Bài giảng Vật lí lớp 9 bài 29: Thực hành chế tạo nam châm vĩnh cửu, nghiệm lại từ tính của ống dây có dòng điện được biên soạn nhằm giúp các em học sinh biết chế tạo được một đoạn dây thép thành nam châm, biết cách nhận biết một vật có phải là nam châm hay không. Sử dụng kim nam châm để xác định tên từ cực của ống dây có dòng điện chạy trong ống dây. Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng.
Trang 1TRƯ NG THCS NGUY N Đ C C NH Ờ Ễ Ứ Ả
Huy n Đông Tri u ệ ề
Huy n Đông Tri u ệ ề
Giáo viên th c hi n: ự ệ Tr n Th Doan ầ ị
Trang 2Đ nh n bi t chi c kim b ng thép ể ậ ế ế ằ đã b nhi m t hay ch ị ễ ừ ưa ta có các cách sau:
Có nh ng cách nào ữ đ nh n bi t chi c kim b ng thép ể ậ ế ế ằ đã b nhi m t ị ễ ừ hay chưa?
Nêu cách xác đ nh tên t c c m t ng dây có dòng ị ừ ự ộ ố đi n ch y qua và ệ ạ chi u dòng ề đi n trong các vòng dây b ng m t kim nam châm ệ ằ ộ
* Cách 2: Đưa kim l i g n các m t s t xem kim có hút m t s t hay không ạ ầ ạ ắ ạ ắ
Đ t kim nam châm vào trong lòng và g n m t ặ ầ ộ đ u c a ng dây. C ầ ủ ố ăn c vào ứ
s ự đ nh h ị ư ng c a kim nam châm mà xác ớ ủ đ nh chi u các ị ề đư ng s c t ờ ứ ừ trong lòng ng dây. T ố ừ đó xác đ nh tên c c c a ng dây. Sau ị ự ủ ố đó, dùng quy
t c n m tay ph i ắ ắ ả đ xác ể đ nh chi u dòng ị ề đi n ch y trong các vòng dây ệ ạ
Trang 3I. CHU N B Ẩ Ị
+ ng dây A ( 200 vòng).ố + ng dây B ( 300 vòng).ố + Hai ngu n ồ đi n ( 6V và 3V).ệ + Công t c.ắ
+ Hai đo n dây d n (1 b ng thép,1 b ng ạ ẫ ằ ằ
đ ng)ồ + 2 đo n ch ( m i ạ ỉ ỗ đo n dài 15cm)ạ + 1 bút d ạ
+ 1 giá thí nghi m.ệ
TH C HÀNH: CH T O NAM CHÂM VĨNH C U, Ự Ế Ạ Ử
NGHI M L I T TÍNH C A NG DÂY CÓ DÒNG Ệ Ạ Ừ Ủ Ố ĐI N Ệ
BÀI
29
* D ng c cho m i nhóm:ụ ụ ỗ
Trang 4I. CHU N B Ẩ Ị
II. N I DUNG TH C HÀNH.Ộ Ự
1. Ch t o nam châm vĩnh c uế ạ ử
Bư c 1ớ : B trí thí nghi m nhố ệ ư hình v ẽ
( v i ngu n ớ ồ đi n 3V) ệ
Bư c 2ớ : Đ t ặ đ ng th i ồ ờ đo n dây thép và ạ
đ ng d c trong lòng ng dây, ồ ọ ố đóng công
t c ắ đi n kho ng 2 phút. ệ ả
K Bư c 3ớ : M công t c, l y các ở ắ ấ đo n kim ạ
lo i ra kh i ng dây. ạ ỏ ố
Bư c 4ớ : Th t tính ử ừ đ xác ể đ nh xem ị
đo n kim lo i nào ạ ạ đã tr thành nam châm ở (b ng cách l n lằ ầ ư t treo m i ợ ỗ đo n b ng ạ ằ
m t s i ch không xo n trên giá (nhộ ợ ỉ ắ ư hình v )ẽ
Bư c 5 ớ : Dùng bút d ạ đánh d u c c c a ấ ự ủ nam châm v a ch t o ừ ế ạ
Trang 5I. CHU N B Ẩ Ị
TH C HÀNH: CH T O NAM CHÂM VĨNH C U, Ự Ế Ạ Ử
NGHI M L I T TÍNH C A NG DÂY CÓ DÒNG Ệ Ạ Ừ Ủ Ố ĐI N Ệ
BÀI
29
II. N I DUNG TH C HÀNH.Ộ Ự
1. Ch t o nam châm vĩnh c uế ạ ử
2. Nghi m l i t tính c a ng dây có ệ ạ ừ ủ ố
dòng đi n ch y qua.ệ ạ
Bư c 1ớ : Đ t nam châm m i trong lòng ặ ớ
ng dây B ( nh
ố ư hình v ) sao cho nam ẽ châm n m song song v i m t ph ng ằ ớ ặ ẳ
c a các vòng dâyủ
K
Bư c 2ớ : Đóng khoá K (cho dòng đi n ệ qua ng dây v i ngu n ố ớ ồ đi n 6V). ệ Quan sát hi n tệ ư ng, xác ợ đ nh tên t ị ừ
c c c a ng dây và chi u dòng ự ủ ố ề đi n ệ
ch y qua ng dây r i ghi k t qu vào ạ ố ồ ế ả
b ng 2.ả
Bư c 3ớ : Đ i c c c a ngu n ổ ự ủ ồ đi n, xác ệ
đ nh l i c c c a ng dây khi ị ạ ự ủ ố đã đ i ổ chi u dòng ề đi n > ghi k t qu vào ệ ế ả
b ng 2.ả
Trang 6I. CHU N B Ẩ Ị
II. N I DUNG TH C HÀNH.Ộ Ự
1. Ch t o nam châm vĩnh c uế ạ ử
2. Nghi m l i t tính c a ng dây có ệ ạ ừ ủ ố
dòng đi n ch y qua.ệ ạ
III. VI T BÁO CÁO TH C HÀNH.Ế Ự
M i cá nhân hoàn thành báo cáo ỗ
theo m u (SGK/81)ẫ
Đ i di n các nhóm báo cáo k t ạ ệ ế
qu th c hành.ả ự
Trang 7K T QU TH C HÀNH Ế Ả Ự
K T QU TH C HÀNH Ế Ả Ự
1. K t qu ch t o nam châm vĩnh c u ( B ng 1):ế ả ế ạ ử ả
K t quế ả
L n TNầ
Th i ờ
gian làm nhi m ễ
t ừ
(phút)
Th nam châm. Sau khi đ ng cân b ng, ử ứ ằ
đo n dây d n n m theo phạ ẫ ằ ương nào? Đo n dây ạ
nào đã thành nam châm vĩnh
c u?ử
L n 1ầ L n 2ầ L n 3ầ
V i đo n dây đ ngớ ạ ồ 2
V i đo n dây thépớ ạ 2 NamB cắ NamB cắ NamB cắ Thép.
2. K t qu nghi m l i t tính c a ng dây có dòng ế ả ệ ạ ừ ủ ố đi n ( B ng 2):ệ ả
Nh nậ
xét
L n TNầ
Có hi n tệ ượng gì x y ra v i ả ớ
nam châm khi đóng công t c K ?ắ
Đ u nào c a ng ầ ủ ố
dây là t c c b c?ừ ự ắ
Chi u dòng di n ề ệ
ch y trong các vòng ạ
dây m t đ u nh t ở ộ ầ ấ
đ nh.ị
1 Nam châm quay và n m d c theo tr c ng dâyụ ố ằ ọ Đ u ng dây g n t c c b c c a ừ ầ ố ự ắ ầ ủ
nam châm.
2
(Đæ i c c ự
ngu n ồ
đi nệ )
Nam châm quay và n m d c ằ ọ
theo tr c ng dâyụ ố
Đ u ng dây g n ầ ố ầ
t c c B c c a ừ ự ắ ủ
nam châm.
Trang 8
I. CHU N B Ẩ Ị
II. N I DUNG TH C HÀNH.Ộ Ự
1. Ch t o nam châm vĩnh c uế ạ ử
2. Nghi m l i t tính c a ng dây có ệ ạ ừ ủ ố
dòng đi n ch y qua.ệ ạ
III. VI T BÁO CÁO TH C HÀNH.Ế Ự
Công vi c v nhà ệ ề
* Chu n b bài 31: “Hi n tẩ ị ệ ư ng c m ợ ả
ng
ứ đi n t ”.ệ ừ
M i nhóm chu n b 1 ỗ ẩ ị đinamô xe ở
đ pạ
IV. T NG K T, RÚT KINH NGHI M.Ổ Ế Ệ