BỘ TÀI LIỆU KHOA HỌC THỰC NGHIỆM DÀNH CHO CÂU LẠC BỘ KHOA HỌC

BỘ TÀI LIỆU KHOA HỌC THỰC NGHIỆMLưu hành nội bộ DÀNH CHO CÂU LẠC BỘ KHOA HỌCNăm học 2019-2020... Quan sát hi ện tượng và giải thíchn t ngoài vào trong... Úp c ng nghi m sao cho không có

BỘ TÀI LIỆU KHOA HỌC THỰC NGHIỆM

Lưu hành nội bộ

DÀNH CHO CÂU LẠC BỘ KHOA HỌCNăm học 2019-2020

L I GI I THI ỆU

th gi i xung quanh Vi i khoa h c s góp ph n giúp cho h c sinh phát tri

h c sinh càng ch ng quy c trong cu c s ng c

phát tri n c a Vi thu c r t l n vào s i m i và phát tri n c a khoa h c

ng b tài li u khoa h c th giáo viên B tài li u này s

c giáo viên tham kh t ch c các bu i sinh ho t c c b khoa h án Khoa h

D án chân thành c c c a nhóm phát tri n b tài li m có:

B tài li u ch s ng n i b trong khuôn kh án “Khoa h

ch c có nhu c u tìm hi ng vui lòng liên h Nghiên c i h

Email: khoahoctruonghoc@oucru.org – n tho i: 3 3 3 3

M ỤC LỤC

GI I THI ỆU T NG QUAN

1 c b khoa h c

2 B c c g i ý c a m t bu i sinh ho t câu l c b khoa h c

3 ng qui trình nghiên c u khoa h n h c sinh làm th c nghi m 3

CH Đ KHOA HỌC Đ NG V T 1 Vì sao g u B c c c có th c l nh mà không b

2 c khi n gà con th b

3 Vì sao v t có th n i lên trên m

4 Vì sao cá có th ngoi lên l n xu 12

CH Đ KHOA HỌC CÂY TR NG 5 14

Vì sao lá cây bi

7 n chuy n ch 18

8 ng qua b ph

9 mi ng táo c t ra không b s 22

CH Đ KHOA HỌC C N NG I T i sao công an có th tìm ki m nghi ph m b ng cách thu th 24

11 chuy n hóa th

12 Vì sao chúng ta ph 28

13 Lá ph i ho 3

14 Vì sao chúng ta nên r a tay b ng xà p 32

T NG QUAN V CÂU L ẠC B KHOA HỌC

VÀ B TÀI LI ỆU KHOA HỌC THỰC NGHIỆM

1 MÔ HÌNH CÂU L ẠC B KHOA HỌC

1.1 M ục tiêu

1 ng khuy h c sinh th c hành khoa h ng xuyên tìm hi u

v các s v ng trong cu c s ng h ng ngày m t cách khoa h c n

3 c sinh c ng c am hi u c a mình v các s v ng xoay quanh khoa h c

ng v th c v i trình bày trong b tài li r ng ki n th c liênquan 3 ch này v i cu c s ng h ng ngày

l ng nghe và h tr l n nhau khi làm vi c chung

2.2 K p: h c sinh t tin trò chuy n hi u qu

m n chia s ý ki n c a mình v i b y cô và

2.3 K i quy t v : h c sinh bi t tìm hi hi u rõ

và th o lu n cùng b kh c ph c v

2 B Ố CỤC G I Ý C A M T BU I SINH HOẠT CÂU LẠC B KHOA HỌC

Tìm hi u thêm t chuy n v

3 CÁCH S Ử DỤNG QUI TRÌNH NGHIÊN C U KHOA HỌC ĐỂ H NG D N H ỌC SINH LÀM THỰC

• Giáo viên gi i thi u cho h c sinh các

b n liên quan t i ch c a bu i sinh ho t

• Giáo viên s ng câu h i ch trong b tài li u

Ví d i n ạnh nh t

n hế iới đ c inh

v n đan inh sốn V h c c tại a u B c c c lại c

th sốn được đ

• Giáo viên có th cho h csinh làm vi c theo nhómchu n b tìm hi c v

th o lu n v i h c sinh –

các câu tr l i c ah

ph n tìm hi u v icâu tr l i có th

i 1 gi thuykhi giáo viên s ng câu

h i c a ch h i

c và bsung r i th ng nh t m t

gi thuylàm sáng t v n

th c m c

3

nhau c ra cho cùng 1 câu h i nghiên c u

• Giáo viên có th s ngthêm v ng c mô

h a cho các y u t cótrong gi thuy t ch n làm

• Giáo viên gi h c sinh hi u rõ c

c n th c hi n cách s ng c liên

an toàn n u có và khuy n tham gia c a t t c h c sinh trong quátrình chu n b c hi n

• Giáo viên nên khuy n

c sinh tham giachu n b m t s v ng

m

u có th i mangng

c 4:

sát hi n ng

và gi

• Là các hi ng h c sinh c haycác s li u t o ra khi th c hi m

x y ra

• Ví d : c c nh n như hế n th i ian

lu n K t lu i chi u v i v i gi thuy t

i gi thuy t hay khác v i githuy

• Giáo viên cho h c sinh

i trong n i bnhóm nh r i trình bay

4 Quan sát hi ện tượng và giải thích

Thí nghi ệm 2: So sánh th i gian ch u nh gi a tay tr n t đ c ng c g ng

V tr ng gà có nh ng l r ng nh li ti khi n cho không khí có th c Gà con

4 Quan sát hi ện tượng và giải thích

n t ngoài vào trong

Bước 3: y ch t l th n b vào trong

ch u sao cho n c tràn vào trong l và l chìm xu u Sau

u ng nh bong bong trong l th

Câu h ỏi mở rộng: ng n i trên m

4 Quan sát hi ện tượng và giải thích

t l th y tinh vào trong ch u c, l s chìm xu c tràn vào l Khi th c trong l th y tinh tràn ra ngoài thì

l th y tinh s n i lên Khi qu bong bóng x p xu c l i tràn vào trong l , l l i t t chìm xu ng

n ph m ph t o thành trong quá trình quang h p khi

th c v t s d ng khí cacbonic t o các ch t h n thi t cho

V u ki n nào quá trình quang h p x ó nh nh

Bước 2: y vào ng nghi m r y tay b c r ra ngoài Úp

c ng nghi m sao cho không có kho ng tr ng ng t ng nghi m và tay ng p trong c r i b tay ra và ch p mi ng ng nghi n tr c a ph u tam giác sao

n ti p xúc c a tay và mi ng

Bước 3: Dùng h p carton kín y 1 bình, không cho ánh n ng

chi u vào và m t bình ngoài ánh n ng m t tr i

Khi que nhang có khói vào trong ng nghi m thì que nhang bùng cháy, ch ng t c s n sinh ra trong quá trình quang h i khí carbonic

s n sinh ra khí oxy trong quá trình quang h p nh ánh sáng m t

t i

G ợi ý thực hiện:

m khó th c hi n, o thí nghi m m

-2yAxA v i t khóa “photosynthesis experiment”

c sinh thành 3 nhóm, th c hi n v 3 i rong khác nhau mua c a hàng cá

c nh, có th cho h c sinh ng khi t o ra v 3 i rong khác nhau

1 Tìm hi ểu vấn đề

ng có màu xanh, già ho c khi g n r ng

ho c vàng S chuy n màu c ph thu cnhi u vào th i ti

Bước 2: Dùng kéo c t nh i cho vào c i nghi nghi n nát t

N cho thêm vài gi t c n cho d nghi n

Bước 3: c n vào c c th y tinh sao cho m c c n t m 0,5 cm Dùng

ng nh d ch chi t v a nghi n r i nh 1 gi gi y s c kýsao cho v trí nh cách mép gi y 1 cm nhúng ph u có d ch chi t c a gi y s c ký vào c ng c n

Ki m ch ng trong có nhi i h p ch t màu khác nhau

Bước 1: Nh 15 gi t màu vào ng th c vào sao cho m c t i n a

ng nghi i v i lá c i th o thì nh 30 gi t vào ly nh c t i n a ly

Bước 2: Dùng kéo c t b toàn b các lá (n ng th i c t chéo ph n g c

c dài c a cành hoa không quá cao so v i chi u cao c c N u

s d ng c i th o thì dùng dao c t cho ph n cu ng lá c i th o th t m n

07

5 K ết luận

Sau 30 phút, các cánh c a bông hoa h ng tr ng và

lá c i th o chuy n sang màu c a ph c

pha m i ly, ch ng t c v n chuy n t

lá

u, ch ng t ngoài màu, c v n

chuy n lên lá và hoa

thí nghi m trên ch t t o màu mô ph ng cho ch t

khoáng và các ch ng Thân cây v n

KHOA H

Cây c n các ch t khoáng và c phát tri n R cây c c và

ch t khoáng Thân cây v n chuy c và các ch t khoáng t i lá và hoa

Bước 3: C m hoa hoa h ng ho c hoa cúc ng nghi m, n u dùng lá c i th o thì c m vào c Dùng y dán lên thành ng nghi m c có trong ly và ng nghi m sau khi c m hoa d nh nhàng vào các ng nghi m và ly nh a sao cho d

Bước 4: Quan sát s bi i c a hoa h ng ho c lá c i th o sau 30-45 phút

4 Quan sát hi ện tượng và giải thích

ng, hoa lan

Sau ho ng, giáo viên v sinh ng nghi m và ly nh tái s d ng cho ho ng khác

Cây xanh hút ch c t t qua b r S d ng các ch t khoáng c n thi t, thông qua quá trình quang h p, cây xanh t ng h p các ch t h xây

d ng t bào giúp cho ng và phát tri n Quá trình quang h p di n ra

t bào di p l c c a lá cây Quá trình này c c, nh ánh sáng m t tr i t ng h p nên ch t h ng th i gi i phóng khí

Bước 1: Cho 300 c l c vào trong ly nh a và c m cây rau vào

Bước 3: d ly d o thành 1 l p bao ph toàn b b

Ki m ch c c a cây thông qua lá cây

 1 cây rau cao 20 – 30 cm có nhi (cây còn nguyên r là t t nh t)

4 u n át ện tượng và giải thích

5 K ết uận

Sau 30 phút, bên trong túi nilong s b u xu t hi n các h c li ti nh i gian các

h n m c m ng có th nhìn th c và t o thành các v t m l n

nh m t trong c a túi nilong

thí nghi m này, bên trong túi nilong ch có lá cây rau, và l p d trên b m t c ng n

c b b h ng t cây ch c t ly và c thoát ra t lá cây

c i và t l i trên b m t c a túi nilong

Cây ng bên ngoài thông qua lá cây

hoa và r y c c a cây di n ra lá t i các l khí nh li ti trên b m t lá Vi c làm mát cây, và giúp cho vi t dinh

Bước 4: Dùng túi nilong/túi zip trong su t b c tr n v n cây rau và dùng dây thun c t ch t mi ng

túi vào cu ng lá ho t ph n mi ng túi

Bước 5: i ánh sáng m t tr i và quan sát hi ng trên túi nilong sau 30 phút

V giúp chúng ta gi táo sau khi c t không b s ?

Bao ph b t táo sau khi c t v i các ch t b o v n s ti p xúc

2 Đặt giả thuyết

3.Thí nghi ệm kiểm chứng giả thuyết

1 Tìm hi ểu vấn đề

thu th p b ng ch ng ho c d u v t liên quan nh m tìm ra hung th Các b ng ch ng

và d u v t có th là v t máu trên sàn, m u thu c lá b l i trong g t tàn, d c

c a, m t s c bi t nh t chính là nh ng d u vân tay l i trên tay c m c a

ho v t t i hi ng

T i sao các chú công an có th nh nghi ph m nh thu th p d u vân tay?

T ẠI SAO CÔNG AN CÓ THỂ TÌM KI M NGHI

PH ẠM BẰNG CÁCH THU TH P D U VÂN TAY?

3 Thí nghi ệm kiểm chứng giả thuyết

C Các bước thực hiện

10

Bước 1: Dùng gi y A0 K b ng có 5 c t ng v i 5 ngón tay: ngón cái, tr , gi a, áp

út và út K 10-20 - 30 hàng ng v i s h c sinh trong nhóm/l p) Trên t ng hàng ghi tên h c sinh trong nhóm/l t s l y d u vân tay (hình minh h a)

Bước 2: Dùng chu chu hà bút chì ra gi y A4 m t vùng r n 5 cm x 5 cm

Bước 3: L t n các ngón tay trên m t bàn tay vào ch

Bước 4: C t mi r ng b ng các ngón tay dán vào 5 ngón tay

Bước 5: Tháo mi trên ngón tay và dán vào m i ô gi y th t tên

Bước 6: H c sinh quan sát so sánh d u vân tay các ngón tay c a mình v i d u vân tay

ng ng c a các b nhóm/l p

10-4 Quan sát hi ện tượng và giải thích

Quan sát, so sánh d u vân tay c a các b n trong nhóm, l c thu th p trên b ng A0 Không có hai d u vân tay nào hoàn toàn gi ng nhau ng h p d u vân tay c a 2

ng h t nhau

Vân tay c a m i là duy nh t Vì v y các chú công an có th d a vào d y vân tay thu

th p t i hi ng, so sánh v i d u vân tay có trong d li u tìm ra nghi ph m

5 K ết luận

tìm ra hung th b ng cách so sánh các d nh n d ng

M ở rộng: D u vân tay là m t trong các “ch c mà b ng nào

D u vân tay là duy nh t t, cho dù là gi a anh ch Vì th , vân tay là m t d li u tin c y nh n d ng t ng cá nhân trong c i v c hình s y là công c tìm ph m t i, nh t là trong nh ng v tr hung th

i hi ng

Ngoài vi u tra t i ph y d u vân tay còn có th giúp ích trong vi c tìm

m danh tính i b h i, n n nhân c a các v thiên tai, th m h a

KHOA H

G ợi ý thực hiện:

Giáo viên chia l p thành 3 nhóm, m i nhóm 10 h c sinh và chu n b 3 t gi y A1 cho m i nhóm, h c sinh

l y d u c a c tay trái và tay ph cho h c sinh trong 3 nhóm so sánh d u vân tay v i các thành viên còn l h c sinh tìm d u vân tay gi ng nhau, có th cho h c sinh tìm thêm

u hoa tay nh t nhóm/l p

Th tiêu hóa bao g m d th c nghi n nát, ti p

theo qua ru t non ch c h p thu và ph n ch t th i c th i

ra ngoài qua h u môn

Th c nghi n nát túi zip v thì ph c th m ra ngoài, ph n r n

Thí nghi m trên minh h c chính trong quá trình tiêu hóa th

i Túi zip minh h a cho d dày có ch n nát th , v da minh h a cho

n ru t non cho ch ng th m qua thành ru t n ng nh a m m minh h a

n ru t già i ph n ch t th i Thí nghi m mô ph ng quá trình tiêu hóa

th bao g m nghi n nát, phân gi i, h p th th i

4 Quan sát hi ện tượng và giải thích

5 K ết luận

Th c nhai và nu t c qu n d dày dày co bóp ng

th i ti t ra men tiêu hóa nhào tr n, nghi n nát và phân gi i m t ph n th Ti p theo d ch th n ru t non và ti p t c nh các men tiêu hóa khác phân gi i thành các ch ng và h p thu qua thành ru Ch t c i không phân

gi c di chuy n qua ru t già và th i ra ngoài qua h u môn

Câu h ỏi mở rộng: N u ch ng may nu t ph i h t i ho c h u thì h t có n y m m

và m c thành cây trong ru t chúng ta không?

Giáo viên có th p thành 6 nhóm (m i nhóm 5 h c sinh) Yêu c u h c sinh mang 1 nhà t i

m, d nghi n nát) góp chung và cùng th c hi n thí nghi m

ph i h n được chà

đ nh n

1 Tìm hi ểu vấn đề

Ph i là m t b ph n quan tr i, có ch i khí trong quá trình hô h p Ph i n m trong l ng ng c bao b c b n Trong quá trình hô h p ph i l y khí oxy và th i khí cacbonic nh h tr c

4 Quan sát hi ện tượng và giải thích

xu ng nh p nhàng giúp cho ho ng hô h p di n, ph i n

ra khi hít vào và x p xu ng khi th ra

Bước 4: Mô phỏng c n : C t b u tròn c a qu bong bóng to, th t nút ph n mi ng

th i, dùng tay m r ng ph n ph bóng và bao kín toàn b mi ng ly nh a N u b tu t có

So sánh s chênh l ch v s ch c a tay khi r a b ng xà phòng và ch r a b c.

B Nguyên li ệu và dụng cụ

 B t hu nh quang màu vàng ho c cam;

 2 chai h ; 1 cái tô; 1 mu ng s a chua;

c khuyên là nên r a s ch tay b b o v

V y vì sao chúng ta nên r a tay b ng xà phòng?

Vi c r a tay v i xà phòng giúp gi m thi ng vi khu n trên tay chúng ta

trong 2 chai vào tô r i cho 1 mu ng b t d quang vào khu u Giáo viên xúc 2

mu ng h n b t hu nh quang thoa lên tay h ng d n

Bước 2: Rửa tay bằng nước H c sinh r a tay b

quan sát

Bước 3: Rửa tay bằng xà phòng H c sinh r a tay v i m tra l n n a v ki s ch c a tay sau khi r a

Sau khi r ng ch t hu nh quang còn l i trên tay

khi ch r a v c nhi i khi r a v i xà phòng

thí nghi t hu nh quang minh h a cho các

ch t b n và vi khu n hàng ngày chúng ta ch m ph i Ch t

tím

y khi ch r a tay b ng ch t b n và vi

khu Khi r a tay b ng xà phòng và

ng ch t b n và vi khu n trên tay b r a trôi nhi