MỞ ĐẦUĐặt vấn đề Đối lập với sự đi lên của công cuộc công nghiệp hoá hiện đại hoá, chủ nghĩa xã hội đang trong thời kỳ thoái trào, thời đại ngày nay vẫn đang là thời đại quá độ từ chủ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
-*** -BÀI TẬP LỚN MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
ĐỀ TÀI: Phân tích sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Ý nghĩa đối
với Việt Nam
HÀ NỘI, NĂM 2022
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 2
NỘI DUNG 2
Chương 1: Cơ Sở Lý Luận Về Sứ Mệnh Lịch Sử Của Giai Cấp Công Nhân 2
I Quan niệm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về giai cấp công nhân và định nghĩa giai cấp công nhân 2
II: Nội dung sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân 3
CHƯƠNG 2: Ý nghĩa sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân dối với Việt Nam 8
I Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam nói chung và trong thời kì công nghiệp hóa hiện đại hóa 8
II: Ý nghĩa đối với Việt Nam 10
KẾT LUẬN 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 13
Trang 3MỞ ĐẦU
Đặt vấn đề
Đối lập với sự đi lên của công cuộc công nghiệp hoá hiện đại hoá, chủ nghĩa xã hội đang trong thời kỳ thoái trào, thời đại ngày nay vẫn đang là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới còn đang có nhiều biến động, khó khăn… khiến cho việc làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trở thành một vấn đề cấp thiết của thời đại Đây cũng là một trong những vấn
đề mà Đảng và nhà nước ta đặc biệt quan tâm và coi trọng
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không chỉ có tác động tới sự chuyển biến của lịch sử thế giới làm thay đổi từ hình thái kinh tế xã hội này sang hình thái kinh tế xã hội khác ,thay đổi từ chế độ kinh tế này sang chế độ kinh tế khác …mà còn làm thay đổi tình hình kinh tế chính trị xã hội trên toàn thế giới ,nó tác động tới quá trình sản xuất cụ thể ,tới bộ mặt phát triển của thế giới
Thông qua những điều rút ra từ thực tiễn, em quyết định chọn đề tài: “ Phân
tích sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Ý nghĩa đối với Việt Nam” để đi sâu
tìm hiểu và nghiên cứu cho bài tập lớn
Trang 4
NỘI DUNG
Chương 1:
Lý Luận Về Sứ Mệnh Lịch Sử Của Giai Cấp Công Nhân
I Quan niệm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về giai cấp công nhân
và ý nghĩa giai cấp công nhân.
1: Quan niệm cơ bản của chủ nghĩa Mac-Lênin
Để làm rõ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân chính C.Mác và Ph.ăngghen đã chỉ rõ: "Vấn đề là ở chỗ giai cấp vô sản thực ra là gì, và phù hợp với
sự tồn tại ấy của bản thân nó, giai cấp vô sản buộc phải làm gì về mặt lịch sử” C.Mác và Ph.Ăngghen đã dùng nhiều thuật ngữ khác nhau: giai cấp vô sản, giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ dựa vào việc bán sức lao động của mình, lao động làm thuê
ở thế kỷ XIX, giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại, giai cấp công nhân đại công nghiệp như những cụm từ đồng nghĩa để biểu thị một khái niệm giai cấp công nhân - con đẻ của nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa, giai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến, cho phương thức sản xuất hiện đại
Trong phạm vi phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, theo C Mác và Ph Ăngghen mang hai thuộc tính cơ bản:
- Về phương thức lao động, phương thức sản xuất, giai cấp công nhân là những tập đoàn người lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành những công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại, có trình độ xã hội hóa cao Đây là một đặc trưng cơ bản phân biệt người công nhân hiện đại với người thợ thủ công thời trung cổ, với những người thợ trong công trường thủ công Giai cấp công nhân
có một quá trình phát triển từ những người thợ thủ công thời kỳ trung cổ đến những người thợ trong công trường thủ công và cuối cùng đến những nguời công nhân trong công nghiệp hiện đại
- Trong hệ thống quan hệ sản xuất của xã hội tư bản chủ nghĩa, người công nhân không có tư liệu sản xuất, họ buộc phải bán sức lao động cho nhà tư bản để
Trang 5kiếm sống C.Mác và Ph.Ăngghen đặc biệt chú ý phân tích đặc trưng này, vì chính
nó là đặc trưng khiến cho giai cấp công nhân trở thành giai cấp vô sản, giai cấp lao động làm thuê cho giai cấp tư sản và trở thành lực lượng đối kháng với giai cấp tư sản Ngày nay, với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, giai cấp công nhân hiện đại có nhiều thay đổi khác trước Cơ cấu ngành nghề của giai cấp công nhân đã có những thay đổi to lớn Bên cạnh công nhân của nền công nghiệp cơ khí đã xuất hiện công nhân của nền công nghiệp tự động hoá, với việc áp dụng phổ biến công nghệ thông tin vào sản xuất
Sau khi cách mạng vô sản thành công, giai cấp công nhân trở thành giai cấp cầm quyền, không còn ở địa vị giai cấp bị bóc lột nữa, mà nó đã trở thành giai cấp thống trị, giai cấp lãnh đạo cuộc đấu tranh cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, đại biểu cho toàn thể nhân dân lao động, làm chủ những tư liệu sản xuất cơ bản đã được công hữu hoá Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân có đặc trưng chủ yếu nhất bằng thuộc tính thứ nhất; còn về thuộc tính thứ hai nếu xét toàn bộ giai cấp, thì giai cấp công nhân đã là người làm chủ, nhưng trong điều kiện tồn tại nhiều thành phần kinh tế, thì còn có một bộ phận công nhân làm thuê trong các doanh nghiệp tư nhân
2 Ý nghĩa của giai cấp công nhân:
Tại các nước tư bản, giai cấp công nhân là những người không có hoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất, làm thuê cho giai cấp tư sản và bị bóc lột giá trị thặng dư
Ở các nước xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân là người đã cùng nhân dân lao động làm chủ những tư liệu sản xuất chủ yếu, là giai cấp lãnh đạo xã hội trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa
II: Nội dung sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân
1.Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là gì?
Trang 6Trong chủ nghĩa tư bản giai cấp công nhân gắn liền với lực lượng sản xuất tiên tiến nhất cho nên là lực lượng quyết định phá vỡ quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa Sau khi giành được chính uyền giai cấp công nhân đại biểu cho sự tiến hóa tất yếu của lịch sử cho nên là giai cấp duy nhất có khả năng lãnh đạo xã hội xây dựng một phương thức sản xuất mới cao hơn phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa
Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới thực chất là sự nghiệp của một giai cấp đại biểu cho phương thức sản xuất tiên tiến, đại diện cho tiến bộ xã hội để xác lập mọi hình thái kinh tế-xã hội mới thay thế cho hình thái kinh tế-xã hội đã lỗi thời
Như vậy, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là toàn bộ những nhiệm vụ cơ bản, tất yếu của giai cấp công nhân mà địa vị kinh tế xã hội của nó trong chủ nghĩa
tư bản đã đòi hỏi, tạo điều kiện cho nó cần phải và có thể thực hiện nhằm thủ tiêu chủ nghĩa tư bản, xây dựng và xác lập xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa
2 Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Lịch sử phát triển của thế giới chính là lích sử phát triển của các hình thái kinh
tế xã hội từ thấp đến cao Trong xã hội có giai cấp , để giải quyết mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất phát triển đến trình độ xã hội hoá cao với quan hệ sản xuất cũ ,giữa giai cấp thống trị với giai cấp bị trị phải phát triển từ hình thái kinh tế xã hội thấp đến cao Giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để ,có khả năng
tổ chức và lãnh đạo toàn thể nhân dân lao động tiến hành cuộc cải biến cách mạng từ hình thái kinh tế xã hội tư bản sang hình thái kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa , giải phóng nhân loại khỏi áp bức, bất công và mọi hình thức bóc lột Hay nói cách khác , nội dung tổng quát sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là : xoá bỏ chế độ
tư bản chủ nghĩa ,xoá bỏ chế độ người bóc lột người , giải phóng giai cấp công nhân , nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi sự áp bức bóc lột ,nghèo nàn lạc hậu ,xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh
Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân được biểu hiện cụ thể như sau :
Trang 7- Về kinh tế : Là nhân tố hàng đầu của lực lượng sản xuất xã hô ̣i hóa cao, giai cấp công nhân cũng là đại biểu cho quan hê ̣ sản xuất mới, tiên tiến nhất dựa trên chế
đô ̣ công hữu về tư liê ̣u sản xuất, đại biểu cho phương thức sản xuất tiến bô ̣ nhất thuô ̣c về xu thế phát triển của lịch sử xã hô ̣i
Vai trò chủ thể của giai cấp công nhân, trước hết là chủ thể của quá trình sản xuất
vâ ̣t chất để sản xuất ra của cải vâ ̣t chất ngày càng nhiều đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của con người và xã hô ̣i Bằng cách đó, giai cấp công nhân tạo tiền đề vâ ̣t chất
-kỹ thuâ ̣t cho sự ra đời của xã hô ̣i mới
Mặt khác, tính chất xã hô ̣i hóa cao của lực lượng sản xuất đòi hỏi mô ̣t quan hê ̣ sản xuất mới, phù hợp với chế đô ̣ công hữu các tư liê ̣u sản xuất chủ yếu của xã hô ̣i
là nền tảng, tiêu biểu cho lợi ích của toàn xã hô ̣i Giai cấp công nhân đại biểu cho lợi ích chung của xã hô ̣i
Chỉ có giai cấp công nhân là giai cấp duy nhất không có lợi ích riêng với nghĩa là
tư hữu Nó phấn đấu cho lợi ích chung của toàn xã hô ̣i Nó chỉ tìm thấy lợi ích chân chính của mình khi thực hiê ̣n được lợi ích chung của cả xã hô ̣i
Ở các nước xã hô ̣i chủ nghĩa, giai cấp công nhân thông qua quá trình công nghiê ̣p hóa và thực hiê ̣n “mô ̣t kiểu tổ chức xã hô ̣i mới về lao đô ̣ng” để tăng năng suất lao
đô ̣ng xã hô ̣i và thực hiê ̣n các nguyên tắc sở hữu, quản lý và phân phối phù hợp với nhu cầu phát triển sản xuất, thực hiê ̣n tiến bô ̣ và công bằng xã hô ̣i
Trên thực tế, hầu hết các nước xã hô ̣i chủ nghĩa lại ra đời từ phương thức phát triển rút ngắn, bỏ qua chế đô ̣ tư bản chủ nghĩa Do đó, để thực hiê ̣n sứ mê ̣nh lịch sử của mình về nô ̣i dung kinh tế, giai cấp công nhân phải đóng vai trò nòng cốt trong quá trình giải phóng lực lượng sản xuất (vốn bị kìm hãm, lạc hâ ̣u, châ ̣m phát triển trong quá khứ), thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển để tạo cơ sở cho quan hê ̣ sản xuất mới, xã hô ̣i chủ nghĩa ra đời
-Về chính trị - xã hội: Giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao đô ̣ng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cô ̣ng sản, tiến hành cách mạng chính trị để lâ ̣t đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản, xóa bỏ chế đô ̣ bóc lô ̣t, áp bức của chủ nghĩa tư bản, giành quyền lực về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao đô ̣ng Thiết lâ ̣p nhà nước kiểu mới,
Trang 8mang bản chất giai cấp công nhân, xây dựng nền dân chủ xã hô ̣i chủ nghĩa, thực hiê ̣n quyền lực của nhân dân, quyền dân chủ và làm chủ xã hô ̣i của tuyê ̣t đại đa số nhân dân lao đô ̣ng
Giai cấp công nhân và nhân dân lao đô ̣ng sử dụng nhà nước của mình, do mình làm chủ như mô ̣t công cụ có hiê ̣u lực để cải tạo xã hô ̣i cũ và tổ chức xây dựng xã hô ̣i mới, phát triển kinh tế và văn hóa, xây dựng nền chính trị dân chủ - pháp quyền, quản lý kinh tế - xã hô ̣i và tổ chức đời sống xã hô ̣i phục vụ quyền và lợi ích của nhân dân lao đô ̣ng, thực hiê ̣n dân chủ, công bằng, bình đẳng và tiến bô ̣ xã hô ̣i, theo
lý tưởng và mục tiêu của chủ nghĩa xã hô ̣i
- Về văn hoá tư tưởng: Thực hiê ̣n sứ mê ̣nh lịch sử của mình, giai cấp công nhân trong tiến trình cách mạng cải tạo xã hô ̣i cũ và xây dựng xã hô ̣i mới trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng cần phải tâ ̣p trung xây dựng hê ̣ giá trị mới: lao đô ̣ng; công bằng; dân chủ; bình đẳng và tự do
Hê ̣ giá trị mới này là sự phủ định các giá trị tư sản mang bản chất tư sản và phục
vụ cho giai cấp tư sản; những tàn dư các giá trị đã lỗi thời, lạc hâ ̣u của các xã hô ̣i quá khứ, Hê ̣ giá trị mới thể hiê ̣n bản chất ưu viê ̣t của chế đô ̣ mới xã hô ̣i chủ nghĩa
sẽ từng bước phát triển và hoàn thiê ̣n
Có thể nói nội dung của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân bao gồm bốn
sự nghiệp Đó là sự nghiệp giải phóng giai cấp ;sự nghiệp giải phóng xã hội, dân tộc ; sự nghiệp giải phóng người lao động ; và sư nghiệp giải phóng con người Đây chính là nấc thang phát triển của các hình thái kinh tế xã hội Vì vây phải tiến hành dần dần qua hai giai đoạn ,tránh sự nôn nóng :
-Giai đoạn thứ nhất , giai cấp công nhân và chính đảng của mình tiến hành
cuôc đấu tranh giành chính quyền của giai cấp vô sản
-Giai đoạn thứ hai, khi đã giành được chính quyền - thời kỳ quá độ xây dựng
chủ nghĩa xã hội : Đảng cộng sản và giai cấp công nhân phải tiếp tục đấu tranh giai cấp trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, với mục đích là giữ vững chính quyền cách mạng ,xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa với đỉnh cao là chủ nghĩa cộng sản Cho dù hiện nay, với những nỗ lực thích ứng với tình hình mới ,chủ
Trang 9nghĩa tư bản thế giới mặc dù có những thành tựu phát triển nhưng vẫn không vượt ra khỏi những mâu thuẫn cơ bản của nó, những mâu thuẫn này không dịu đi mà ngày càng phát triển gay gắt và sâu sắc
Chủ nghĩa tư bản không phải là tương lai của loài người Đặc điểm của thời đại ngày nay là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới Chừng nào còn chủ nghĩa tư bản thì chừng đó công nhân còn bị bóc lột
và còn có sự phân hoá giàu nghèo trong xã hội Vì thế sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân vẫn không hề thay đổi họ vẫn có nhiệm vụ xoá bỏ chế độ bóc lột, xây dựng chế độ mới tiến bộ hơn
3 Điều kiện cơ bản quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Sứ mệnh lịch sử của một giai cấp dù ở thời đại cách mạng xã hội nào đều được quy định một cách khách quan bởi các điều kiện cụ thể về kinh tế xã hội và chính trị xã hội của thời đại ấy Đồng thời, để có thể thực hiện được những nhiệm
vụ có tính chất lịch sử, các giai cấp đó cần có những điều kiện mang tính chủ quan được quyết định và quy định bởi các điều kiện khách quan
-Về địa vị kinh tế xã hội khách quan, giai cấp công nhân là giai cấp đại diện cho một lực lượng sản xuất mới, được hình thành và phát triển trong lòng chủ nghĩa tư bản
-Về địa vị chính trị xã hội khách quan, giai cấp công nhân là giai cấp có lợi ích chính trị cơ bản đối lập với lợi ích giai cấp tư sản và nhà nước tư sản trong chủ nghĩa tư bản
-Giai cấp công nhân có lợi ích chính trị cơ bản phù hợp vói lợi ích của các giai cấp, tầng lớp nhân dân bị thống trị, bị áp bức trong xã hội hiện đại
-Giai cấp công nhân là giai cấp được dẫn dắt bởi tư tưởng tiến bộ, do các đại biểu tri thức tiến bộ, cách mạng đề xướng
-Giai cấp công nhân là giai cấp có thực hiện được khối liên minh vững chắc của mình với đông đảo quần chúng nhân dân lao động bị áp bức, bị bóc lột, nòng cốt cho khối đoàn kết đại dân tộc
Trang 10CHƯƠNG 2:
Ý nghĩa sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân dối với Việt Nam
I Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam nói chung và trong thời
kì công nghiệp hóa hiện đại hóa
1: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam nói chung
Trước cách mạng tháng Tám, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là giải phóng dân tộc giải phóng giai cấp, giải phóng con người Sứ mệnh này được chia thành 2 bước: bước một, giai cấp công nhân trở thành lực lượng tiên phong, tập hợp lãnh đạo quần chúng nhân dân lao động đấu tranh chống thực dân Pháp, giành độc lập dân tộc, giành quyền lực nhà nước về tay giai cấp mình; bước 2: giai cấp công nhân cùng quần chúng nhân dân sử dụng bộ máy nhà nước cải tạo xã hội cũ, xây dựng thành công xã hội mới xã hội xã hội chủ nghĩa
Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, giai cấp công nhân Việt Nam tiếp tục đảm đương sứ mệnh lịch sử lớn lao, không chỉ tiếp tục là giai cấp lãnh đạo cách mạng mà còn là lực lượng tiên phong, đi đầu trong sự nghiệp đổi mới Giai cấp công nhân là nòng cốt phải tự mình phấn đấu, nâng cao tri thức, tay nghề để có thế làm tốt
sứ mệnh lịch sử đã đề ra, phấn đấu đưa nước ta từ một nước nông nghiệp sớm trở thành nước công nghiệp hiện đại
2: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân việt nam trong thời kì công
nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước
Với xuất phát điểm là một nước nửa thuộc địa nửa phong kiến, giai cấp công nhân Việt Nam phải chịu ba tầng áp bức bóc lột Vì thế ,họ sớm trở thành giai cấp lãnh đạo cách mạng xoá bỏ chế độ áp bức bóc lột giải phóng giai cấp công nhân ,xây dựng chế độ mới