BÀI tập lớn môn CHỦ NGHĨA xã hội KHOA học đề tài VAI TRÒ của ĐẢNG CỘNG sản TRONG CÁCH MẠNG xã hội CHỦ NGHĨA ở VIỆT NAM

Nhận thức được thực tế đó, em xin lựa chọn đề tài “Vai trò của Đảng Cộng sản trong cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam” nhằm hiểu rõ hơn vai trò lãnh đạo của Đảng trong cách mạng xã hộ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ - 

 -BÀI TẬP LỚN MÔN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

ĐỀ TÀI: VAI TRÒ CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN TRONG CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM

MỤC LỤC

I MỞ ĐẦU 1

II NỘI DUNG 1

1 VAI TRÒ CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN TRONG CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM 1

1.1 Đặc điểm quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở việt nam 1

1.2.Vai trò của Đảng Cộng sản trong cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam 2

2 BỐI CẢNH VIỆT NAM HIỆN NAY 4

2.1 Thắng lợi của cách mạng Việt Nam sau hơn 35 năm đổi mới 4

2.2 Những hạn chế và thách thức, khó khăn hiện nay 5

3 NHẬN THỨC CỦA BẢN THÂN VỀ TRÁCH NHIỆM SINH VIÊN TRONG SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 7

III KẾT THÚC 8

I MỞ ĐẦU

Trong quan điểm của Mác – Lênin về quần chúng và vận động quần chúng thì quần chúng nhân dân chính là chủ thể sáng tạo nên lịch sử - động lực của Cách mạng Tuy nhiên quần chúng nhân dân chỉ có thể phát huy tối đa sức mạnh và vai trò sáng tạo khi có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản

Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, trong đó quần chúng bao gồm Đảng

vô sản Nếu ví con đường cách mạng như một chuyến tàu thì Đảng chính là “đầu con tàu” ấy, Đảng soi đường, chỉ lối cho khối đại đoàn kết toàn dân được giác ngộ và có

tổ chức, nhờ vậy mà chuyến tàu “cách mạng” mới đến được hy vọng, đến được tự do dân chủ một cách dễ dàng Đảng Cộng sản có trách nhiệm như “người cầm lái’, người dẫn đường: Đảng hoạch định ra đường lối đúng đắn, đưa đường lối đó vào quần chúng để giác ngộ, tập hợp và tổ chức, vận động nhân dân đứng lên đấu tranh thực hiện giải phóng dân tộc, xây dựng xã hội mới

Nhận thức được thực tế đó, em xin lựa chọn đề tài “Vai trò của Đảng Cộng

sản trong cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam” nhằm hiểu rõ hơn vai trò lãnh

đạo của Đảng trong cách mạng xã hội chủ nghĩa cũng như quá trình định hướng, xây dựng đường lối phát triển ở Việt Nam

II NỘI DUNG

1 VAI TRÒ CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN TRONG CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM

1.1 Đặc điểm quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở việt nam

Đặc điểm quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa: Việt Nam tiến lên chủ nghĩa xã hội trong điều kiện vừa thuận lợi vừa khó khăn đan xen, với những đặc trưng cơ bản:

- Xuất phát từ một xã hội vốn là thuộc địa, nửa phong kiến, lực lượng sản xuất thấp Đất nước trải qua chiến tranh ác liệt, kéo dài nhiều thập kỷ, hậu quả để lại còn nặng nề Những tàn dư thực dân, phong kiến còn nhiều, các thế lực thù địch thường xuyên tìm cách phá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa và nền độc lập dân tộc của nhân dân ta

- Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại đang diễn ra mạnh mẽ, cuốn hút tất cả các nước ở mức độ khác nhau Nền sản xuất vật chất và đời sống xã hội đang trong quá trình quốc tế hóa sâu sắc, ảnh hưởng lớn tới nhịp độ phát triển lịch sử

và cuộc sống các dân tộc

- Thời đại ngày nay vẫn là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội, cho dù chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ Các nước với chế

độ xã hội và trình độ phát triển khác nhau cùng tổn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vì lợi ích quốc gia, dân tộc Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước

vì hòa bình, độc lập, dân tộc, dân chủ, phát triển và tiến bộ xã hội dù gặp nhiều khó khăn, thách thức, song theo quy luật tiến hóa của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội

1.2 Vai trò của Đảng Cộng sản trong cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt

Nam

Thứ nhất, khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà nước và xã hội là cần thiết, tất yếu, khách quan.

Vấn đề Đảng Cộng sản cầm quyền là một trong những nội dung quan trọng được các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin đề cập Trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ rõ: giai cấp công nhân là giai cấp cách mạng nhất, tiên tiến nhất, giai cấp có sứ mệnh lịch sử đào huyệt chôn chủ nghĩa tư bản Nhưng muốn thực hiện được sứ mệnh lịch sử của mình thì giai cấp công nhân phải có “đội tiên phong với lý luận tiên phong và hành động tiên phong” để lãnh đạo Đội tiên phong chính là Đảng Cộng sản - bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp

công nhân C.Mác và Ph.Ăngghen đã chứng minh, chính đảng của giai cấp công nhân

ra đời là một đòi hỏi tất yếu khách quan của cuộc đấu tranh giai cấp cần có lực lượng lãnh đạo giai cấp thực hiện sứ mệnh lịch sử thế giới của mình Ph.Ăngghen cho rằng, Đảng Cộng sản ra đời là điều kiện tiên quyết để bảo đảm cho cách mạng xã hội chủ nghĩa giành thắng lợi và thực hiện được mục tiêu cuối cùng của nó là thủ tiêu giai cấp

Kế thừa tư tưởng trên của Mác - Ăngghen, Lênin khẳng định: “Về nguyên tắc, Đảng Cộng sản phải giữ vai trò lãnh đạo, đó là điều không còn phải nghi ngờ gì nữa” Bởi Đảng Cộng sản là đội tiên phong giác ngộ có tổ chức, và là tổ chức chặt chẽ nhất của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, chỉ có Đảng Cộng sản mới có đủ phẩm chất chính trị và năng lực, xứng đáng là người lãnh đạo xã hội mới Lênin cũng chỉ rõ: “Đảng Cộng sản… cầm quyền tức là Đảng không chỉ lãnh đạo Nhà nước mà là lãnh đạo cả xã hội” Và trong điều kiện cầm quyền đó, Đảng phải là “trí tuệ, danh dự

và lương tâm của thời đại”

Giải đáp vấn đề “Cách mệnh trước hết phải có cái gì?”, Hồ Chí Minh chỉ rõ

“trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững mạnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thì thuyền mới chạy” Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam Đây là một bước ngoặt lịch

sử trọng đại, chấm dứt cuộc khủng hoảng kéo dài về tổ chức và đường lối của cách mạng Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX “Nó chứng tỏ rằng giai cấp vô sản

ta đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng”

Thứ hai, Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Nhà nước và xã hội là chính danh, hợp hiến và hợp pháp.

Các bản Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1980, năm

1992 và năm 2013 đều có 1 điều quy định: “Đảng Cộng sản Việt Nam… là lực lượng

lãnh đạo Nhà nước và xã hội”, là phù hợp với xu hướng chung của thế giới hiện nay, không phải là cá biệt

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) khẳng định: “Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội Việt Nam” Điều lệ Đảng quy định: “Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyền… Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, đồng thời là một bộ phận của hệ thống ấy”

Như vậy, vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội được xây dựng trên cơ sở pháp lý đồng bộ (hệ thống các văn bản pháp luật) và đồng thuận (điều lệ, quy định) của các tổ chức có liên quan, không phải do Cương lĩnh, Điều lệ Đảng

“đơn phương” quy định Đây là một yếu tố quan trọng bảo đảm tính chính danh đầy

đủ được quy định tại Hiến pháp và Điều lệ Đảng, điều lệ các tổ chức chính trị - xã hội

và tổ chức xã hội nghề nghiệp về mối quan hệ của Đảng với các tổ chức khác ở Việt Nam

Thứ ba, Đảng đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc.

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) xác định: “Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc” Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Trên thực tế, Đảng không có lợi ích nào khác ngoài việc phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân Mục đích của Đảng là xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ, giàu mạnh, xã hội công bằng, văn minh, không còn người bóc lột người, thực hiện thành công chủ nghĩa xã hội và cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản

2 BỐI CẢNH VIỆT NAM HIỆN NAY

2.1 Thắng lợi của cách mạng Việt Nam sau hơn 35 năm đổi mới

Nhìn lại hơn 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới, với 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Cương lĩnh năm 1991), lý luận về đường lối đổi mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng hoàn thiện và từng bước được hiện thực hoá Những thắng lợi đó là nhờ một phần công lao to lớn của Đảng, không có sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng thì sẽ không có công cuộc đổi mới theo định hướng đúng đắn

Bước đầu tiên thành công trong công cuộc đổi mới do Đảng lãnh đạo là Việt Nam đã đạt sự tăng trưởng khá ấn tượng về kinh tế Nếu như trong giai đoạn đầu đổi mới (1986 – 1990), mức tăng trưởng GDP bình quân hằng năm chỉ đạt 4,4%, thì giai đoạn 1991 – 1995, GDP bình quân đã tăng gấp đôi, đạt 8,2%/năm, các giai đoạn sau

đó đều có mức tăng trưởng khá cao, bình quân 6,8% (2016 – 2019) Ngoài ra, chúng

ta còn thu hút được rất nhiều doanh nghiệp FDI đầu tư vào trong nước, thu nhập bình quân đầu người tăng rõ rệt, Nhìn chung, các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế đều có bước phát triển mạnh mẽ

Bên cạnh kinh tế thì văn hóa – xã hội cũng có sự cải thiện đáng kể Việc tăng trưởng kinh tế đã cơ bản gắn kết với phát triển văn hóa, xây dựng con người tiến bộ

và cân bằng xã hội Bằng cách thay đổi cơ chế nhà nước bao cấp toàn bộ trong việc giải quyết việc làm đã dần chuyển trọng tâm sang thiết lập cơ chế, chính sách để các thành phần kinh tế và người lao động đều tham gia tạo việc làm Ngoài ra, quy mô giáo dục tiếp tục được phát triển, cơ sở vật chất được nâng cao, chất lượng đào tạo từng bước đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực, năng lực của các hệ thống y tế cũng được hoàn thiện dần dần,…

Hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, vị thế của Việt Nam ta trên thế giới cũng ngày càng được nâng cao,…

2.2 Những hạn chế và thách thức, khó khăn hiện nay

Trong xu hướng toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, Đảng ta đã chỉ ra những thách thức, những nguy cơ lớn đối với công cuộc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Những thách thức này có quan hệ mật thiết, tác động qua lại lẫn nhau, cần chúng ta ưu tiên giải quyết:

Thứ nhất, tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong khu vực và trên thế giới vẫn là nguy cơ thường trực và khó khắc phục.

Toàn cầu hóa hiện nay, về bản chất, là toàn cầu hóa do chủ nghĩa tư bản độc quyền chi phối, diễn ra trong bối cảnh chủ nghĩa xã hội hiện thực đang lâm vào thoái trào, nên tác động tiêu cực của nó đến các nước phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa lại càng rõ rệt Về phương diện kinh tế, đây là cuộc cạnh tranh, đấu tranh hết sức cam go và phức tạp giữa các nước trong bối cảnh các thế lực tư bản độc quyền gia tăng ảnh hưởng mạnh mẽ, chi phối toàn cầu hóa

Thứ hai, nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa vẫn còn tiềm ẩn

Trong cơ chế thị trường, phát triển nền kinh tế nhiều thành phần hiện nay, ngoài phân phối theo lao động còn phân phối theo vốn đóng góp, theo hiệu quả kinh tế… nên dẫn tới thực tế là phân hóa xã hội ngày càng gia tăng, bất công xã hội vẫn đang diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, gây căng thẳng, xung đột xã hội và nhất

là xuất hiện nguy cơ đẩy các quan hệ xã hội tới chỗ xa rời bản chất công bằng, dân chủ, nhân đạo, nhân văn tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội

Thứ ba, âm mưu thực hiện “diễn biến hòa bình” của thế lực thù địch nhằm chống phá nước ta với những biểu hiện mới, quyết liệt và tinh vi hơn trước

Với sự phát triển của công nghệ số, các trang mạng, ứng dụng xã hội đã được các thế lực thù địch ráo riết tận dụng triệt để trong thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” nhằm xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Thứ tư, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, trong đó có tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí ở bộ phận cán bộ, đảng viên vẫn chưa được ngăn chặn triệt để.

Thực tế cho thấy còn một số cán bộ có bản lĩnh chính trị chưa thật sự vững vàng, có biểu hiện dao động về lập trường, quan điểm; lười học tập, nâng cao nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Đáng chú ý là gần đây có một

số cán bộ, đảng viên đã thực sự “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, đòi “đa nguyên”,

“đa đảng”, sám hối, “chia tay ý thức hệ”, từ bỏ chủ nghĩa xã hội… Một số cán bộ uy tín thấp, có biểu hiện sa sút về đạo đức, lối sống, thiếu gương mẫu, thiếu tinh thần trách nhiệm, nói không đi đôi với làm, xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; thậm chí đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích tập thể; đặc quyền, đặc lợi, quan liêu, xa dân Do vậy, đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng tham nhũng đang là một nhiệm vụ quan trọng và cấp bách hiện nay, nhưng cũng là một nhiệm vụ rất khó khăn, gay go, đầy phức tạp

3 NHẬN THỨC CỦA BẢN THÂN VỀ TRÁCH NHIỆM SINH VIÊN TRONG

SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Sinh viên là lực lượng kế tục, phát huy nguồn trí tuệ nước nhà, là nguồn lực chủ yếu trong thời đại kinh tế tri thức, khoa học công nghệ, đóng vai trò then chốt trong quá trình phát triển đất nước, là lực lượng to lớn trong việc giữ gìn và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay

Mỗi một sinh viên cần nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay qua những nhiệm vụ sau:

Một là, không ngừng học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ

Chí Minh; hiểu sâu sắc về chủ trương, đường lối, mục tiêu lý tưởng cao đẹp, bản chất tốt đẹp của Đảng; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch Từ đó, củng cố niềm tin của bản thân vào sự lãnh đạo của Đảng và tích cực, xung kích đi đầu thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng,

chính sách, pháp luật của Nhà nước Ngoài ra, thanh niên cũng cần biết cách tuyên truyền kiến thức về Đảng, tạo dựng niềm tin về Đảng cho những cá nhân, bạn bè, người thân ít có điều kiện, thời gian tìm hiểu về Đảng, chưa hiểu biết về tư tưởng, đường lối của Đảng

Hai là, tích cực tham gia xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, nâng cao

nhận thức về vai trò của kỹ năng xã hội, rèn luyện bản thân để thích nghi với môi trường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế

Ba là, tích cực học tập và tự học tập để nâng cao trình độ văn hóa, chuyên

môn, khoa học, kỹ thuật, tay nghề để thích ứng với thị trường lao động trong nước và thị trường lao động quốc tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa vẫn là xu thế lớn của thế giới

Bốn là, xây dựng tinh thần cảnh giác, tích cực đấu tranh chống lại âm mưu

chống phá của các thế lực thù địch trên mặt trận tư tưởng và văn hóa, góp phần miễn dịch cho không chỉ bản thân mà cho toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ thanh niên, sinh viên trước âm mưu diễn biến hòa bình

Trong năm vừa qua khi đại dịch Covid-19 ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, kinh tế, xã hội của nước ta, các thế lực thù địch, phần tử phản động, cơ hội chính trị liên tục lợi dụng tình hình dịch bệnh để xuyên tạc chế độ, chính sách, công tác phòng chống dịch của Việt Nam Chính vì thế, mỗi chúng ta – lực lượng sinh viên nòng cốt của Đảng Cộng sản cần ý thức rõ ràng về mọi âm mưu chống phá, lên án các đối tượng phản động cố tình tung tin đồn thất thiệt, sai sự thật; đồng thời thực hiện tốt những chỉ định mà Đảng và Nhà nước đã đề ra

III KẾT THÚC

Trải qua quá trình đấu tranh khó khăn và gian khổ, khi đất nước thống nhất, Đảng và nhà nước quyết định đưa nước ta tiến lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua giai đoạn

tư bản chủ nghĩa Đây là sự nghiệp rất khó khăn, phức tạp, lâu dài với nhiều chặng đường, nhiều hình thức tổ chức kinh tế, xã hội có tính chất quá độ Vì thế, sự nghiệp