(TIỂU LUẬN) thiết kế một kế hoạch dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong dạy học môn lịch sử địa lí 6 tại trường THCS

Theo đó, việc đào tạo giáoviên cần dựa trên phát triển năng lực nghề nghiệp và nhấn mạnh đến những kiếnthức chuyên ngành, năng lực sư phạm mà người giáo viên cần phải được đào tạo,bồi dư

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

BÀI THU HOẠCH KHÓA BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ

NGHIỆP GIÁO VIÊN THCS HẠNG II

Chủ đề : “ Thiết kế một kế hoạch dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong dạy học môn Lịch sử- Địa lí 6 tại trường THCS”

Họ và tên học viên: Lê Văn Hùng Ngày sinh: 17/10/1978

Cơ quan công tác: Trường THCS Quỳnh Phương SĐT: 0919176185 (0966694116)

Quỳnh Lương - Năm 2021

MỞ ĐẦU

I Lý do tham gia khóa học:

Xuất phát từ đặc trưng của nhà trường hiện đại, các chuyên gia giáo dục cho rằng,việc phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp tiếpcận chuẩn trong khu vực và quốc tế là hướng đi phù hợp xu thế, hướng tới đáp ứngyêu cầu của đổi mới giáo dục ở Việt Nam hiện nay Người giáo viên hiện naykhông chỉ là người dạy học trên lớp, và làm nhiệm vụ cung cấp thông tin và truyềnthụ kiến thức, mà người giáo viên phải trở thành người tổ chức, hướng dẫn quátrình học tập của người học Từ những thay đổi về vai trò, vị trí của người học vàngười dạy trong những hoàn cảnh biến đổi nhanh, phức tạp đòi hỏi người giáo viênphải được trang bị những kiến thức chuyên môn và năng lực sư phạm, khả năngđáp ứng linh hoạt và hiệu quả trước những yêu cầu mới Theo đó, việc đào tạo giáoviên cần dựa trên phát triển năng lực nghề nghiệp và nhấn mạnh đến những kiếnthức chuyên ngành, năng lực sư phạm mà người giáo viên cần phải được đào tạo,bồi dưỡng, để có thể thực hiện các hoạt động giáo dục một cách hiệu quả nhấttrong môi trường công tác thực tế, nâng cao chất lượng dạy và học Xuất phát từđặc trưng của nhà trường hiện đại, yêu cầu về phẩm chất và năng lực của ngườigiáo viên, là chuyển mục tiêu và nội dung đào tạo từ chủ yếu cung cấp tri thứcsang đào tạo năng lực, chuyển phương thức tổ chức đào tạo theo định hướng tức làhình thành và phát triển kiến thức, kỹ năng và năng lực sư phạm, phẩm chất, nhâncách nghề của người giáo viên theo nguyên lý hoạt động, thông qua việc nghiêncứu và giải quyết các tình huống sư phạm, phát triển năng lực nghề nghiệp củagiáo viên theo chu trình: đào tạo - bồi dưỡng thường xuyên

Căn cứ thông tư số: 22/2015/TTLT-BGDĐT-BNV, thông tư liên tịch quy định mã

số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở công lập quy địnhtại điều 5, mục 2, khoản d: Ngoài các yêu cầu về trình độ chuyên môn, chứng chỉnghiệp vụ sư phạm, trình độ ngoại ngữ, tin học phải có chứng chỉ bồi dưỡng giáoviên trung học cơ sở hạng II

Ngoài những yêu cầu trên, việc tham gia lớp bồi dưỡng này cũng góp phần cungcấp, cập nhật kiến thức và các kỹ năng nghề nghiệp, nâng cao năng lực chuyênmôn, nghiệp vụ, phát triển năng lực nghề nghiệp nhằm đáp ứng tiêu chuẩn chứcdanh nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II.

Có hiểu biết đầy đủ kiến thức lý luận về hành chính nhà nước; Nắm vững và vậndụng tốt đường lối, chính sách, pháp luật của nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vựcgiáo dục nói chung và giáo dục cấp THCS nói riêng vào thực tiễn công tác dạy học

và giáo dục học sinh

Thực hiện nhiệm vụ có tính chuyên nghiệp (quán xuyến, thành thạo và chuẩn mực)theo vị trí chức danh nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II làm nòng cốt cho việcnâng cao chất lượng dạy học và giáo dục trong các trường THCS

Là một giáo viên của nhà trường hiện đại, tôi thấy cần bồi dưỡng phương phápgiảng dạy cho giáo viên bằng những việc làm thiết thực, cụ thể Theo đó, bồidưỡng thực hành các phương pháp mới phát huy được năng lực học sinh Bồidưỡng phương pháp giảng dạy tích hợp, phân hóa, phương pháp kiểm tra đánh giákết quả học tập với nhiều hình thức đa dạng, hạn chế việc cung cấp lý thuyết, coitrọng thực hành Bồi dưỡng phương pháp tiếp cận thông tin, khai thác thông tin, xử

lý thông tin, ứng dụng thông tin vào thực tế giảng dạy Giáo dục phát triển nănglực người học đòi hỏi người giáo viên phải hướng dẫn người học cách học, đưahọc sinh vào thế giới hiện thực thông qua các hoạt động học tập Vì vậy tôi đãđăng ký khóa bồi dưỡng chức danh nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II tại Nghệ

An do trường ĐH Vinh Tổ chức

1.1 Những băn khoăn, vướng mắc, mâu thuẫn trong quá trình dạy học và giáo dục

mà bản thân đang gặp phải và mong muốn giải quyết: Mặc dù đang được nhà nướcquan tâm đầu tư nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu của giáo viên, tình trạng quátải chưa đáp ứng được chất lượng giáo dục, vấn đề đời sống cán bộ giáo viên cầnđược quan tâm, các giáo viên đang làm việc vất vả trong khi đồng lương ít khôngđáp ứng được cuộc sống, sự thay đổi thường xuyên trong ngành giáo dục quá lớn.Chính vì điều đó mà bản thân luôn học hỏi nhiều điều mới lạ để thay đổi

trong quá trình giảng dạy để tạo sự niềm tin yêu trong mắt phụ huynh và giúp HSphát triển hoàn thiện hơn.

1.2 Những mục tiêu cần đạt sau khóa bồi dưỡng cho cá nhân, cho tổ chức các hoạtđộng giáo dục trong nhà trường:

Khái quát tổng quan về thực trạng giáo dục Việt Nam so với sự phát triển giáo dụcthế giới

Chiến lược phát triển giáo dục trong thời gian tới

Một số phương pháp giảng dạy mới do giáo viên cập nhật

Cá nhân lập kế hoạch mục tiêu cho giáo dục THCS

Một số biện pháp hay trong công tác giáo dục

II Đối tượng nghiên cứu:

Hiện nay giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trìnhgiáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học – từ chỗ quan tâm tớiviệc học sinh học được gì đến chỗ quan tâm tới việc học sinh học được cái gì qua việchọc Để thực hiện được điều đó, nhất định phải thực hiện thành công việc chuyển từphương pháp dạy học theo lối “truyền thụ một chiều” sang dạy cách học, cách vậndụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất, đồng thời phảichuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm tra, đánhgiá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề, coi trọng kiểm tra đánh giá kết quảhọc tập với kiểm tra, đánh giá trong quá trình học tập để có tác động kịp thời nhằmnâng cao chất lượng của hoạt động dạy học và giáo dục

Từ thực tế giảng dạy, tôi thấy rằng sự sáng tạo trong việc đổi mới phương phápdạy học, phát huy tính tích cực, tự học của học sinh chưa nhiều Dạy học vẫn nặng

về truyền thụ kiến thức Việc rèn luyện kỹ năng chưa được quan tâm Hoạt độngkiểm tra, đánh giá chưa thực sự khách quan, chính xác (chủ yếu tái hiện kiến thức),chú trọng đánh giá cuối kì chưa chú trọng đánh giá quá trình Tất cả những điều đódẫn tới học sinh học còn thụ động, lúng túng khi giải quyết các tình huống trong

học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong dạy học môn học anh/chị đang dạy học tại trường THCS” làm đề tài cho bài thu hoạch cuối khóanhằm đánh giá chính xác thực trạng dạy học phát huy năng lực của HS trườngTHCS Nghĩa Xuân để đưa ra những giải pháp, nội dung cần thiết cho hoạt độngdạy học phát huy năng lực của HS trong trường tôi đang công tác.

III Nhiệm vụ của bài thu hoạch:

Nhằm thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực chủđộng của học sinh, những năm gần đây các Trường phổ thông đã chú ý đến việcđổi mới soạn giảng ở giáo viên và tổ chức học tập ở học sinh, trong đó coi trọng vịtrí và vai trò của học sinh.Như vậy dạy học phát triển năng lực để nhằm hướng tớimục đích sau: Học đi đôi với hành, chú trọng năng lực hoạt động của học sinh.Khuyến khích người học học một cách toàn diện hơn.Người học tích cực, chủđộng, sáng tạo, độc lập hơn

Dạy học lấy học sinh làm trung tâm được xem là phương pháp đáp ứng yêu cầu cơbản của mục tiêu giáo dục, đòi hỏi người học là chủ thể của hoạt động học, họ phải

tự học, tự nghiên cứu để tìm ra kiến thức bằng hành động của chính mình, ngườihọc không chỉ được đặt trước những kiến thức có sẵn ở trong bài giảng của giáoviên mà phải tự đặt mình vào tình huống có vấn đề của thực tiễn, từ đó tự mình tìm

ra cái chưa biết, cái cần khám phá, học để hành, hành để học, tức là tìm kiếm kiếnthức cho bản thân Còn người dạy chỉ là người tổ chức và hướng dẫn quá trình họctập, đạo diễn cho người học tự tìm kiếm kiến thức và phương thức tìm kiếm kiếnthức bằng hoạt động của chính mình Trong quá trình tìm kiếm kiến thức củangười học có thể chưa chính xác, chưa khoa học, người học có thể căn cứ vào kếtluận của nguời dạy để tự kiểm tra, đánh giá rút kinh nghiệm về cách học của mìnhĐánh giá thực trạng dạy học phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinhTHCS Nghĩa Xuân, Huyện Quỳ Hợp, Nghệ An Đưa ra một số giải pháp cơ bảnnhằm thực hiện tốt công tác dạy học phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo củahọc sinh THCS Đánh giá khả năng đáp ứng của giáo viên với dạy học phát huy

tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh tại đơn vị Rút ra một số bài học cho bản thân.

IV Dự kiến nội dung: 10 nội dung đã học qua khóa bồi dưỡng tiêu chuẩn chức

danh nghề nghiệp giáo viên THCS

NỘI DUNG

PHẦN 1 KẾT QUẢ THU HOẠCH ĐƯỢC SAU KHI THAM GIA KHÓA BỒI DƯỠNG

1.1 Giới thiệu tổng quan về các chuyên đề học tập

Chuyên đề 1 Lý luận về nhà nước và hành chính nhà nước

3 Kết hợp quản lí nhà nước theo ngành và lãnh thổ:

- Quan niệm về kết hợp quản lí nhà nước theo ngành và lãnh thổ

- Nguyên tắc kết hợp quản lí nhà nước theo ngành và lãnh thổ

- Nội dung kết hợp quản lí nhà nước theo ngành và lãnh thổ

Chuyên đề 2 Chiến lược và chính sách phát triển giáo dục và đào tạo

1 Xu thế phát triển giáo dục trong bối cảnh toàn cầu hóa

- Bối cảnh tác động;

- Xu thế phát triển của giáo dục trong khu vực và thế giới.

2 Đường lối và các quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục và giáo dục phổ thông trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa

- Quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục, đào tạo và phát triển giáo dục phổ thông trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện;

- Chiến lược phát triển giáo dục, đào tạo và phát triển giáo dục phổ thông giai đoạn 2011 – 2020

3 Chính sách và giải pháp phát triển giáo dục phổ thông

Chuyên đề 3 Quản lý giáo dục và chính sách phát triển giáo dục trong cơ chế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa.

1 Quản lý Nhà nước về giáo dục trong cơ chế thị trường

a) Quản lý Nhà nước về GDĐT;

b) Quản lý Nhà nước về GDĐT trong cơ chế thị trường định hướng XHCN

c) Mô hình quản lý công mới và áp dụng đối với GDĐT

d) Cải cách hành chính Nhà nước trong GDĐT

đ) Chính sách đầu tư cho phát triển giáo dục

Chuyên đề 4: Giáo viên với công tác tư vấn học sinh trong trường THCS

1 Vị trí và đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh THCS

a) Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh THCS;

b) Sự phát triển tâm lý lứa tuổi học sinh THCS;

c) Giao tiếp và quan hệ xã hội ở lứa tuổi học sinh THCS

2 Hoạt động học tập và sự phát triển trí tuệ của lứa tuổi học sinh THCS a) Hoạt động học tập trong trường THCS;

b) Phát triển trí tuệ của học sinh THCS;

c) Giao tiếp với trẻ lứa tuổi học sinh THCS

3 Tư vấn học đường cho học sinh THCS

a) Vai trò của tư vấn học đường;

b) Mục tiêu tư vấn học đường;

c) Nội dung tư vấn học đường;

d) Phương pháp tư vấn học đường;

đ) Một số nội dung cơ bản của tư vấn học đường ở trường THCS, liên hệ thực tiễn

4 Tư vấn định hướng phân luồng và hướng nghiệp ở trường THCS a) Phân luồng

và hướng nghiệp đối với học sinh THCS;

b) Các kĩ năng tư vấn hướng nghiệp học sinh THCS

Chuyên đề 5 Tổ chức hoạt động dạy học, xây dựng và phát triển kế hoạch giáo dục ở trường THCS

1 Tổ chức hoạt động dạy học, xây dựng và phát triển kế hoạch giáo dục ở trường THCS:

a) Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường;

b) Đổi mới phương pháp dạy học;

c) Đánh giá kết quả học tập của học sinh

d) Nội dung và biện pháp quản lí hoạt động học của học sinh ở trường THCS;

2 Một số quan điểm, cách tiếp cận, xu thế quốc tế trong phát triển chương trình giáo dục phổ thông, nguyên tắc, qui trình phát triển kế hoạch giáo dục.

a) Một số quan điểm, cách tiếp cận, xu thế quốc tế trong phát triển chương trình giáo dục;

b) Nguyên tắc, qui trình phát triển kế hoạch giáo dục;

Chuyên đề 6 Phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên THCS - hạng II

1 Yêu cầu năng lực giáo viên ở thế kỉ 21

a) Những vấn đề cốt lõi của giáo viên THCS thế kỉ XXI;

b) Đạo đức nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II;

c) Tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp GV THCS hạng II;

2 Phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên giáo viên cốt cán ở trường THCS

a) Đội ngũ giáo viên cốt cán cấp THCS;

b) Vai trò của giáo viên cốt cán ở trường THCS;

c) Phát triển đội ngũ giáo viên cốt cán trong trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông;

Chuyên đề 7 Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở

1 Dạy học theo định hướng phát triển năng lực a) Khái niệm năng lực người học;b) Phân biệt dạy học theo định hu71ng phát triển năng lực với dạy học theo tiếp cận trang bị kiến thức;

c) Nội dung và phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực;

d) Vai trò của người giáo viên, nhà quản lí trong hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực;

8

e) Đánh giá năng lực người học trong quá trình dạy học

2 Một số phương pháp dạy học hiệu quả

a) Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề;

b) Hướng dẫn học tập thông qua hoạt động trải nghiệm (Experiential Learning);

c) Phương pháp học tập kiến tạo (Constructivist Learning);

d) Tận dụng sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông

3 Dạy học tích hợp theo chủ đề liên môn

a) Khái niệm dạy học tích hợp liên môn;

b) Ưu điểm của việc dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn;

c) Bố trí giáo viên giảng dạy;

d) Xây dựng các chủ đề dạy học tích hợp liên môn;

e) Tồ chức dạy học các chủ để tích hợp liên môn

4 Báo cáo kinh nghiệm dạy học tích hợp theo chủ đề liên môn ở trường THCS

Chuyên đề 8 Thanh tra kiểm tra và một số hoạt động đảm bảo chất lượng

trường THCS.

1 Thanh tra kiểm tra hoạt động chuyên môn ở trường THCS

a) Thanh tra chuyên ngành các nội dung liên quan đến hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trường;

b) Kiểm tra nội bộ việc thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục trong nhà trường;c) Đổi mới công tác thanh tra, kiểm tra

2 Hoạt động đảm bảo chất lượng

a) Mục tiêu chất lượng ở trường THCS;

b) Các chính sách đảm bảo chất lượng của trường THCS

c) Các biện pháp kiểm soát và nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS

Chuyên đề 9 Sinh hoạt tổ chuyên môn và công tác bồi dưỡng giáo viên trong trường THCS

1 Hoạt động của tổ chuyên môn a) Sinh hoạt tổ chuyên môn là gì?;

b) Vai trò, vị trí của tổ chuyên môn ở trường

THCS; c) Chức năng nhiệm vụ của tổ chuyên môn

2 Tổ chuyên môn với hoạt động chuyên môn và bồi dưỡng giáo viên

a) Tổ chuyên môn với hoạt động tạo lập môi trường tự học, tự bồi dưỡng và hợp tác chia sẻ

b) Tổ chuyên môn với việc tổ chức thực hiện mục tiêu, nội dung, phương pháp dạyhọc và giáo dục

c) Tổ chuyên môn với công tác bồi dưỡng giáo viên tập sự và bồi dưỡng giáo viên tại trường, tập huấn giáo viên

d) Kết hợp các phương thức với sự hỗ trợ bồi dưỡng trực tuyến và khai thác mã nguồn mở

e) Giao lưu học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm giữa các cơ sở giáo dục

3 Tổ chuyên môn với việc phát triển nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụnga) Ý nghĩa của hoạt động nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng trong kế hoạch hoạt động nâng cao năng lực giáo viên và chất lượng giáo dục;

b) Quy trình tổ chuyên môn thực hiện một nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụngtrong trường THCS;

c) Tổ chuyên môn tổ chức xây dựng môi trường nghiên cứu khoa học sư phạm ứngdụng tại trường THCS;

d) Đánh giá kết quả và tổ chức triển khai vận dụng kết quả nghiên cứu khoa học sưphạm ứng dụng trong hoạt động giáo dục ở trường THCS

10

Chuyên đề 10 Xây dựng mối quan hệ trong và ngoài nhà trường để nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển trường THCS

1 Xã hội hóa giáo dục và xây dựng xã hội học tập

a) Xã hội hóa giáo dục, giáo dục vì xã hội và xã hội vì giáo dục;

b) Nhà trường THCS với sự nghiệp xây dựng xã hội học tập và phát triển các trungtâm học tập cộng đồng

2 Xây dựng môi trường giáo dục

a) Nhà trường là một môi trường giáo dục đạo đức, cởi mở và thân thiện;

b) Xây dựng mối quan hệ đồng nghiệp gắn bó, hợp tác và chia sẻ

3 Phát triển quan hệ giữa các trường THCS với các bên liên quan

a) Phát triển quan hệ với chính quyền các cấp ở địa phương để phát triển nhà trường;

b) Phát triển quan hệ giữa nhà trường, giáo viên với cộng đồng để nâng cao chất lượng giáo dục THCS;

b) Quan hệ phối hợp và trách nhiệm giải trình của nhà trường với cha mẹ học sinh.c) Trường THCS với việc hợp tác, giao lưu trong nước và quốc tế

4 Báo cáo kinh nghiệm hoạt động huy động các nguồn lực phát triển nhà trườngTHCS

1.2 Kết quả thu hoạch về lý luận/ lý thuyết chuyên đề được xác định.

Chuyên đề: “ Thiết kế một kế hoạch dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong dạy học môn học anh/chị đang dạy học tại trường THCS”

1.2.1 Cơ sở thực tiễn về vấn đề trong đề tài đã lựa chọn

- Căn cứ vàoluật giáo dục, việc đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử

cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội”.

- Căn cứ vào thực tế , một số quan điểm dạy học mới đã được đưa ra như:dạy học theo vấn đề, dạy học theo tình huống, dạy học định hướng hành động, dạyhọc ”Lấy người học làm trung tâm”, dạy học giải quyết vấn đề, dạy học tích hợp Một số kĩ thuật dạy học được áp dụng như: “Các mảnh ghép”, “động não”, “tiachớp”, “khăn trải bàn” Một số hướng dạy học được vận dụng như: dạy học theohướng tích hợp liên môn, dạy học theo chủ đề, dạy học theo hướng nghiên cứu bàihọc, hoạt động trải nghiệp, lồng ghép giáo dục an ninh quốc phòng, tích hợp môitrường, dạy học chủ đề ở các trường THCS nói chung

- Những khó khăn của việc dạy học trăn trở của bản thân và đồng nghiệp.Tôi

mạnh dạn lựa chọn chủ đề: “ Thiết kế một kế hoạch dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong dạy học môn học anh/chị đang dạy học tại trường THCS”để làm bài thu hoạch cuối khóa của mình.

1.2.2 Cơ sở lí luận.

* Dạy học theo định hướng phát triển năng lực:

-Năng lực là sự thành thạo, là khả năng thực hiện một công việc

- Năng lực là một thuộc tính tâm lý phức hợp, là điểm hội tụ của các yếu tố trithức, kỹ năng, kỹ xảo, kinh nghiệm, sự sẵn sàng hành động và tinh thần tráchnhiệm

- Năng lực gắn liền với khả năng hành động cho nên phát triển năng lực người ta

- Năng lực là sự kết nối tri thức, hiểu biết, khả năng, mong muốn.

- Mục tiêu hình thành năng lực định hướng cho việc lựa chọn, đánh giá mức

độ quan trọng và cấu trúc hóa các nội dung và hoạt động và hành động dạy học vềmặt phương pháp

- Năng lực mô tả việc giải quyết những đòi hỏi về nội dung trong các tình huống

- Các năng lực chung cùng với các năng lực chuyên biệt tạo thành nền tảng chung cho công việc giáo dục và dạy học

-Mức độ phát triển năng lực có thể được xác định trong các tiêu chuẩn nghề; đến một thời điểm nhất định nào đó HS có thể/phải đạt được

Dạy học định hướng phát triển năng lực, hay còn gọi là dạy học định hướngkết quả đầu ra được bàn đến nhiều từ những năm 90 của thế kỷ 20 và ngày nay đãtrở thành xu hướng giáo dục quốc tế

Dạy học định hướng phát triển năng lực nhằm đảm bảo chất lượng đầu racủa việc dạy học, thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách,chú trọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn

bị cho con người năng lực giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghềnghiệp Chương trình này nhấn mạnh vai trò của người học với tư cách chủ thể củaquá trình nhận thức Khác với chương trình định hướng nội dung, chương trình dạyhọc định hướng phát triển năng lực tập trung vào việc mô tả chất lượng đầu ra, cóthể coi là “sản phẩm cuối cùng” của quá trình dạy học Việc quản lý chất lượngdạy học chuyển từ việc điều khiển “đầu vào” sang điều khiển “đầu ra”, tức là kếtquả học tập của người học

Có 4 năng lực thành phần: Năng lực chuyên môn, năng lực phương pháp,năng lực xã hội, năng lực cá thể

- Năng lực chuyên môn (Professional competency): Là khả năng thực hiện

các nhiệm vụ chuyên môn cũng như khả năng đánh giá kết quả chuyên môn mộtcách độc lập, có phương pháp và chính xác về mặt chuyên môn Nó được tiếp

nhận qua việc học nội dung - chuyên môn và chủ yếu gắn với khả năng nhận thức

và tâm lý vận động

- Năng lực phương pháp (Methodical competency): Là khả năng đối với

những hành động có kế hoạch, định hướng mục đích trong việc giải quyết cácnhiệm vụ và vấn đề Năng lực phương pháp bao gồm năng lực phương pháp chung

và phương pháp chuyên môn Trung tâm của phương pháp nhận thức là những khảnăng tiếp nhận, xử lý, đánh giá, truyền thụ và trình bày tri thức Nó được tiếp nhậnqua việc học phương pháp luận - giải quyết vấn đề

- Năng lực xã hội (Social competency): Là khả năng đạt được mục đích trong

những tình huống giao tiếp ứng xử xã hội cũng như trong những nhiệm vụ khácnhau trong sự phối hợp chặt chẽ với những thành viên khác Nó được tiếp nhận quaviệc học giao tiếp

- Năng lực cá thể (Induvidual competency): Là khả năng xác định, đánh giá

được những cơ hội phát triển cũng như những giới hạn của cá nhân, phát triển năngkhiếu, xây dựng và thực hiện kế hoạch phát triển cá nhân, những quan điểm, chuẩngiá trị đạo đức và động cơ chi phối các thái độ và hành vi ứng xử Nó được tiếpnhận qua việc học cảm xúc - đạo đức và liên quan đến tư duy và hành động tự chịutrách nhiệm

Phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực không chỉ chú ý

tích cực hoá HS về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyếtvấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắnhoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn Tăng cường việc học tập trongnhóm, đổi mới quan hệ GV- HS theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằmphát triển năng lực xã hội Bên cạnh việc học tập những tri thức và kỹ năng riêng

lẻ của các môn học cần bổ sung các chủ đề học tập phức hợp nhằm phát triển nănglực giải quyết các vấn đề phức hợp

Tư tưởng cốt lõi của chương trình mới là hướng đến quá trình giáo dục hìnhthành năng lực chung, năng lực chuyên biệt để con người có thể phát triển, thíchnghi với hoàn cảnh sống, học tập, làm việc luôn biến đổi trong cả cuộc đời

Điều này sẽ làm thay đổi một cách căn bản trong toàn bộ hoạt động giáo dụcphổ thông, từ nội dung, phương pháp đến cách thức đánh giá.

Về phương pháp, quá trình giáo dục được tổ chức bằng các hoạt động của

chính người học, tạo cơ hội hình thành và thể hiện kiến thức, kỹ năng, thái độ.Phương pháp giáo dục mới sẽ gắn với chuẩn mới Chuẩn giáo dục phổ thông đượcxem xét trên ba phương diện là phẩm chất, kỹ năng học tập phổ quát và kỹ năngthuộc các lĩnh vực học tập

Về nội dung, giáo dục tích hợp được quán triệt, kết hợp với phân hóa sâu

dần để có một chương trình giảm số đầu môn học bắt buộc, tăng các môn học, chủ

đề tự chọn, giúp học sinh có vốn kiến thức rộng, gắn với thực tiễn và chuẩn bị tâmthế hướng nghiệp, hướng nghề

Về phẩm chất, gồm các tiêu chí: Tình yêu gia đình, quê hương đất nước;

nhân ái, khoan dung, quan hệ thân thiện với con người và môi trường tự nhiên;trung thực trong học tập và trong các mối quan hệ; có trách nhiệm với bản thân,gia đình, cộng đồng và xã hội; tự chủ, tự tin và có tinh thần vượt khó; chấp hànhpháp luật, nội quy, quy định nơi công cộng

Năng lực chung gồm 7 kỹ năng: năng lực học tập chung, cơ bản; năng lực

tư duy; năng lực thu thập (tìm kiếm, tổ chức, xử lý thông tin); năng lực phát hiện

và giải quyết vấn đề; năng lực giao tiếp; năng lực hợp tác; năng lực tự quản lý vàphát triển bản thân

Năng lực chuyên biệt gắn với các lĩnh vực học tập như ngôn ngữ, toán học,

khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, công nghệ, nghệ thuật, đạo giáo dục công dân, giáo dục thể chất

đức-Với tiêu chuẩn mới, cách đánh giá cũng thay đổi Trong đánh giá truyền

thống, học sinh càng đạt được nhiều đơn vị kiến thức kỹ năng được coi là có kết

quả cao hơn, trong khi đánh gia năng lực thì học sinh hoàn thành được nhiệm vụ

càng khó, càng phức tạp hơn sẽ được coi là có năng lực cao hơn, tức là kết quảđánh giá phụ thuộc vào độ khó của nhiệm vụ đã hoàn thành

Cụ thể, bên cạnh việc thi cử, kiểm tra thì hệ hệ thống đánh giá mới còn có quansát, làm báo cáo, thuyết trình, thực hành, thí nghiệm, dự án học tập Bên cạnh đó

môi trường, vai trò của người giáo viên, vai trò của nhà quản lý có tác động lớn

trong hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực

Trong hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực, giáo viên là yếu tốquyết định hàng đầu Với sự nhận thức đúng đắn, với tinh thần trách nhiệm và sựquyết tâm cao, kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học và tổ chức hướng dẫn học sinhhọc tập tốt là những phẩm chất cần thiết của người giáo viên trong nhà trường Trithức của giáo viên là những đặc điểm quan trọng trong công tác giáo dục Giáoviên với bất cứ lớp học nào đều phải hội đủ các điều kiện về kiến thức, khả nănggiảng dạy hữu hiệu, lòng nhiệt thành và đức tính thân mật Bên cạch đó giáo viênphải phải có kỹ năng tổ chức hướng dẫn học sinh trong lớp học, có kỹ năng sửdụng đồ dùng dạy học, có năng lực tự thu thập thông tin phong phú của thời đại đểphục vụ yêu cầu dạy học

Giáo viên phải nắm vững yêu cầu nội dung giáo dục, nắm vững kiến thức

và kỹ năng cần truyền đạt đến học sinh để thiết kế dẫn dắt học sinh đi từ dễ đếnkhó, từ ít đến nhiều Tài nghệ của giáo viên trong công tác giảng dạy cũng cầnthiết không kém bất cứ một lĩnh vực sáng tạo nào khác Công tác này có thể trởthành một hình thức sáng tạo nhất Nếu người giáo viên khéo kéo phát huy tínhtích cực, chủ động của học sinh thì con người đang chịu tác động của giáo dục sẽtrở thành chủ thể của giáo dục Quá trình học quan trọng hơn môn học, quá trìnhhọc tạo thói quen trí tuệ, kỹ năng phân tích vấn đề, khả năng tiếp thu, diễn đạt, tổchức xử lý thông tin Thói quen học tập là quan trọng trong giáo dục trung cấp, caođẳng, đại học, thực tế kiến thức rất đa dạng và thay đổi theo thời gian vì vậy giảngdạy là khai thác và tận dụng nội lực của học sinh để họ sẽ tự học suốt đời

Giáo viên hiện nay không còn là người truyền thụ kiến thức mà là người hỗtrợ học sinh hướng dẫn tìm chọn và xử lý thông tin Vị trí của nhà giáo không phảiđược xác định bằng sự độc quyền về thông tin và trí thức có tính đẳng cấp, màbằng trí tuệ và sự từng trải của mình trong quá trình dẫn dắt học sinh tự học; giúp

người học sẵn sàng tiếp thu khái niệm mới, tích cực thể hiện tương tác, trảinghiệm, tăng cường hứng thú, tự tin, kích thích tư duy sáng tạo của người học.

Để làm được điều này đòi hỏi mỗi giáo viên phải có hiểu biết cơ bản về nộidung chương trình của lớp học, cấp học Mạnh dạn đổi mới cách thiết kế và tổchức lớp học trong đó các hoạt động thực hành cần được thực hiện thường xuyên.Chuyển quá trình thuyết giảng một cách hình thức, áp đặt của người dạy thành quátrình tự học, tự tìm tòi, khám phá của người học Gv trong quá trình dạy cần chútrọng đánh giá năng lực, phẩm chất người học

Những đặc trưng của đánh giá năng lực người học là:

+ Yêu cầu người học phải kiến tạo một sản phẩm

+ Đo lường cả quá trình thực hiện và cả sản phẩm của quá trình

+ Trình bày một vấn đề thực, trong thế giới thực, cho phép người học bộc lộkhả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn

+ Cho phép người học bộc lộ quá trình học tập và tư duy thông qua thực hiện

bài thiCác hình thức đánh giá năng lực người học

-Sản phẩm: bài luận, bài tập lớn, truyện ngắn, bài thơ, báo cáo khoa học, báo cáo

thực hành, biểu đồ, biểu bảng theo chủ đề, băng hình ghi lại các hoạt động, danhmục sách tham khảo, đánh giá của bạn học, tự đánh giá của bản thân v.v

-Dự án học tập: dự án thực hiện trong vài giờ hoặc 1, 2 tuần; giảng viên theo dõi

quá trình người học thực hiện để đánh giá khả năng tự tìm kiếm và thu thập thôngtin, tổng hợp và phân tích chúng theo mục tiêu của dự án; đánh giá các kĩ năng cầnthiết trong cuộc sống như cam kết làm việc, lập kế hoạch, hợp tác, nhận xét, bìnhluận, giải quyết vấn đề, ra quyết định, trình bày

-Trình diễn: Người học thực hiện một bài tập nghiên cứu, thu thập thông tin, viết

bài luận để trình diễn; trình bày bằng lời trước những người quan tâm; và khả năng

sử dụng công nghệ thông tin trong trình diễn

-Thực hiện (nhiệm vụ): Người học tiến hành thí nghiệm, đi khảo sát và viết báo cáo