Các môi trường xã hội hoá vì vậy, gia đình, như một môi trường xã hội đầu tiên là nơi cá nhân tiếp xúc và trảiqua quá trình xã hội hoá của mình, ở đó, mỗi người được học để biết mình là
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN KHOA XÃ HỘI HỌC VÀ PHÁT TRIỂN
BÀI TẬP LỚN MÔN : XÃ HỘI HỌC
Sinh viên : Nguyễn Thị Ngọc Hà
Mã sinh viên : 2057080018
Lớp : Quan hệ công chúng K40
Lớp tín chỉ : XH01001_K40.2
Hà nội, tháng 3 năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN 1 2
Phân tích các môi trường xã hội hoá, liên hệ thực tế ở việt nam hiện nay 2
I Các môi trường xã hội hoá 2
1 Gia đình 2
2 Nhà trường và các tổ chức xã hội ngoài gia đình 3
3 Nhóm xã hội 5
4 Truyền thông đại chúng 6
II Liên hệ thực tế về xã hội hoá tại Việt Nam hiện nay 11
PHẦN 2 14
Thiết kế đề cương nghiên cứu xã hội học thực nghiệm dựa trên chủ đề :”Thực trạng truyền thông về vaccine phòng covid-19 trên mạng xã hội hiện nay” 14
I Tính cấp thiết của đề tài 14
II Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 15
1 Mục đích nghiên cứu 15
2 Nhiệm vụ nghiên cứu 15
3 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu: 15
4 Phương pháp nghiên cứu 16
5. Xây dựng bảng hỏi nhằm thu thập thông tin phục vụ đề tài nghiên cứu 17 TÀI LIỆU THAM KHẢO 25
Trang 3PHẦN 1 Phân tích các môi trường xã hội hoá, liên hệ thực tế ở việt nam hiện nay
Bàn về xã hội hoá, các nhà nghiên cứu thường quan tâm đến bốn môi trường xã hộihoá quan trọng sau: Gia đình; nhà trường, các tổ chức xã hội; nhóm xã hội, cácphương tiện truyền thông đại chúng
I Các môi trường xã hội hoá
vì vậy, gia đình, như một môi trường xã hội đầu tiên là nơi cá nhân tiếp xúc và trảiqua quá trình xã hội hoá của mình, ở đó, mỗi người được học để biết mình là ai,mình cần trở thành người như thế nào, và phải biết đối xử với người khác ra sao…Gia đình là một nhóm xã hội nhỏ, chính vì vậy, xã hội hoá được thực hiện chủ yếuqua giao tiếp trực tiếp Quá trình xã hội hoá của đứa trẻ được theo dõi chặt chẽ vàđược điều chỉnh ngay
Phần lớn ảnh hưởng của gia đình trong giai đoạn sơ khai của quá trình xã hội hoáđược thực hiện một cách không chính thức và không có chủ định và là sản phẩm củatương tác xã hội giữa những người gần gũi nhất về tinh thần và thể chất Trong bướckhởi đầu đó, chúng ta cũng học được nhiều thông qua quan sát và kinh nghiệm hệt
Trang 4như được hướng dẫn hay dạy dỗ một cách có chủ định Do vậy, khi cha mẹ ta nóivới ta rằng phải khoanh tay chào những người lớn tuổi hay phải mời cơm bố mẹtrước mỗi bữa ăn … thì bên cạnh đó, một cách không chủ định, họ cũng dạy chúng
ta nhiều hơn họ có thể hình dung như về trật tự trong giao tiếp gia đình, xã hội.Như vậy, những đứa trẻ sinh ra trong các gia đình khác nhau có thể xảy ra các quátrình xã hội hoá khác nhau, chính điều này sẽ ảnh hưởng đến tính cách cũng nhưkhả năng phát triển của đứa trẻ sau này Vì thế, nhiều nhà nghiên cứu về vốn vănhoá (xin xem thêm mục từ vốn văn hoá) cho rằng, nguồn gốc gia đình có ý nghĩaquan trọng đến sự phát triển của mỗi người Một đứa trẻ sinh ra trong một tầng lớptrung lưu có cơ may trở thành một người của giai cấp trung lưu nhiều hơn so vớinhững đứa trẻ sinh ra ở tầng lớp khác; hay những đứa trẻ sinh ra trong một gia đìnhbác sỹ cũng dễ trở thành một bác sỹ hơn so với các gia đình khác Một số ngườigọi đây là quá trình tái tạo văn hóa gia đình.Tuy nhiên, ngày nay, với sự phát triểncủa các tổ chức xã hội ngaòi gia đình và truyền thông đại chung, quá trình xã hộihoá trong gia đình mất dần ảnh hưởng của nó Cha mẹ có thể không hoặc ít hiểubiết về quá trình xã hội hoá cũng như mục đích của nó Họ cũng không được huấnluyện nhiều cho các kỹ năng này, mà chủ yếu xã hội hoá con cái của mình thôngqua những kinh nghiệm mà họ trải qua và có được từ người khác Chính vì lý do
đó, nhà trường và các tổ chức, đoàn thể xã hội khác cùng với truyền thông đạichúng ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc xã hội hoá các cá nhân
2 Nhà trường và các tổ chức xã hội ngoài gia đình
Dù có tầm ảnh hưởng quyết định trong những năm đầu cuộc đời, quá trình xã hộihoá không chỉ giới hạn trong gia đình Các tổ chức xã hội đặc biệt là nhà trường cótầm quan trọng ngày càng tăng trong quá trình xã hội hoá của mỗi cá nhân do phầnlớn thời gian ngoài gia đình, các cá nhân phụ thuộc vào các tổ chức đó Chính vì lẽ
Trang 5đó, nhiều người cho rằng toàn bộ quá trình giáo dục phổ thông cũng là một môitrường xã hội hoá chính yếu Trong các xã hội phát triển và phân hoá cao, có rấtnhiều kỹ năng và kiến thức đòi hỏi phải được thông qua các phương tiện xã hộihoá chính thức Xã hội càng phức tạp, càng có nhiều kỹ năng bao nhiêu thì càngcần thiết có những thiết chế được lập ra một cách có chủ định - các cơ sở giáo dụcnhư trường học, trường cao đẳng và trường dạy nghề - để phổ biến các kỹ năng vàkiến thức cần thiết.
Trường học có ý nghĩa lớn hơn nhiều so với cách nhìn nhận thông thường của mọingười: là nơi các cá nhân đến để tiếp thu kiến thức Khi một đứa trẻ tới trường, nó tiếpthu không phải chỉ các môn học của nhà trường mà cả những quy tắc và những cáchthức quy định hành vi Học sinh phải học không chỉ lịch sử và địa lý cũng như cácmôn học khác mà còn cả cách thức quan hệ với giáo viên và các bạn học như khi nàođược phép phát biểu, cách thức tuân thủ giờ giấc của lớp học, cũng như những cáchthức nhìn nhận về thế giới khác Ở trường, cá nhân ngoài việc học những môn họcchính, chúng còn được tiếp thu những tư tưởng, khuôn mẫu, và giá trị mà xã hội coitrọng Người ta thường đánh giá học sinh không chỉ bởi điểm số mà chúng đạt đượcqua mỗi môn học, mà cả việc chúng chấp hành những qui định trong nhà trường, hayđối xử với bạn bè, thầy cô, thậm chí với gia đình như thế nào Như vậy, quá trình xãhội hoá mà học sinh tiếp nhận ở trường học do vậy không chỉ liên quan tới việc tiếpthu những kỹ năng qui định mà còn cả những kỹ năng xã hội khác
Khi trưởng thành, các cá nhân lại tham gia vào các tổ chức xã hội cụ thể hay nhữngnghề nghiệp nào đó Các tổ chức xã hội thường được thiết lập vì những mục đích cụthể và có những yêu cầu cụ thể cho các cá nhân tham gia tổ chức đó Khi cá nhântham gia vào một tổ chức, cơ quan, họ thường chịu ảnh hưởng một cách vô thứcnhững quy ước, quy định có sẵn của các tổ chức này Chúng ta thường nói nhiều đến
Trang 6thói quen nghề nghiệp, đây chính là một trong những hậu quả của quá trình xã hội hoá.
Trong suốt cuộc đời của mình, mỗi người trong chúng ta sống trong rất nhiềunhóm xã hội khác nhau và có rất nhiều người bạn, cả thân thiết lần không thânthiết, nhưng ít nhiều có ảnh hưởng đến suy nghĩ của mỗi người về xã hội Mối dâyquan hệ xã hội chằng chịt với bạn bè cũng tạo cho cá nhân tham gia vào các nhómkhác nhau Các nhóm đó có mục tiêu rất đa dạng, tuy nhiên, theo quan điểm xã hộihọc, thì mỗi nhóm xã hội, bất kể với mục đích gì, đều phát triển một cách khôngchủ định các khuôn mẫu hành vi khác nhau
Các nhóm bạn cũng được hình thành theo nhiều cách khác nhau, nhưng nhìn chung,thường bạn bè là ngang tuổi với nhau Khi còn nhỏ, các nhóm bạn bè thường được
Trang 7hình thành một cách ngẫu nhiên như trong lớp học, cùng nơi ở,…Khi chúng tacàng lớn lên, chúng ta càng có thêm nhiều người bạn dựa trên sở thích, công việc,hay vị trí xã hội… Nhóm bạn là nơi mỗi cá nhân có thể học hỏi những hành vi mà
họ có thể không thể, không có điều kiện hay vì một lý do nào đó không được thựchiện ở các môi trường xã hội hoá khác như gia đình, nhà trường hay qua cácphương tiện truyền thông đại chúng Sự thực cho chúng ta thấy rằng, cá nhân cóthể học hỏi nhiều từ những người bạn của mình đối với những vấn đề cụ thể, nhưnhững vấn đề trong hôn nhân, quan hệ khác giới…
4 Truyền thông đại chúng
Truyền thông đại chúng ngày càng phát triển đã trở thành một phần quan trọng trongđời sống xã hội Sự phát triển của truyền thông đã đưa nó trở thành nguồn cung cấp
"kinh nghiệm" và chủ yếu cho cộng đồng nói chung và mỗi cá nhân nói riêng
Xã hội hóa là quá trình học hỏi nền văn hóa của xã hội mà cá nhân sống Khitruyền thông đại chúng trở thành nguồn cung cấp thông tin quan trọng và là bộphận không thể thiếu trong xã hội thì nó trở thành công cụ quan trọng trong quátrình xã hội hóa Khi nói đến truyền thông đại chúng, chúng ta thường nghĩ tới mộtdạng thiết chế dùng để phục vụ sự trao đổi thông tin, giao lưu tư tưởng, giải trí Trên thực tế, những gì mà truyền thông đại chúng mang lại cho chúng ta nhiều hơnchúng ta tưởng "truyền thông cung cấp cho chúng ta kinh nghiệm gián tiếp về các
sự kiện và quá trình xẩy ra vượt quá kinh nghiệm xã hội của chúng ta Chúng tangày càng "biết" nhiều hơn, và được khuyến khích để làm như vậy thông qua cáckinh nghiệm trung gian ở tivi, phim ảnh, radio, báo chí, sách" (Bilton, tr.382) Bêncạnh đó một cách có chủ định, truyền thông đại chúng trở thành một cái chung,một cái để mọi so sánh có thể dựa vào, qua đó tạo nên sự hiểu biết chung cho mọingười, làm cho mối quan hệ giữa con người - con người và con người - sự vật trởnên gần gũi với nhau hơn Thực tế này chỉ cho chúng ta thấy rằng truyền thông đại
Trang 8chúng "không đơn giản cung cấp thông tin phản ánh thế giới xã hội con người, màđúng ra chúng cấu trúc thế giới đó cho chúng ta, không chỉ bằng cách gia tăng trithức của chúng ta về thế giới mà còn giúp chúng ta "có ý thức về nó"" (Bilton,tr.382).
Truyền thông đại chúng, xét về mặt hình thức, là nguồn cung cấp kinh nghiệm, trithức cũng như giải trí đơn thuần Song về nội dung, truyền thông đại chúng dù ởdạng này hay dạng khác luôn được định hướng Những thông tin có thể biểu hiệntrực tiếp hoặc gián tiếp, nói rõ ra hoặc nói dưới dạng ẩn ý đều có một mục tiêu làbảo vệ những giá trị mà xã hội coi trọng, giải thích sự hợp lý của tồn tại xã hội với
cá nhân và cộng đồng Và đó là cái mà xã hội qua phương tiện truyền thông đạichúng thực hiện việc xã hội hóa Những mục tiêu chung, giá trị chung được phổbiến cho xã hội toàn thể dần trở thành mục tiêu và giá trị của mỗi cá nhân bằngcách nhanh nhất, thuận tiện nhất, rộng rãi nhất và kinh tế nhất
Nếu như gia đình và nhà trường luôn được coi là hai môi trường quan trọng củaquá trình xã hội hóa - tạo cho cá nhân tiếp nhận nền văn hóa của xã hội mà cá nhânđang sống - thì truyền thông đại chúng ngày càng chiếm lĩnh dần trong việc đóngvai trò quan trọng để xã hội hóa cá nhân nhờ sự phát triển mạnh của phương tiệnnày và sự hạn chế của hai thiết chế gia đình và giáo dục Sự cách li của mọi tầnglớp người với các hoạt động công cộng, thời gian rỗi ngày càng trở nên hiếm hoikhi xã hội chuyển sang xã hội công nghiệp, hậu công nghiệp và việc con ngườingày càng gắn bó với báo chí, tivi, mạng vi tính do khả năng nhận thức, trình độhiểu biết ngày càng cao, đã đưa loài người tới một thời đại của thông tin, trong đóviệc xã hội hóa cá nhân đòi hỏi sự cung cấp từ truyền thông đại chúng
Truyền thông đại chúng, bằng cách rút ngắn khoảng cách về thời gian và không gianlàm cho con người gần gũi với nhau, và với thế giới bên ngoài hơn Cá nhân học đượcnhiều hơn đồng nghĩa với khả năng di động xã hội của cá nhân cao hơn, xã hội
Trang 9năng động hơn Truyền thông bằng việc đưa tin, đã trực tiếp xây dựng thực tế và
sự nhất trí trong mỗi cá nhân và cả cộng đồng, trên cơ sở đó hình thành nên mộtthứ quyền lực cưỡng bức trở lại với mỗi cá nhân mà dư luận xã hội là một dạng cụthể Qua đó, "chúng khuyến khích những đường hướng suy nghĩ và nhận thức nào
đó và làm nản lòng những đường hướng khác Vậy là thực tế được xây dựng bằngcách áp đặt một khuân khổ chọn lọc mà có thể gạt bỏ những giải thích hoặc những
hệ thống có ý nghĩa khác" (Bilton, tr.382) Cá nhân - một cách vô tình hoặc cố ý đãhọc được cách ứng xử cần thiết từ các phương tiện truyền thông
Nhờ sự phát triển rộng khắp của các phương tiện truyền thông, các ưu thế khác trong
đó có cả sự hấp dẫn đi kèm với điều kiện kinh tế - xã hội cũng phát triển tạo điều kiệncho truyền thông xâm nhập nhanh vào từng gia đình, từng bộ phận xã hội, đã làmtruyền thông đại chúng có ý nghĩa lớn trong việc xã hội hóa cá nhân Từ tầm quantrọng này đã buộc các nhà quản lý xã hội, các nhà xã hội học phải để tâm tới
Quá trình phát triển của truyền thông đại chúng - nhờ sự phát triển của điều kiện kinh
tế, kỹ thuật, xã hội - đã đặt ra nhiều vấn đề có tính xã hội Đầu tiên được kể đến là quátrình đa dạng hoá về các nguồn phát tin Ngày nay, cá nhân có thể có quyền tự do lựachọn nguồn nhận tin nhiều hơn do sự đa dạng của các nguồn tin mà sự phát triển nàyđem lại Những nguồn thông tin trở nên có tính cạnh tranh trong việc "chinh phục"công chúng Những nguồn thông tin nội địa chưa chắc đã chiếm ưu thế khi mà với sựphát triển của khoa học kỹ thuật, những giới hạn về không gian (và kể cả thời gian) bịphá vỡ Vấn đề thứ hai là sự ra đời các phương tiện truyền thông, phương tiện thôngtin mới có những chức năng ưu việt hơn (internet là một ví dụ) đã tạo sự đột biếntrong truyền thông, đưa con người tới những khám phá mới, quan niệm mới về conngười - xã hội - tự nhiên cũng như không gian - thời gian Vấn đề thứ ba, khi truyềnthông đại chúng phát triển, chúng kéo theo một bộ phận xã hội đông đảo phụ thuộcvào chúng Truyền thông đại chúng trở thành một hệ thống xã
Trang 10hội có đời sống tồn tại riêng và quan hệ trực tiếp với các hoạt động xã hội thườngngày khác Một xã hội thông tin đang đến gần và người ta đang phải đặt nhiều câuhỏi cho nó Vấn đề thứ tư là những tác động "xấu" từ truyền thông đại chúng đanggia tăng không biên giới Chúng đang thiết lập nên một thứ văn hóa mới, xoá mờcác đa dạng văn hóa cũ, tạo ra những cách sống đang được truyền thông đại chúngnhào nặn.
Chúng ta hiểu rằng xã hội hóa là việc làm đòi hỏi cá nhân học các qui tắc ứng xử,các giá trị, chuẩn mực xã hội (nền văn hóa cộng đồng) để cá nhân có thể hòa nhậpvới cuộc sống cộng đồng, và việc tạo sự hòa nhập cho cá nhân đó được tiến hànhbởi nhiều thiết chế, tổ chức cũng như cách thức cũng khác nhau
Do mỗi người có vị trí xã hội khác nhau, vai trò khác nhau, mà các giá trị lại chung,
do vậy các cách thức xã hội hóa cũng khác nhau Bên cạnh đó mỗi thiết chế, tổ chứclại có những đòi hỏi khác nhau đối với cá nhân nên các hình thức xã hội hóa càng trởnên đa dạng Đối với nhà quản lý xã hội thì việc xã hội hóa là tốt nhưng phải đi đúngmục tiêu, có nghĩa là phải hướng tới các giá trị xã hội mà nhà quản lý coi trọng, không
đi ngược lại với lợi ích của họ Như vậy, rõ ràng phương tiện truyền thông là công cụ
có nhiều ưu điểm nhất: dễ kiểm soát, rộng rãi, tiết kiệm chính vì vậy truyền thôngđại chúng được ưu tiên phát triển với mục đích xã hội hóa cá nhân Vì được địnhhướng bởi mục đích như thế nên các phương tiện truyền thông dù ở loại này hay loạikhác, chương trình này hay chương trình khác đều mang tính giáo dục sâu sắc, đây làđiểm khởi đầu quan trọng trong việc xã hội hóa cá nhân
Xã hội hóa là quá trình kéo dài cả cuộc đời con người, môi trường xã hội hóa đượchiểu đơn giản là các hoạt động xã hội, hoạt động sống diễn ra xung quanh họ và cóảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp tới họ Các yếu tố của môi trường xã hội hóa tác
Trang 11động mạnh nhẹ khác nhau, truyền thông đại chúng cũng vậy, điều này phụ thuộcvào các đặc điểm kinh tế - xã hội - chính trị - địa lý của cá nhân Tuy vậy, khi xãhội càng phát triển thì ngành truyền thông là trung tâm trong việc cung cấp những
ý tưởng và hình ảnh mà con người sử dụng để giải thích và hiểu một số lớn kinhnghiệm hàng ngày của họ Đặc biệt hơn, chúng tiêu biểu cho một kênh được thiếtchế hoá để phân phối tri thức xã hội và do đó tiêu biểu cho một công cụ mạnh mẽcủa kiểm soát xã hội (xem Bilton, tr.385)
Mỗi cá nhân tiếp thu cách thông tin theo những cách riêng của mình tuỳ vào hoàncảnh sống, những khả năng cá nhân, những điều kiện kinh tế - xã hội - chính trị mà
họ chịu sự chi phối Tuy nhiên, những thông tin vẫn được tiếp nhận theo ba mứcđộ: cần thiết, có thể cần thiết và không cần thiết Những thông tin với người này làcần thiết nhưng điều đó không chắc đúng với người hàng xóm của anh ta Trình độhọc vấn, sở thích cá nhân, những điều kiện về kinh tế, những hiểu biết về xã hội, hay cả giới tính là những biến số can thiệp vào sở thích của anh ta đối với cácthông tin Chẳng hạn, có một số người rất thích bóng đá trong khi đó số khác lạikhông Một số thích học toán hơn văn trong khi một số khác thì ngược lại Việcxem xét theo quan điểm xã hội học nhấn mạnh ở điểm dị biệt này
Việc tiếp thu tri thức, thông tin qua truyền thông đại chúng ngày càng trở nên quantrọng đối với cá nhân trong quá trình xã hội hoá của họ vì sự phát triển của thông tinhướng tới một xã hội thông tin Trong xã hội thông tin, con người có xu hướng tiếpxúc với nhau theo cách gián tiếp Khoảng cách về không gian và thời gian được thuhẹp nhưng người ta lại đặt nhiều vấn đề về sự tiếp xúc mặt đối mặt Rõ ràng là kiểutiếp xúc này có những tác dụng nhất định (đặc biệt về tình cảm) trong quá trình xã hộihoá nói riêng và trong các sinh hoạt xã hội khác nói chung, nhưng đây dường
Trang 12như lại là một xu hướng tất yếu của thế kỷ tới Như vậy, gánh nặng xã hội hoá sẽđặt trên vai của các phương tiện truyền thông.
Truyền thông có hai mặt: tích cực và tiêu cực Chúng ta vẫn luôn nhìn thấy mặttích cực của quá trình truyền thông nhiều hơn là những gì tiêu cực Song trên thực
tế, những mặt tiêu cực luôn đồng hành với mặt tích cực và dường như chúng cũngkhông kém ảnh hưởng gì đối với công chúng so với những cái mà chúng đã làmđược Truyền thông đại chúng có thể làm cho những điều xấu trở nên quyến rũ hơn
dù mục đích ban đầu cuả chúng là phê phán những điều xấu đó Truyền thông đạichúng cũng có thể hướng dẫn người ta - một cách vô tình hay cố ý - tham gia vàonhững điều xấu
II Liên hệ thực tế về xã hội hoá tại Việt Nam hiện nay
Khái niệm xã hội hóa lần đầu tiên được đưa vào sử dụng tại văn kiện của Đảng tạiĐại hội lần thứ VIII Sau đó, trong nghị quyết Đại hội lần thứ IX, Đảng ta tiếp tụckhẳng định rằng các chính sách xã hội được thực hiện trên tinh thần xã hội hóa, đềcao tinh thần trách nhiệm của các cấp, huy động nguồn lực của nhân dân và sựtham gia của các đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội Như vậy, Ở Việt Nam, xãhội hóa được dùng để chỉ sự quan tâm cũng như đóng góp của toàn xã hội đối vớimột hoặc một số lĩnh vực nào đó như xã hội hóa kinh tế, xã hội hóa y tế…và quantrọng nhất là xã hội hóa giáo dục Tương tự như khái niệm xã hội hóa, xã hội hóagiáo dục là việc tất cả mọi người trong xã hội đều làm giáo dục, mọi người giáodục lẫn nhau và tất cả mọi người đều được giáo dục Xã hội hóa giáo dục nhằmhướng tới sự phát triển hoàn thiện về trí thức cũng như nhân cách của con người,trở thành quyền cơ bản của con người Bên cạnh đó, xã hội hóa giáo dục cũng trởthành trách nhiệm của tất cả mọi người
Trang 13Các quan điểm và định hướng chung xã hội hóa ở Việt Nam gồm những ý sau :
- Nhà nước thực hiện xã hội hóa nhằm hai mục tiêu lớn đó là phát huy tiềm năngtrí tuệ và vật chất trong nhân dân, huy động nguồn lực của toàn xã hội để chăm locho sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hóa của đất nước cũng như tạo điều kiện để xãhội đặc biệt là các đối tượng chính sách, người nghèo được hưởng các thành quảgiáo dục, y tế, văn hóa ngày càng cao
- Nhà nước tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý, hoàn thiện chính sách, tăng cường đầu
tư, tập trung cho các mục tiêu ưu tiên, các chương trình phát triển quốc gia; hỗ trợvùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số; ưu đãi các đối tượng chính sách vàtrợ giúp người nghèo
- Chuyển các cơ sở công lập hoạt động theo cơ chế sự nghiệp mang nặng tính baocấp sang cơ chế tự chủ về tổ chức và quản lý, hạch toán đầy đủ chi phí, cân đối thuchi để nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm, dịch vụ
- Đổi mới chế độ thu phí đi đôi với thực hiện tốt các chính sách ưu đãi đối với cácđối tượng chính sách, trợ giúp người nghèo.Mức phí quy định phải tuân thủnguyên tắc đủ trang trải các chi phí cần thiết, có tích lũy để đầu tư phát triển và xóa
bỏ mọi nguồn thu khác
- Phát triển các cơ sở ngoài công lập với 2 cơ chế là dân lập và tư nhân Quyền sởhữu đối với các cơ sở ngoài công lập được thực hiện theo quy định của pháp luật.Mỗi cơ sở ngoài công lập đều có thể hoạt động theo cơ chế lợi nhuận hoặc phi lợinhuận Theo cơ chế phi lợi nhuận thì ngoài phần được dùng để bảo đảm lợi ích chocác nhà đầu tư thì còn phải thực hiện các chính sách xã hội của Đảng và Nhà nước,trợ giúp người nghèo, lợi nhuận chủ yếu được dùng để đầu tư phát triển Theo cơchế lợi nhuận thì lợi nhuận có thể được chia cho các cá nhân và phải chịu thuế