Chính trị và chính sách công Mục tiêu bài học Chương I Khái quát về chính trị và chính sách công Khái niệm và sự phân biệt chính trị với chính sách công Mối quan hệ giữa chính trị và chính sách công C.
Trang 1Chính trị và chính sách công
Mục tiêu bài học
Chương I Khái quát về chính trị và chính sách công
- Khái niệm và sự phân biệt chính trị với chính sách công
- Mối quan hệ giữa chính trị và chính sách công
Chương II Các thể chế chính trị với chính sách công
- Đảng chính trị với chính sách công
- Nhà nước với chính sách công
- Các tổ chức chính trị xã hội với chính sách công
- Thể chế chính trị với chính sách công ở Việt Nam
Chương III Dân chủ với chính sách công
- Dân chủ quyết định chính sách
- Chính sách thúc đẩy phát huy dân chủ
- Dân chủ và chính sách công ở Việt Nam
-
-Chương I Khái quát chính trị và chính sách công
1 Khái niệm và sự phân biệt chính trị với chính sách công
1.1 Khái niệm chính trị, chính sách công
1.1.1 Khái niệm chính trị, chính sách công
1.1.1.1 Khái niệm chính trị
a Các quan niệm trước Chủ nghĩa Mác-Lênin cho rằng:
- Chính trị là một lĩnh vực của đời
1 Hê-rô-đốt: được mệnh danh là “người cha của chính trị học” Từ chỗ nghiên cứu và phân tích sự khác biệt giữa các hình thức chính thể: Quân chủ, quý tộc và dân chủ, ông khẳng định chính trị tốt nhất là thể chế hỗn hợp của chính thể này
2 Platon: Chính trị là “nghệ thuật cung đình” liên kết trực tiếp của người anh hùng và sự thông minh Sự trực tiếp của người anh hùng và sự thông minh Sự liên kết đó được thực hiện bằng sự thống nhất tư tưởng và tinh thần hữu ái Chính trị là nghệ thuật cai trị Cai trị bằng sức mạnh là độc tài, cai trị bằng nghệ thuật mới là đích thực
3 Aistotle: Chính trị là sản phẩm của sự phát triển tự nhiên – là hình thức giao tiếp cao nhất của con người; con người là động vật chính trị; quyền lực chính trị có thể được phân chia thành lập pháp, hành pháp và tư pháp
Ở phương Đông cổ đại, nhất là ở TQ thời kỳ “bách gia chư tử” – trăm hoa đua nở - trăm nhà đua tiếng cũng xuất hiện những tư tưởng chính trị kiệt xuất Nổi bật nhất là quan niệm của Khổng Tử, Hàn Phi Tử, Lão Tử,…
1 Khổng Tử: Chính trị là công việc của quân tử, là làm cho chính đạo, chính danh Ông xây học thuyết về Nho gia với các quan điểm Tam cương, Ngũ thường – là cơ sở nền tảng cho các xã hội phong kiến phương Đông lúc bấy giờ và cả sau này
Trang 2Buổi 3, thứ 3 ngày 16 tháng 8 năm 2022
2 Hàn Phi Tử: Ông quan niệm để thực hiện hoạt động chính trị cần thiết phải xây dựng
và ban hành pháp luật Với luận thuyết nổi tiếng về thế, thuật và pháp – ông là đại diện tiêu biểu của phái Pháp gia
3 Lão tử: Với quan điểm “vô vi nhi trị” – không làm gì mà mọi người tự thuần phục, tự tìm đến với con đường chính đạo thì đó là cái gốc của nghệ thuật trị nước Theo ông, càng dùng cái trị để mà trị nước thì dễ loạn, càng không dùng đến cái trị để mà trị nước thì nước càng dễ trị
Thời kỳ đêm trường trung cổ: Chính trị được các nhà Thần học và chủ nghĩa duy tâm như Tômat Đa-canh… cho rằng “chính trị có nguồn gốc từ quyền lực tối cao của Thượng đế”
Thời kỳ các học thuyết và tư tưởng tư sản về chính trị: Nổi tiếng với các thuyết “tam quyền phân lập, khế ước xã hội” Chính trị được quan niệm là công việc của những “công dân” có tài sản
Tóm lại: Các tư tưởng và học thuyết nêu trên ít nhiều đã đề cập được những cấn đề cơ bản
của chính trị như vấn đề tổ chức Nhà nước, các hình thức Nhà nước và các chính thể, vấn đề quyền lực Nhà nước, thủ lĩnh chính trị… Tuy nhiên do những hạn chế về lập trường, quan điểm, điều kiện lịch sử - xã hội mà các học thuyết đó ít nhiều còn bộc lộ những quan điểm thô sơ, chất phác, thậm chí là sai lầm về chính trị
b Quan điểm của Chủ nghĩa Mác Lê-nin
Nghiên cứu một cách nghiêm túc các quan điểm trước về chính trị, đồng thời vận dụng một cách khoa học các phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, các nhà kinh điểm của chủ nghĩa Mác Lê-nin đã đề xuất những nhận định đúng đắn vè chínhtrị như sau:
- Chính trị là lợi ích là quyền lợi ích là đấu tranh gia cấp trước hết vì lợi ích giai cấp trước hết vì lợi ích giai cấp
- Cái căn bản nhất của chính trị là việc tổ chức quyền lực nhà nước, là sự tham gia vào công việc Nhà nước, là định hướng cho Nhà nước, xác định hình thức, nội dung, nhiệm vụ của Nhà nước
- Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế Đồng thời, chính trị không thể chiếm vị trí hàng đàu so với kinh tế
- Chính trị là lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm nhất, liên quan tới vận mệnh hàng triệu người Giải quyết những vấn đề chính trị vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật
=> Chính trị là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữa các giai cấp, cũng như các dân tộc và các quốc gia với vấn đề giành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực Nhà nước; là sự tham gia của nhân dân vào công việc của Nhà nước và xã hội, là hoạt động chính trị thực tiễn của giai cấp, các đảng phái chính trị, các nhà nước nhằm tìm kiếm những khả năng thực hiện đường lối và những mục tiêu đã đề ra nhằm thoả mãn lợi ích.
- VD: Đảng chính trị, Nhà Nước…
Buổi 5,6 thứ 3 ngày 23 tháng 8 năm 2022
1.1.1.2 Khái niệm chính sách công
Trang 3- Hy Lạp – khoa học chính sách chỉ mới nổi lên từ giữa thế lỷ XIX, nhiều vấn đề xảy
ra, họ tìm cách ứng phó với những vấn đề, đặc biệt từ phía nhà nước
- Chính sách được sử dụng phổ biến, nhưng chưa có định nghĩa
- Theo từ điển Tiếng anh (Oxford English Dictionary) “Chính sách “là” một đường lối hành động được thông qua và theo đuổi bởi chính quyền, đảng, nhà cai trị, chính khách ” Theo sự giải thích này, chính sách không đơn thuần chỉ là một quyết định để giải quyết một vấn đề cụ thể, mà nó là đường lối phương hướng hành động
- Hugh Heclo (năm 1972) định nghĩa một chính sách có thể được xem như là mot đường lối hành động hoặc không hành động thay vì những quyết địng hoặc các hành động cụ thể
- David Easton (năm 1953) cho rằng:”chính sách bao gồm một chuỗi các quyết định và các hành động mà trong đó phân phối thực hiện các giá trị”
- Smith (năm 1976) cho rằng: ”Khái niệm chính sách bao hàm sự lựa chọn có chủ định
hành động hoặc không hành động, thay vì những tác động của các lực lượng có
quan hệ với nhau”
- Quan niệm khác lại cho rằng chính sách là những hành động có tính toán có thủ thể đối phó với đối tượng quản lý theo hướng đồng thuận hay phản đối
- Như vậy, có thể thấy khó có thể đưa ra một định nghĩa duy nhất đúng về chính sách Các chính sách đôi khi có thể được nhận thấy dưới hình thức cách quyết định đơn lẻ, nhưng thông thường nó bao gồm một tập hợp các quyết định hoặc được nhìn nhận như là một sự định hướng hành động cụ thể
- Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “ Chính sách là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ Chính sách được thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào đó
- Cụm từ “chính sách” khi gắn bó với vai trò, chức năng của “khu vực công” được coi
là chính sách công Đây không chỉ đơn giản là sự ghép từ thuần tuý, mà đã có sự thay đổi cơ bản về nghĩa, bởi nó có sự khác biệt về chủ thể ban hành chính sách, về mục đích tác động của chính sách và vấn đề mà chính sách hướng tới giải quyết
Chính sách công là 1 tập hợp các quyết định có liên quan đến nhau do nhà nước ban hành, bao gồm các mục tiêu và giải pháp để gỉai quyết một vấn đề công nhằm thúc đẩy xã hội phát triển theo định hướng nhất định (4 đại cương về phân tích csc).
Chính sách công là một đề xuất được thể chế hóa nhằm giải quyết các vấn đề có liên quan và trong thế giới thực, được hướng dẫn bởi một quan niệm và được thực hiện bởi các chương trình như một quá trình hành động được tạo ra và / hoặc ban hành, thường là do chính phủ, để đối phó với các vấn đề phát sinh trong xã hội
- VD:
+ Chính sách xây dựng vùng kinh tế mới, chính sách xây dựng khu công nghiệp, khu chế xuất
+ Chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất…
+ Chính sách miễn giảm thuế cho doanh nghiệp trong bối cảnh dịch Covid-19 hoành hành
+ Chính sách bảo vệ tài nguyên, môi trường…
Với khái niệm này cho thấy, Chính sách công mang trong mình những đặc điểm
như:
Trang 4- Chính sách công mang tính cộng đồng => nguồn gốc vấn đề chính sách xuất phát từ cộng đồng; mục tiêu hướng tới giải quyết là đem lại lợi ích cho cộng đồng.=> thể hiện
rõ bản chất nhà nước: của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân
- Chính sách công mang tính hệ thống, đồng bộ => Hệ thống, đồng bộ => tập hợp các quyết định có liên quan đến nhau, thực hiện từ trên xuống dưới; đồng bộ trong mục tiêu chung phát triển kinh tế của tỉnh, của trung ương, của nhà nước; một chính sách công bao giờ cũng có mục tiêu và giải pháp
- Chính sách công mang tính ổn định tương đối => chính sách công do nhà nước ban hành, vấn đề chính sách từ trong cộng đồng
- Chính sách công vừa là sản phẩm của hoạt động quản lý nhà nước, vừa là công cụ thực hiện chức năng quan lý nhà nước => trong quá trình quản lý người ta sử dụng pháp luật, công cụ VD: chính sách bảo vệ môi trường và phát triển bền vững là cơ sở
ra đời luật bảo vệ môi trường , các luật về thu phí bảo vệ môi trường, các đề án nâng cao nhận thức người dân về bảo vệ môi trường
Buổi 7,8 thứ 3 ngày 30 tháng 8 năm 2022
1.1.2 Phân biệt chính trị với chính sách công
1.1.2.1 Về mặt pháp lý
- Chính sách công mang tính nhà nước, tính công cộng (phục vụ mục tiêu công, vì nhân dân, nên chỉ phục vụ cho đối tượng thụ hưởng), chính trị mang tính quyền lực, đấu tranh để giành giữ và sử dụng quyền lực
- Tính hành động thực tiễn (căn cứ vào các vấn đề để hành động, và gắn với thực tiễn)/ chính trị gắn với lợi ích giai cấp
- Tính hệ thống (chính sách công chỉ hệ thống trong các chính sách)/ chính trị rộng hơn, theo phạm vi, thời gian, không gian, đối tượng…
- Tính kế thừa lịch sử; và gắn với một quốc gia cụ thể
- Chủ thể: chính sách công bắt buộc là chủ thể nhà nước
Chính trị chủ thể có thể là nhà nước hoặc không phải là nhà nước
- Xét theo yếu tố hoạt động; chính sách công luôn phụ thuộc theo luật pháp nhà nước Chính trị theo chủ thể, kỷ luât riêng của một tổ chức chính trị nào đó
- Quá trình hình thành: chính sách công theo quy định (quy trình các bước)
Chính trị có thể chưa rõ ràng nếu chưa có giai cấp thống trị
- Chính sách công vì lợi ích của cả cộng đồng/ Chính trị phục vụ lợi ích ( cá nhân, cộng đồng)
1.1.2.2 Về mặt thực tiễn
- Chính sách công giải quyết vấn đề cộng đồng Chính trị giải quyết vấn đề quyền lực
- Chính sách cong luôn bị ảnh hưởng và định hướng bởi hoạt động chính trị (chính sách công là sản phẩm đầu ra của hoạt động chính trị)
- Chủ thể:
- Đối tượng:
- Mục tiêu:
- Phạm vi: chủ yếu là trong nước Chính trị chủ yếu là ngoài nước
- Nội dung: cụ thể rõ ràng thông qua các quyết định Chính trị mờ nhạt, đôi khi sắc nét
- Hình thức: văn bản, bài phát biểu…
Trang 51.2 Mối quan hệ giữa chính trị và chính sách công
Chính trị quyết định chính sách công
- Đường lối chính trị (tư tưởng, nghị quyết, văn kiện) quyết định chính sách công
- Vai trò của nhà lãnh đạo chính trị và các công chức hành chính (nhân sự Đảng) trong chu trình chính sách công
Chính sách công tác động trở lại chính trị
- Tác động tích cực của chính sách trong giành, giữ và thực thi quyền lực (thẩm định, chính trị thay đổi)
- Tác động tiêu cực của chính sách trong giành giữ và thực thi quyền lực (đánh giá, chính trị thay đổi)
- Ý nghĩa nghiên cứu mối quan hệ chính trị và chính sách công
Chương 2 Các thể chế chính trị với chính sách công
2 Đảng chính trị với chính sách công
2.1.1 Vai trò của đảng chính trị đối với chính sách công
- Tham gia (Chu trình = tổ chức bộ máy, nhân sự, nghị quyết…)
- Tư vấn – Định hướng
- Kiểm tra, giám sát, đánh giá, phân tích, thực thi
- Phân chia lợi ích (nhà nước, nhân dân, các tổ chức, đảng phái)
- Huy động nguồn lực tham gia thực hiện chính sách
- Quan tâm coi trọng cán bộ trong các cơ quan tham vấn chính sách
Sự tác động trở lại của chính sách công đối với đảng chính trị
1 Tác động tích cực
- Sự hiện diện của chính sách công trong đời sống xã hội với những đặc điểm trên đây cho thấy chính sách công là 1 phương tiện quản lý có liên quan mật thiết đến sự vận động theo định hướng của cả hệ thống Chính sách công vừa củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống chính trị, vừa thể hiện sự thống nhát giữa nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân với ý chí chính trị của nhà nước (qua mục tiêu chính sách)
- Giúp đảng nắm rõ tình hình chính sách, giúp điều chỉnh lại chính sách, thúc đẩy sự phối hợp trong tổ chức đảng, đoàn thể
- Chính sách công hiệu quả => Đánh giá năng lực lãnh đạ, khẳng định vai trò tiên phong của Đảng, tạo sự tin yêu của người dân vào Đảng cầm quyền
- Nhờ chính sách thu hút nhân lực trong pt tổ chức Đảng, tham gia vào xây dựng Đảng
- Nhờ có chính sách mà ngăn chặn các thế lực thù địch, âm mưu chống phá Đảng chính trị
- Cam kết chính trị nhằm hiện thực hoá các tư tưởng, đường lối chính trị của Đảng chính trị
Trang 6- Chính sách công quyết định sự bền vững quản lí chính trị của Đảng chính trị.
- Chính sách công là cầu nối giữa Đảng chính trị với nhân dân, truyền tải ý chí, nguyện vọng tâm tư, tình cảm của nhân dân đến Đảng chính trị
2 Tác động tiêu cực
- Tiêu cực: Chính sách không hiệu quả, không khả thi, không hợp lí, không… => Mất niềm tin của nhân dân
- Cho thấy đội ngũ đảng viêng (cán bộ, công chức) không hiệu quả, không có chuyên môn,…
Chính sách cải cách ruộng đất cho thấy rõ chính sách công ảnh hưởng tiêu cực đến Đảng chính trị
- Chính sách sai lầm dẫn đến bạo loạn lật đổ Đảng
- Chính sách mâu thuẫn và tan rã của Đảng
VD: Chính sách sai lầm mâu thuẫn và tan rã của Đảng
- Chính sách bị sơ hở và bị (cá nhân, tổ chức) lợi dụng, trục lợi hay trong quá trình tổ chức, thực thi, đánh giá bị tham nhũng (lũng đoạn) sẽ ảnh hưởng đến mục đích của Đảng chính trị => Suy thoái về quyền lực chính trị
2.2 Nhà nước với chính sách công
2.2.1 Vai trò của Nhà nước trong chu trình chính sách công
- Giai đoạn (1) xây dựng (Hoạch định) chính sách công
Như vậy, đựa theo tính chất, quy trình, hay các công việc mà Nhà nước làm mà có thể xác định được vai trò của Nhà nước, theo đó, Nhà nước thường có các vai trò cơ bản sau:
Nhà nước khởi xướng ý tưởng và xác định được vấn đề chính sách => Nhà nước cụ thể hoá được đường lối, chủ trường của Đảng cầm quyềnn
Nhà nước hoàn thiện được ý tưởng (sắp xếp hội thao khoa học, toạ đàm, nói chuyện…) => Để xác định mục tiêu chính sách, xác định đối tượng chính sách
Nhà nước xây dựng dự thảo và thiết kế các phương án và biện pháp chính sách Nhà nước phân tích, dự báo và định hướng chính sách, tạo hành lang pháp lý cho chính sách
Nhà nước cung cấp các nguồn lực (nhân lực, tài chính…) cho công tác hoạt động chính sách xã hội, điều hoà lợi ích trong chính sách
Xác định lợi ích giữa các nhóm đối tượng thụ hưởng chính sách trong xã hội, điều hoà lợi ích trong chính sách
Xác định môi trường tồn tại chính sách, phân tích, đánh giá tác động chính sách
Nhà nước thuyết phục và kết nối cơ quan, tổ chức,… để đảm bảo tính khả thi của chính sách
Nhà nước lựa chọn phương án, thông qua chính sách
- Giai đoạn (2) tổ chức, triển khai, thực hiện:
Nhà nước cụ thể hoá chính sách, đưa chính sách vào thực tiễn cuộc sống
Trang 7 Nhà nước sẽ xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách.
Nhà nước phổ biến, tuyên truyền chính sách
Nhà nước phân công, phối hợp thực hiện chính sách
Nhà nước duy trì chính sách
Nhà nước điều chỉnh chính sách (Nhà nước ban hành luật, đưa giải pháp bổ trợ cho chính sách => phù hợp với thực tế)
Nhà nước theo dõi, kiểm tra, đôn đốc thực hiện chính sách
Nhà nước đánh giá tổng kết, rút kinh nghiệm
Nhà nước huy động và phân bổ nguồn lực (Nhân lực, tài chính) thực hiện chính sách
- Giai đoạn (3) đánh giá chính sách công:
Nhà nước xây dựng kế hoạch, nội dung đánh giá, chuẩn bị nhân lực và các nguồn lực khác để phục vụ cho công tác đánh giá chính sách
Nhà nước xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chính sách công, xác định hình thức, cách thức đánh giá, phương thức đánh giá
+ Nhà nước đánh giá tính hiệu lực của chính sách
+ Nhà nước đánh giá tính hiệu quả của chính sách
+ Nhà nước đánh giá tính công bằng của chính sách (việc phân bố phúc lợi, chi phí, lợi ích cho các đối tượng)
+ Nhà nước đánh giá tính đáp ứng của chính sách (đáp ứng được nhu cầu, sở thích
và các giá trị khác của nội dung)
+ Nhà nước đánh giá tính đầy đủ của chính sách (mức độ giải quyết vấn đề của chính sách công đến đâu)
- Giai đoạn (4) phân tích chính sách công:
Nhà nước xây dựng kế hoạch và chuẩn bị nguồn lực cho quá trình phân tích
Nhà nước lựa chọn công cụ phân tích chính sách
Nhà nước xác định được vấn đề trong phân tích chính sách, (phục vụ cho quá trình hoạch định, đối chiếu, so sánh, chỉnh sửa, bổ sung, thay thế hay huỷ bỏ chính sách)
Nhà nước sẽ tiến hành tổ chức công tác phát triển, (Chuẩn bị tài liệu, xử lý tài liệu, phân tích tài liệu và chi phí lợi ích)
Nhà nước kiểm tra, giám sát đôn đốc quá trình phân tích chính sách
Thông qua kết quả phân tích, nhà nước sẽ xác định được nguồn gốc vấn đề chính sách, đồng thời kiểm tra mục tiêu chính sách, từ đó có giải pháp để điều chỉnh mục tiêu
Tác động của chính sách công đến Nhà nước:
- Chính sách công tác động đến sự điều tiết, định hướng của Nhà nước trong quá trình thực hiện các hoạt động kinh tế xã hội, pháp luật
- Chính sách công làm bộc lộ bản chất, tính chất, quan điểm, ý chí của nhà nước
- Khẳng định được vị trí, vai trò tổ chức và cầm quyền của nhà nước
- Thúc đẩy sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức tạo sự liên kết nghành và lĩnh vực
- Chính sách công tác động đến triết lý chính sách và quản lý, từ đó tác động đến sự tồn vong của Bộ máy Nhà nước
Trang 8- Tạo động lực cho các đối tượng tham gia hoạt động kinh tế xã hội từ đó củng cố và phát triển quyền lực nhà nước
- Tác động kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội của Nhà nước (thông qua việc chính sách cung cấp cơ sở dữ liệu cho nhà nước)
- Chính sách công tác động trong việc làm thay đổi cơ chế quản lý của nhà nước, sử dụng, điều tiết quyền lực
- Đổi mới quy trình, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách của cơ quan nhà nước
- Chính sách công sẽ đổi mới cơ chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực => Xây dựng đất nước và Nhà nước
- Chính sách công giúp nhà nước đánh giá được tính hiệu quả khả thi
- Xây dựng kỹ năng phát hiện và nâng cao năng lực xử lý vi phạm chính sách của cơ quan nhà nước
- Xây dựng kỹ năng phát hiện và nâng cao năng lực xử lý vi phạm chính sách của cơ quan nhà nước
- Kết luận: chính sách công tác động đến nhà nước (2 mặt tích và tiêu cực) dựa vào tính hiệu qủa của chính sách
2.3 Các tổ chức chính trị xã hội với chính sách công
- Vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong chu trình chính sách công
Xây dựng, thực thi, đánh giá, phân tích
Khởi xướng ý tưởng, tham gia xây dựng, hoàn thiện chính sách
Tham gia vào quá trình giám sát kiểm tra, tuyên truyền, phổ biến và trực tiếp thực hiện chính sách
Tư vấn, phản biện phân tích đánh giá chính sách
Các tổ chức công tác xã hội đề xuất các phương án giải quyết các vấn đề của chính sách
2.3.1 Sự tác động trở lại của chính sách công đối với các tổ chức chính trị -
xã hội
- Tác động trực tiếp cũng như gián tiếp đến hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội
- Chính sách công còn quyết định về sự phát triển hay sự tồn vong của các tổ chức chính trị - xã hội
- Chính sách công giúp cho các tổ chức chính trị - xã hội hoạt động tốt hơn trong thực
tế, đôi khi ảnh hưởng đến những nội dung mà chính các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện
2.4 Thể chế chính trị với chính sách công ở Việt Nam.
1 Mối quan hệ giữa các thể chế chính trị trong chu trình chính sách công
- Thể chế chính trị là hệ thống các định chế hợp thành một chế độ chính trị Thể chế được hiểu một cách cô đọng nhất là “Những nguyên tắc xác định mối quan hệ giữa xã hội và các thành viên trong xã hội”
- Thể chế chính trị là các quy định của luật pháp, các nguyên tắc xác định tổ chức và hoạt động của các lực lượng (đảng phái) chính trị, nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội
2 Định hướng đổi mới hệ thống chính trị nhằm nâng cao hiệu quả chính sách
Trang 9- Đặt và tăng cường sự lãnh đạo của đảng cầm quyền.
- Đổi mới chính trị đồng bộ với đổi mới kinh tế - xã hội
- Cần đồng bộ về thiết chế, bộ máy
- Đổi mới trong hành xử chính trị
- Nâng cao sự phối hợp của các tỏ chức công tác xã hội trong quá trình thực hiện chính sách
- Đẩy mạng công tác quy hoạch, chăm lo đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở Nâng cao chất lượng NNL để đáp ứng yêu cầu trong XD, thực hiện và đánh giá chính sách công
- Nâng cao việc tuân thủ, thượng tôn pháp luật tron hệ thống chính trị đối với quá trình thực hiện chính sách
- Kiểm soát quyền lực, phân công rõ trách nhiệm trong hệ thống chính trị đối với hoạt động chu trình chính sách công
- Phát huy vai trò dân chủ của hệ thống chính trị trong xây dựng, thực hiện và đánh giá chính sách công
- Áp dụng công nghệ thông tin trong điều hành và quản lý thực hiện chính sách
Chương 3 Dân chủ với chính sách công
3.1 Dân chủ quyết định chính sách
1 Dân chủ quyết định nội dung của chính sách
Dân chủ là một phương pháp ra quyết định tập thể trong đó mọi thành viên đều có quyền ngang nhau khi tham gia ra quyết định DC quyết định đến chính sách công thông qua việc:
- Dân chủ tạo ra một hệ thống chính trị cho việc lựa chọn và thay thế các chính phủ thông qua bầu cử tự do và công bằng
- Dân chủ sẽ thúc đẩy sự tham gia tích cực của công dân, trong chính trị và đời sống dân sự => Thay đổi nội dung chính sách
- Dân chủ bảo vệ quyền con người của mọi công dân
- Dân chủ tăng cường pháp chế và pháp quyền, trong đó tất cả mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, không ai đứng trên luật pháp
- Dân chủ tác động đến mục tiêu của chính sách, làm chính sách thay đổi (thông qua việc tiếp nhận thông tin)
- Dân chủ tác động đến chủ thể chính sách (nhân lực) và đối tượng chính sách (thụ hưởng, tham gia xây dựng, thực thi)
- Dân chủ làm cho chính sách khách quan, khoa học, minh bạch và mang tính khả thi, thích ứng và kịp thời, hạn chế chính sách phiến diện, chủ quan, độc đoán
- Dân chủ tác động trực tiếp hoạt động, phân tích, đánh giá chính sách công như là một điều kiện tiên quyết từng bước cải thiện chất lượng của quy trình chính sách
- Dân chủ mạng xã hội là cầu nối trực tiếp cho nhân dân tham gia thảo luận và quyết định đến nội dung chính sách
- Dân chủ cho thông tin đa chiều về chính sách công
Trang 10- Dân chủ PT, đánh giá, phản biện, giám sát chính sách, từ đó cho kết quả HĐ, thực hiện chính sách
- Dân chủ là mục tiêu động lựuc để chinh sách có hiệu quả
- Dân chủ tạo cơ chế KH cho hoạt động chính sách đem lại hiệu quả
- Dân chủ kích thích, kêu gọi và tạo tâm lý, tinh thần đoàn kết trong việc thực hiện để đạt mục tiêu chính sách: dân chủ giải quyết các xung đột và kết nối giữa nhà nước và người dân Người dân cảm thấy hài lòng vì mình được làm chủ được tham gia đóng góp => Sẽ có tinh thần hứng khởi tham gia vào chu trình chinh sách 1 cách hiệu quả
2 Dân chủ quyết định hiệu quả của chính sách
- Dân chủ cho thông tin đa chiều về chính sách công
- Dân chủ PT, đánh giá, phản biện, giám sát chính sách, từ đó cho kết quả HĐ, thực hiện chính sách
- Dân chủ là mục tiêu động lựuc để chinh sách có hiệu quả
- Dân chủ tạo cơ chế KH cho hoạt động chính sách đem lại hiệu quả
- Dân chủ kích thích, kêu gọi và tạo tâm lý, tinh thần đoàn kết trong việc thực hiện để đạt mục tiêu chính sách: dân chủ giải quyết các xung đột và kết nối giữa nhà nước và người dân Người dân cảm thấy hài lòng vì mình được làm chủ được tham gia đóng góp => Sẽ có tinh thần hứng khởi tham gia vào chu trình chinh sách 1 cách hiệu quả
- Dân chủ làm tăng tính minh bạch công khai => Hđ, thực thi
3.2 Chính sách thúc đẩy phát huy dân chủ
1 Chính sách phản ánh nội dung của dân chủ
- Tên chính sách
- Lý do và căn cứ hoạch định chính sách
- Mục tiêu, mục đích của chính sách; Chính sách có đem lại lợi ích cho nhân dân không? Thông qua quyền lợi, lợi ích của người dân trong chính sách (chỉ số hài lòng của người dân)
- Sự tham gia của ngươi dân vào chu trình chính sách
- Thông qua đối tượng thụ hưởng chính sách
- Biện pháp mà chính sách thực thi
- Kết quả mà chính sách đạt được
- Thông qua các hoạt động liên quan đến chính sách (lấy ý kiến, hỏi đáp, tuyên truyền,
…)
- Thông qua sự tuân thủ pháp luật và các quy ước văn hoá xã hội, chuẩn mực đạo đức của chính sách
- Tính gắn kết cộng đồng và được hưởng ứng sâu rộng của chính sách (đồng lòng, sức…)
- Tính hiện đại, thích ứng (kịp thời, nhanh chóng) của chính sách
- Thông qua cơ chế phối hợp thực hiện – mối quan hệ (hoạch định và xây dựng, đánh giá, phân tích, thực thi…)
2 Chính sách đưa dân chủ vào thực tiễn.
- Thông qua hoạt động quản lý nhà nước
- Thông qua quá trình thực hiện chính sách
- Biểu hiện qua ý thức, trách nhiệm và sự hiểu biết của nhân dân