Giải pháp nâng cao kỹ năng quản lý chi tiêu cá nhân của sinh viên khối kinh tế trên địa bàn tp hồ chí minh

Chi tiêu hợp lý luôn là một kỹ năng sống vô cùng cần thiết và không thể thiếu trong cẩm nang sống của sinh viên.. Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến kỹ năng quản lý chi tiêu hàng tháng

GIẢI PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG QUẢN LÝ CHI TIÊU CÁ NHÂN

CỦA SINH VIÊN KHỐI KINH TẾ TRÊN ĐỊA BÀN TP HỒ CHÍ MINH

Hồ Ngọc Bảo Thu, Nguyễn Kim Thùy, Nguyễn Hoàng Trường Thịnh và

Nguyễn Hoài Nam

Khoa Tài chính – Thương Mại, Trường Đại học Công Nghệ TP Hồ Chí Minh

GVHD: ThS Ngô Ngọc Nguyên Thảo

TÓM TẮT

Đối với các bạn sinh viên đặc biệt là sinh viên sống xa gia đình Chi tiêu hợp lý luôn là một kỹ năng sống vô

cùng cần thiết và không thể thiếu trong cẩm nang sống của sinh viên Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến

kỹ năng quản lý chi tiêu hàng tháng của sinh viên là tiền đề giúp cho sinh viên nhận thức được những tác hại

khi chi tiêu bất hợp lý Từ đó đưa ra những giải pháp hợp lý.Vì nó cần thiết trong thời kì phát triển này nên nó

trở thành là 1 học phần khá quan trọng cần thiết cho những ai học chuyên ngành kinh tế Nhưng để làm được

điều đó cũng là một vấn đề không hề dễ dàng Các bạn sinh viên cần nghiên cứu lập ra kế hoạch quản lý chi

tiêu hợp lý Vì vậy sinh viên chúng ta cần nhận định sâu sắc về vai trò của kỹ năng quản lý chi tiêu để trang bị

cho bản thân những hành trang bước vào xã hội

Từ khóa: quản lý chi tiêu, kỹ năng sống, sinh viên, hợp lý

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Hiện nay, một trong những vấn đề nóng của sinh viên nói chung đó là không đủ tiền chi tiêu vào cuối tháng

Hiện tượng này gây tác động tiêu cực lên cuộc sống cũng như kết quả học tập của sinh viên, mà nguyên nhân

là do sự yếu kém trong việc quản lý chi tiêu của sinh viên (Tuổi trẻ online, ngày 29/9/2013) Thêm vào đó, kỹ

năng quản lý chi tiêu của sinh viên yếu kém còn dẫn đến nhiều hệ lụy như tác động xấu đến phẩm chất cá nhân,

quan hệ gia đình và công việc, tạo ra tình trạng sử dụng các hình thức tín dụng vào cuối tháng, và về lâu dài

tạo thành thói quen ỷ lại vào các hình thức tín dụng nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu cá nhân (Xiao et al., 2006)

Chính vì vậy, câu hỏi nghiên cứu mà đề tài đặt ra là các nhân tố nào có ảnh hưởng đến kỹ năng quản lý chi tiêu

cá nhân? Nhắc đến độ tuổi sinh viên, ta có thể mường tượng ra hình ảnh các cô cậu thiếu niên đang chập chững bước trên con đường trưởng thành Cái độ tuổi chênh vênh đi kèm với nguồn tài chính còn phụ thuộc, thì quản

lý tiền bạc lúc này quả thực là một bài toán khó và không biết nên bắt đầu từ đâu, nó có thực sự cần thiết? Hãy nhớ tài chính có thể phức tạp, nhưng nó rất cần thiết để giáo dục bản thân, hãy học cách sớm nhất khi có thể! Cách chi tiêu ở giai đoạn tuổi 20 sẽ là những viên gạch đầu tiên tạo nền tảng cho bạn khi ở tuổi 30 – 40 và hơn thế nữa Trước hết, ta cần hiểu rõ tầm quan trọng của việc quản lý tài chính cá nhân, nhất là trong độ tuổi sinh viên Việc kiểm soát và hoạch định các khoản chi tiêu sẽ là tiền đề vững chãi cho mọi tình huống bất ngờ Trong bối cảnh nền kinh tế phát triển, sinh viên – người đang đi trên cuộc hành trình mới sẽ phải đối mặt với những chi tiêu tài chính Họ dễ sa đà vào những cuộc chơi, ăn uống, mua sắm,…Họ phải đối mặt với nhiều khoản chi tiêu mà trước đây đều do bố mẹ chi trả Quản lý tài chính cá nhân cũng là một cách sinh viên ứng dụng lý thuyết vào thực tiễn kiểm soát hành vi cá nhân, công việc Dù bạn là tân cử nhân sắp ra trường hay mới bước vào ngưỡng cửa đại học thì những mẹo nhỏ sau đây đều có thể giúp ích cho cuộc sống của bạn Vậy bạn

sẽ làm gì để học cách cân đối tài chính cá nhân, để không tiêu xài phung phí số tiền được giao phó Quan trọng nhất, quản lý chi tiêu là bước đầu để hội nhập với tương lai chúng ta phải độc lập tài chính

2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI TIÊU CỦA SINH VIÊN KHỐI KINH TẾ TẠI TP.HCM

Kỹ năng quản lý chi tiêu cá nhân là một trong những kỹ năng quan trọng trong cuộc sống của mỗi người Vì vậy, trên thế giới đã có rất nhiều nghiên cứu tìm hiểu về kỹ năng quản lý chi tiêu cá nhân Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực chi tiêu cá nhân đã dựa trên các lý thuyết về phát triển con người (Havighurst, 1972; Baltes, 1987; Shanahan and Hood, 1999; Arnett, 2000), xã hội của người tiêu dùng (Ward, 1974; Moschis, 1987; John, 1999), và hành vi quy hoạch (Ajzen and Fishbein, 1980; Ajzen, 1991) để phát triển các biện pháp quản lý chi tiêu cá nhân trong các nghiên cứu (Fitzsimmons et al., 1993; Hilgert et al., 2003; Kim et al., 2003; Perry and Morris, 2005; Jorgensen, 2007; Servon and Kaestner, 2008; Xiao et al., 2008) và tiến hành là nghiên cứu sâu hơn về các lí luận trong các nghiên cứu giải thích hành vi tài chính (Granbois, 1983; Rosen and Scannell, 1990; MuGenda, Hira et al., 1990; Davis and Weber, 1990; Davis, 1992; Godwin and Koonce, 1992; Prochaska-Cue, 1993; Grable et al., 2009) Theo các tác giả thì một vài hành vi quản lý đã được xác nhận tồn tại, nhưng các nhà nghiên cứu về kỹ năng quản lý chi tiêu cá nhân thường chỉ sử dụng những tiêu chuẩn ủy quyền của hành

vi chi tiêu cá nhân như: Mức độ thực tế cho vay tiêu dùng (ví dụ, Sullivan, 1987; Bernstein, 2004) không phải

là việc đánh giá các hành vi (Xiao and Dew, 2011)

Thực tế, các bạn trẻ có xu hướng than phiền hết tiền vào những ngày cuối tháng Việc hầu hết sinh viên chi tiêu nhiều hơn số tiền chu cấp từ gia đình và nguồn thu nhập tự thân Họ không biết cách làm thế nào để vừa tiết kiệm vừa có thể trả phí cho những trải nghiệm mới của mình Hoặc thậm chí vấn đề lớn mà họ gặp phải cũng chỉ từ việc ăn uống thường ngày

Với thực trạng chung hiện nay, chúng em đã khảo sát trực tuyến ngẫu nhiêu 315 bạn sinh viên năm nhất khối kinh tế đang sinh sống và học tập tại TP.HCM để thấy được những vấn đề khiến việc chi tiêu hàng tháng trở nên mất kiểm soát Thông qua những câu hỏi khảo sát chúng em đã thu về kết quả như sau:

Bảng 1: Khảo sát ý kiến của sinh viên tại TP.HCM đối với những vấn đề ảnh hưởng đến chi tiêu

Các khoản chi phí ảnh hưởng đến thiếu hụt chi tiêu Đồng ý Không đồng

ý

1 Học phí học tập tại các trường ĐH, CĐ, 99.3% 0.7%

3 Chi phí sinh hoạt: ăn uống, điện nước, vật dụng cá nhân 95.4% 4.6%

Phương pháp quản lý chi tiêu hợp lý

8 Chia sẻ tiền phòng và chia nhau mua sắm vật dụng 71.7% 28.3%

9 Làm công việc bán thời gian (Part time) 86.9% 13.1%

10 Phân biệt giữa “Cần” và “Thích” (Nhu cầu thiết yếu và sở

12 Tự chế biến món ăn và hạn chế ăn ngoài 42.3% 57.7%

14 Tận dụng lại giáo trình, tài liệu của tiền bối 72,8% 27,2%

15 Hạn chế chi phí tìm hiểu, hẹn hò (Ăn uống, xem phim, quà) 44,9% 55,1%

Nguồn: Nhóm tác giả khảo sát và tổng hợp 2022

Thông qua bảng thống kê trên chúng ta có thể thấy vấn đề chi tiêu hợp lý là rất cần thiết cho sinh viên, việc chi tiêu không hợp lý ảnh hưởng đến mức sống, sinh hoạt, tâm lý, những tác động nhỏ đó lâu dài có thể sẽ gây hậu quả to lớn đối với nền kinh tế Điều đó được thể hiện qua chi phí sinh hoạt, giải trí ( 62,1%), mua sắm trực

tuyến (88,9%) Sự không đồng tình trước các phương án quản lý chi tiêu hợp lý đề ra khá cao như: tự chế biến

và hạn chế ăn ngoài ( 57,7%) , hạn chế chi phí tìm hiểu, hẹn hò ( 55,1%)

3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG QUẢN LÝ CHI TIÊU CỦA SINH VIÊN

Quản lý chi tiêu hàng hàng tháng luôn là một vấn đề thiết yếu đối với các bạn sinh viên, đặc biệt là các bạn sinh viên sống xa gia đình Nhiều bạn học môn Nguyên lí kế toán rất tốt nhưng khi qua học phần Kế toán tài chính 1 thì lại cảm thấy như mất gốc, không Qgì Và các bạn cũng không biết cách làm thế nào để học môn kế toán tài chính 1 đạt kết quả thật tốt Từ năm nhât kết bạn vơi scacs bạn sinh vieb

Để có thể học tốt học phần kế toán tài chính 1, nắm vững kiến thức, trở thành một kế toán giỏi, thăng chức nhanh thì bạn cần cách học như thế nào ?

Tiết kiệm chi phí thuê nhà

Tiền thuê nhà hàng tháng là chi phí tốn kém nhất đối với sinh viên Do đó, nếu muốn chi tiêu tiết kiệm, cần giảm chi phí thuê nhà xuống mức tối thiểu.Hầu hết các trường đại học đều có khu ký túc xá dành cho sinh viên với mức giá cực rẻ Tuy lượng, số lượng sinh viên được ở trong ký túc xá không nhiều Thông thường các sinh viên có hoàn cảnh khó khăn sẽ được ưu tiên hơn Nếu không đăng ký được ký túc xá, bạn buộc phải tìm nhà trọ bên ngoài Chi phí sẽ đắt hơn gấp 2 – 3 lần so với ở trong ký túc xá Do đó, cần xem xét, so sánh mức giá,

cơ sở vật chất,… giữa nhiều phòng để đưa ra lựa chọn phù hợp Bạn nên rủ một hoặc một vài người bạn đáng tin cậy ở cùng để giảm bớt gánh nặng chi phí Bạn không chỉ tiết kiệm được khoản tiền kha khá mỗi tháng, mà còn đảm bảo an toàn hơn so với việc ở một mình

Chia sẻ với bạn cùng phòng để chi tiêu tiết kiệm hơn

Nếu quyết định ở ghép, hãy chia nhau hoặc góp tiền chung để mua sắm các vật dụng trong nhà Ví dụ như quạt, nồi xoong, nệm, chăn,… Căn phòng của bạn sẽ có đầy đủ vật dụng mà chi phí vẫn được san sẻ Điều này cũng rất tiện nếu như các bạn chuyển ra ở riêng, không sống chung cùng nhau nữa Mỗi người có thể mang đi món

đồ thuộc quyền sở hữu của mình

Mượn hoặc xin giáo trình

Giáo trình là tài liệu học tập không thể thiếu khi vào đại học Tuy nhiên, nó lại chỉ được sử dụng trong một thời gian ngắn – đến khi kết thúc môn học Và không thể tái sử dụng Sẽ thật tốn kém nếu như mỗi môn học bạn phải bỏ ra hàng trăm ngàn để mua giáo trình mới, sau đó bỏ không trên giá sách Tại sao bạn không tìm một phương án nào đó tiết kiệm hơn? Thư viện của các trường đại học đều cho phép toàn bộ sinh viên được mượn sách miễn phí Đó sẽ là một sự lựa chọn tuyệt vời để bạn tiết kiệm chi phí mua giáo trình Ngoài ra, bạn có thể xin giáo trình, tài liệu tham khảo từ những anh chị khóa trên

Ăn uống lành mạnh cũng là cách giúp chi tiêu tiết kiệm

Không ít sinh viên, nhất là sinh viên nam, thường lựa chọn ăn hàng cho nhanh chóng, tiện lợi thay vì tự nấu cơm Tuy nhiên, chi phí ăn hàng thường khá cao và không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm Để tiết kiệm chi phí về lâu dài, nên sắm một bộ dụng cụ nấu nướng đơn giản và dành thời gian tự nấu ăn tại nhà Vừa đảm bảo vệ sinh, vừa tốt cho sức khỏe lại hợp khẩu vị Mặc dù cách này sẽ khiến bạn tốn thêm thời gian nấu nướng hằng ngày Nhưng với những bạn không khéo tay, đây chính là cơ hội để rèn luyện kĩ năng cho bản thân Tuy nhiên, cần dựa vào ngân sách chi tiêu hàng tháng, để có kế hoạch chi tiêu phù hợp Chỉ mua vừa đủ lượng thức

ăn cần dùng, tránh lãng phí Ngoài ra, nên hạn chế ăn vặt Những món khoái khẩu như xúc xích, snack, trà sữa,… không chỉ tốn kém tiền bạc mà còn ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe

Hạn chế ăn ngoài

Những buổi liên hoan, tiệc tùng ở ngoài cùng bạn bè giúp bạn tạo dựng mối quan hệ tốt hơn với mọi người Nhưng cũng chính là nguyên nhân khiến bạn nhanh chóng “rỗng túi” Do đó, nên cân nhắc tình hình tài chính của bản thân trước khi quyết định tham gia Chỉ nên tham gia những bữa tiệc thực sự cần thiết và phù hợp với điều kiện của mình Ngoài ra, thay vì lựa chọn tổ chức ở nhà hàng, các bạn có thể cùng nhau tự nấu ăn tại nhà Mọi người cùng đi mua sắm, cùng nấu ăn và cùng thưởng thức chắc chắn sẽ vui vẻ và ý nghĩa hơn rất nhiều so với khi ra tiệm Hơn hết, chi phí cũng tiết kiệm rất nhiều

Tận dụng khu vực giảm giá cho sinh viên

Ngoài ý nghĩa hành chính, tấm thẻ sinh viên thực sự có nhiều lợi ích hơn bạn tưởng đó! Hãy cố gắng tận dụng

nó để nắm bắt những ưu đãi hấp dẫn Chẳng hạn, khi có thẻ sinh viên, bạn sẽ được giảm giá, thậm chí miễn phí khi tham quan bảo tàng, khu du lịch, di tích lịch sử,… Các rạp chiếu phim cũng luôn có mức giá ưu đãi cho sinh viên Ngoài ra, khi sử dụng các phương tiện công cộng, giá vé dành cho sinh viên cũng rẻ hơn so với người bình thường Biết cách tận dụng những ưu đãi này, bạn chắc chắn sẽ tiết kiệm được một khoản tiền không nhỏ cho nhu cầu cá nhân của mình

Sử dụng phương tiện công cộng

Nếu nhà gần, bạn nên đi bộ hoặc xe đạp đến trường Nếu ở xa, nên lựa chọn xe buýt thay vì xe máy Vừa tiết kiệm chi phí đi lại, vừa góp phần giảm ùn tắc giao thông và bảo vệ môi trường Bên cạnh đó, sinh viên cũng được ưu đãi về giá vé khi sử dụng xe buýt Vé xe buýt liên tuyến dành cho sinh viên chỉ khoảng 100.000 – 150.000 đồng/tháng

Mua đồ giảm giá – cách chi tiêu tiết kiệm hiệu quả

Dịp lễ là thời điểm các trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng đưa ra nhiều chương trình khuyến mãi hấp dẫn như giảm giá, tặng quà,… Vì vậy, đây là cơ hội vàng để bạn mua sắm với mức giá tốt nhất Tuy nhiên, đừng

vì thấy hàng giảm giá mà vội vàng mua sắm những thứ không cần thiết Đó không phải tiết kiệm, mà là lãng

phí Bên cạnh đó, khi mua hàng giảm giá, cần xem xét chất lượng sản phẩm có đảm bảo hay không Đừng ham

rẻ và mua những món đồ kém chất lượng Đôi khi nó sẽ còn khiến bạn tốn kém hơn rất nhiều

Tránh mua sắm những thứ không cần thiết

Luôn nhớ rằng: Chỉ mua thứ mình cần, không mua thứ mình thích Nó sẽ giúp bạn chi tiêu khoa học, tiết kiệm, tránh lãng phí Tốt nhất, trước khi đi mua sắm, hãy lên danh sách những món đồ mình cần Bước này giúp bạn không bị sót đồ, ước tính được lượng tiền cần mang theo Đồng thời, hạn chế trường hợp sa đà vào những món

đồ không thực sự cần thiết, hao tốn tiền bạc

Dùng tiền mặt thay vì quẹt thẻ

Việc dùng thẻ thanh toán khá tiện lợi Tuy nhiên, nó thường khiến bạn khó kiểm soát chi tiêu của mình, dẫn đến “vung tay quá trán” Dùng tiền mặt vẫn là lựa chọn an toàn nhất để hạn chế chi tiêu

Hạn chế thi lại, học lại

Thi lại, học lại không chỉ khiến bạn mất thời gian, công sức, mà còn tốn một khoản tiền không nhỏ Vì vậy, để hạn chế điều này, cần cố gắng học tập chăm chỉ để đạt kết quả tốt Nó sẽ giúp bạn tiết kiệm chi phí, đồng thời thuận lợi cho quá trình xin việc sau này

Ngoài chi tiêu tiết kiệm, hãy chủ động tăng thu nhập bằng cách làm thêm

Gia sư, bán hàng, phục vụ bàn,… là những công việc làm thêm mà hầu hết sinh viên lựa chọn để tăng thu nhập

Đi làm thêm giúp bạn giảm bớt thời gian nhàn rỗi ngoài giờ học Đồng thời có thêm một khoản tiền nhỏ để trang trải cho cuộc sống xa nhà Nên lựa chọn những công việc có thời gian linh hoạt, ưu tiên sinh viên và phù hợp với khả năng của mình Nếu có thể, hãy chọn công việc có liên quan đến chuyên ngành học của mình Nó

sẽ giúp có thêm nhiều kinh nghiệm hữu ích cho quá trình tìm kiếm việc làm sau này Làm thêm không chỉ đem lại nguồn thu nhập, mà còn giúp bạn mở rộng mối quan hệ, nâng cao kỹ năng mềm cho bản thân Tuy nhiên, cần cân bằng giữa thời gian học tập và làm thêm Đừng quá chú trọng chuyện tiền bạc mà bỏ bê việc học hành Nên nhớ rằng: Việc quan trọng nhất mà bạn cần làm tốt vẫn là học

Ghi chép chi tiêu

Đây là bước rất quan trọng nếu bạn muốn quản lý chi tiêu hiệu quả Hãy cố gắng ghi lại những khoản chi dù là nhỏ nhất Nó sẽ giúp bạn biết được mình đã chi tiêu những gì? Đâu là khoản khiến bạn tốn nhiều tiền nhất? Từ

đó có giải pháp điều chỉnh sao cho phù hợp Trước đây, mọi người thường ghi chép chi tiêu vào sổ sách hoặc tạo file excel Tuy nhiên việc này khá mất thời gian, khiến bạn không thể duy trì đều đặn Hiện nay, mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng hơn nếu bạn sử dụng các ứng dụng quản lý tài chính cá nhân trên điện thoại, laptop,…