Ký kết hợp đồng • Rủi ro về thỏa thuận không rõ ràng giữa các bên - Với điều kiện thay đổi so với giấy chứng nhận chủng loại gạo thơm, hợp đồngyêu cầu “Lô ruộng lúa thơm được kiểm tra
RỦI RO VỀ ĐIỀU KHOẢN CHẤT LƯỢNG (QUALITY)
Phân tích rủi ro
2.1 Rủi ro liên quan đến điều kiện về tiêu chuẩn kỹ thuật quy định trong hợp đồng
Rủi ro Why is it
Why? Why? Why? Why? happening?
Rủi ro trong thay đổi điều khoản có thể xảy ra ngay cả khi quy trình liên quan rõ ràng, đặc biệt khi các yêu cầu kiểm tra và chứng nhận không được đảm bảo đúng chuẩn, dẫn đến khó khăn trong chế biến và tiêu thụ sản phẩm Các vấn đề về độ thuần giống của lô gạo, chẳng hạn như việc đảm bảo độ thuần giống đạt trên 95% theo tiêu chuẩn quy định, là yếu tố then chốt để tránh rủi ro trong hợp đồng và đảm bảo chất lượng sản phẩm Việc kiểm tra và xác nhận đúng tiêu chuẩn về độ thuần giống không chỉ liên quan đến thời gian, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xuất khẩu và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Việc chưa mô tả rõ ràng về hàng hóa gây ra rủi ro do thiếu tiêu chuẩn cụ thể và quy định chuẩn mực về chất lượng sản phẩm Các tiêu chí như hạt gạo thơm trắng, tiêu chuẩn gạo, kích thước, tỷ lệ của hạt theo tiêu chuẩn TCVN 11889:2017 của châu Âu đều rất quan trọng để đảm bảo hàng hóa đáp ứng yêu cầu chung, phù hợp cho mọi loại gạo, từ gạo bể đến gạo tạp thơm trắng chất lượng cao.
Rủi ro từ việc giao nhầm lẫn hoặc bỏ sót người đại diện có thể dẫn đến các vấn đề pháp lý và kỹ thuật trong quá trình ký kết hợp đồng Người đại diện của các bên cần đảm bảo đúng chức danh và thẩm quyền để tránh những sai sót không đáng có Việc mô tả chính xác các tiêu chuẩn kỹ thuật và thông số chuyên môn trong bản hợp đồng là rất quan trọng để đảm bảo tính hợp lệ và tránh những tranh chấp về sau Ký kết hợp đồng đúng quy trình và quy định giúp các bên đảm bảo quyền lợi và trách nhiệm của mình trong quá trình thực hiện hợp tác.
Việc không xem xét kỹ lưỡng các nội dung đào tạo và hướng dẫn đồng bộ dẫn đến hiểu rõ thiếu sót, gây bất lợi trong ký kết hợp đồng xuất khẩu gạo Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cung cấp kiến thức đầy đủ và chính xác trước khi thực hiện các giao dịch quốc tế để đảm bảo mặt hàng gạo xuất khẩu đạt tiêu chuẩn và tránh rủi ro pháp lý.
Bên nhập khẩu EU không hài lòng với tiêu chuẩn mà họ kiểm định với gạo nhận được
Bên EU không Không Tin tưởng hiểu rõ về kiểm tra đối tác Việt
11889:2017 khoản mục của tiêu chuẩn
Hai bên Không hiểu ký kết ngôn ngữ, nhầm lẫn, văn hóa của không nhau hiểu ý
Người dịch nhau thuật có sai sót trong việc truyền đạt lại nội dung
2.2 Rủi ro liên quan đến chất lượng hàng hóa trong sản xuất
Rủi ro Why is it happening? Why? Why? Why? Why?
Rủi ro về nguồn gốc và diện tích của các hộ gia đình và doanh nghiệp chủ yếu gây khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng hàng hóa Việc thiếu thông tin rõ ràng về nguồn gốc đất trồng, xuất xứ nguyên liệu và diện tích trồng lẫn điểm trồng nằm tại nhiều địa phương khác nhau khiến việc xác minh trở nên phức tạp Đồng thời, nhiều hộ gia đình trồng giống theo phương pháp nhỏ lẻ, thiếu quy mô, khiến nguồn nguyên vật liệu trở nên không ổn định Nhiều nơi còn gặp vấn đề về cung cấp nguyên liệu do hợp đồng không rõ ràng hoặc không đầy đủ, dẫn đến nguy cơ thiếu hụt và không đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định của các nghị định liên quan.
Chính phủ ban hành Nghị định 103/2020/NĐ-CP quy định rõ về chứng nhận gạo thu mua từ lượng lớn, đặc biệt là gạo thơm xuất khẩu của các hộ nông dân và doanh nghiệp Việc này giúp thúc đẩy quá trình xuất khẩu gạo sang thị trường EU, mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp và người nông dân Chính sách này tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ nông dân và doanh nghiệp trong việc đăng ký, kiểm tra và chứng nhận gạo xuất khẩu, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Việc sàng lọc và phân loại gạo đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo chất lượng sản phẩm Nhiều nơi còn gặp phải sai sót trong quá trình kiểm tra, dẫn đến không phát hiện đầy đủ dư lượng thuốc BVTV còn tồn trên gạo Việc kiểm tra chính xác và đầy đủ giúp đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và nâng cao giá trị của sản phẩm gạo trên thị trường.
Rủi ro lấy nhầm hoặc trộn lẫn các loại hàng hóa gây thiệt hại lớn cho người mua và bán Việc gian lận lợi nhuận thông qua việc trộn nhiều loại sản phẩm, chẳng hạn như lẫn gạo thường với gạo sạch hoặc thóc bán chung trong cùng một lô hàng, gây khó khăn trong việc xác định chất lượng và hợp lệ của sản phẩm Đây là vấn đề nghiêm trọng trong lĩnh vực nhập khẩu và kinh doanh nông sản, đòi hỏi các biện pháp kiểm tra chặt chẽ để đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng và duy trì sự minh bạch trong giao dịch.
Trình độ Không được Giảm
NVL từ các kho chứa và mã số loại sản phẩm cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo kiểm soát chi phí đào tạo và vận hành Việc thiếu chuyên môn trong khâu chế biến gạo, thóc gây giảm năng suất và lợi nhuận, đòi hỏi cải tiến quy trình và đào tạo bài bản Ngoài ra, việc sử dụng thiết bị vận máy móc không phù hợp hoặc không chủ động trong chuyển hàng, bốc dỡ, kiểm tra, cũ kỹ cũng ảnh hưởng đến năng lực làm việc của kho chứa Hiện trạng kho xếp hàng chưa đáp ứng đủ cấp độ nâng cấp, gây hạn chế trong việc phục vụ, cần nâng cao năng lực quản lý và trang thiết bị để tối ưu hóa hoạt động kho bãi.
Tận dụng Lượng gạo, sự chuyên chở hàng từ kho không thóc cần gian trống chuyên chở để chở quá nhiều tải
Để đảm bảo thành phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng, cần kiểm tra kỹ quy trình xay xát, máy móc hoạt động đúng quy trình, không bị hư hỏng hoặc cũ Việc duy trì máy móc trong tình trạng tốt giúp tránh tình trạng trộn lẫn chất lượng kém, hạn chế hỏng hóc và đảm bảo quá trình xát diễn ra hiệu quả Quá trình biến thóc thành gạo phải tuân thủ các tiêu chuẩn kiểm tra chất lượng, thực hiện theo quy trình định kỳ để đảm bảo sản phẩm cuối cùng đạt yêu cầu về chất lượng, đúng quy định đã đề ra.
Không Bộ phận kiểm tra kiểm tra, thành quản lý sản phẩm phẩm bất cẩn, chủ quan
Gạo dễ bị mốc, ẩm mốc và có mùi khó chịu nếu không được bảo quản đúng cách Bao bì chứa gạo cần đảm bảo kín, sạch, khô ráo để tránh bị mọt và giữ được chất lượng lâu dài Tiết kiệm chi phí bằng cách chọn các phương pháp bảo quản hiệu quả giúp hạn chế sự phát triển của côn trùng và duy trì độ tươi ngon của gạo Gạo bền chắc, ít bị hư hỏng, góp phần nâng cao lợi nhuận cho nhà sản xuất và người kinh doanh trong ngành gạo.
Thất thoát gạo sạch sẽ bảo tiêu xuất
Bao chứa chuẩn quy khẩu bị rách định
Đặt các bao bì ở những nơi an toàn, không kiểm tra kỹ, tránh những khu vực ẩm ướt có khả năng gây ảnh hưởng đến chất lượng gạo Tránh tiếp xúc với côn trùng, vi sinh vật gây bệnh để đảm bảo vệ sinh và an toàn thực phẩm trước khi đưa vào chứa gạo và thực hiện đóng gói.
Miệng bao Dây bì khâu chuyền không kỹ khâu bao không được theo dõi, kiểm tra
2.3 Rủi ro trong việc bảo quản tại kho NVL - thóc và tại kho thành phẩm - gạo
Sơ đồ 1.1 : Sơ đồ xương cá phân tích rủi ro trong khâu bảo quản 2.4 Rủi ro dẫn đến vi phạm tiêu chuẩn kỹ thuật
Sơ đồ 1.2: Sơ đồ xương cá phân tích rủi ro dẫn đến vi phạm kỹ thuật
2.5 Rủi ro về kiểm định chất lượng sản phẩm
Rủi ro Why is it
Giám định Người giám định Áp lực công việc Quản lý Thiếu kinh sai, không tắc trách không hợp lý nghiệm đúng quy cách
Không đủ trình Không được Cắt giảm chi độ chuyên môn, đào tạo bài phí thiếu kinh bản nghiệm
Giao cho Chủ quan, tin người không tưởng có kinh nghiệm
Người khai báo Thiếu hiểu biết, Không để ý, Nhân viên hải quan khai kinh nghiệm chưa từng mới, nhân viên báo sai khai báo chưa thực hành
Phương pháp Áp dụng sai Chuyên môn Không được giám định sai phương pháp không vững đào tạo bài bản
Máy móc có vấn Tự nhiên đề
Không kiểm tra Quá nhiều Quản lý không thường xuyên công việc hợp lý
Cơ quan giám Nhà xuất khẩu Tin tưởng Quen biết lâu định không không tìm hiểu năm đạt chuẩn kỹ càng Được giới quốc tế thiệu
2.6 Rủi ro trong quá trình vận chuyển hàng hóa từ nước xuất khẩu sang nước nhập khẩu
Rủi ro Why is it
Why? Why? Why? Why? happening?
Rủi ro liên quan đến quá trình xếp hàng và quản lý hàng hóa là những yếu tố hàng đầu cần được chú ý Sự chủ quan và tự tin quá mức vào chất lượng thiên nhiên của hàng hóa có thể dẫn đến những rủi ro không mong muốn, như hàng bị rò rỉ hoặc hư hỏng trong quá trình vận chuyển và lưu kho Điều này yêu cầu nhân viên phải cẩn trọng trong việc xử lý, sắp xếp và bốc xếp hàng hóa để tránh mất mát hoặc xê dịch hàng hóa trong quá trình vận hành, đặc biệt khi có biến động xảy ra Ngăn ngừa các rủi ro này đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình, đảm bảo an toàn và chất lượng của hàng hóa trong mọi khâu của chuỗi cung ứng.
Không có vận chuyển hàng động. chế tài cho hóa từ nước xuất những khẩu sang nước hành vi nhập khẩu không cẩn thận.
Bộ phận Vô trách Thái độ quản lý nhiệm làm việc không không kiểm soát nghiêm túc chặt chẽ
Không có Công ty kiến thức không tổ chuyên sâu chức đào trong việc tạo bài quản lý, bản. bốc xếp
Trong bài viết này, chúng tôi nhấn mạnh rằng các nhân viên cần có thái độ nghiêm túc và chủ quan trong công việc, đặc biệt là trong việc theo dõi tình hình thời tiết Việc thiếu trách nhiệm và thiếu kiểm soát đối với những hành vi không đúng mực có thể gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động chung, gây ra hậu quả nghiêm trọng Do đó, việc thực thi các biện pháp xử phạt một cách nghiêm túc và đúng quy định là cần thiết để đảm bảo kỷ luật và nâng cao chất lượng công việc Đã đến lúc cần tăng cường ý thức trách nhiệm của nhân viên để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong mọi tình huống.
Rủi ro từ tai máy móc và thiếu nhân viên là những mối nguy hiểm tiềm ẩn mà nhiều doanh nghiệp chưa kiểm soát chặt chẽ Việc không thực hiện kiểm tra định kỳ dẫn đến các sai sót không được phát hiện kịp thời, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và an toàn lao động Chủ quan trong công tác kiểm tra và bảo trì máy móc là nguyên nhân chính khiến các sự cố bất ngờ xảy ra, gây thiệt hại lớn và giảm hiệu quả công việc Để hạn chế rủi ro, các doanh nghiệp cần thiết lập quy trình kiểm tra định kỳ rõ ràng, phù hợp và đào tạo nhân viên nâng cao ý thức an toàn lao động.
Không có Thiếu tàu thời gian nên tàu kiểm tra khác phải sử dụng thường xuyên.
Đo lường rủi ro
Việc đo lường rủi ro được thực hiện bằng bản đồ nhiệt “Heatmap”, giúp sắp xếp các nội dung theo bố cục tối ưu và liên kết chặt chẽ trong cùng một tổng thể Mô hình này có dạng 5x5, sử dụng hai trục “tần suất” và “mức độ tác động”, phân theo mức độ từ thấp đến cao (1 đến 5), từ đó phân loại các rủi ro thành các nhóm cao, trung bình và thấp.
• (Mức độ x Tần suất) > 10: Rủi ro cao
• 5 ≤ (Mức độ x Tần suất) ≤ 10: Rủi ro trung bình
• (Mức độ x Tần suất) < 5: Rủi ro thấp
Các rủi ro gồm có:
R1: Rủi ro trong việc có thể không đảm bảo được độ thuần giống của lô ruộng
R2: Rủi ro về người đại diện ký kết
R3: Rủi ro nguồn gốc NVL - thóc
R4: Rủi ro trong việc bảo quản tại kho NVL - thóc và Rủi ro trong việc bảo quản tại kho thành phẩm - gạo
R5: Rủi ro trong việc vận chuyển NVL từ kho sang khâu chế biến hay đưa thành phẩm vào kho chứa
R6: Rủi ro trong quá trình chế biến
R7: Rủi ro vi phạm tiêu chuẩn kỹ thuật trong quá trình kiểm định hàng hóa tại nước xuất khẩu và nước nhập khẩu
Kiểm định chất lượng hàng hóa tại nước xuất khẩu và nhập khẩu đối mặt với nhiều rủi ro, đòi hỏi quá trình kiểm tra chặt chẽ để đảm bảo sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế Bên cạnh đó, thiên nhiên cũng mang đến những nguy cơ lớn trong quá trình vận chuyển giữa hai nước, như thiên tai, thời tiết khắc nghiệt ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng hàng hóa Việc đối mặt với các rủi ro này yêu cầu các doanh nghiệp cần có kế hoạch dự phòng và các biện pháp phòng ngừa phù hợp nhằm giảm thiểu thiệt hại.
R10: Rủi ro từ tai nạn (trong quá trình vận chuyển giữa hai nước)
R11: Rủi ro từ con người (trong quá trình vận chuyển giữa hai nước)
Rất cao Cao Trung bình (3) Thấp Rất thấp
Mức Trung bình (3) 15 12 9 6 3 độ R6 Ít nghiêm trọng (2) 10 8 6 4 2
Bảng: Heatmap phân loại rủi ro
Đánh giá rủi ro
R1: Rủi ro trong việc có thể không đảm bảo được độ thuần giống của lô ruộng và R3:
Rủi ro về nguồn gốc nguyên liệu (NVL) và độ thuần giống của thóc là yếu tố quyết định việc gạo Việt Nam có thể xuất khẩu thành công sang thị trường EU Theo yêu cầu của Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA), gạo Jasmine 85 phải đạt độ thuần giống tối thiểu 95% và có chứng nhận nguồn gốc rõ ràng về diện tích, địa điểm trồng Trong hợp đồng lần này, đối tác EU yêu cầu tỷ lệ này là ít nhất 97%, gây ra nhiều thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi phần lớn nguồn cung đến từ một đầu mối dẫn đến khó xác định chính xác nguồn gốc Tuy nhiên, các doanh nghiệp Việt Nam tự tin nhờ vào kinh nghiệm lâu năm và khả năng ứng biến linh hoạt, họ tin rằng có thể giải quyết ổn thỏa các vấn đề liên quan đến nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng để đảm bảo xuất khẩu thành công sang thị trường EU.
Việc không xử lý đúng các vấn đề liên quan có thể dẫn đến nhiều tổn thất cho doanh nghiệp, trong đó hàng hóa khó tiếp cận thị trường EU Nếu hàng xuất khẩu không đáp ứng các yêu cầu đề ra, gạo có thể bị trả lại hoặc tiêu hủy, làm tăng chi phí phát sinh và gây thiệt hại về tài chính Ngoài ra, việc này còn ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của doanh nghiệp đối với đối tác quốc tế, gây khó khăn trong các hoạt động kinh doanh sau này.
Với những điểm nêu trên, rủi ro R1 và R3 sẽ được xếp vào mức độ “Rất nghiêm trọng” và tần suất “Thấp”.
R2: Rủi ro về người đại diện ký kết
Hợp đồng đóng vai trò như một bộ lọc rủi ro quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu, giúp giảm thiểu những rủi ro tiềm ẩn Người đại diện ký kết hợp đồng có trách nhiệm lớn trong việc hiểu rõ nội dung hợp đồng cũng như hàng hóa mà doanh nghiệp bán hoặc mua để đảm bảo quyền lợi và tránh những rủi ro pháp lý Nếu người đại diện không hiểu rõ về hợp đồng hoặc hàng hóa hoặc không thống nhất ý kiến khi xác lập hợp đồng, sẽ dễ dẫn đến những hậu quả khôn lường, ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động kinh doanh Do đó, việc nắm vững các điều khoản hợp đồng là yếu tố then chốt để đảm bảo quá trình giao dịch diễn ra thuận lợi và an toàn.
• Giao hàng không đúng quy định như hai bên thỏa thuận trong hợp đồng.
• Bên EU không hài lòng với các thông số kỹ thuật của hàng hóa sau khi kiểm định lại.
• Hàng hóa có thể bị trả lại, gây phát sinh chi phí.
• Phía đối tác sẽ cân nhắc không lựa chọn DN xuất khẩu cho lần giao dịch tới vì sự không hiểu nhau…
Vì những lý do trên mà rủi ro R2 được xếp vào mức độ “Nghiêm trọng” và tần suất
R4: Rủi ro trong việc bảo quản tại kho NVL - thóc và Rủi ro trong việc bảo quản tại kho thành phẩm - gạo
Chất lượng nguyên vật liệu (NVL) và thành phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình lưu thông hàng hóa và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Gạo dễ bị tấn công bởi côn trùng như mối, mọt, nấm mốc khi môi trường bảo quản có độ ẩm cao và không đạt tiêu chuẩn Vì vậy, việc bảo quản gạo tại kho cần được chú trọng để đảm bảo chất lượng, trong đó xây dựng kho đạt tiêu chuẩn và công tác kiểm tra giám sát đóng vai trò then chốt Chất lượng nguyên liệu từ giai đoạn đầu không tốt sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ chuỗi sản xuất, dẫn đến thiếu hụt nguồn cung, trì hoãn giao hàng làm giảm uy tín với khách hàng, đồng thời tăng chi phí mua vào không cần thiết Nếu NVL không đủ số lượng, quá trình sản xuất sẽ bị trì hoãn, gây thiệt hại cho doanh nghiệp.
Do đó, rủi ro này được xếp vào mức độ “Nghiêm trọng” và tần suất “Trung bình”.
R5: Rủi ro trong việc vận chuyển NVL từ kho sang khâu chế biến hay đưa thành phẩm vào kho chứa
Vận chuyển nguyên vật liệu từ kho hoặc đưa thành phẩm về kho tương tự như rủi ro R4, có thể ảnh hưởng đến nguồn cung và nguồn cấp của doanh nghiệp, nhưng hoạt động này thường xuyên và ngắn hạn hơn, khiến mức độ và tần suất giảm nhẹ Cụ thể, rủi ro R5 được xếp vào mức độ “Ít nghiêm trọng” với tần suất “Thấp,” phản ánh khả năng tác động nhỏ và ít xảy ra.
R6: Rủi ro trong quá trình chế biến
Chế biến là quá trình quan trọng để chuyển NVL thành thành phẩm đạt tiêu chuẩn, yêu cầu máy móc xay xát hoạt động không gây ảnh hưởng đến chất lượng gạo và phải tránh lẫn gạo với thóc để đảm bảo độ sạch và chất lượng Việc đóng gói bao bì kỹ càng đóng vai trò quyết định trong việc bảo quản gạo sau thu hoạch, giúp ngăn ngừa mối mọt và giảm thiểu rủi ro rách, thất thoát trong quá trình vận chuyển Bảo đảm các bước chế biến và đóng gói đúng quy trình sẽ hạn chế các rủi ro như R4 và R5, đảm bảo thành phẩm đạt tiêu chuẩn cao nhất.
Rủi ro R6 được xếp vào mức độ “Trung bình” và tần suất “Trung bình”.
R7: Rủi ro vi phạm tiêu chuẩn kỹ thuật trong quá trình kiểm định hàng hóa
Rủi ro liên quan đến tiêu chuẩn kỹ thuật là một trong những thách thức thường xuyên trong ngành hàng nông sản, đặc biệt tại các thị trường khó tính như EU và Mỹ Yêu cầu về chất lượng ngày càng khắt khe đòi hỏi doanh nghiệp phải nắm rõ các quy định kỹ thuật để tránh những sai sót gây hậu quả nghiêm trọng Việc thiếu rõ ràng trong quy định tiêu chuẩn kỹ thuật khi ký kết hợp đồng hoặc tự soạn thảo các điều khoản có thể dẫn đến những sai sót đáng tiếc, ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu và uy tín của doanh nghiệp.
- Không thể xuất khẩu, buộc phải tìm nguồn hàng khác thay thế hoặc phải đền bù hợp đồng
Hàng hóa không thể thông quan vào nước nhập khẩu hoặc bị từ chối nhận hàng gây ra những rủi ro lớn, bao gồm việc hàng bị trả về hoặc tiêu hủy Doanh nghiệp có thể phải chịu thiệt hại tài chính và bồi thường do vi phạm các điều khoản hợp đồng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh và uy tín trên thị trường quốc tế.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp Việt Nam đã vướng vào rất nhiều vụ vi phạm tiêu chuẩn kỹ thuật ở các thị trường khó tính như Mỹ (2016), EU (Bỉ - 2021).
Do đó, chúng tôi xếp loại rủi ro vi phạm tiêu chuẩn kỹ thuật ở mức độ “Đặc biệt Nghiêm trọng” với tần suất “Trung bình”.
R8: Rủi ro trong hoạt động giám định
Các rủi ro liên quan đến giám định như giám định không đầy đủ hoặc không chính xác có thể khiến hàng hóa được giao đến cảng cho người mua nhưng không thể nhập khẩu do vi phạm các tiêu chuẩn về chất lượng, dẫn đến thiệt hại nghiêm trọng cho người xuất khẩu Điều này làm tăng chi phí và công sức của doanh nghiệp trong việc xử lý hàng hóa, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của gạo Việt Nam nói chung và doanh nghiệp xuất khẩu nói riêng.
Do rủi ro về giám định xảy ra với tần suất rất thấp và hậu quả không nghiêm trọng như vi phạm tiêu chuẩn kỹ thuật, nhóm sẽ xếp rủi ro trong giám định ở mức độ phù hợp để đảm bảo hiệu quả và an toàn.
“Nghiêm trọng” và tần suất “Rất Thấp”.
Vận chuyển trong hoạt động xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia, và thành công của chuyến hàng phụ thuộc lớn vào điều kiện thời tiết Đối với mặt hàng nông sản như gạo, biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sản phẩm, gây thiệt hại đáng kể cho quá trình xuất khẩu Rủi ro từ thiên nhiên là một yếu tố không thể xem nhẹ, đòi hỏi các doanh nghiệp cần có chiến lược phòng tránh và ứng phó phù hợp để đảm bảo sự ổn định của chuỗi cung ứng.
- Nếu độ ẩm bên ngoài thấp, gạo sẽ tỏa ẩm mạnh dẫn đến hao hụt về trọng lượng có thể từ 1,5 - 3,5% và lớn hơn.
Khi độ ẩm bên ngoài cao hơn, gạo sẽ hút ẩm, gây ra tình trạng ẩm ướt và dễ bị mốc Gạo bị ẩm nhiều hoặc ướt nhanh chóng dẫn đến lên men, mục nát, tỏa nhiệt và mùi chua thối, ảnh hưởng nghiêm trọng đến bao bì và chất lượng sản phẩm xung quanh Do đó, việc kiểm soát độ ẩm trong quá trình bảo quản gạo là vô cùng quan trọng để tránh các vấn đề về mùi, mục và mất chất lượng.
- Thời tiết xấu (Bão, sóng thần,…) làm thuyền lật, nước tràn vào làm gạo bị ẩm, mốc hoặc thậm chí là rơi xuống biển.
- Kết quả là hàng hóa không được giao vì chất lượng không đạt chuẩn hoặc không còn hàng hóa để giao cho đối tác
Rủi ro thiên nhiên xảy ra không thường xuyên nhưng để lại hậu quả nghiêm trọng, do đó, nhóm sẽ xếp loại rủi ro này ở mức độ "Nghiêm trọng" và tần suất "Rất thấp" trong quá trình đánh giá.
R10: Rủi ro từ tai nạn
Ngoài thiên nhiên, những tai nạn như đâm tàu, thủng tàu, cướp biển, sẽ trực tiếp gây ra những hậu quả xấu cho chất lượng của hàng hóa:
- Hàng hóa bị xô lệch trong quá trình va chạm
- Nước tràn tàu làm ướt gạo, lên mốc
- Mất hết hàng hóa khi gặp cướp biển
Các sai sót liên quan đến tàu thuyền hoặc phụ kiện, phụ tùng thay thế mà công ty có thể kiểm soát và nhận thức rõ, thường xảy ra với tần suất thấp Mặc dù hậu quả có thể lớn nhưng không quá nghiêm trọng, nên các rủi ro này được xếp vào nhóm “Ít nghiêm trọng” trong đánh giá an toàn và chất lượng.
R11: Rủi ro từ con người
Con người thường tạo ra nhiều rủi ro khác nhau, như việc không kiểm tra tàu thuyền định kỳ dẫn đến trục trặc trong hành trình, gây ra rủi ro từ tai nạn hàng hải Ngoài ra, việc không xếp dỡ hàng đúng quy trình khiến hàng hóa dễ bị xô lệch khi tàu gặp gió mạnh, dẫn đến rủi ro từ thiên nhiên Những hành động của con người không chỉ tạo ra rủi ro trực tiếp mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng hàng hóa và an toàn trong hoạt động vận tải.
Ứng phó rủi ro
5.1.1 Né tránh rủi ro
- Chọn nhân viên hiểu rõ về hàng hóa, loại trừ những nhân viên có tính bất cẩn, chủ quan
Xây dựng kho bãi trên nền cao ráo, bằng phẳng, không bị thấm dột hay tụ ẩm để đảm bảo an toàn và bảo quản hàng hóa tốt nhất Vị trí kho không gần nguồn gây ô nhiễm, giúp duy trì môi trường sạch sẽ và an toàn cho hàng hóa Đồng thời, việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn cần thiết, như tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy, là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn và giảm thiểu rủi ro khi lưu trữ hàng hóa.
Thường xuyên cập nhật các thông tin liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu như quy định, thông tư của chính phủ và các tiêu chuẩn kỹ thuật trong nước cũng như quốc tế giúp doanh nghiệp nắm bắt kịp thời các yêu cầu mới nhất Việc này đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, giảm thiểu rủi ro pháp lý và tối ưu hóa các hoạt động giao thương quốc tế Đồng thời, cập nhật thường xuyên các tiêu chuẩn kỹ thuật trong nước và quốc tế hỗ trợ nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao uy tín doanh nghiệp trên thị trường toàn cầu.
- Tìm hiểu kỹ về thị trường mà doanh nghiệp lựa chọn (quy định, pháp luật, đối tác…)
- Thường xuyên kiểm tra hàng hóa trong kho bãi
- Kiểm tra, bảo dưỡng máy móc, thiết bị thường xuyên
- Đào tạo nhân viên về kiến thức chuyên môn và kỹ năng khi xảy ra sự cố
- Quản lý một cách chặt chẽ, phân bổ công việc hợp lý cho nhân viên, tránh tình trạng quá tải công việc
- Dự phòng hàng hoá để thay thế khi hàng bị hỏng, hoặc không đáp ứng được tiêu chuẩn quy định
Nếu hàng hóa đã được thông quan vào nước nhập khẩu nhưng giám định sai lệch so với hợp đồng, nhà nhập khẩu có thể không chấp nhận hàng Trong trường hợp này, bên xuất khẩu nên thương lượng lại với nhà nhập khẩu để tìm ra giải pháp phù hợp hoặc xem xét tìm kiếm đối tác mới trong nước để đảm bảo quá trình xuất khẩu diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.
- Cần tìm đối tác thay thế (nước khác, châu lục khác) khi hàng không thể đáp ứng được tiêu chuẩn của nước nhập khẩu
- Tìm hiểu kỹ về thủ tục, quy định của chính phủ về mặt hàng gạo
- Lựa chọn các nhà cung cấp uy tín, chất lượng đồng thời tìm hiểu rõ lịch sử, uy tín của họ.
- Nhà xuất khẩu nên chủ động theo dõi, nắm bắt thông tin về tiêu chuẩn kỹ thuật trong nước và quốc tế
- Tuyển chọn và đào tạo nhân viên có năng lực chuyên môn cao, đặc biệt là soạn thảo, ký kết hợp đồng.
- Phải giải thích, xem xét yếu tố được đề cập, làm rõ những điểm không rõ ràng, dễ gây hiểu lầm nêu trong hợp đồng cho phía đối tác.
Bảo quản hàng trong các kho bãi đáp ứng được đầy đủ tiêu chuẩn lưu giữ.
Dự tính trước các rủi ro có thể xảy ra và chuẩn bị các phương án để giảm thiểu rủi ro.
VD: Khi thời tiết hanh khô sẽ dễ xảy ra tình trạng cháy, do đó cần có các biện pháp để phòng ngừa.
Để bảo quản hàng hóa hiệu quả, cần thường xuyên kiểm tra tình trạng hàng trong quá trình lưu kho, đảm bảo phát hiện kịp thời các vấn đề như hư hỏng hoặc thất thoát Bên cạnh đó, đóng gói và bao bọc hàng hóa cẩn thận, chú trọng chống thấm nước, chống cháy và chống va đập để đảm bảo hàng hóa được bảo vệ tối đa trong quá trình vận chuyển và lưu giữ.
Kiểm tra, bảo dưỡng máy móc thường xuyên, cải tiến công nghệ nhằm hạn chế tối đa khả năng xảy ra hỏng hóc.
Tham khảo thông tin từ các doanh nghiệp lớn trong cùng lĩnh vực, đã có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động kinh doanh quốc tế.
Có thể thuê luật sư, chuyên gia trong nghiệp vụ ngoại thương soạn thảo, ký kết hợp đồng
Tập trung vào việc quản lý cao độ và thường xuyên kiểm tra tiến độ công việc
Thông báo ngay lập tức tới đối tác khi gặp vấn đề nhằm tìm hướng giải quyết tốt nhất
Chuẩn bị hàng hóa để dự trù cho phần hàng hỏng hóc, mất mát là bước quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro tài chính Thương lượng với đối tác để giảm nhẹ phần đền bù thiệt hại giúp tối ưu hóa chi phí và tăng cường mối quan hệ hợp tác Đồng thời, tìm kiếm các nhà kho và kho bãi dự phòng đảm bảo có nơi lưu trữ linh hoạt, sẵn sàng ứng phó với các tình huống phát sinh trong quá trình vận chuyển và lưu kho hàng hóa.
Thương lượng về phí lưu kho nếu xảy ra tổn thất để giảm thiểu chi phí.
Trong trường hợp trả hàng về, nhà xuất khẩu có thể chấp nhận giảm giá để đối tác chấp nhận mua lô hàng
Tìm kiếm người mua khác ở nước nhập khẩu nếu đối tác không chấp nhận về sai sót trong tiêu chuẩn kỹ thuật và không thể sửa chữa được nữa.
- Mua bảo hiểm vận tải phù hợp cho hàng hoá.
5.3.1 Né tránh rủi ro
Để duy trì hoạt động hiệu quả, cần đảm bảo số lượng nhân viên và tàu thuyền phù hợp để thực hiện việc luân phiên sử dụng liên tục Đồng thời, kiểm tra và dự trữ đủ phụ kiện, phụ tùng thay thế để có thể sửa chữa và thay thế tàu nhanh chóng khi cần thiết, giúp giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động và tăng năng suất vận hành.
Tham khảo ý kiến từ chuyên gia để đảm bảo thiết bị vận chuyển là phù hợp với hàng hóa gạo.
Chúng tôi cung cấp các khóa đào tạo cho thuyền trưởng nhằm nâng cao kỹ năng xử lý tình huống trong các tình huống nguy cấp, giúp họ phản ứng nhanh chóng và chính xác Đồng thời, đào tạo nhân viên thực hiện quá trình giám định hàng hóa một cách bài bản và nghiêm túc để đảm bảo chất lượng dịch vụ Việc tổ chức đào tạo cho nhân viên mới ít nhất một lần trước khi bắt đầu làm việc là cần thiết, và nếu ngân sách cho phép, công ty có thể tổ chức các khóa đào tạo định kỳ hàng tháng để nâng cao kỹ năng và kiến thức cho toàn bộ đội ngũ.
Ban hành luật lệ yêu cầu nhân viên thực hiện kiểm tra định kỳ hàng năm một cách nghiêm túc nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả trong quá trình vận hành tàu Đồng thời, cần có chế tài rõ ràng đối với các trường hợp vi phạm quy định, như trách nhiệm của nhân viên khi không báo cáo kịp thời những sai sót trong quá trình sử dụng tàu trong kỳ kiểm tra định kỳ Việc kiểm tra định kỳ định kỳ là yếu tố then chốt giúp phát hiện sớm các vấn đề, giảm thiểu rủi ro và tăng độ tin cậy của hệ thống vận hành.
- Lựa chọn cơ quan kiểm định uy tín trong nước hoặc quốc tế (như Vinacontrol,
- Có quy trình kiểm định rõ ràng, không bỏ bước dù có sự tin tưởng.
Bao bì chắc chắn, đảm bảo an toàn trong quá trình vận chuyển từ kho đến khâu chế biến hoặc từ thành phẩm đến người tiêu dùng Tên sản phẩm được ghi rõ ràng, dễ nhìn, giúp giảm thiểu nhầm lẫn và đảm bảo nhận diện chính xác trong suốt quá trình phân phối Thiết kế bao bì chắc chắn không chỉ tăng tính chuyên nghiệp mà còn bảo vệ sản phẩm khỏi hư hỏng, giữ chất lượng tốt nhất cho khách hàng.
- Đào tạo nhân viên cách thức vận chuyển gạo
- Không sử dụng móc để hỗ trợ trong các thoa tác xếp dỡ hàng
- Không xếp dỡ hàng khi có mưa, phải có các biện phát chống ẩm ướt cho hàng
- Không kéo lê hàng trên nền kho, cầu tàu và sàn các phương tiện vận chuyển
- Khi xảy ra tai nạn, cố gắng giữ hàng hóa càng nhiều càng tốt.
Khi gặp rủi ro về kiểm định, hãy chủ động trao đổi và thảo luận với đối tác để tìm ra giải pháp phù hợp, đảm bảo lợi ích đôi bên Điều này giúp duy trì mối quan hệ hợp tác tốt đẹp, tạo nền tảng vững chắc cho các chuyến hàng trong tương lai.
Mua bảo hiểm giúp hỗ trợ trong các trường hợp thiên tai, bão lũ xảy ra Tùy thuộc vào giá trị chuyến hàng và thời điểm giao hàng, khách hàng nên chọn loại bảo hiểm phù hợp để đảm bảo đúng quyền lợi Ví dụ, các chuyến tàu có giá trị lớn hoặc gửi vào mùa thường có thiên tai, nên lựa chọn bảo hiểm loại A để đảm bảo an toàn tối đa Ngược lại, hàng có giá trị nhỏ hoặc gửi vào mùa ít thiên tai, thì nên mua bảo hiểm loại C để phù hợp với nhu cầu và chi phí Việc lựa chọn bảo hiểm phù hợp giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an tâm trong quá trình vận chuyển.
- Trích tiền từ quỹ quản lý rủi ro để tài trợ cho chi phí tổn thất
RỦI RO VỀ ĐIỀU KHOẢN GIAO HÀNG (DELIVERY)
Rủi ro về chứng từ
Rủi ro có thể xảy ra với chứng từ
- Mất chứng từ, thiếu chứng từ
- Nhầm lẫn trên chứng từ, chứng từ không đồng nhất
- Xin giấy phép mất nhiều thời gian
- Sai sót khi chuẩn bị chứng từ (BL, LC)
Trong hợp đồng xuất khẩu gạo của Việt Nam, các đối tác thường tham khảo các mẫu hợp đồng của các hiệp hội, liên đoàn lương thực quốc tế để thống nhất điều khoản Hiểu rõ và nắm chắc nội dung các hợp đồng mẫu này là yếu tố quan trọng để bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp xuất khẩu gạo, tránh những rủi ro và thiệt hại không đáng có Việc thiếu kiến thức về các điều khoản trong hợp đồng mẫu có thể khiến doanh nghiệp trong nước gặp phải thiệt thòi cạnh tranh và rủi ro pháp lý trong quá trình xuất khẩu.
Nhiều doanh nghiệp mới bước chân vào lĩnh vực xuất nhập khẩu tại Việt Nam thường mắc phải lỗi cơ bản là in thiếu hoặc in sai bộ chứng từ trong quá trình giao nhận vận tải Việt Nam là thành viên của Công ước Bảo vệ thực vật quốc tế (IPPC) và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), yêu cầu các lô hàng kiểm dịch thực vật như lúa gạo phải có giấy chứng nhận kiểm dịch do cơ quan kiểm dịch cấp đi kèm Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp bỏ qua hoặc chậm trễ trong việc chuẩn bị và xin giấy phép kiểm dịch, gây ảnh hưởng đến quá trình xuất khẩu hàng hóa.
Ngoài ra các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam thường mắc phải các sai sót khi chuẩn bị chứng từ như L/C, B/L
Rủi ro về hàng hải
Rủi ro hàng hải là những nguy cơ phát sinh từ thiên tai, tai nạn bất ngờ trên biển, gây hư hỏng hàng hóa và phương tiện vận chuyển Các loại rủi ro này bao gồm rủi ro do thiên tai, rủi ro do tai nạn trên biển, và rủi ro do ảnh hưởng từ hoạt động của con người Việc hiểu rõ các nguyên nhân này giúp nâng cao khả năng phòng tránh và giảm thiểu thiệt hại trong vận chuyển hàng hải.
Thiên tai là những rủi ro do các hiện tượng tự nhiên không thể kiểm soát hoặc dự đoán trước, như mưa lớn, bão, biển động, lốc xoáy, sét, gió mạnh, sóng cao gây thiệt hại nghiêm trọng cho cộng đồng và môi trường.
Tai nạn bất ngờ cho tàu trên biển bao gồm các sự cố trực tiếp với tàu như mắc cạn, đắm, bị phá huỷ, cháy nổ hoặc mất tích Những tai nạn này có thể xảy ra do va chạm với tàu khác hoặc vật thể cố định hoặc di động ngoài khơi, gây thiệt hại nghiêm trọng cho phương tiện Ngoài ra, các vụ phá hoại từ thuyền trưởng hoặc thủy thủ đoàn cũng góp phần làm gia tăng rủi ro cho tàu khi hoạt động trên biển.
- Hành động của con người: ăn trộm, ăn cắp hàng, mất cướp, chiến tranh, đình công, bắt giữ, tịch thu,
- Các nguyên nhân khác – đối mới mặt hàng gạo có những rủi ro khác như gạo bị ẩm, mốc, rách bao, vỡ, biến dạng,…
1.3 Rủi ro về khai báo hải quan
– Rủi ro hàng gặp luồng đỏ/luồng vàng khi kiểm tra Hải quan:
Khai báo Hải Quan đóng vai trò quan trọng trong quá trình nhập liệu và thường gặp phải nhiều rủi ro Các chủ hàng xuất khẩu sử dụng phần mềm khai báo hải quan điện tử ECUS để truyền dữ liệu lên tờ khai qua mạng, giúp đảm bảo quá trình diễn ra chính xác và nhanh chóng Khi việc truyền dữ liệu thành công, hệ thống mạng của hải quan tự động xác nhận số tiếp nhận hồ sơ, số tờ khai và phân luồng hàng hóa, nâng cao hiệu quả và giảm thiểu sai sót trong thủ tục hải quan.
Khi giấy tờ hải quan không đáp ứng đầy đủ điều kiện xuất nhập khẩu, hàng hóa sẽ bị chuyển vào luồng vàng hoặc luồng đỏ, gây ra sự chậm trễ trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan Điều này làm gia tăng thời gian xử lý hàng hóa và ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp Việc đảm bảo đầy đủ hồ sơ và điều kiện hải quan là yếu tố quan trọng để giảm thiểu rủi ro và tiết kiệm thời gian trong quá trình thông quan hàng hóa.
- Rủi ro thủ tục hải quan rườm rà, phức tạp, quy định khó thực hiện:
Người xuất trình hồ sơ giấy cho hải quan kiểm tra cần chuẩn bị đầy đủ các chứng từ liên quan để đảm bảo quy trình diễn ra suôn sẻ Các chứng từ phải được sắp xếp theo thứ tự quy định và thông tin trên tờ khai giấy cần khớp chính xác với các chứng từ đi kèm Việc không thực hiện đúng quy định có thể gây ra trì hoãn trong quá trình duyệt hồ sơ và ảnh hưởng đến thời gian xuất nhập khẩu hàng hóa.
1.4 Rủi ro về điều khoản giao hàng Đây là điều khoản rất quan trọng trong hoạt động ngoại thương, nó ràng buộc các bên hoàn thành trách nhiệm của mình đối với đối phương Điều khoản giao hàng quy định thời gian giao hàng, thời gian chuyển giao rủi ro và quyền sở hữu (Incoterms) cùng với phương thức giao hàng Có các rủi ro phổ biến trong điều khoản giao hàng sau đây:
- Rủi ro liên quan đến thời gian, địa điểm giao nhận hàng:
Thời điểm giao hàng là nội dung chính trong hợp đồng mua bán hàng hóa, luôn được các bên xác định rõ ràng Tuy nhiên, bên cạnh việc quy định thời điểm giao hàng, cần chuẩn bị phương án xử lý khi hàng hóa bị gửi đi trễ, bốc hàng lên tàu chậm, tàu đến trễ hoặc hàng hóa đến cảng muộn do nguyên nhân khách quan không phải lỗi của bên bán hay bên mua Việc xác định các tình huống không kiểm soát được giúp các bên chủ động trong giải quyết rủi ro và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mỗi bên trong quá trình thực hiện hợp đồng.
Một trong những rủi ro thường gặp trong quá trình vận chuyển hàng hóa là hàng hóa tới muộn hơn so với thời gian quy định theo hợp đồng, đặc biệt trong vận chuyển quốc tế, nguyên nhân có thể bao gồm thời tiết xấu, sự cố giao thông, hư hỏng hoặc các yếu tố bất ngờ khác Sau khi xác định ngày và địa điểm giao hàng, các bên cần xem xét kỹ lưỡng về việc giao tại cảng, tại nơi mua hoặc nơi bán, với nguyên tắc chung là bên xuất khẩu không chịu trách nhiệm sau khi hàng đã ra khỏi tầm kiểm soát của họ Trong thương mại quốc tế, kiểm soát hàng hóa và trách nhiệm đi đôi với nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến rủi ro và nghĩa vụ của các bên liên quan.
Hiểu rõ các bước liên quan đến Incoterms giúp các bên xác định điều kiện thương mại phù hợp, dựa trên tập quán thương mại quốc tế đã được hình thành qua lịch sử giao dịch ngoại thương dài lâu Việc này tạo tiền đề vững chắc để đàm phán và lựa chọn điều kiện thương mại tối ưu cho mỗi giao dịch, giúp giảm thiểu rủi ro liên quan đến Incoterms và đảm bảo quá trình thương mại diễn ra thuận lợi.
Vận tải đường biển có những rủi ro khó tránh khỏi, có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho hàng hóa và dẫn đến tổn thất lớn cho chủ hàng cũng như các bên cung cấp dịch vụ vận chuyển Các rủi ro này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và an toàn của quá trình vận chuyển hàng hóa qua biển Chính vì vậy, việc nhận thức và quản lý các rủi ro liên quan đến phương thức vận tải đường biển là yếu tố quan trọng để giảm thiểu thiệt hại và đảm bảo an toàn cho hàng hóa trong suốt quá trình vận chuyển.
2 Phân tích rủi ro
2.1 Rủi ro về chứng từ
Phân tích rủi ro (mô hình xương cá)
Rủi ro về chứng từ trong thương mại quốc tế có thể xuất phát từ sự bất cẩn, chủ quan hoặc cố tình gian lận của nhân viên Những thời điểm có khối lượng công việc cao khiến nhân viên mất tập trung dẫn đến sai sót trong xử lý chứng từ Ngoài ra, mức độ chuyên môn của nhân viên cũng ảnh hưởng đến độ chính xác của các bộ chứng từ, do đó, nhân viên kém trình độ dễ gây ra sai sót trong quá trình soạn thảo.
Các lỗi về máy móc trong quá trình sản xuất và gửi chứng từ có thể gây ra rủi ro cho nhà xuất khẩu, chẳng hạn như máy in thiếu chữ gây lỗi chứng từ, máy móc làm hỏng hoặc mất giấy tờ trong quá trình gửi đi Đảm bảo kiểm tra, bảo trì định kỳ các thiết bị để tránh các sự cố không mong muốn ảnh hưởng đến quá trình xuất khẩu và chứng từ liên quan.
Trong lĩnh vực xuất khẩu, các lỗi pháp lý như sai bộ chứng từ so với yêu cầu của nhà nhập khẩu hoặc thương lượng hợp đồng mua bán không chặt chẽ dễ dẫn đến tranh chấp giữa các bên Việc lựa chọn đối tác kinh doanh uy tín là yếu tố then chốt, bởi đối tác thiếu tin cậy có thể gây ra nhiều rủi ro cho nhà xuất khẩu gạo Việt Nam.
2.2 Rủi ro về hàng hải
Phân tích rủi ro theo mô hình xương cá:
Sơ đồ 2.2 thể hiện phân tích rủi ro về hàng hải theo sơ đồ xương cá, giúp xác định các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn trong hoạt động hàng hải Một trong những nguyên nhân chính gây ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc là do nhân sự, đặc biệt là thủy thủ đoàn chưa đáp ứng được các yêu cầu của vị trí công tác đảm nhận Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo và lựa chọn nhân lực phù hợp để giảm thiểu rủi ro và nâng cao an toàn hàng hải.
- Thiếu hiểu biết về các tính năng, hoạt động và đặc biệt là những hạn chế của các thiết bị trên buồng lái.
- Thiếu trình độ và khả năng phán đoán, xử lý tình huống.
- Không có khả năng ước lượng khoảng cách an toàn giữa các tàu và tính toán thiệt hại tối thiểu.
- Sự đồng nhất giữa thuyền trưởng, thuyền phó, thuyền viên cũng là nguyên nhân phối hợp vận hành không tốt con tàu dẫn đến va chạm.
- Tàu có các khuyết tật ẩn tỳ, nội tỳ.
- Tàu không đủ khả năng đi biển.
- Tàu đi chệch hướng do: Thiết bị định hướng sai sót, các phương tiện liên lạc kết nối kém.
- Nổ nồi hơi do hoạt động quá công suất.
- Các phao tiêu báo hiệu hàng hải trong luồng bị trôi dạt gây nhầm lẫn về vị trí luồng.
- Ở luồng lạch hẹp: Hai tàu dễ xảy ra va chạm nếu hai tàu đi với tốc độ lớn cùng chiều hoặc ngược chiều.
Phương pháp vận tải: Phương pháp vận hành tàu biển với mỗi loại tàu là khác nhau
- Sự không đồng bộ thông tin trong hàng hải: Chưa cập nhật phương pháp, thông tin mới.
- Khai thác tàu sai tuyến quy định hoặc vượt vùng hoạt động theo phân cấp.
- Chưa chấp hành đúng theo quy định của công ước Quốc tế và luật hàng hải quốc gia.
Thiên tai (Môi trường):
- Sự kiện bất khả kháng: thiên tai, tai họa của biển (động đất, núi lửa, sét đánh, sóng thần, )
- Hải lưu và dòng chảy làm tăng mức độ trôi dạt
- Sự kiện chiến tranh xảy ra tác động lên hướng đi của tàu, làm tàu đi lệch hướng đâm va phải các tàu khác đang lưu thông.
2.3 Rủi ro về khai báo hải quan
Sơ đồ 2.3: Sơ đồ phân tích rủi ro về khai báo hải quan
=> Giấy tờ hải quan không đủ điều kiện để xuất hoặc nhập khẩu hàng hoá.
Hàng hóa vận chuyển bị vào luồng vàng hoặc luồng đỏ Mất nhiều thời gian trong việc thực hiện các thủ tục hải quan.
2.3.1 Rủi ro thủ tục hải quan rườm rà, phức tạp, quy định khó thực hiện
Rủi ro về điều khoản giao hàng
Điều khoản giao hàng trong hoạt động ngoại thương là yếu tố rất quan trọng, quy định rõ ràng về thời gian giao hàng, chuyển giao rủi ro và quyền sở hữu (theo Incoterms), cũng như phương thức vận chuyển Các rủi ro phổ biến trong điều khoản giao hàng bao gồm rủi ro về mất mát, hư hỏng hàng hóa trong quá trình vận chuyển, và rủi ro liên quan đến quyền sở hữu chuyển giao giữa các bên, đảm bảo nghĩa vụ và quyền lợi được thực hiện đúng quy định.
- Rủi ro liên quan đến thời gian, địa điểm giao nhận hàng:
Thời điểm giao hàng là nội dung quan trọng trong hợp đồng mua bán hàng hóa, giúp các bên thống nhất về thời điểm nhận và chuyển giao sản phẩm Tuy nhiên, nhiều hợp đồng thường bỏ quên việc xác định phương án xử lý khi hàng hóa bị chậm trễ, như gửi hàng đi trễ, bốc hàng lên tàu trễ, tàu đến trễ hoặc hàng hóa đến cảng muộn Trong trường hợp xảy ra những nguyên nhân khách quan không thuộc trách nhiệm của bên bán hay bên mua, việc quy định rõ các phương án ứng xử là vô cùng cần thiết để tránh tranh chấp phát sinh sau này Việc xác định rõ ràng các phương án dự phòng giúp các bên linh hoạt xử lý tình huống, đảm bảo quyền lợi của nhau trong quá trình thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế.
Trong quá trình vận chuyển hàng hóa, rủi ro hàng hóa đến muộn so với thời gian quy định theo hợp đồng là tình trạng thường gặp, đặc biệt trong vận chuyển quốc tế do nhiều yếu tố như thời tiết, sự cố giao thông hoặc hư hỏng gây ra Sau khi xác định ngày và địa điểm giao hàng—whether tại cảng, nơi bên mua hoặc bên bán—thì trách nhiệm của bên xuất khẩu thường chấm dứt khi hàng hóa đã ra khỏi khả năng kiểm soát của họ Trong các giao dịch thương mại quốc tế, việc kiểm soát hàng hóa đi đôi với trách nhiệm, đảm bảo rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan.
Việc hiểu rõ các bước liên quan đến Incoterms là nền tảng để xác định điều kiện thương mại phù hợp trong giao dịch quốc tế Incoterms là tập quán thương mại quốc tế được hình thành qua lịch sử giao dịch ngoại thương lâu dài, góp phần tiêu chuẩn hóa các quy trình vận chuyển và giao nhận hàng hóa Các bên tham gia có thể linh hoạt đàm phán và lựa chọn điều kiện thương mại phù hợp nhất với đặc thù từng giao dịch, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo sự minh bạch trong hợp tác.
Vận chuyển hàng hóa bằng đường biển tiềm ẩn nhiều rủi ro khó tránh khỏi, có thể gây thiệt hại nghiêm trọng đến hàng hóa Những rủi ro này ảnh hưởng trực tiếp đến chủ hàng và các đơn vị cung cấp dịch vụ vận tải biển, dẫn đến tổn thất nặng nề về tài chính và uy tín Việc nhận thức rõ các nguy cơ này giúp các bên liên quan có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhằm giảm thiểu thiệt hại trong quá trình vận chuyển.
2 Phân tích rủi ro
2.1 Rủi ro về chứng từ
Phân tích rủi ro (mô hình xương cá)
Rủi ro về chứng từ trong thương mại quốc tế có thể phát sinh do sự bất cẩn, chủ quan hoặc cố tình gian lận của nhân viên Các sai sót thường xảy ra khi khối lượng công việc lớn, khiến nhân viên mất tập trung và dễ gây nhầm lẫn Ngoài ra, trình độ chuyên môn thấp của nhân viên cũng là nguyên nhân chính dẫn đến sai sót trong soạn thảo bộ chứng từ quan trọng.
Các lỗi về máy móc như máy in thiếu chữ hoặc gặp sự cố có thể gây ra lỗi trong chứng từ xuất khẩu, ảnh hưởng đến quá trình làm thủ tục và gây rủi ro cho nhà xuất khẩu Ngoài ra, máy móc gửi chứng từ đi bị hỏng hoặc làm mất giấy tờ có thể dẫn đến mất chứng từ quan trọng và gây trì hoãn trong quy trình xuất khẩu Việc kiểm tra và bảo trì thiết bị định kỳ là yếu tố cần thiết để đảm bảo tính chính xác và an toàn của chứng từ, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả xuất khẩu.
Trong lĩnh vực xuất khẩu gạo, việc tuân thủ luật pháp là yếu tố then chốt để tránh những lỗi,比如 sai bộ chứng từ so với yêu cầu của nhà nhập khẩu, hoặc thương lượng hợp đồng mua bán không chặt chẽ, dẫn đến hiểu lầm và tranh chấp giữa các bên Đồng thời, việc lựa chọn đối tác kinh doanh uy tín đóng vai trò quan trọng, vì những đối tác thiếu uy tín sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro cho các nhà xuất khẩu gạo Việt Nam.
2.2 Rủi ro về hàng hải
Phân tích rủi ro theo mô hình xương cá:
Sơ đồ 2.2 thể hiện phân tích rủi ro hàng hải theo sơ đồ xương cá, giúp dễ dàng nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến an toàn hàng hải Một trong những nguyên nhân chính là con người, đặc biệt là thủy thủ đoàn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kỹ năng và phẩm chất phù hợp với vị trí công tác đảm nhận Việc thiếu nhân lực có kỹ năng phù hợp có thể dẫn đến rủi ro cao trong hoạt động hàng hải, ảnh hưởng đến an toàn và hiệu quả của chuyến đi Do đó, cần tập trung đào tạo, nâng cao trình độ cho thủy thủ đoàn để giảm thiểu các rủi ro tiềm ẩn, đảm bảo hoạt động hàng hải diễn ra an toàn và hiệu quả hơn.
- Thiếu hiểu biết về các tính năng, hoạt động và đặc biệt là những hạn chế của các thiết bị trên buồng lái.
- Thiếu trình độ và khả năng phán đoán, xử lý tình huống.
- Không có khả năng ước lượng khoảng cách an toàn giữa các tàu và tính toán thiệt hại tối thiểu.
- Sự đồng nhất giữa thuyền trưởng, thuyền phó, thuyền viên cũng là nguyên nhân phối hợp vận hành không tốt con tàu dẫn đến va chạm.
- Tàu có các khuyết tật ẩn tỳ, nội tỳ.
- Tàu không đủ khả năng đi biển.
- Tàu đi chệch hướng do: Thiết bị định hướng sai sót, các phương tiện liên lạc kết nối kém.
- Nổ nồi hơi do hoạt động quá công suất.
- Các phao tiêu báo hiệu hàng hải trong luồng bị trôi dạt gây nhầm lẫn về vị trí luồng.
- Ở luồng lạch hẹp: Hai tàu dễ xảy ra va chạm nếu hai tàu đi với tốc độ lớn cùng chiều hoặc ngược chiều.
Phương pháp vận tải: Phương pháp vận hành tàu biển với mỗi loại tàu là khác nhau
- Sự không đồng bộ thông tin trong hàng hải: Chưa cập nhật phương pháp, thông tin mới.
- Khai thác tàu sai tuyến quy định hoặc vượt vùng hoạt động theo phân cấp.
- Chưa chấp hành đúng theo quy định của công ước Quốc tế và luật hàng hải quốc gia.
Thiên tai (Môi trường):
- Sự kiện bất khả kháng: thiên tai, tai họa của biển (động đất, núi lửa, sét đánh, sóng thần, )
- Hải lưu và dòng chảy làm tăng mức độ trôi dạt
- Sự kiện chiến tranh xảy ra tác động lên hướng đi của tàu, làm tàu đi lệch hướng đâm va phải các tàu khác đang lưu thông.
2.3 Rủi ro về khai báo hải quan
Sơ đồ 2.3: Sơ đồ phân tích rủi ro về khai báo hải quan
=> Giấy tờ hải quan không đủ điều kiện để xuất hoặc nhập khẩu hàng hoá.
Hàng hóa vận chuyển bị vào luồng vàng hoặc luồng đỏ Mất nhiều thời gian trong việc thực hiện các thủ tục hải quan.
2.3.1 Rủi ro thủ tục hải quan rườm rà, phức tạp, quy định khó thực hiện
Thông quan hàng hóa trong hoạt động xuất nhập khẩu là bắt buộc nhằm mục đích để Nhà nước xác định và thu thuế, đồng thời quản lý và kiểm soát hàng hóa ra/vào lãnh thổ Việt Nam, đảm bảo không có hàng hóa nằm trong danh mục cấm Hiện nay, quy trình thông quan còn gặp phải sự thiếu minh bạch, rõ ràng, gây khó khăn, mất thời gian, đặc biệt trong bối cảnh giãn cách xã hội để phòng chống dịch COVID-19, khi các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc nộp các chứng từ giấy thuộc hồ sơ hải quan của tờ khai hải quan điện tử.
Rủi ro liên Why 1 Why 2 Why 3 Why 4 quan đến
Nhân viên thiếu kinh nghiệm ngoại thương, lúng túng trong khai báo hải quan, thiếu chủ động trong công việc và kiến thức chuyên môn hạn chế gây ảnh hưởng đến quá trình vận hành tại cảng Việc không nắm rõ các quy định, thông tư, ngành tư và doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc xác định mã hàng, ghi chú đúng chuẩn và thực hiện các thủ tục chuyên ngành một cách chính xác Điều này cho thấy sự cần thiết của đào tạo nâng cao kỹ năng, kiến thức chuyên môn cho nhân viên để đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu hiệu quả và tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật.
Trong quá trình làm thủ tục hải quan, doanh nghiệp cần chú ý đảm bảo đầy đủ giấy tờ hải quan và tài liệu liên quan để tránh gặp khó khăn trong quá trình thông quan hàng hóa Việc thiếu sót hoặc không cẩn thận trong chuẩn bị hồ sơ có thể dẫn đến khai sai thông tin, gây trở ngại và mất thời gian trong quá trình xuất nhập khẩu Đặc biệt, việc khai sai giấy tờ hoặc thông tin hàng hóa sẽ khó khăn hơn trong việc lấy lại dữ liệu chính xác, ảnh hưởng đến hiệu quả và tốc độ thông quan của doanh nghiệp Do đó, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ các giấy tờ hải quan, đảm bảo tính chính xác và đầy đủ để thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu một cách thuận lợi và nhanh chóng.
Quản lý không chuẩn bị chu đáo và thiếu kiến thức về quy trình vận hành, dẫn đến bộ máy quản lý không đủ linh hoạt và năng lực để đối phó với những tình huống phát sinh Việc thiếu chuẩn bị kỹ lưỡng làm giảm khả năng ứng phó nhanh chóng khi phải thích nghi với các yêu cầu mới, đặc biệt tại các cảng mới, nơi đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn so với các địa điểm đã từng làm việc trước đây.
2.3.2 Rủi ro hàng gặp luồng đỏ/luồng vàng khi kiểm tra Hải quan
Phân luồng hàng hóa trong Hải Quan (gồm hàng xuất, hàng nhập) là công cụ hiệu quả giúp cơ quan Hải Quan giám sát, kiểm tra và quản lý hàng hóa ra vào lãnh thổ Việt Nam Hàng hóa được chia thành 3 luồng: xanh, vàng và đỏ, với mức độ kiểm tra và cảnh giác tăng dần từ xanh đến đỏ Trong đó, luồng đỏ yêu cầu mức độ kiểm tra cao nhất, đảm bảo an ninh và kiểm soát chặt chẽ hàng hóa nhập khẩu và xuất khẩu.
Việc mặt hàng 20 đỏ cho thấy những vấn đề về nguồn hàng đã làm tăng sự lo ngại của cơ quan Hải quan về tính tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp Chính vì vậy, quá trình thông quan hàng hóa sẽ được kiểm tra nghiêm ngặt hơn theo các quy trình pháp luật quy định.
Rủi ro liên Why 1 Why 2 Why 3 Why 4 Why 5 quan đến
Rủi ro về điều khoản giao hàng
Sơ đồ 2.4 : Sơ đồ xương cá phân tích điều khoản giao hàng
Rủi ro về thời gian và địa điểm giao hàng xuất phát từ quy định không rõ ràng, thiếu đầy đủ về thời gian và địa điểm giao nhận, dễ gây tranh chấp và thiệt hại cho các bên trong hợp đồng Các sự cố trong quá trình vận chuyển tại cảng đi hoặc cảng đến có thể gây ra chậm trễ trong việc giao nhận hàng hóa so với thời hạn đã thoả thuận, dẫn đến rủi ro lớn cho cả phía xuất khẩu và nhập khẩu.
Rủi ro liên quan đến Incoterms xảy ra khi các bên trong hợp đồng ngoại thương không hiểu rõ về bản chất của Incoterms, vốn là tập quán thương mại chứ không phải luật pháp Để tránh tranh chấp, các điều khoản liên quan đến Incoterms trong hợp đồng cần linh hoạt phù hợp với tập quán của hai bên và phải được quy định rõ ràng Mặc dù Incoterms quy định thời điểm chuyển giao rủi ro, nhưng không xác định rõ thời điểm sở hữu hàng hóa, dẫn đến khả năng tranh chấp về rủi ro Các điều kiện như FAS, FOB, EWD, DAP cũng cần được quy định chính xác để tránh sai sót và tranh chấp trong quá trình thực hiện hợp đồng.
Vận tải đường biển là phương thức vận tải phổ biến nhất trong hoạt động ngoại thương hiện nay, tuy nhiên nó đi kèm với nhiều rủi ro như tai nạn đâm tàu, va chạm hoặc mắc cạn Những sự cố này có thể gây ra thiệt hại lớn cho các bên liên quan, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả và an toàn của quá trình vận chuyển hàng hóa quốc tế Chính vì vậy, quản lý rủi ro khi vận tải đường biển là yếu tố quan trọng để đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra thuận lợi và an toàn.
Vận chuyển bằng đường biển đối mặt với nhiều rủi ro không thể tránh khỏi, gây thiệt hại đáng kể cho hàng hóa Những rủi ro này không chỉ ảnh hưởng đến tính toàn vẹn của hàng hóa mà còn gây thiệt hại nặng nề cho chủ hàng và các nhà cung cấp dịch vụ logistics Để đảm bảo an toàn và giảm thiểu tổn thất, việc quản lý rủi ro trong vận tải biển là vô cùng cần thiết.
+ Rủi ro từ thiên nhiên:
Thời tiết đóng vai trò quyết định đến sự thành công của các tuyến đường vận tải biển, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn và hiệu quả của chuyến đi Các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt như bão, sóng lớn và biển động có thể gây ra những nguy cơ nghiêm trọng như lật, nghiêng tàu hoặc gãy thân tàu, dẫn đến rò rỉ hoặc vỡ hàng hóa, gây thiệt hại lớn cho hàng hóa và đội tàu Ensuring conditions thời tiết thuận lợi là yếu tố then chốt để đảm bảo quá trình vận chuyển biển diễn ra an toàn, suôn sẻ.
Khi tàu chở hàng di chuyển qua biển, sét đánh trúng có thể gây cháy nổ hàng hóa, gây thiệt hại lớn về tài chính Ngoài ra, hiện tượng biến dạng của lớp vỏ trái đất do các hoạt động địa chất gây ra có thể khiến các khu vực thay đổi mạnh về độ cao, dẫn đến chấn động lớn và hình thành sóng thần Những hiện tượng này gây ra mất mát lớn về hàng hóa và ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn hàng hải.
+ Rủi ro từ tai nạn:
Các tai nạn như mắc cạn, chìm đắm, cháy nổ hay đâm va đều gây tổn thương đến con tàu và hàng hóa bị rò rỉ, mất mát.
Mắc cạn xảy ra khi đáy tàu chạm đất, gây cản trở tàu di chuyển Chìm đắm xảy ra khi toàn bộ phần nổi của tàu cùng hàng hóa bị ngập dưới nước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động vận tải Ngoài ra, các va chạm giữa tàu hoặc va chạm với các vật thể cố định, tải động, nổi có thể khiến hàng hóa trên tàu bị xô lệch hoặc xếp chồng không đều, gây nguy hiểm cho tàu và hàng hóa.
+ Rủi ro từ con người
Rủi ro chủ quan trong vận chuyển hàng hóa bao gồm việc con người cố ý phá hoại, trộm cắp hoặc cướp biển, cùng với các nguy cơ từ đình công hoặc hệ thống tàu kém chất lượng như sử dụng tàu già không đáp ứng yêu cầu đi biển, gây ra các chậm trễ trong giao hàng Ngoài ra, hệ thống chữa cháy không đảm bảo, thiết bị hỗ trợ xếp dỡ kém chất lượng cũng góp phần làm tăng nguy cơ cháy nổ và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng hàng hóa Những rủi ro này dẫn đến thiệt hại lớn trong quá trình vận chuyển và gây ảnh hưởng xấu đến hiệu quả logistics.
3 Đo lường rủi ro
Rủi ro về chứng từ
Rất cao Cao (4) Trung Thấp (2) Rất thấp
Mức độ Rất Rủiro nghiêm chứng từ trọng (5)
Rủi ro về hàng hải
Rất cao Cao (4) Trung Thấp (2) Rất thấp
Mức độ Rất nghiêm Rủi ro trọng (5) hàng hải
3.3 Rủi ro về khai báo hải quan
Loại rủi ro Tần suất xuất Mức độ nghiêm Điểm đánh giá hiện rủi ro (1) trọng của rủi ro (1)*(2)
Rủi ro thủ tục hải quan 3 3 9 rườm rà, phức tạp, quy định khó thực hiện
Rủi ro hàng gặp luồng 3 4 12 đỏ/luồng vàng khi kiểm tra
Quá trình chuẩn bị hồ sơ và thông quan là bước bắt buộc trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhằm đảm bảo hàng hóa được lưu thông hợp pháp và thuận lợi Với nhu cầu xuất nhập khẩu ngày càng tăng cao, số lượng giấy tờ cần xử lý của các công ty cũng tăng theo, gây ra tình trạng tắc nghẽn và chậm trễ trong quy trình thông quan Điều này dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là hàng hóa không thể tiếp cận thị trường mới kịp thời, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và lợi nhuận của doanh nghiệp.
3.4 Rủi ro về điều khoản giao hàng
Loại rủi ro Tần suất xuất Mức độ nghiêm Điểm đánh giá hiện rủi ro (1) trọng của rủi ro (1)*(2)
Rủi ro về thời gian, địa 3 4 12 điểm giao hàng
Rủi ro liên quan đến 2 5 10
Rủi ro liên quan đến 3 5 15 phương thức vận tải đường biển
4 Đánh giá rủi ro
4.1 Rủi ro về chứng từ
- Tần suất rủi ro xảy ra đối với rủi ro chứng từ là rất cao.
- Hậu quả của rủi ro hàng hải xảy ra thường ở mức độ rất nghiêm trọng:
Rủi ro chứng từ là một loại rủi ro phổ biến gây nhiều khó khăn cho các công ty trong quá trình xuất nhập khẩu hàng hóa Các loại chứng từ liên quan đến nhiều khâu trong quá trình vận chuyển và giao dịch, đòi hỏi sự chuẩn bị cẩn thận để tránh mất thời gian, công sức và chi phí Đặc biệt với các mặt hàng nông sản như gạo, quá trình kiểm soát giấy tờ càng trở nên quan trọng nhằm đảm bảo tính chính xác và đúng quy trình, giúp giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa hoạt động xuất khẩu.
Chứng từ rủi ro được các công ty nâng cao cảnh giác do tính nguy hiểm của nó, bằng nhiều biện pháp quản trị rủi ro Nhờ đó, doanh nghiệp có thể hạn chế và giảm thiểu tổn thất khi rủi ro này xảy ra, góp phần bảo vệ hoạt động kinh doanh hiệu quả hơn.
4.2 Rủi ro về hàng hải
- Tần suất rủi ro xảy ra đối với rủi ro hàng hải là rất cao.
- Hậu quả của rủi ro hàng hải xảy ra thường ở mức độ rất nghiêm trọng:
+ Nước biển tràn vào khoang chứa hàng hoặc mưa trên biển cũng có thể khiến những bao gạo bị ướt, gây hư hại cho hàng hóa.
Để tàu thoát khỏi vùng mắc cạn, hàng hóa có thể bị ném xuống biển, gây nguy hiểm và thiệt hại cho quá trình vận chuyển Việc làm chậm hành trình đi biển cũng ảnh hưởng đến thời gian giao hàng, khiến hàng hóa bị delay tại cảng hoặc phải quá cảnh tại các cảng khác, gây tốn thêm nhiều thời gian và chi phí như phí thuê bãi, phí nhân công.
Hệ quả pháp lý của các vấn đề liên quan đến hợp đồng có thể dẫn đến việc kéo dài thời gian thực hiện, làm chậm tiến trình dự án hoặc gây ra các tranh chấp pháp lý Điều này không những ảnh hưởng đến tiến độ công việc mà còn làm phát sinh thêm chi phí, gây thiệt hại về tài chính cho các bên liên quan Việc xử lý các vấn đề pháp lý này còn có thể dẫn đến chấm dứt hợp đồng hoặc gây ra các tranh chấp kéo dài, ảnh hưởng đến uy tín và kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp Do đó, việc nắm rõ các hệ quả pháp lý là yếu tố quan trọng để hạn chế rủi ro, đảm bảo thực hiện hợp đồng hiệu quả, tiết kiệm thời gian và chi phí.
4.3 Rủi ro về khai báo hải quan
Quá trình chuẩn bị hồ sơ và thông quan là bước bắt buộc trong hoạt động xuất nhập khẩu, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo hàng hóa được thông quan thành công Với nhu cầu xuất nhập khẩu ngày càng tăng, số lượng giấy tờ cần xử lý cũng tăng theo, gây áp lực lớn lên các doanh nghiệp Nếu không thực hiện đúng quy trình và xử lý hồ sơ chính xác, hàng hóa có thể bị trì hoãn hoặc không thể gia nhập thị trường mới, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về doanh thu và uy tín của doanh nghiệp.
Sai sót trong các chứng từ thủ tục hải quan có thể gây ra nhiều rắc rối, bao gồm việc hàng hóa không thể vào cảng của nước nhập khẩu hoặc không thể lưu thông trên thị trường do thiếu hoặc sai sót trong giấy tờ bắt buộc của hàng nhập Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thông quan, gây chậm trễ và thiệt hại về kinh doanh Đảm bảo chính xác trong các chứng từ hải quan giúp giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa quy trình nhập khẩu hàng hóa.
Rủi ro này có mức độ rất nghiêm trọng do sự khác biệt về ngôn ngữ và thiếu hiểu biết về luật và quy định của các bên tham gia hợp đồng trên toàn cầu Tần suất xảy ra các vấn đề liên quan đến rủi ro này cũng cao hơn do các yếu tố này gây ra các hiểu lầm và tranh chấp giữa các quốc gia Việc thiếu kiến thức về pháp luật quốc tế và các quy định địa phương làm tăng khả năng xảy ra các rủi ro hợp đồng, ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình hợp tác và thương mại quốc tế.
4.4 Rủi ro về điều khoản giao hàng
Đánh giá rủi ro về điều khoản giao hàng là bước quan trọng giúp xác định các mối nguy liên quan đến khả năng gây hại và hậu quả tiềm ẩn của chúng Quá trình này hỗ trợ doanh nghiệp ưu tiên các yếu tố cần xử lý và tối ưu hóa nguồn lực khan hiếm để đạt hiệu quả cao nhất trong quản lý rủi ro.
Với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại, vận tải và các phương thức giao tiếp, các điều kiện thương mại như Incoterms ngày càng trở nên đa dạng và phù hợp với từng khu vực địa lý trên thế giới Do đó, các doanh nghiệp cần chủ động thảo luận và xác định rõ các điều kiện thương mại để phòng tránh rủi ro phát sinh trong quá trình giao dịch quốc tế Việc hiểu biết và áp dụng đúng các quy tắc Incoterms giúp đảm bảo an toàn và hiệu quả trong hoạt động thương mại toàn cầu.
5 Ứng phó với rủi ro
5.1 Rủi ro về chứng từ
5.1.1 Né tránh rủi ro:
- Lựa chọn đối tác uy tín, cẩn thận khi đàm phán các điều khoản
Để đảm bảo quy trình chuẩn bị chứng từ diễn ra suôn sẻ, cần luôn cập nhật và nắm vững các bộ luật cũng như thông tin liên quan đến các loại chứng từ cần thiết Việc trì hoãn cập nhật có thể dẫn đến thiếu sót trong hồ sơ, ảnh hưởng đến tiến độ công việc Ngoài ra, dự tính thời gian làm giấy tờ một cách hợp lý giúp phân bổ nguồn lực và thời gian hiệu quả, tránh rủi ro chậm trễ trong quá trình hoàn tất thủ tục pháp lý.
- Về máy móc: Kiểm tra định kỳ hàng tháng, Cập nhật các chương trình liên quan, luôn chuẩn bị đủ mực in, giấy in.
- Về đàm phán hợp đồng: Tuyển những chuyên gia có nhiều kinh nghiệm và nhanh nhạy để thấy được những điều cần lưu ý khi đàm phán hợp đồng.
Để đảm bảo thành công trong quy trình, cần kiểm tra kỹ lưỡng các chứng từ cần chuẩn bị bao gồm số lượng, loại giấy tờ và các điều kiện để được hưởng ưu đãi, đồng thời kiểm soát chặt chẽ quá trình vận chuyển và bảo quản chứng từ Ngoài ra, đề xuất điều chỉnh lương và tăng cường phúc lợi nhằm thúc đẩy tinh thần nhân viên Việc tổ chức các chương trình đào tạo phù hợp giúp nâng cao trình độ chuyên môn và tuyển chọn nhân viên kỹ càng hơn, đảm bảo đội ngũ nhân sự chất lượng cao.
Trong quy trình công việc, luôn có một bộ phận kiểm tra kỹ lưỡng tất cả các bước từ đàm phán đến bảo quản chứng từ để đảm bảo không có sai sót nào tồn tại, giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác của quy trình làm việc.
Sử dụng thư đảm bảo hoặc cam kết bồi thường giúp người mua nhận hàng nhanh chóng ngay cả khi mất giấy tờ, giảm thiểu tối đa phí kho bãi tại cảng, đảm bảo quá trình giao hàng diễn ra thuận lợi và hiệu quả.
Việc chuẩn bị chứng từ muộn có thể làm giảm khả năng cạnh tranh của bạn và khiến đối tác chuyển sang tìm nguồn hàng khác Để duy trì mối quan hệ tốt với khách hàng, hãy thương lượng với đối tác về các khoản giảm giá hoặc ưu đãi trong các chuyến hàng tiếp theo, giúp bạn giữ chân khách hàng và duy trì doanh thu ổn định.
- Đàm phán gia hạn thời gian gửi chứng từ trong trường hợp bất khả kháng (mất chứng từ và phải làm lại, thời gian xin chứng từ quá lâu)
- Trường hợp xấu nhất có thể bán giảm giá hàng ngay lại cảng.
- Tự khắc phục: Các công ty có quỹ riêng để xử lý những thiệt hại liên quan đến chứng từ.
- Mua tín dụng bảo hiểm xuất khẩu (Export Credit Insurance) nhằm phòng ngừa trường hợp người mua không thanh toán tiền hàng.
5.2 Rủi ro về hàng hải
5.2.1 Ứng phó rủi ro Đối với nhà xuất khẩu gạo Việt Nam ta có các biện pháp ứng phó rủi ro sau đây:
5.2.2 Né tránh rủi ro
Rủi ro về điều khoản giao hàng
Loại rủi ro Tần suất xuất Mức độ nghiêm Điểm đánh giá hiện rủi ro (1) trọng của rủi ro (1)*(2)
Rủi ro về thời gian, địa 3 4 12 điểm giao hàng
Rủi ro liên quan đến 2 5 10
Rủi ro liên quan đến 3 5 15 phương thức vận tải đường biển
4 Đánh giá rủi ro
Rủi ro về chứng từ
- Tần suất rủi ro xảy ra đối với rủi ro chứng từ là rất cao.
- Hậu quả của rủi ro hàng hải xảy ra thường ở mức độ rất nghiêm trọng:
Rủi ro chứng từ là một loại rủi ro phổ biến gây nhiều khó khăn cho các công ty trong quá trình xuất nhập khẩu hàng hóa Đặc biệt, đối với các loại nông sản như gạo, quá trình chuẩn bị giấy tờ cần được kiểm soát chặt chẽ để tránh mất thời gian, công sức và tài chính do các rủi ro liên quan đến chứng từ gây ra Việc quản lý chứng từ hiệu quả giúp đảm bảo quá trình xuất nhập khẩu diễn ra suôn sẻ, giảm thiểu các rủi ro không mong muốn.
Chứng từ rủi ro được các công ty nâng cao cảnh giác nhằm giảm thiểu tổn thất, đặc biệt do mức độ nguy hiểm của rủi ro này đòi hỏi các biện pháp quản trị rủi ro chặt chẽ.
Rủi ro về hàng hải
- Tần suất rủi ro xảy ra đối với rủi ro hàng hải là rất cao.
- Hậu quả của rủi ro hàng hải xảy ra thường ở mức độ rất nghiêm trọng:
+ Nước biển tràn vào khoang chứa hàng hoặc mưa trên biển cũng có thể khiến những bao gạo bị ướt, gây hư hại cho hàng hóa.
Để tàu thoát khỏi vùng mắc cạn, hàng hóa có thể bị ném xuống biển, gây ảnh hưởng đến tiến trình vận chuyển Việc làm chậm hành trình đi biển của tàu dẫn đến hàng hóa bị trễ giao, gây ra các khoản phí phát sinh như phí thuê bãi, phí nhân công và các chi phí liên quan tại cảng Đồng thời, hàng hóa bị delay tại cảng hoặc phải quá cảnh tại cảng khác làm tăng thời gian vận chuyển và chi phí tổng thể.
Hệ quả pháp lý gây ra kéo dài thời gian thực hiện hợp đồng, dẫn đến việc chấm dứt hợp đồng hoặc tranh chấp phát sinh thêm chi phí và mất nhiều thời gian Việc này ảnh hưởng tiêu cực đến tiến độ dự án và gây thiệt hại về tài chính cho các bên liên quan Do đó, cần có các biện pháp pháp lý rõ ràng để hạn chế các rủi ro này, đảm bảo quá trình thực hiện hợp đồng diễn ra thuận lợi và hiệu quả.
4.3 Rủi ro về khai báo hải quan
Quá trình chuẩn bị hồ sơ và thông quan là bước bắt buộc trong hoạt động xuất nhập khẩu nhằm đảm bảo hàng hóa được kiểm soát chặt chẽ và hợp pháp Với xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ của ngành xuất nhập khẩu, số lượng giấy tờ cần xử lý cũng ngày càng nhiều, gây ra áp lực lớn cho doanh nghiệp Việc xử lý hồ sơ chậm trễ hoặc sai sót có thể dẫn đến hàng hóa bị trì hoãn hoặc không được phép ra khỏi cảng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tiếp cận thị trường mới Do đó, tối ưu hóa quy trình chuẩn bị hồ sơ và thông quan là cực kỳ cần thiết để đảm bảo thông suốt hoạt động xuất nhập khẩu, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Sự sai sót trong các chứng từ thủ tục hải quan có thể gây ra nhiều rủi ro, như khiến hàng hóa không thể được đưa vào cảng của quốc gia nhập khẩu Ngoài ra, những lỗi này còn làm cho hàng hóa không thể kinh doanh trên thị trường do thiếu các giấy tờ bắt buộc của hàng nhập Vì vậy, đảm bảo tính chính xác và hợp lệ của chứng từ hải quan là yếu tố quan trọng để thông quan thành công và đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra suôn sẻ.
Rủi ro này rất nghiêm trọng vì xảy ra thường xuyên do sự bất đồng về ngôn ngữ và thiếu hiểu biết về luật lệ, quy định của các bên tham gia hợp đồng quốc tế Điều này làm tăng khả năng tranh chấp và gây thiệt hại lớn cho các bên liên quan trong các giao dịch xuyên quốc gia Việc hiểu rõ các quy định pháp luật của các quốc gia khác là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an toàn cho các hợp đồng quốc tế.
4.4 Rủi ro về điều khoản giao hàng
Đánh giá rủi ro về điều khoản giao hàng là bước quan trọng giúp xác định các mối nguy hiểm tiềm ẩn liên quan đến khả năng gây hại và hậu quả của chúng Quá trình này hỗ trợ công ty ưu tiên các yếu tố quan trọng, từ đó khai thác tối đa các nguồn lực khan hiếm để nâng cao hiệu quả hoạt động Việc phân tích rủi ro giúp giảm thiểu thiệt hại và đảm bảo quá trình giao hàng diễn ra suôn sẻ, an toàn hơn.
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng phát triển mạnh mẽ, vận tải và phương thức giao tiếp đổi mới đã khiến các điều kiện thương mại, như Incoterms, trở nên đa dạng và phù hợp với từng khu vực địa lý Vì vậy, các doanh nghiệp cần chủ động thảo luận và xác định rõ các điều kiện thương mại để phòng tránh rủi ro trong giao dịch quốc tế, đảm bảo an toàn và hiệu quả khi mở rộng hoạt động kinh doanh ra thị trường toàn cầu.
5 Ứng phó với rủi ro
5.1 Rủi ro về chứng từ
5.1.1 Né tránh rủi ro:
- Lựa chọn đối tác uy tín, cẩn thận khi đàm phán các điều khoản
Để đảm bảo quy trình diễn ra thuận lợi, cần luôn chuẩn bị kỹ các bộ luật và thông tin liên quan đến các loại chứng từ, tránh tình trạng cập nhật chậm dẫn đến thiếu chứng từ cần thiết Áp dụng việc ước tính thời gian làm thủ tục giúp phân bổ công việc hợp lý, giảm thiểu rủi ro chậm trễ trong quá trình chuẩn bị hồ sơ Việc chuẩn bị chu đáo về chứng từ và cập nhật thông tin mới nhất đóng vai trò quan trọng nhằm đảm bảo quá trình xử lý hồ sơ diễn ra suôn sẻ và tuân thủ đúng quy định.
- Về máy móc: Kiểm tra định kỳ hàng tháng, Cập nhật các chương trình liên quan, luôn chuẩn bị đủ mực in, giấy in.
- Về đàm phán hợp đồng: Tuyển những chuyên gia có nhiều kinh nghiệm và nhanh nhạy để thấy được những điều cần lưu ý khi đàm phán hợp đồng.
Để đảm bảo quá trình chuẩn bị chứng từ suôn sẻ, cần kiểm tra kỹ càng các loại giấy tờ cần thiết, yêu cầu cụ thể về số lượng và điều kiện ưu đãi Việc kiểm soát chặt chẽ quá trình vận chuyển và bảo quản chứng từ là yếu tố quan trọng để tránh sai sót Đồng thời, đề xuất điều chỉnh lương và tăng phúc lợi giúp nâng cao tinh thần làm việc của nhân viên Ngoài ra, tổ chức các khóa đào tạo phù hợp sẽ nâng cao chuyên môn và tuyển chọn nhân viên kỹ càng hơn, góp phần xây dựng đội ngũ nhân sự vững mạnh.
Trong quy trình công việc, luôn có một bộ phận kiểm tra kỹ lưỡng tất cả các bước từ quá trình đàm phán đến bảo quản chứng từ, nhằm đảm bảo tính chính xác và tránh các sai sót còn tồn tại.
Sử dụng thư đảm bảo và cam kết bồi thường giúp người mua nhận hàng nhanh chóng trong trường hợp mất giấy tờ, đồng thời giảm thiểu tối đa chi phí lưu kho tại cảng, nâng cao hiệu quả trong quá trình vận chuyển và giao nhận hàng hóa.
Việc chuẩn bị chứng từ trễ có thể dẫn đến mất cơ hội hợp tác kinh doanh, khi đối tác nhanh chóng tìm nguồn hàng khác Để duy trì mối quan hệ khách hàng, cần thương lượng với đối tác về việc giảm giá hoặc áp dụng ưu đãi cho các chuyến hàng trong tương lai, từ đó tránh mất khách hàng quan trọng.
- Đàm phán gia hạn thời gian gửi chứng từ trong trường hợp bất khả kháng (mất chứng từ và phải làm lại, thời gian xin chứng từ quá lâu)
- Trường hợp xấu nhất có thể bán giảm giá hàng ngay lại cảng.
- Tự khắc phục: Các công ty có quỹ riêng để xử lý những thiệt hại liên quan đến chứng từ.
- Mua tín dụng bảo hiểm xuất khẩu (Export Credit Insurance) nhằm phòng ngừa trường hợp người mua không thanh toán tiền hàng.
5.2 Rủi ro về hàng hải
5.2.1 Ứng phó rủi ro Đối với nhà xuất khẩu gạo Việt Nam ta có các biện pháp ứng phó rủi ro sau đây:
5.2.2 Né tránh rủi ro
Để đảm bảo an toàn và giảm thiểu rủi ro, cần tìm kiếm và đặt chỗ với các hãng tàu uy tín hàng đầu thế giới Việc kiểm tra tỷ lệ tai nạn hàng hải của từng hãng tàu một cách kỹ lưỡng trước khi đặt chỗ giúp ngăn chặn tối đa các tổn thất có thể xảy ra Lựa chọn các hãng tàu có hồ sơ an toàn cao và dịch vụ đảm bảo sẽ mang lại sự yên tâm trong quá trình vận chuyển hàng hóa quốc tế.
5.2.3 Ngăn ngừa, giảm thiểu tổn thất
- Đóng gói và bao bọc hàng hóa cẩn thận, chống thấm nước, chống cháy chống va đập hết mức có thể.
- Không dùng những container cũ, thủng, vỡ không đảm bảo chất lượng để vận chuyển hàng hóa.
Để đảm bảo sẵn sàng gửi hàng đúng thời gian, cần chuẩn bị đầy đủ hàng hóa trong trường hợp tàu gặp sự cố như tai nạn hoặc mắc cạn Việc này giúp hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng cho khách hàng và giảm thiểu thiệt hại do hàng hóa bị hư hỏng nghiêm trọng Chuẩn bị hàng hóa kỹ lưỡng cũng giúp đảm bảo việc cung cấp hàng cho người mua được kịp thời, ngay cả trong tình huống khẩn cấp hoặc bất khả kháng.
- Đàm phán bán lại lô hàng bị ảnh hưởng với giá ưu đãi hoặc giảm giá cho lô hàng sắp tới.
- Mua bán nợ/ bán đấu giá lô hàng bị ảnh hưởng để giảm thiểu tối đa thiệt hại.
- Dự trù các khoản chi phí cho việc bị phạt vì hàng đến chậm trễ hơn trong hợp đồng.
- Mua bảo hiểm cho các lô hàng được vận chuyển.
5.3 Rủi ro về khai báo hải quan a) Giải pháp né tránh rủi ro
- Kiểm tra định kỳ các thiết bị máy móc, hệ thống mạng để không cản trở quá trình kê khai hải quan.
- Đàm phán giữa các bên kĩ lưỡng để không thiếu sót giấy tờ.
Chính sách lương thưởng hấp dẫn và minh bạch giúp giảm thiểu tình trạng gian lận trong công ty Việc ban hành các quy định rõ ràng về lương thưởng không chỉ thúc đẩy nhân viên làm việc hiệu quả mà còn nâng cao ý thức tự giác Đồng thời, tăng cường các hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm sẽ đảm bảo sự công bằng Thắt chặt quản lý chính sách lương thưởng còn góp phần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, nâng cao uy tín doanh nghiệp.
Rủi ro về điều khoản giao hàng
Đánh giá rủi ro về điều khoản giao hàng giúp xác định các mối nguy tiềm ẩn gây hại và hậu quả có thể xảy ra, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp ưu tiên các yếu tố quan trọng Quá trình này giúp khai thác hiệu quả các nguồn lực khan hiếm, đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra một cách an toàn và hiệu quả Việc phân tích rủi ro còn nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống bất ngờ, giảm thiểu thiệt hại cho doanh nghiệp trong quá trình hợp tác giao hàng.
Với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại, vận tải và các hình thức giao tiếp, điều kiện thương mại Incoterms ngày càng đa dạng và thay đổi theo từng khu vực địa lý trên thế giới Việc thảo luận kỹ lưỡng và xác định rõ các điều khoản trong Incoterms giúp các bên hạn chế rủi ro, đảm bảo quy trình giao hàng diễn ra thuận lợi Hiểu rõ các điều kiện thương mại phù hợp với từng thị trường là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả kinh doanh và giảm thiểu các tranh chấp phát sinh trong hoạt động thương mại quốc tế.
Ứng phó với rủi ro
5.1 Rủi ro về chứng từ
5.1.1 Né tránh rủi ro:
- Lựa chọn đối tác uy tín, cẩn thận khi đàm phán các điều khoản
Để đảm bảo quy trình chuẩn bị chứng từ diễn ra thuận lợi, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về các bộ luật và thông tin liên quan đến loại chứng từ đó Tránh tình trạng cập nhật trễ dẫn đến thiếu chứng từ, gây ảnh hưởng đến tiến độ công việc Ngoài ra, ước tính chính xác thời gian làm giấy tờ giúp phân bổ thời gian hợp lý, đảm bảo hoàn thành mọi thủ tục đúng hạn.
- Về máy móc: Kiểm tra định kỳ hàng tháng, Cập nhật các chương trình liên quan, luôn chuẩn bị đủ mực in, giấy in.
- Về đàm phán hợp đồng: Tuyển những chuyên gia có nhiều kinh nghiệm và nhanh nhạy để thấy được những điều cần lưu ý khi đàm phán hợp đồng.
Trong quá trình chuẩn bị chứng từ, cần kiểm tra kỹ lưỡng số lượng, loại giấy tờ cần thiết để đảm bảo đủ điều kiện ưu đãi và tuân thủ yêu cầu cụ thể Quá trình vận chuyển và bảo quản chứng từ cũng phải được kiểm soát chặt chẽ nhằm tránh sai sót hoặc thất thoát Để thúc đẩy tinh thần làm việc của nhân viên, đề xuất điều chỉnh lương thưởng và tăng cường phúc lợi phù hợp Ngoài ra, tổ chức các kế hoạch đào tạo phù hợp giúp nâng cao kỹ năng chuyên môn và tuyển chọn nhân viên kỹ càng hơn, đảm bảo chất lượng và hiệu quả công việc.
Trong quy trình làm việc, luôn có một bộ phận kiểm tra chặt chẽ mọi bước từ đàm phán đến bảo quản chứng từ, nhằm đảm bảo không xảy ra sai sót nào Việc này giúp duy trì tính chính xác và độ tin cậy của toàn bộ quá trình, góp phần nâng cao hiệu quả và uy tín của doanh nghiệp Áp dụng quy trình kiểm tra chặt chẽ còn giúp phát hiện và khắc phục lỗi kịp thời, đảm bảo các chứng từ được lưu trữ an toàn và chính xác.
Sử dụng thư đảm bảo và cam kết bồi thường giúp người mua nhận hàng hóa sớm hơn trong trường hợp mất giấy tờ, từ đó giảm thiểu tối đa phí lưu kho tại cảng và đảm bảo quá trình giao nhận diễn ra thuận lợi, nhanh chóng.
Việc chuẩn bị chứng từ trễ có thể dẫn đến mất cơ hội hợp tác, khiến đối tác tìm nguồn hàng khác Để duy trì khách hàng, cần thương lượng với đối tác về giảm giá hoặc ưu đãi cho các chuyến hàng sau Điều này giúp đảm bảo quan hệ lâu dài và hạn chế thiệt hại do chậm trễ trong chứng từ.
- Đàm phán gia hạn thời gian gửi chứng từ trong trường hợp bất khả kháng (mất chứng từ và phải làm lại, thời gian xin chứng từ quá lâu)
- Trường hợp xấu nhất có thể bán giảm giá hàng ngay lại cảng.
- Tự khắc phục: Các công ty có quỹ riêng để xử lý những thiệt hại liên quan đến chứng từ.
- Mua tín dụng bảo hiểm xuất khẩu (Export Credit Insurance) nhằm phòng ngừa trường hợp người mua không thanh toán tiền hàng.
5.2 Rủi ro về hàng hải
5.2.1 Ứng phó rủi ro Đối với nhà xuất khẩu gạo Việt Nam ta có các biện pháp ứng phó rủi ro sau đây:
5.2.2 Né tránh rủi ro
Để đảm bảo an toàn và giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận chuyển hàng hóa bằng tàu, bạn nên tìm kiếm và đặt chỗ tại các hãng tàu uy tín toàn cầu Kiểm tra kỹ tỷ lệ tai nạn hàng hải của các hãng tàu trước khi thực hiện thủ tục đặt chỗ để ngăn chặn tối đa tổn thất có thể xảy ra, đảm bảo quy trình vận chuyển diễn ra an toàn và hiệu quả.
5.2.3 Ngăn ngừa, giảm thiểu tổn thất
- Đóng gói và bao bọc hàng hóa cẩn thận, chống thấm nước, chống cháy chống va đập hết mức có thể.
- Không dùng những container cũ, thủng, vỡ không đảm bảo chất lượng để vận chuyển hàng hóa.
Chuẩn bị hàng hóa sẵn sàng để gửi lại cho người mua trong trường hợp tàu gặp tai nạn, mắc cạn hoặc chậm trễ, đảm bảo không gây trì hoãn trong quá trình vận chuyển Việc dự phòng này giúp hạn chế thiệt hại và đảm bảo hàng hóa được giao đúng hẹn, đặc biệt khi hàng hóa bị hư hỏng nghiêm trọng hoặc không kịp thời cung cấp cho khách hàng Chuẩn bị sắp xếp hàng hóa chu đáo là bước quan trọng để duy trì uy tín và sự hài lòng của khách hàng trong chuỗi cung ứng.
- Đàm phán bán lại lô hàng bị ảnh hưởng với giá ưu đãi hoặc giảm giá cho lô hàng sắp tới.
- Mua bán nợ/ bán đấu giá lô hàng bị ảnh hưởng để giảm thiểu tối đa thiệt hại.
- Dự trù các khoản chi phí cho việc bị phạt vì hàng đến chậm trễ hơn trong hợp đồng.
- Mua bảo hiểm cho các lô hàng được vận chuyển.
5.3 Rủi ro về khai báo hải quan a) Giải pháp né tránh rủi ro
- Kiểm tra định kỳ các thiết bị máy móc, hệ thống mạng để không cản trở quá trình kê khai hải quan.
- Đàm phán giữa các bên kĩ lưỡng để không thiếu sót giấy tờ.
Chính sách lương thưởng cạnh tranh và minh bạch được ban hành nhằm thúc đẩy sự công bằng trong tổ chức Việc này giúp giảm thiểu tình trạng gian lận và tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, lành mạnh Đồng thời, các quy định này còn tăng cường công tác thanh tra, kiểm soát quản lý nội bộ Các mức xử phạt nghiêm khắc được áp dụng để xử lý các trường hợp vi phạm của nhân viên, góp phần nâng cao ý thức chấp hành nội quy doanh nghiệp.
Để nâng cao hiệu quả vận hành và đảm bảo an toàn, công ty cần tổ chức các khóa tập huấn bài bản và chuyên nghiệp cho nhân viên, tập trung vào kiến thức vận hành máy móc và công nghệ mới Đồng thời, xây dựng các giải pháp phòng ngừa rủi ro nhằm giảm thiểu các tình huống không mong muốn, đảm bảo hoạt động sản xuất diễn ra suôn sẻ và an toàn.
- Nâng cao phúc lợi công ty, phân bổ lượng công việc hợp lý để nhân viên có thể tập trung chuyên môn hơn.
- Quản lý quy trình kiểm tra thủ tục chặt chẽ hơn. c) Giảm thiểu tổn thất
- Chuẩn bị cho các trường hợp xấu khi thông quan, bổ sung giấy tờ kịp thời khi hải quan kiểm tra.
Xây dựng mối quan hệ tốt với đối tác là yếu tố quan trọng để cùng nhau chia sẻ trách nhiệm, đảm bảo các chứng từ cần thiết cho quá trình thông quan được cung cấp kịp thời và nhanh chóng Đồng thời, việc đầu tư vào các giải pháp tài trợ rủi ro giúp giảm thiểu rủi ro tài chính, tối ưu hóa quy trình xuất nhập khẩu, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh và đảm bảo sự an toàn trong các giao dịch quốc tế.
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
- Lập một quỹ dự phòng cho các trường hợp xấu nhất.
5.4 Rủi ro về điều khoản giao hàng a) Giải pháp né tránh rủi ro
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
- Lập kế hoạch và giám sát chuyến đi nghiêm ngặt, chi tiết, cụ thể từ cầu cảng đến cầu cảng.
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Nếu biết trước rằng khu vực hoặc quốc gia đó đang xảy ra chiến tranh, nội chiến hoặc thiên tai, bạn nên tránh bắt đầu chuyến đi và tìm phương án thích hợp hơn, chẳng hạn như dời lịch trình hoặc chọn đường đi khác để tránh những tình huống nguy hiểm Để đảm bảo an toàn, cần có các giải pháp ngăn ngừa rủi ro phù hợp nhằm giảm thiểu tác động của các tình huống bất lợi này.
Việc xác định vị trí tàu thường xuyên được thực hiện bằng các phương pháp thị giác và thiết bị điện tử hiện đại như Radar, GPS, máy đo sâu và các hệ thống định vị khác Chúng tôi đảm bảo quá trình xác định vị trí không chỉ chính xác mà còn được thực hiện đều đặn theo quy định cho từng vùng tàu đi qua Điều này nhằm duy trì an toàn cho tàu trong suốt hành trình, giúp tàu luôn vận hành trong dải an toàn và giảm thiểu rủi ro tai nạn hàng hải.
- Luôn phải đảm bảo liên lạc được các tàu bạn và đội cứu hộ khi có trường hợp xấu nhất xảy ra. c) Giảm thiểu tổn thất