiêu thụ hàng hóa nhiều trong năm

Công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm về buôn lậu, hàng giả, GLTM

và VSATTP hiện nay có vai trò quan trọng do thủ đoạn sản xuất, buôn bán và công nghệ sản xuất ngày càng tinh vi khó kiểm soát trong khi sự phối hợp của các nhà sản xuất, chủ thể quyền lại rất hạn chế, cùng với đó là quy trình thiết lập hồ sơ xử lý và kết luận hành vi vi phạm phức tạp hơn đòi hỏi người công chức QLTT phải có trình

độ chuyên môn nghiệp vụ nhất định do vậy công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý về buôn lậu, hàng giả, GLTM và VSATTP trong thời gian tới cần khắc phục những khó khăn, tồn tại và phát huy hơn nữa sự cố gắng, nỗ lực để đạt được kết quả cao hơn

1.2.1.4 Công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng

24

Ở bất kỳ giai đoạn nào thì buôn lậu, hàng giả, GLTM và VSATTP luôn là vấn nạn của toàn xã hội Chính vì vậy, công tác phòng, chống buôn lậu, hàng giả, GLTM và vấn đề vi phạm về VSATTP là nhiệm vụ của các cấp, các ngành và của toàn xã hội Nhận thức được tầm quan trọng của công tác phối hợp để hoàn thành tốt nhiệm vụ đặt ra, Cục QLTT cần thường xuyên quan tâm và đẩy mạnh công tác phối hợp trong công tác QLTT, chống buôn lậu, hàng giả, GLTM, VSATTP tại các địa phương

Công tác phối hợp với các ngành chức năng, chính quyền các địa phương bao gồm các Sở, Ban, Ngành có chức năng thanh tra, kiểm soát phòng, chống buôn lậu, hàng giả, GLTM và VSATTP Bao gồm các ngành: Sở Công Thương, Cục QLTT, Công an tỉnh, Sở Tài chính, Cục Thuế tỉnh, Cục Hải quan, Bộ đội Biên phòng tỉnh, Sở

Y tế, Sở Nông nghiệp và Thát triển nông thôn, Sở Thông tin và Truyền thông, Sở văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Giao thông Vận tải, Sở Tư pháp, Chi cục Tiêu chẩn, Đo lường và Chất lượng và các ngành liên quan

Phối hợp với các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, với các hiệp hội bảo

vệ quyền lợi người tiêu dùng, tổ chức tuyên truyền cho cán bộ, công chức QLTT các quy định của pháp luật có liên quan đến các loại hàng hóa mà họ sản xuất, kinh doanh, hướng dẫn cách nhận biết, phân biệt hàng thật (hàng chính hãng) với các loại hàng giả, hàng nhái xuất hiện trên thị trường Tham gia thành viên của các hiệp hội như Hội bảo vệ người tiêu dùng để nắm bắt thông tin và tình hình hoạt động cũng như phối hợp với hội trong việc bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng khi có tranh chấp xảy ra

1.2.1.5 Công tác trang bị cơ sở vật chất, cơ sở dữ liệu thông tin

Cơ sở vật chất, cơ sở dữ liệu thông tin phục vụ công tác phòng, chống buôn lậu, hàng giả, GLTM và không đảm bảo VSATTP là yếu tố rất quan trọng, cung cấp phương tiện, máy móc, thông tin về thị trường giúp cho người công chức hoàn thành nhiệm vụ Lãnh đạo Cục QLTT luôn phải quan tâm đến công tác trang bị cơ sở vật chất, công cụ dụng cụ và cải thiện điều kiện làm việc cho cán bộ, công chức như: Xây trụ sở mới, sửa chữa nhà công vụ nơi làm việc cũng như chỗ nghỉ cho các đội