Phân tích về tình cảnh người công nhân ở thế kỷ 19 trong cuốn sách “tình cảnh giai cấp công nhân anh” của ăngghen nêu suy nghĩ của anh chị về học thuyết sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân của mác và ý nghĩa của nó ngày nay

Nhưng để làm sáng tỏ vai trò đặc biệt của giai cấp vô sản trong xã hội tư sản, Người đã dành riêng hẳn một tác phẩm nghiên cứu tình cảnh giai cấp công nhân Anh.. Nhưng trong "Phụ lục cho

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA/ VIỆN: NGÂN HÀNG- TÀI CHÍNH

_ _

BÀI TẬP LỚN Môn: Chủ nghĩa xã hội khoa học

Đề 1: Phân tích về tình cảnh người công nhân ở thế kỷ 19 trong cuốn sách “Tình

cảnh giai cấp Công nhân Anh” của Ăngghen Nêu suy nghĩ của anh chị về học thuyết Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân của Mác và ý nghĩa của nó ngày nay

Họ và tên: Bùi Gia Bảo Lớp: CNXHKH_35

Mã SV: 11218850

Hà Nội – 2022

I Phân tích về tình cảnh người công nhân ở thế kỷ 19 trong cuốn sách “Tình cảnh

giai cấp Công nhân Anh” của Ăngghen

1 Giới thiệu về tác phẩm “Tình cảnh giai cấp Công nhân Anh” của Ăngghen.

- Cuốn sách “Tình cảnh giai cấp Công nhân Anh” được viết ở Barmen từ tháng Chín 1844 đến tháng Ba 1845 Trong thời gian ở Anh (tháng Mười một 1842 đến tháng Tám 1844), Engels đã chú ý nghiên cứu điều kiện sinh hoạt của giai cấp vô sản Anh, dự định trình bày vấn đề này trong một chương trình của một tác phẩm về lịch sử xã hội nước Anh Nhưng để làm sáng tỏ vai trò đặc biệt của giai cấp vô sản trong xã hội tư sản, Người đã dành riêng hẳn một tác phẩm nghiên cứu tình cảnh giai cấp công nhân Anh Cuốn sách xuất bản lần đầu bằng tiếng Đức ở Leipzig năm

1845 Bản in lần thứ hai bằng tiếng Đức ra mắt năm 1892 Trong thời gian này, bản dịch ra tiếng Anh được tác giả thừa nhận cũng xuất bản hai lần (ở New York năm

1887 và ở London năm 1892) Trong khi chuẩn bị cho những lần tái bản cuốn sách của mình, Engels đã không đưa vào cuốn sách một sửa đổi căn bản nào Nhưng trong "Phụ lục cho bản in ở Mỹ" (1887) mà hầu như toàn bộ được đưa vào lời tựa bản tiếng Anh và bản tiếng Đức xuất bản năm 1892, Người thấy cần phải nói với bạn đọc rằng không nên coi "Tình cảnh giai cấp công nhân Anh" là một tác phẩm Marxist già dặn Sau đó Engels giải thích tại sao điều dự đoán của mình năm 1845

về cuộc cách mạng xã hội sắp nổ ra ở Anh không được chứng thực: Người cho rằng

sự suy yếu của phong trào Hiến chương từ sau năm 1848 và thắng lợi tạm thời của chủ nghĩa cơ hội trong phong trào công nhân Anh có quan hệ trực tiếp với địa vị lũng đoạn công nghiệp của Anh trên thị trường thế giới, và tin chắc rằng "chủ nghĩa

xã hội sẽ lại xuất hiện ở Anh" một khi Anh mất đi địa vị lũng đoạn của mình

- Tác phẩm này cũng chính là bức thư mà Ăngghen tặng cho các giai cấp lao động ở Anh Ông muốn trình bày cho mọi người thấy một bức tranh trung thức về tình cảnh, về những nỗi khổ đau, và những đấu tranh, những hy vọng và khao khát của những người lao động Anh “Tình cảnh giai cấp công nhân” là cơ sở thực tế và

là xuất phát điểm của mọi phong trào xã hội hiện tại, bởi vì nó là đỉnh cao gay gắt

và rõ rệt nhất của những tai họa xã hội Chủ nghĩa cộng sản của công nhân Pháp và Đức là sản phẩm trực tiếp, còn chủ nghĩa Fourier và chủ nghĩa xã hội Anh cũng như chủ nghĩa cộng sản của giai cấp tư sản trí thức ở Đức là sản phẩm gián tiếp của

nó Cho nên để có một cơ sở vững chắc, một mặt cho những lý luận xã hội chủ nghĩa, mặt khác cho những kiến giải về quyền tồn tại của những lý luận ấy, để chấm dứt mọi điều mơ tưởng và bịa đặt, thì việc nghiên cứu những điều kiện sinh sống của giai cấp vô sản là một điều hoàn toàn cần thiết Song chỉ ở Đại Britain và

ở chính tại nước Anh, những điều kiện sinh sống của giai cấp vô sản mới có được hình thức điển hình toàn vẹn của nó; và đồng thời cũng chỉ có ở nước Anh, những tư liệu cần thiết mới được thu thập khá đầy đủ, và được các cuộc điều tra chính thức xác nhận, đáp ứng yêu cầu trình bày tường tận vấn đề

2 Tình cảnh người công nhân ở thế kỉ XIX.

* Trong lao động

- Sau khi có những phát minh về việc sử dụng các công cụ chạy bằng hơi nước, các khu công nghiệp đã phụ thuộc dần vào máy móc thay thế sức lao động của những người công nhận Dẫn đến việc người công nhân ngày càng thiếu đi việc làm Kết hợp với nền sản xuất công nghiệp ngày càng phát triển và những bước tiến của nền kinh tế tư bản, giai cấp tư sản tăng cường bốc lột lao dộng hơn Khiến họ-những người lao động đã bần cùng nay ngày càng bần cùng hơn Luật lao động thời

đó chưa có mà chỉ có luật công xưởng ngặt nghèo và lố bịch, giai cấp tư sản bóc lột người công nhân bằng cách quy định giờ làm việc từ 14 - 18 giờ mỗi ngày mà đồng

lương trả họ rất ít ỏi Do đó, các nhà áy thường không bảo đả về độ an toàn và tai nạn đã đến thương tích xảy ra nhiều với người công nhân Điều kiện làm việc của những người công nhân chưa được bảo đảm kết hợp với quy định giờ lao động hà khắc, nhiều công nhân phải làm việc trong môi trường ô nhiễm nặng như nóng, bụi, ồn,… Làm cho sức khỏe của những người công nhân suy yếu gây ra những bệnh nghề nghiệp Đồng lương trả rất ít và số tiền đó gần như không thể nuôi sống cả họ

và gia đình Do đó trong thời gian này nhiều người không thể mua nổi thức ăn và phải chịu phán quyết ghê sợ của sự “chết đói” Sự đói ăn kéo dài đã gây ra những bệnh nan y và làm cho số người chết tăng lên Cái đói đã làm cho cơ thể họ- những người lao động suy yếu đến nỗi trong những hoàn cảnh khác đáng lẽ có thể vượt qua được dễ dàng, thì lại dẫn đến những bệnh nặng và cái chết

- Ngoài người trường thành bị bóc lột, giai cấp tư sản còn bóc lột cả sức lao động của trẻ em Trong nền công nghiệp dệt kim, Trẻ em thì chuyên đánh ống chỉ

và khâu viền, ốm đau thường xuyên và vóc người rất yếu Từ 6-8 tuổi, chúng đã phải làm mỗi ngày 10-12 giờ, trong những phòng nhỏ hẹp, ngột ngạt Rất nhiều trẻ

bị công việc làm cho yếu ớt đến nỗi khống làm nổi những công việc bình thường nhất Còn ít tuổi mà đã phải đeo kính, vì bị cận thị Ngoài ra còn có khá nhiều trẻ

có triệu chứng nhạc tràng Trong các xưởng đăng ten, hại cho sức khỏe nhất là công việc của lace-runner, rút chỉ từ những tấm đăng-ten đó là công việc phần lớn của các bé bảy tuổi, thậm chí 4-5 tuổi Phải chăm chú nhìn xem, trong đường thuê đăng-ten chằng chịt, sợi nào đó cần dùng kim khều ra Việc đó đặc biệt hại mắt, nhất là khi thường phải làm liên tục 14-16 giờ Như vậy, trong trường hợp tốt nhất

họ cũng bị cận thị nặng Còn trong trường hợp xấu nhất rất thường thấy, thì họ mù vĩnh viễn do đục thủy tinh thể Ngoài ra, vì thường phải làm việc ở tư thế cúi, nên trẻ lớn lên thì cơ thể rất yếu, ngực lép, và vì tiêu hóa không tốt mà bị tràng nhạc, các em nữ rất thường bị rối loạn chức năng của cơ quan sinh dục, cột sống cong

vẹo cũng phổ biến Những chuyên gia y tế làm chứng rằng : sức khỏe của tất cả trẻ

em chuyên sản xuất đăng-ten đã bị tổn hại nặng nề Bệnh tật mà chúng thường bị là suy nhược toàn thân, hay bị ngất, đau ở đầu, hai bên sườn, lưng, thắt lưng, tim đập mạnh, nôn ọe, chán ăn, cột sống cong vẹo, tràng nhạc, lao phổi

* Trong sinh hoạt

- Xã hội hiện đại đã kéo quảng đại quần chúng nghèo khổ về những thành phố lớn Từ đó làm cho lượng dân cư ở các thành phố tăng đột biến Mà bản thân sự tập trung dân cư vào các thành phố lớn đã có hậu quả cực kỳ tai hại như không khí ở London không bao giờ có thể trong sạch, nhiều Ôxy như ở một vùng nông thôn; hai triệu rưởi lồng ngực và hai mươi lăm vạn lò bếp, tập trung trên ba bốn dặm vuông, tiêu phí một lượng Ôxy rất lớn; chúng rất khó được bổ sung, vì cách kiến trúc thành phố tự nó đã khiến việc thông gió rất khó khăn Khí Carbonic do hô hấp và đốt than sinh ra, vì khá nặng, nên lưu lại giữa nhà, còn luồng khí chính thì lướt qua trên nóc Phổi của những người sống trong các nhà đó không nhận đủ lượng Ôxy cần thiết, nên thể chất và trí óc mệt mỏi, sức sống giảm sút Vì vậy, dân cư những thành phố lớn, dù rất ít mắc bệnh cấp tính, nhất là bệnh viêm các loại, so với người nông thôn sống trong không khí trong lành, sạch sẽ, nhưng phần lớn họ đều mắc bệnh kinh niên Nếu việc sống trong các thành phố lớn tự nó đã có ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ, thì ảnh hưởng tai hại đó của không khí ô uế trong các khu lao động - là nơi, như ta đã thấy, tập trung mọi yếu tố làm cho bầu không khí càng bị uế tạp - sẽ phải

to lớn biết chừng nào Ở nông thôn, không khí tự do lưu thông trên mọi phía, nếu

có một hố nước thối ở ngay gần nhà, có lẽ cũng không hại như thế; nhưng ở giữa thành phố lớn, trong các phố và các sân mà bốn phía đều bị xây chắn, và bị cắt đứt mọi dòng không khí trong lành, thì tình hình lại khác Cặn bã động thực vật bốc lên những khí rất hại cho sức khoẻ, và vì không có lối thoát tự do, nên các khí ấy tất phải đầu độc bầu không khí Như vậy thì rác rưởi và vũng tù trong các khu lao

động của những thành phố lớn bao giờ cũng gây hậu quả tai hại nhất cho vệ sinh chung, vì chính chúng bốc ra những khí độc hại; những hơi bốc lên từ dòng nước bẩn cũng vậy

- Ngoài ra các chủ nhà máy và doanh nhân giàu có đã xây dựng nên những dãy nhà tồi tàn và rẻ tiền cho người lao động Người ta tước đoạt mọi phương tiện giữ

vệ sinh; kể cả nước, vì muốn đặt ống dẫn nước thì phải trả tiền, còn nước sông thì

đã bẩn đến mức không dùng được Người ta buộc họ phải vứt ngay ra ngoài đường phố mọi thứ rác rưởi, cặn bã, nước bẩn, cả những thứ bẩn thỉu nhất làm cho người

ta lộn mửa, vì mọi phương tiện để vứt bỏ tất cả những thứ đó cũng bị tước đoạt; vậy là người ta buộc họ phải đầu độc chính nơi ở của mình Thế vẫn chưa đủ Mọi thứ tai hại đổ lên đầu kẻ nghèo Cư dân thành phố nói chung đã ở rất chen chúc,

nhưng chính họ lại buộc phải sống chật chội hơn Phải hít thở không khí ô uế ngoài

phố cũng chưa đủ, họ còn bị nhét hàng tá người vào một gian phòng, và không khí

họ hít thở ban đêm trở nên hoàn toàn ngột ngạt Người ta cho họ ở trong những phòng ẩm thấp, những nhà hầm nước thấm từ dưới lên, những tầng sát mái nước dội từ trên xuống Người ta xây cho họ những căn nhà mà uế khí không có lối thoát Người ta cho họ những áo quần xấu, rách tả tơi, bở bục; những thức ăn tồi tệ, làm giả và khó tiêu

=> Do ph i sốống trong điềều ki n khó khăn, b n th u nh thềố nền nó đã t o điềềuả ệ ẩ ỉ ư ạ

ki n thu n l i cho vi c lây lan các b nh nh thệ ậ ợ ệ ệ ư ương hàn, d ch t , đ u mùa,… Kềốtị ả ậ

h p v i lu t cống xợ ớ ậ ưởng quy đ nh râốt ít ngày ngh ốốm, đã khiềốn cho c th nh ngị ỉ ơ ể ữ

người lao đ ng ngày càng chềốt dâền chềốt mòn vì b nh t t ộ ệ ậ

* Trong quan h xã h i ệ ộ

- Dân cư cũng bị tập trung như tư bản; điều này cũng là dĩ nhiên thôi, bởi vì trong công nghiệp, con người, người công nhân, chỉ được xem như một loại tư bản,

loại tư bản này tự nộp mình cho chủ xưởng sử dụng và được chủ xưởng trả lợi tức dưới danh nghĩa tiền lương Một xí nghiệp công nghiệp lớn cần nhiều công nhân cùng làm việc ở một tòa nhà; những công nhân ấy cần phải sống ở gần nhau, thậm chí ở một công xưởng lớn, họ tạo thành cả một làng Trong cái chế độ tai tiếng giai cấp tư sản cầm đầu kết hợp với điều kiện sống tệ hại đã thúc đẩy họ dùng ma túy để bắt trẻ con nằm yên, và thực tế là cách ấy rất phổ biến ở các khu công xưởng Theo

ý kiến của bác sĩ Johns, phụ trách đăng ký hộ tịch của khu Manchester, thì thói quen ấy là nguyên nhân chủ yếu của những trường hợp chết người vì chứng co giật, vốn khá thường gặp Công việc của phụ nữ ở công xưởng không tránh khỏi làm tan

rã gia đình; trong xã hội hiện tại, lấy gia đình làm cơ sở, thì sự tan rã ấy, với vợ chồng cũng như con cái, đều gây nên những hậu quả tồi tệ nhất, xét về đạo đức Người mẹ mà không có thì giờ chăm sóc con, không thể cho đứa con được hưởng

sự âu yếm bình thường nhất trong mấy năm đầu, lại rất ít khi nhìn thấy con, thì đối với đứa trẻ, đó không phải là người mẹ thực sự; người mẹ ấy tất yếu sẽ đối xử với con rất dửng dưng, thiếu tình thương, không chăm sóc, coi con như người lạ Những đứa trẻ lớn lên trong những điều kiện đó, sau này sẽ hoàn toàn không biết đến đời sống gia đình; khi ở trong gia đình do chính chúng xây dựng, chúng cũng không cảm thấy hương vị gia đình, vì chúng đã quá quen với cuộc sống cô độc, điều đó tất nhiên sẽ làm cho gia đình công nhân càng bị phá hoại Trẻ con đi làm cũng là một nguyên nhân làm tan rã gia đình Khi chúng kiếm được nhiều tiền hơn

so với chi phí mà cha mẹ bỏ ra để nuôi chúng, thì chúng bắt đầu trả cho cha mẹ khoản chi phí ấy, còn lại thì chúng tự giữ lấy mà tiêu Việc ấy thường xảy ra khi chúng 14-15 tuổi Trẻ con ở đây dần tự lấp, chúng coi cha mẹ như quán trọ nếu không vừa ý thì chúng bỏ đi tìm quán khác

- Nhiều khi, việc phụ nữ đi làm ở công xưởng không hoàn toàn phá hoại gia đình, nhưng làm cho nó đảo ngược Vợ kiếm tiền nuôi gia đình, chồng ở nhà trông

con, quét dọn, nấu nướng Chuyện đó rất phổ biến, riêng Manchester đã có thể có mấy trăm ông chồng nội trợ như vậy Có thể dễ dàng tưởng tượng sự phẫn nộ chính đáng của công nhân, trước tình trạng là tất cả quan hệ gia đình đã đảo ngược, trong khi mọi quan hệ xã hội khác vẫn y nguyên Nếu gia đình trong xã hội ngày nay đang ngày càng suy sụp, thì điều đó chỉ chứng minh rằng: sợi dây gắn bó gia đình không phải là tình yêu, mà là lợi ích riêng, ẩn dưới tấm áo công hữu tài sản Khi con cái không chỉ trả tiền ăn cho cha mẹ, như trên đã nói, mà còn phải nuôi cha mẹ thất nghiệp của chúng, thì cũng xuất hiện những quan hệ y như vậy Trong "Báo cáo về lao động công xưởng", bác sĩ Hawkins chứng thực rằng loại quan hệ ấy rất thường gặp, mà ở Manchester thì điều ấy ai cũng biết Trong những trường hợp khác, người đàn bà là chủ; còn trong trường hợp này, con gái chính là chủ Huân tước Ashley trong diễn văn của mình (tại Hạ viện ngày 15 tháng Ba 1844) đã đưa ra một ví dụ như thế: một người mắng hai cô con gái của mình vì đã vào tiệm rượu, thì hai cô nói rằng mình đã chán ngấy việc phải phục tùng rồi: "Thưa ông, ông cút

đi cho rảnh, chúng tôi còn phải nuôi ông nữa kia"; cho rằng mình đáng được hưởng chút gì đó từ kết quả lao động của mình, hai cô liền bỏ nhà ra đi, để mặc bố mẹ cho

số phận Các thiềốu n l n lền trong cống xữ ớ ưởng cũng khống khá h n ph n đã cóơ ụ ữ chốềng Một người con gái làm việc ở công xưởng từ năm chín tuổi thì tất nhiên không thạo việc nhà, thế nên tất cả nữ công nhân công xưởng đều hoàn toàn không

có kinh nghiệm và không biết quản lí nội trợ Họ không biết may vá, không biết đan, không biết làm bếp, không biết giặt giũ; cả những việc gia đình bình thường nhất, họ cũng không biết, còn việc chăm sóc trẻ em thì họ càng không biết

- Trong thời gian này, sau khi phải chịu nhiều áp bức bóc lột, các công nhân đứng lên đấu tranh Họ đã đấu tranh qua hai hình thức: phạm tội hoặc đấu tranh theo công liên

+ Hình thức đầu tiên, thô sơ và ít hiệu quả nhất là phạm tội Công nhân phải sống nghèo khổ, bần cùng, lại thấy đời sống của kẻ khác khá hơn mình; họ không hiểu sao mình lao động cho xã hội nhiều hơn bọn nhà giàu ăn không ngồi rồi, mà phải chịu thiếu thốn như thế Và do đó họ ăn cắp Sau m t th i gian cống nhân đãộ ờ

s m nh n ra là làm thềố thì ch ng ích gì Vi c ph m t i ch là hành đ ng đ nớ ậ ẳ ệ ạ ộ ỉ ộ ơ

phương đ c mã chốống l i chềố đ xã h i th i đó v i t cách cá nhân Mà xã h i cóọ ạ ộ ộ ờ ớ ư ộ

th dùng m i s c m nh đ đốối phó và áp đ o k đ ch đ n đ c băềng u thềố tuy tể ọ ứ ạ ể ả ẻ ị ơ ộ ư ệ đốối H n n a, tr m căốp là hình th c đâốu tranh thố s và vố ý th c nhâốt Thềố nềnơ ữ ộ ứ ơ ứ riềng m t vi c đó khống thềố tr thành bi u hi n chung c a cống nhân H n n a,ộ ệ ở ể ệ ủ ơ ữ ngay khi cống nhân v a giành đừ ược thăống l i chốốc lát, thì toàn b s c n ng c aợ ộ ứ ặ ủ quyềền l c xã h i liềền đè lền nh ng k ph m t i khống có gì t v , và m c s cự ộ ữ ẻ ạ ộ ự ệ ặ ứ

tr ng ph t h , còn máy móc thì l i vâẫn đừ ạ ọ ạ ược dùng

+ Đến năm 1824, công nhân có quyền tự do lập hội, thì mọi ngành lao động đều thành lập các công liên, với chủ trương công khai là bảo vệ từng công nhân riêng

lẻ, chống sự bạo ngược và nhẫn tâm của giai cấp tư sản Mục đích của những công liên ấy là: qui định tiền lương, thương lượng với giới chủ trên tư cách là một lực lượng, điều chỉnh tiền lương theo lợi nhuận của chủ, tăng lương khi có thể, và giữ một mức lương bằng nhau cho một nghề ở mọi nơi Do đó, họ thường đấu tranh đòi các nhà tư bản thực hiện một mức lương chung, và tuyên bố bãi công với người nào không chấp nhận mức đó Hơn nữa, công liên hạn chế việc tuyển thợ học việc, để giữ vững nhu cầu về nhân công của bọn tư bản, từ đó giữ vững tiền lương; cố gắng hết sức chống các thủ đoạn hạ thấp tiền lương của chủ xưởng, như việc dùng máy móc và công cụ mới,… cuối cùng là giúp tiền cho công nhân thất nghiệp Tuy nhiên đấu tranh theo công liên hợp pháp và đông đảo nhưng không phải lúc nào cũng có tác dụng Không phải tất cả công nhân đều tham gia công liên, cũng có những công nhân rời khỏi công liên vì lợi ích trước mắt mà chủ xưởng ban cho

Chính vì vậy, công liên là một tổ chức lỏng lẻo, đình công từ đó cũng ít tác dụng hơn Hơn nữa, đình công công liên cũng bị ảnh hưởng bởi nền kinh tế thời đó Ví

dụ khi có khủng hoảng thương nghiệp, thì công liên phải tự động hạ mức lương xuống, hoặc bị giải tán hoàn toàn; hay khi nhu cầu lao động tăng nhiều, thì nó cũng không thể đòi lương cao hơn mức các nhà tư bản qui định,…

=> Giai cấp công nhân Anh thế kỷ 19 không hề có một chút quyền lực nào ở cả địa

vị kinh tế lẫn địa vị chính trị Về pháp luật và trên thực tế, công nhân là nô lệ của giai cấp có của, của giai cấp tư sản; họ bị nô lệ đến mức có thể bị bán đi như hàng hoá, và cũng lên giá xuống giá như hàng hoá Quan hệ giữa công nhân tự do và chủ cũng được pháp luật qui định, nhưng chúng không được tuân thủ, vì không phù hợp với tập tục, cũng như với lợi ích của chủ Đó là chế độ nô lệ có tính đạo đức giả, nó tồi hơn chế độ nô lệ cũ Và con đường duy nhất để thoát khỏi tình trạng này

chính là đấu tranh

II Suy nghĩ về sứ mệnh học thuyết lịch sử của giai cấp công nhân của Mác và

ý nghĩa của nó.

1 Nội dung của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Giai cấp công nhân là sản phẩm của nền công nghiệp hiện đại, lực lượng đại biểu cho sự phát triển của lực lượng sản xuất tiến bộ, cho xu hướng phát triển của phương thức sản xuất tương lai, do vậy, về mặt khách quan nó là giai cấp có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo nhân dân lao động đấu tranh xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xóa bỏ mọi chế độ áp bức bóc lột và xây dựng xã hội mới – xã hội xã hội chủ nghĩa

và cộng sản chủ nghĩa Theo quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen, việc thực hiện

sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân cần phải trải qua hai bước: