(TIỂU LUẬN) tiểu luận cơ CHẾ QUẢN lí THỬ NGHIỆM và KHUNG PHÁP lý DÀNH CHO CÔNG NGHỆ tài CHÍNH (FINTECH) TRÊN TG và VIỆT NAM

Với sự tiện ích và mức độ phổ biến của mình, FINTECH đã chứng minh được rằng mình là một thành tựu thành công trong công cuộc cách mạng hóa 4.0 đưa đến cho người tiêu dùng sự tiện dụng n

CƠ CHẾ QUẢN LÍ THỬ NGHIỆM VÀ KHUNG PHÁP LÝ DÀNH CHO CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH (FINTECH) TRÊN

TG VÀ VIỆT NAM

TÊN SV : NGUYỄN HUỲNH KHÁNH AN

MSSV: 31181024940

LỚP : NH01

KHÓA: K44

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: NGÔ MINH VŨ

1

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU

Trong thời đại hội nhập hóa, hiện đại hóa và đặc biệt là sự bùng nổ phát triển của internet như hiện nay thì các khối ngành kinh doanh tài chính luôn tìm cách tự mình phát triển để bắt kịp với thời đại 4.0 như hiện nay nhằm tối ưu hóa doanh thu và lợi nhuận từ sự tiện lợi, phổ biến của internet Sau nhiều cuộc khủng hoảng tài chính ở quá khứ thì đã có nhiều thay đổi trong tư duy của nhiều người đặc biệt là với sự ra đời của FINTECH

FINTECH là thuật ngữ chỉ những đổi mới trong công nghệ, những đột phá về tiến bộ khoa học kĩ thuật nhằm giải quyết những nhu cầu về tài chính, tiền bạc một cách thông minh, nhanh gọn và chi phí rẻ hơn so với cơ cấu tài chính truyền thống trong quá khứ Sự phổ biến của internet kết hợp với cải tiến của điện thoại di động là

nguyên nhân chính dẫn đến sự bùng nổ trong công nghệ FINTECH như hiện nay Mục đích ban đầu của FINTECH vốn chỉ được áp dụng cho các văn phòng hay những phòng giao dịch nay đã được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau

Với sự tiện ích và mức độ phổ biến của mình, FINTECH đã chứng minh được rằng mình là một thành tựu thành công trong công cuộc cách mạng hóa 4.0 đưa đến cho người tiêu dùng sự tiện dụng nhờ vào sự phát triển của công nghệ với nhiều ảnh hưởng mà FINTECH đã tác động như:

 Thay đổi cách sử dụng các dịch vụ tài chính với các khách hàng

 Giúp phân tích hành vi của người tiêu dùng

 Giúp các dịch vụ tài chính có thêm một công cụ hữu hiệu hơn so với cơ cấu truyền thống: sự ra đời của dịch vụ e-banking (momo, VNPay, Zalo Pay,

… ),mua bán các mặt hàng online trở nên thuận lợi hơn

 Gia tăng về nhu cầu nhân lực ở thị trường tài chính ( với những người

có kinh nghiệm ở cả hai lĩnh vực là tài chính và công nghệ thông tin)

 Giao dịch diễn ra nhanh hơn không cần phải trên giấy tờ nữa

 Các kĩ thuật mới được áp dụng

Khả năng phát triển của FINTECH là rất cao, với những phát minh kĩ thuật có thể thay đổi hay sẽ có ảnh hưởng đến thị trường tài chính, ngân hàng hay kinh doanh

Từ những ý kiến trên ta có thể thấy được rằng FINTECH đã và đang là một đề tài nóng hổi trên thế giới hiện nay và sẽ mang sức ảnh hưởng lớn đến cả trong tương lai sau này

CHƯƠNG 2 TỔNG QUÁT VỀ FINTECH

- FINTECH viết tắt từ Finacal Technology nghĩa là công nghệ tài chính

-Như ở phần mở đầu ta đã biết được nôm na FINTECH là gì hoặc ta cũng có thể hiểu đơn giản là ứng dụng công nghệ kĩ thuật cho việc thanh toán tài chính và vì chưa có một định nghĩa toàn diện nào về FINTECH nên để hiểu thêm về nó ta sẽ cho 1 vài ví

dụ như sau:

 FINTECH sẽ giúp ta thanh toán các khoản phải trả hay các khoản phải thu một cách nhanh chóng ngay trên điện thoại có kết nối internet thay vì ta phải ra các

cơ sở giao dịch của ngân hàng sẽ mất thời gian và chi phí hơn

 Nếu ta muốn có khoản vay thì việc vay online sẽ nhanh hơn do sẽ có các công ty chuyên cho vay tiền trên các ứng dụng sẽ tối ưu hóa thời gian hơn là phải đợi sự đồng ý từ ngân hàng

-Ngoài ra FINTECH còn được dùng nói đến chỉ những công ty dùng các ứng dụng công nghệ hiện đại làm trung tâm cho các hoạt động kinh doanh của mình, nâng cao năng suất hoạt động từ các hoạt động đầu tư cho đến các hoạt đông ngân hàng,… thông qua internet hoặc là các điện toán đám mây

-FINTECH có thể được sử dụng cho những mục tiêu khác nhau cho những đối tượng cần chức năng đó:

 Đối với những công ty như là E-banking hay là các ứng dụng điện thoại nhằm với mục đích là phục vụ khách hàng bán các dịch vụ đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng nhằm đạt được doanh thu và lợi nhuận từ các dịch vụ đó nên đây gọi là nhóm công ty phục vụ khách hàng

 Các công ty ra đời nhằm phục vụ hoặc là hỗ trợ cho công nghê FINTECH là chính ,

họ hỗ trợ tất cả mọi thứ từ FINTECH nên đây gọi là nhóm công ty phục vụ cho các hoạt động công nghệ

 Crowd - Funding - (gọi vốn)

 Peer to peer lending - (cho vay đồng cấp) 

Data management - (quản lí cơ sở dữ liệu)

 Insurtech - (công nghệ bảo hiểm)

 Crypto Blockchain – (Tiền tệ số hóa)

-Do tính phổ biến của nó nên ngoài các chức năng chính đã nêu trên còn có liên quan đến các lĩnh vực khác như là:

 Ngân hàng mở: là khái niệm mà một bên thứ ba được quyền truy cập vào dữ liệu của ngân hàng nhằm tạo ra sự kết nối giữa ngân hàng với những khách hàng cần được đáp ứng nhu cầu tài chính

 Tiền điện tử (Cryptocurrency)

 Công nghệ Blockchain: dùng một công nghệ vô cùng phức tạp để đảm bảo an ninh thông tin và được dùng để truyền tải chính thông tin đó

 An ninh mạng được tăng cường và được lồng ghép vào chính FINTECH để ngăn chặn các tội phạm mạng

 Unbanked/ Underbanked: được ra đời nhằm để đáp ứng nhu cầu tài chính từ những

cá nhân đặc biệt không thể tiếp cận được với những ngân hàng truyền thống

 Smart contract: là một công nghệ sử dụng các lệnh nhằm tự động thực hiện các hoạt động mua hay bán cho khách hàng

 Regtech (regulator technology): giúp cho các công ty FINTECH đáp ứng được các quy tắc tuân thủ về tài chính

-Ngoài ra còn có những định chế tài chính (Vietcombank, Agribank, ….) sẵn sàng

hợp tác và tiến hành đầu tư để có được một phần của thị trường đang cực kỳ phát triển này Và thông qua việc đầu từ vào những công ty này cũng sẽ giúp cho các định chế tài chính này nắm giữ được những công nghệ mới

-Từ đó nhóm khách hàng của FINTECH (những người đã và đang sử dụng) sẽ là những người có lợi nhất từ sự cạnh trạnh của các định chế tài chính trong việc sử dụng những công nghệ mới này

5

CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH

-Đã nhắc đến FINTECH thì ta phải nhắc đến Singapore, là một trong những nước có FINTECH phát triển nhất thế giới với khối lượng băng thông internet cao nhất thế giới

-Và để đảm bảo an ninh mạng thì nước này đã thành lập tháng 5/2016, Văn phòng Quỹ Nghiên cứu quốc gia về Fintech nhằm đảm bảo toàn bộ hoạt động của

FINTECH hoạt động một cách trơn tru và hiệu quả nhất

-Thông qua các nghị định chặt chẽ về FINTECH nhằm đả bảo an ninh mạng ở 7 lĩnh vực khác nhau, tất cả hoạt động tài chính đều phải đáp ứng được yêu cầu và được cấp phép hạn chế những rủi ro về công nghệ và bảo vệ người tiêu dùng, kết nối đa nền tảng

-Với mục tiêu mở rộng và phát triển FINTECH tại đất nước của mình, chính phủ

Singapore đã đưa ra biện pháp gọi là Sandbox (là một cơ chế thử nghiệm trên một

phạm vi đã được cho phép nhằm giúp các công ty công nghệ vẫn cho có một quy định rõ ràng về lĩnh vực mà họ hoạt động từ đó có được những giải pháp tốt nhất cho thị trường tài chính, các hoạt động này đều nằm dưới sự kiểm soát chính quyền)

nhằm khuyển khích các công ty mới thành lập và kích thích thị trường.

-Vào ngày 16/11/2016 quĩ tiền tệ tại nước này hướng dẫn đưa ra Sandbox không chỉ tiến hành nghiên cứu những công ty FINTECH non trẻ mà cả những tập đoàn tài chính lớn để thử nghiệm công nghệ tài chính mới này

-Nhằm đa dạng hóa cách giải quyết vấn đề thì chính phú Singapore đã cho tiến

hành Sandbox ở hai hình thức:

 Đối với các loại hình kinh doanh có cơ cấu tổ chức hoạt động phức tạp thì cần có thời gian thử nghiệm để xem xét giữa rủi ro và lợi ích đây là loại hình được gọi

là Sandbox thử nghiệm

-Mục đích và những nguyên tắc của loại sandbox này ta có thể xem tại “Hướng dẫn

về Khung pháp lý thử nghiệm cho ngành tài chính” (The Fintech Rerulatory Sandbox) với những chỉ dẫn chi tiết về thủ tục giấy tờ, thông tin quan trọng và các chỉ tiêu để đánh giá sẽ phải được gửi cho Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS)

Sau đây là danh sách những công ty đã tiến hành sử dụng Sanbox thử nghiệm:

 + Propine Technologies Pte Ltd (áp dụng từ 8 tháng 11 năm 2019 đến ngày 07 tháng 08 năm 2020);

 + ICHX Tech Pte Ltd (áp dụng từ ngày 01 tháng 05 năm 2019 đến ngày

31 tháng 01 năm 2020);

 + Inzsure Pte Ltd (đã dừng áp dụng sandbox vào 31 tháng 10 năm 2019)

-Với những doanh nghiệp có loại hình kinh doanh có cơ cấu tổ chức hoạt động đơn giản hay đã tồn tại ở trên thị trường và có rủi ro kinh doanh với những nguyên tắc đã được áp dụng Đây được gọi là Sandbox express

-Để dễ dàng tiếp cận và khuyến khích sự phát triển của FINTECH thì chính phủ Singapore đã cho ra đời Sandbox express với khả năng cung cấp cho các doanh nghiệp một môi trường thử nghiệm không quá khắt khe như với Sanbox thử nghiệm với những sản phẩm mới được phát triển trên thị trường Và những doanh nghiệp đầy đủ điều kiện có thể tiến hành thử nghiệm trước trong 21 ngày ở Sandbox express khi được vào MAS

- Những hoạt động kinh doanh có thể áp dụng Sandbox express:

+ Hoạt động có liên quan đến bảo hiểm

+ Tham gia vào hoạt động quản lí của một thị trường có tổ chức

+ Những hoạt động tài chính như giao dịch tiền tệ

KHUNG PHÁP LÝ:

Với những hành lang pháp lý mang tính khuyến khích để tạo nên được một môi trường thực tiễn thuận lợi cho việc áp dụng và không ngừng để phát triển thì chính phủ

Singapore đẫ từng bược đưa FINTECH đến gần hơn với công chúng góp phần giúp đổi mới thị trường tài chính và giảm thiểu đi rủi ro trong việc đổi mới những công nghệ hiện đại hơn

Những bộ luật được ban hành hướng đến những dịch vụ tài chính có liên quan đến FINTECH:

1 Đạo luật dịch vụ thanh toán 2019 quy định về giấy phép hành nghề của những nhà cung cấp dịch vụ thanh toán tại Singapore

2 Đạo luật chứng khoán và hợp đồng online, quản lí hoạt động và những

tổ chức doanh nghiệp trong lĩnh vực chứng khoán

3 Đạo luật Moneylenders, quy định việc cho vay tiền, việc chỉ định và kiểm soát một văn phòng tín dụng, cũng như việc thu nhập, sử dụng và tiết lộ thông tin

và dữ liệu cửa người đi vay

7

4 Đạo luật Giao dịch hàng hóa, quy định một số loại hình giao dịch hàng hóa.

5 Đạo luật Bảo hiểm, điều chỉnh hoạt động kinh doanh bảo hiểm ở

Singapo, các công ty bảo hiểm trung gian và các tổ chức liên quan

FINTECH TẠI VIỆT NAM:

1 KHUNG PHÁP LÝ:

-Các bộ luật và những quy định quản lí hiện tại ở VN đã có nhiều sự thay đổi hơn rất nhiều so với trong quá khứ từ sau cuộc khủng hoảng tài chính thế giới vào năm 2008 các tổ chức tài chính tiêu biểu như là ngân hàng và các định chế tài chính đã được nhà nước quản lí kỹ càng hơn Mặc dù là vậy nhưng các bộ luật về FINTECH tại VN thì vẫn chưa có một khung pháp lý rõ ràng và cũng như chưa có một cơ quan quản lí nào chịu trách nhiệm cho mảng này

- Một số bộ luật về FINTECH được lưu hành trong thời điểm hiện tại:

-Ứng dụng ví điện tử được NHNN cấp phép theo Thông tư 39/2014/TTNHNN ngày -11/12/2014 quy định về việc lập, sử dụng,bảo quản và lưu trữ chứng từ theo quy định của Pháp Luật

-Nghị định 101/2012/NĐ-CP ngày 22/11/2012 về thanh toán không dung tiền mặt Thống đốc NHNN ddaxc ban hàng Quyết định số 328/QĐ-NHNN thành lập Ban Chỉ Đạo về lĩnh vực Fintech

-Quyết định số 1255/QĐ_TTg ngày 21/8/2017 của Thủ Tướng về đề án hoàn thiện khung pháp lý quản lý , sử lý với các loại tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo

Dự thảo Đề án Cơ chế quản lý thử nghiệm cho hoạt động Fintech

( Regulatory Sandbox ) được trình Thủ Tướng Chính Phủ tháng 8/2019

2 CƠ CẤU:

-Tuy chỉ mới xuất hiện trên thị trường ở VN nhưng FINTECH đã có sự thu hút rất lớn cho những nhà đầu tư đặc biệt phát triển mạnh ở dịch vụ thanh toán tín dụng và cho vay Cho đến ngày 30/09/2020 có đến 154 công ty FINTECH được ra đời và đặc biệt trong số 154 công ty thì đã có đến 37 công ty FINTECH ở mảng thanh toán tín dụng

ta có thể kể đến như là zalo pay, vnpay, momo, …

-Năm 2019 với số liệu nghiên cứu được lấy từ ngân hàng nhà nước Việt Nam, chúng

ta có 4,2 triệu tài khoản ví điện tử trên tổng số 100 triệu dân, đây là minh chứng cho thấy ở VN có rất nhiều cơ hội kết hợp với khả năng bắt kịp xu hướng thì ở nước ta khả năng phát triển ở lĩnh vực thanh toán điện tử, tạo thành một xu hướng cạnh tranh ngày càng cao và có nhiều công ty xuất hiện

-Trong vòng vài năm trở lại đây ta được chứng kiến sự xuất hiện của nhiều công nghệ mới như là công nghệ bảo hiểm ,các ngân hàng tài chính điện tử và nhiều doanh nghiệp tài chính với các quy mô từ trung bình và nhỏ đây là những quy mô vẫn chưa xuất hiện các công ty kinh doanh trong năm 2017

-Có khởi sắc là một điều tốt tuy nhiên nó ta so với quy mô FINTECH của ta với FINTECH của Singapore thì ta vẫn còn phải có nhiều sự cố gắng hơn trong việc phát triển đồng thời ta cũng có nhiều ngành nghề và lĩnh vực hoạt động vẫn chưa có công

ty nào hoạt động

-Mặc dù hiện đang rất bùng nổ tại Việt Nam, nhưng chúng ta lại vẫn chưa có một khung pháp lý thống nhất chặt chẽ nào Cách tiếp cận hiện hữu nhất ở thời điểm hiện tại là Sandbox (phương pháp thử nghiệm ở một môi trường được quản lí và kiểm soát một cách chặt chẽ)

-FINTECH là một công nghệ phức tạp và đòi hỏi cần có trình độ cao cho và mang tính mở cho nên việc vận hành và phát hiện rủi ro là cực kì khó khăn

3 KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP CHO SANDBOX TẠI VN:

-Từ những gì mà Singapore đạt được thì ta nên học hỏi theo bước chân của trong việc xây dựng hành lang và khung pháp lý vững chắc từ đó tạo được nên một môi trường thuận lợi cho việc phát triển FINTECH đồng thời những định chế tài chính cũng nên có những thay đổi cần thiết và kịp thời, thay đổi cách thức hoạt động truyền thống của mình để đưa FINTECH đến với những người sử dụng tiềm năng

-Để triển khai hệ thống thử nghiệm một cách có hiệu quả thì cần có sự hợp tác cao giữa chính phủ và ngân hàng nhà nước, cần thực hiện theo các cách thức mà ngân hàng trung ương đã đề mạnh dạn triển khai Cần có những sự thay đổi đúng đắn và cần thiết, đa dạng hóa cần sự uyển chuyển để phù hợp với môi trường tài chính tại Việt Nam, tạo nền móng cho một quy trình thử nghiệm đầy đủ chắc chắn nhất

9

-Ngoài sự hợp tác của nhà nước thì cần có sự kết hợp giữa các bộ ngành có liên quan một cách thống nhất, hợp tác giám sát, quản lí một cách chặt chẽ và sự phối hợp giữa các bộ ngành lại với nhau như: Bộ giáo dục và đào tạo đưa ra các biện pháp giáo dục nhằm khuyến khích để sử dụng FINTECH, Bộ tài chính quản lí tiền tệ và thuế, Bộ kế hoạch và đầu tư tạo điều kiện thuận lợi để thành lập các công ty FINTECH, giúp đỡ các công ty FINTECH non trẻ phát triển bằng cách phối hợp cả ngân hàng và các công ty đó và quan trọng nhất là đảm bảo an ninh mạng bảo vệ các thông tin, dữ liệu quan trọng cần có Bộ công an đảm nhận trách nhiệm

-Tạo ra các buổi thảo luận về FINTECH để góp phần giúp đỡ những công ty khởi nghiệp đồng thời đối với những ngân hàng thương mại hiện tại sẽ cần tạo ra một diễn đàn chuyển đổi số

-Đa dạng hóa việc truyền tải thông tin bằng nhiều phương thức khác nhau nhằm để đưa người dân và những doanh nghiệp đến gần hơn với FINTECH, tạo ra sự phổ biến của FINTECH trong việc sinh hoạt và sử dụng tài chính hằng ngày đối với người dân nhằm tạo ra thói quen trong việc sử dụng tài chính điện tử từ đó giúp người dân nhận

ra được sự tiện lợi của FINTECH, đầu tư hoặc là tạo ra quỹ để hỗ trợ những công ty khởi nghiệp FINTECH nhằm để thúc đẩy những công ty mới này mạnh dạn sử dụng tiềm lực hạ tầng của mình một cách hiệu quả và triệt để nhất, ứng dụng FINTECH vào trong toàn bộ hoạt đông kinh doanh của mình