Bài giảng Vật lí lớp 9 bài 37: Máy biến thế

Bài giảng Vật lí lớp 9 bài 37: Máy biến thế được biên soạn nhằm giúp các em học sinh nắm được cấu tạo và hoạt động của máy biến thế, nguyên tắc hoạt động của máy biến thế. Tác dụng là biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế. Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo.

VẬT LÝ 9 – TiẾT 40 GV: NGUYỄN THỊ CHINH TRƯỜNG THCS YÊN ĐỨC

 Câu 1. Đ  truy n đi cùng m t công su t đi n, n u để ề ộ ấ ệ ế ường  dây t i đi n dài g p đôi thì công su t hao phí vì t a nhi t s :ả ệ ấ ấ ỏ ệ ẽ

A.  tăng 2 l n.ầ

B.  tăng 4 l n.ầ

C.  gi m 2 l n.ả ầ

D.  không tăng, không gi m.ả

 Câu 2. Trên cùng m t độ ường dây d n t i đi cùng m t công ẫ ả ộ

su t đi n, n u dùng dây d n có ti t di n tăng g p đôi thì công ấ ệ ế ẫ ế ệ ấ

su t hao phí vì t a nhi t s :ấ ỏ ệ ẽ

A.  tăng 2 l n.ầ

B.  gi m 2 l n.ả ầ

C.  tăng 4 l n.ầ

D.  gi m 4 l n.ả ầ

KI M TRA BÀI CŨ Ể

  Câu  3   Truy n  t i  đi n  năng  đi  xa  thì  có  ề ả ệ

nh ng bi n pháp nào làm gi m hao phí đi n  ữ ệ ả ệ

năng  trên  đ ườ ng  dây  t i  đi n?  Bi n  pháp  ả ệ ệ

nào t i  u nh t ? ố ư ấ

          Có  hai  bi n  pháp: ệ  gi m  đi n  tr   ả ệ ở

c a dây d n và tăng hi u đi n th  đ t vào  ủ ẫ ệ ệ ế ặ

hai đ u đ ầ ườ ng dây.

          Bi n pháp t i  u nh t là: ệ ố ư ấ  tăng hi u  ệ

đi n th  đ t vào hai đ u đ ệ ế ặ ầ ườ ng dây.

Làm th  nào đ  truy n đi n  ế ể ề ệ

năng  t   các  nhà  máy  th y  ừ ủ

đi n đ n n i tiêu th  ? ệ ế ơ ụ

BÀI 37. MÁY BI N THẾ Ế

I C u t o và ho t đ ng c a máy bi n thấ ạ ạ ộ ủ ế ế

  1. C u t o:ấ ạ  hình 37.1 SGK

  ­ Hai cu n dây ộ (cu n s  c p và cu n ộ ơ ấ ộ

th   c p  )ứ ấ  có  s   vòng  khác  nhau,  đ t ố ặ

cách đi n v i nhau.ệ ớ

    ­  M t  lõi  s t  (hay  thép)  có  pha  Silic, ộ ắ

chung cho c  hai cu n dây.ả ộ

BÀI 37. MÁY BI N TH Ế Ế

I.C u t o và ho t đ ng c a máy bi n ấ ạ ạ ộ ủ ế

thế

  1. C u t o.ấ ạ

  2. Nguyên t c ho t đ ng.ắ ạ ộ

   C1.  N u  đ t  vào  hai  đ u  c a  m t ế ặ ầ ủ ộ

cu n  dây ộ (g i  là  cu n  s   c p)ọ ộ ơ ấ  m t ộ

hi u đi n th  xoay chi u thì bóng đèn ệ ệ ế ề

m c    hai  đ u  cu n  dây  kia ắ ở ầ ộ (g i  là ọ

cu n s  c p)ộ ơ ấ  có sáng lên không ? T i ạ

sao ?

 C1. N u đ t vào hai đ u c a ế ặ ầ ủ

m t  cu n  dây ộ ộ (g i  là  cu n  s  ọ ộ ơ

c p)ấ  m t  hi u  đi n  th   xoay ộ ệ ệ ế

chi u  thì  bóng  đèn  m c    hai ề ắ ở

đ u  dây  kia ầ (g i  là  cu n  s  ọ ộ ơ

c p)ấ  có sáng lên không ? T i sao ạ

?

2. Nguyên t c ho t đ ng.ắ ạ ộ

Tr  l i:ả ờ  Có sáng. Vì  khi  đ t  hai  d u  cu n  s  ặ ầ ộ ơ

c p  m t  hi u  đi n  th  ấ ộ ệ ệ ế

xoay chi u thì t o ra trong ề ạ

cu n dây đó m t dòng đi n ộ ộ ệ

xoay  chi u.  Lõi  s t  b  ề ắ ị

nhi m  t   tr   thành  m t ễ ừ ở ộ

nam  châm  có  t   trừ ường 

bi n thiênế   s  đố ường s c ứ

từ  c a  t   trủ ừ ường  xuyên 

qua  ti t  di n  S  c a  cu n ế ệ ủ ộ

th  c p ứ ấ bi n thiên ế  trong 

cu n  dây  th   c p  xu t ộ ứ ấ ấ

hi n dòng đi n c m  ngệ ệ ả ứ      

         Làm  cho  đèn 

sáng

C2 Hiệu điện thế xuất

hiện ở hai đầu cuộn thứ cấp cũng là hiện điện thế xoay chiều Tại sao ?

2 Nguyên tắc hoạt động.

Tr   l i:ả ờ  Đ t  vào  hai  đ u ặ ầ

cu n  s   c p  m t  hi u  đi n  th  ộ ơ ấ ộ ệ ệ ế

xoay chi u thì trong cu n dây đó ề ộ

có  dòng  đi n  xoay  chi u.  T  ệ ề ừ

trường  trong  lõi  s t  luân  phiên ắ

tăng  gi m ả   s   đố ường  s c  tứ ừ 

c a  t   trủ ừ ường  xuyên  qua  ti t ế

di n  S  c a  cu n  th   c p ệ ủ ộ ứ ấ luân 

phiên  tăng  gi mả    K t  qu  ế ả

trong  cu n  dây  th   c p  xu t ộ ứ ấ ấ

hi n  dòng  đi n  xoay  chi uệ ệ ề   

m t  dòng  đi n  xoay  chi u  ph i ộ ệ ề ả

do m t hi u đi n th  xoay chi u ộ ệ ệ ế ề

gây  ra    Do  đó    hai  đ u  cu n ở ầ ộ

th   c p  có  hi u  đi n  th   xoay ứ ấ ệ ệ ế

chi uề

BÀI 37. MÁY BI N TH Ế Ế

I.C u t o và ho t đ ng c a máy ấ ạ ạ ộ ủ

bi n thế ế

  1. C u t o.ấ ạ

­ Hai cu n dây (ộ cu n s  c p và ộ ơ ấ

cu n th  c pộ ứ ấ  ) có s  vòng khác ố

nhau, đ t cách đi n v i nhau.ặ ệ ớ

­ M t lõi s t (hay thép) có pha ộ ắ

Silic, chung cho c  hai cu n dây.ả ộ

  2. Nguyên t c ho t đ ng.ắ ạ ộ

     ­ Đ t m t hi u đi n th  xoay ặ ộ ệ ệ ế

chi u  vào  hai  đ u  cu n  s   c p ề ầ ộ ơ ấ

c a máy bi n th  thì   hai đ u ủ ế ế ở ầ

cu n  th   c p  xu t  hi n  hi u ộ ứ ấ ấ ệ ệ

đi n th  xoay chi u.ệ ế ề

Nêu cấu tạo của máy biến thế

Nêu nguyên tắc hoạt động của máy biến thế

BÀI 37. MÁY BI N TH BÀI 37. MÁY BI N TH Ế Ế Ế Ế

I C u t o và ho t đ ng c a máy ấ ạ ạ ộ ủ

bi n thế ế

II Tác d ng là bi n đ i hi u đi n ụ ế ổ ệ ệ

th  c a máy bi n th ế ủ ế ế

Cu n s  ộ ơ

c pấ

(vòng) 

Hi u đi n th : Uệ ệ ế 1 

(V)

Cu n th  ộ ứ

c pấ

(vòng) 

Hi u đi n th : Uệ ệ ế 2 

(V)

Tác dụng biến đổi hddt của máy biến thế

BÀI 37. MÁY BI N TH BÀI 37. MÁY BI N TH Ế Ế Ế Ế

I C u t o và ho t đ ng c a máy bi n th ấ ạ ạ ộ ủ ế ế

II.Tác d ng là bi n đ i hi u đi n th  c a máy  ụ ế ổ ệ ệ ế ủ

bi n th ế ế

  1. Quan sát. ( b ng 1  ả )

      K t qu  đoế ả

L n thí nghi mầ ệ

U1 (V) U2 (V) n1 (vòng) n2 (vòng)

I. C u t o và ho t đ ng c a máy ấ ạ ạ ộ ủ

bi n thế ế

II.Tác d ng là bi n đ i hi u đi n ụ ế ổ ệ ệ

th  c a máy   bi n th ế ủ ế ế

  1. Quan sát. (b ng 1)ả

Tr  l i:ả ờ  Hi u đi n th    hai đ u ệ ệ ế ở ầ

m i cu n dây c a máy bi n th  ỗ ộ ủ ế ế

t   lỉ ệ  v i  s   vòng  dây  c a  các ớ ố ủ

cu n tộ ương  ng.ứ

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

C3 Căn cứ vào bảng số liệu trên, hãy rút ra nhận xét về mối quan hệ giữa hiệu điện thế U đặt vào hai đầu các cuộn dây của máy biến thế

và số vòng dây của các cuộn tương ứng.

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

I.  C u  t o  và  ho t  đ ng  c a  máy ấ ạ ạ ộ ủ

bi n thế ế

II.Tác  d ng  là  bi n  đ i  hi u  đi n ụ ế ổ ệ ệ

th  c a máy      bi n th ế ủ ế ế

  1. Quan sát

  2. K t lu n.ế ậ

       ­ T  s  gi a hi u đi n th    hai ỉ ố ữ ệ ệ ế ở

2

1 2

1

n

n U

U

+ Khi n1 >n2 thì U1 >U2 , ta có máy 

h  th ạ ế

+ Khi n1 <n2 thì U1 <U2 , ta có máy 

tăng th ế

Nêu Kết luận.

Và Công thức

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

I. C u t o và ho t đ ng c a máy ấ ạ ạ ộ ủ

bi n thế ế

II.Tác d ng là bi n đ i hi u đi n ụ ế ổ ệ ệ

th  c a máy bi n th ế ủ ế ế

III.  L p  đ t  máy  bi n  th     hai ắ ặ ế ế ở

đ u đầ ường dây t i đi n.ả ệ

    + N i nào đ t máy tăng th  ?ơ ặ ế

    + N i nào đ t máy h  th  ?ơ ặ ạ ế

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

  IV.  V n d ng ậ ụ

+TH1: U2= 6V, Áp d ng:ụ     

n2= 109 vòng  

 +TH2: U2= 6V, Áp d ng:ụ     

n2= 54 vòng

1 2

1

n

n U

U

2

1 2

1

n

n U

U

Gi iả

Tóm t t ắ

U1= 220V

n1= 4000 vòng

+TH1: U2= 6V, 

n2 = ? +TH1: U2= 3V, 

n2 = ?

C4. M t máy bi n th  dùng trong nhà c n ộ ế ế ầ

ph i h  hi u đi n th  t  220V xu ng còn ả ạ ệ ệ ế ừ ố

6V và 3V. Cu n s  c p có 4000 vòng. ộ ơ ấ

Tính s  vòng c a các cu n th  c p tố ủ ộ ứ ấ ương

  ngứ

  Đ t m t hi u đi n th  xoay chi u vào hai đ u cu n s  c p ặ ộ ệ ệ ế ề ầ ộ ơ ấ

c a máy bi n th  thì   hai đ u cu n th  c p xu t hi n hi u ủ ế ế ở ầ ộ ứ ấ ấ ệ ệ

đi n th  xoay chi u.ệ ế ề

 T  s  hi u đi n th    hai đ u các cu n dây c a máy bi n ỉ ố ệ ệ ế ở ầ ộ ủ ế

th  b ng t  s  gi a s  vòng c a các cu n dây tế ằ ỉ ố ữ ố ủ ộ ương  ng. ứ

    hai  đ u  đỞ ầ ường  dây  t i  v   phía  nhà  máy  đi n  đ t  máy ả ề ệ ặ

tăng th ,   n i tiêu th  đ t máy h  th ế ở ơ ụ ặ ạ ế

Học bài.

Làm bài tập từ 37.1 đến 37.4 trong SBT Làm bài tập trong STH Vật lý 9.

Chuẩn bị mẫu bao cáo thực hành Bài 38.