Giáo án Ngữ văn lớp 6 Các thành phần chính của câu được biên soạn nhằm củng cố kiến thức về hai thành phần chính của câu. Nắm được khái niệm, đặc điểm vai trò của vị ngữ và chủ ngữ,... Mời thầy cô và các em cùng tham khảo giáo án.
Trang 1A Mục tiờu bài học: Giỳp học sinh:
- Củng cố cỏc kiến thức đó học ở bậc tiểu học về hai thành phần chớnh của
cõu
- Nắm vững khỏi niệm, đặc điểm và vai trũ của vị ngữ, chủ ngữ - hai thành
phần chớnh của cõu
- Kỹ năng nhận diện chớnh xỏc và phõn tớch được hai thành phàn chủ ngữ
và vị ngữ trong cõu trần thuật đơn Cú ý thức dựng cõu trần thuật đơn
trong núi và viết
B Chuẩn bị:
- Giỏo viờn: + Soạn bài
+ Đọc sỏch giỏo viờn và TLTK + Bảng phụ viết VD
- Học sinh: + Đọc trước bài
C Phương phỏp: Qui nạp
D Tiến trỡnh lờn lớp:
I Ổn định tổ chức.(1'): Sĩ số: 6A: 6B:
II.Kiểm tra( 4')
? Hóy cho biết cỏc thành phầnchớnh của cõu đó học ở bậc Tiểu học?
III.Bài mới Trong cõu cú hai thành phần chớnh là CN và VN, để hiểu
rừ hơn về cỏc thành phần chớnh cũng như phõn biệt chỳng với thành phẫn phụ bài học hụm nay chỳng ta sẽ tỡm hiểu
phần phụ:
- Gv viết VD lờn bảng phụ
- Em hóy xỏc định cỏc thành phần
trong cõu văn?
- HS lờn bảng xỏc định thành phần
cõu
- Thử lược bỏ từng thành phần và
rỳt ra nhận xột?
+ Những thành phần nào bắt buộc
phải cú mặt trong cõu để cõu cú
cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt một
ý trọn vẹn?
+ Những thành phần nào khụng bắt
buộc phải cú mặt trong cõu?
1 Tỡm hiểu VD:
Chẳng bao lõu, tụi // đó trở thành một
TN CN VN chàng dế thanh niờn cường trỏng
(Tụ Hoài)
2 Nhận xột:
- Khụng thể bỏ Cn và VN vỡ cấu tạo của cõu sẽ khụng hoàn chỉnh=> Đú là cỏc thành phần chớnh
- Cú thể bỏ TN mà ý nghĩa cơ bản của cõu khụng thay đổi=> Thành phần phụ
Trang 2- Vậy hai thành phần chính của câu
là gì?
GV: Vậy hai thành phần CN và
VN không thể lược bỏ trong câu
gọi là thành phần chính của câu
- HS rút ra kết luận
- HS đọc ghi nhớ
3 Ghi nhớ: SGK - Tr 92
- GV treo bảng phụ đã viết VD
- Gọi HS đọc VD
? Xác định các thành phần chính
của câu?
a Một buổi chiều, tôi // ra đứng
cửa
TN CN VN1
hang như mọi khi, xem hoàng hôn
xuống
VN2
(Tô Hoài)
b Chợ Năm Căn// nằm sát bên bờ
sông, ồn ào,
c Cây tre// là người bạn thân của
người nông dân Việt Nam
? Từ nào làm VN chính? Từ đó
thuộc từ loại nào?
? Mỗi câu có thể có mấy VN?
VN thường trả lời cho câu hỏi nào?
Em hãy đặt một câu hỏi để tìm VN
trong các VD trên?
a VN: đứng, xem (ĐT)
b VN: Nằm (ĐT); ồn ào, đông vui,
tấp nập (TT)
c VN: (là) người bạn (DT kết hợp
với từ là)
- Gọi HS đọc ghi nhớ
- GV chốt lại ý chính
1 Ví dụ: SGK - Tr 92+ 93
2 Nhận xét:
- Vị ngữ có khả năng kết hợp với các phó
từ chỉ quan hệ thời gian + Trả lời câu hỏi: Làm gì? làm sao? như thế nào?
- VN có thể là ĐT, TT, cụm ĐT, cụm TT,
DT hoặc cụm DT
- Mỗi câu có thể có một hoặc nhiều VN
3 Ghi nhớ: SGK - Tr93
Trang 3? Đọc lại các câu vừa phân tích ở
phần II
? Cho biết mối quan hệ giữa sự
vật nêu ở CN với hành động, đặc
điểm, trạng thái nêu ở VN là quan
hệ gì?
- CN có thể trả lời cho những câu
hỏi như thế nào?
? Phân tích cấu tạo của CN trong
các VD trên?
+ Tôi: đại từ làm CN
+ Chợ Năm Căn: Cụm DT làm CN
+ Tre, nứa, trúc, mai, vầu: các DT
làm CN
+ Cây tre: Cụm DT làm CN
- Cho HS đọc ghi nhớ
- GV củng cố lại kiến thức bằng
cách cho HS làm bài tập nhanh
(Treo bảng phụ)
* Bài tập nhanh: Nhận xét cấu tạo
của CN trong các câu sau?
a Thi đua là yêu nước
b Đẹp là điều ai cũng muốn
- CN: Thi đua là động từ
- CN: Đẹp Là tính từ
Hoạt động 4
- GV treo bảng phụ đã viết sẵn bài
tập
- HS đọc
- 3 HS lên bảng, mỗi em làm một
câu, cả lớp làm vào giấy nháp
- HS nhận xét bổ sung
- GV chốt
1 Ví dụ (Các VD ở mục II)
2 Nhận xét:
- Nêu tên sự vật, hiện tượng, thông báo về hành động, trạng thái, đặc điểm của sự vật, hiện tượng được miêu tả ở chủ ngữ
+ CN thường trả lời cho câu hỏi: Ai? Con gì? cái gì?
- Chủ ngữ thường là danh từ, đại từ, cụm danh từ ( hoặc TT, ĐT, cụm ĐTT
- Câu có thể có một hoắc nhiều chủ ngữ
3 Ghi nhớ: SGk - Tr 93
IV Luyện tập:
Bài 1: xác định CN, VN và phân tích:
a - CN: tôi (đại từ)
- VN: đã trở tành (Cụm ĐT)
Co cẳng lên (VN1), đạp phanh phách (VN2) (b - CN: Đôi càng tôi (Cụm ĐT)
- VN: mẫm bóng (TT) c.- CN: Những cái vút ở chân, ở khoeo (Cụm DT)
VN: Cứ cứng dần(VN1), và nhọn hoắt (VN2) (Cụm TT)
d.- CN: tôi (Đại từ)
- VN Cụm ĐT)
e - CN: những ngọn cỏ (Cụm DT)
Trang 4- Gv tổ chức cho HS đặt câu
- Giữa các tổ thi đặt câu nhanh
theo yêu cầu
- HS xác định CN một trong các
câu mà tổ khác vừa đặt
? Viết một đoạn văn ngắn chủ đề
tự chọn ( 4- 5 câu) ; phân tích các
thành phần chính của câu?
- HS viết , trình bày, nhận xét bổ
sung
- GV chấm chữa và cho HS tham
khảo đoạn văn, phân tích câu
- VN: Gãy rạp (Cụm ĐT)
Bài tập 2: Đặt câu theo yêu cầu
a VN trả lời câu hỏi: Làm gì?
- Bạn Lan viết thư chúc Tết các chú bộ đội
ở đảo Trường Sa
b Vn trả lời câu hỏi: Như thế nào?
- Bạn Xuân luôn chan hoà với bạn bè trong lớp
c VN trả lời câu hỏi: Là gì?
- Dế Mèn là chàng dế sớm có lòng tự trọng
Bài 3: xác định CN cho 3 câu trên
a Bạn Lan
b Bạn Xuân
c Dế Mèn Bài 4:
Mẹ em năm nay đã ngoài bốn mươi tuổi nhưng vẫn còn trẻ lắm Dáng người thon thả và làn da trắng mịn khiến nhiều người
từ xa cứ tưởng mẹ còn ở tuổi thanh xuân
Mẹ cười thật tươi với hàm răng đều và đôi môi thật đẹp Em hạnh phúc và tự hào vì
có người mẹ vừa đảm đang vừa xinh đẹp
IV Củng cố( 2'):
- Phân biệt thành phần chính và thành phần phụ của câu?
- Vị ngữ? Chủ ngữ?
V Hướng dẫn về nhà( 1')
- Hoàn thiện bài tập
- Chuẩn bị đọc trước bài thơ năm chữ
- E Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
………
………
………
Trang 5-